II SA/Wa 425/22

II SA/Wa 425/22 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2022-07-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-03-10
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Iwona Maciejuk
Joanna Kruszewska-Grońska /sprawozdawca/
Sławomir Fularski /przewodniczący/
Symbol z opisem
6480
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Sygn. powiązane
III OSK 2870/22 - Wyrok NSA z 2023-06-13
Skarżony organ
Minister Obrony Narodowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 902
art. 3 ust. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
Dz.U. 2006 nr 104 poz 709
art. 1 ust. 1 i art. 39 ust. 1
Ustawa z dnia 9 czerwca 2006 r. o Służbie Kontrwywiadu Wojskowego oraz Służbie Wywiadu Wojskowego
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Fularski, Sędzia WSA Iwona Maciejuk, Sędzia WSA Joanna Kruszewska-Grońska (spr.), , Protokolant specjalista Joanna Głowala, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 lipca 2022 r. sprawy ze skargi K. J. na decyzję Szefa Służby Kontrwywiadu Wojskowego z dnia [...] lutego 2022 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej oddala skargę
Uzasadnienie
Zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzją z [...] lutego 2022 r. nr [...] Szef Służby Kontrwywiadu Wojskowego (dalej: "Szef SKW", "organ"), na podstawie art. 104 § 1 i art. 107 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm.; dalej: "k.p.a."), art. 16 ust. 1 w związku z art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (obecnie tekst jednolity: Dz. U. z 2022 r., poz. 902; dalej: "u.d.i.p.") w związku z art. 39 ust. 1 ustawy z dnia 9 czerwca 2009 r. o Służbie Kontrwywiadu Wojskowego oraz Służbie Wywiadu Wojskowego (obecnie tekst jednolity: Dz. U. z 2022 r., poz. 502 ze zm.; dalej: "ustawa o SKW i SWW") oraz art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 5 sierpnia 2010 r. o ochronie informacji niejawnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 742 ze zm.; dalej: "u.o.i.n."), odmówił K. J. (dalej: "skarżący") udostępnienia wnioskowanej informacji publicznej.
Do wydania zaskarżonej decyzji doszło w następujących okolicznościach sprawy.
W dniu [...] grudnia 2021 r. do Służby Kontrwywiadu Wojskowego (dalej: "SKW") wpłynął, drogą elektroniczną, opatrzony podpisem zaufanym wniosek skarżącego o udostępnienie informacji publicznej poprzez przesłanie na wskazany adres poczty elektronicznej kopii treści (skanów) wszystkich pisemnych umów zawartych przez SKW lub Szefa SKW w listopadzie 2021 r. w formie plików PDF. Jednocześnie skarżący wniósł o zasłonięcie danych podlegających ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej, tj. adresów zamieszkania i numerów PESEL kontrahentów, ale zachowanie np. imion i nazwisk wykonawców oraz nazw przedsiębiorców.
Pismem z [...]stycznia 2022 r. Szef SKW wezwał skarżącego do wykazania, w terminie 14 dni od dnia otrzymania niniejszego wezwania, że za udostępnieniem wnioskowanej informacji publicznej przemawia szczególnie istotny interes publiczny, pod rygorem wydania decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej w trybie art. 16 ust. 1 u.d.i.p. W wezwaniu tym organ stwierdził, iż zakres koniecznych do wykonania czynności, wymagających zgromadzenia i przekształcenia (zanonimizowania i usunięcia danych objętych tajemnicą prawnie chronioną) znacznej ilości dokumentów, pozwala zakwalifikować żądaną informację jako informację przetworzoną.
Skarżący, zachowując zakreślony mu termin, odpowiedział na wezwanie Szefa SKW pismem z [...] stycznia 2022 r., w którym uznał przedmiotowe wezwanie za bezpodstawne, ponieważ jego wniosek nie dotyczy informacji przetworzonej. Nadto oświadczył, iż pokryje koszty przekształcenia informacji, jeżeli tylko organ wskaże ich wysokość.
Uzasadniając powołaną na wstępie decyzję, Szef SKW podniósł, że skarżący - wezwany do wykazania szczególnego interesu publicznego - nie podał żadnej argumentacji uzasadniającej udostępnienie żądanej informacji, która, zdaniem organu, jest informacją publiczną przetworzoną. Na poparcie swojego stanowiska w kwestii charakteru prawnego przedmiotu wniosku skarżącego z [...] grudnia 2021 r., Szef SKW przywołał szereg orzeczeń sądów administracyjnych. Podkreślił, iż wnioskowana informacja jest jakościowo nową informacją i w celu udostępnienia musiałaby zostać przez organ specjalnie przygotowana. W chwili składania wniosku Szef SKW nie dysponuje gotowymi dokumentami, których udostępnienia domaga się skarżący. Zatem organ musiałby podjąć szerokie działania, aby wytworzyć materiały/dokumenty odpowiadające treści złożonego wniosku. Szef SKW wskazał, że zakres pracy niezbędny do przygotowania informacji publicznej w postaci zgromadzenia, przekształcenia (zanonimizowania) i sporządzenia wielu kserokopii określonych dokumentów, wymaga takich działań organizacyjnych i angażowania środków osobowych, które zakłócają normalny tok działania organu, a to przesądza o przyjęciu stanowiska, iż wniosek z [...] grudnia 2021 r. jest żądaniem informacji publicznej przetworzonej. Realizacja żądania skarżącego obejmuje bowiem nie tylko zwykłe czynności techniczne związane z przeglądaniem, analizowaniem i kopiowaniem (skanowaniem) dokumentów, lecz także znaczny nakład pracy podyktowany koniecznością ponadstandardowej, nieszablonowej analizy dokumentów oraz wykonywaniem szczegółowej, szerokiej anonimizacji. Już samo ustalenie ilości umów zawieranych przez SKW lub Szefa SKW jest informacją przetworzoną. SKW nie prowadzi rejestru wszystkich zawieranych umów ani wykazu bądź zestawienia umów zawieranych przez SKW lub Szefa SKW w związku z realizacją zadań we wszystkich jednostkach organizacyjnych SKW. Dlatego powyższe działania już na etapie ustalania liczby umów zawartych przez SKW lub Szefa SKW wiążą się z koniecznością podjęcia przez organ dodatkowych, ponadstandardowych czynności w celu przygotowania informacji będącej odpowiedzią na wniosek skarżącego. Już więc na tym etapie, konieczność zaangażowania wszystkich jednostek organizacyjnych SKW w kwestię ustalenia liczby umów zawartych przez SKW lub Szefa SKW uzasadnia uznanie żądanej informacji za informację o charakterze przetworzonym. Organ wyjaśnił, że w skład SKW wchodzą [...] jednostki organizacyjne, co wynika z zarządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 21 kwietnia 2017 r. w sprawie nadania statutu Służbie Kontrwywiadu Wojskowego (M.P. z 2017 r., poz. 431 ze zm.). Szef SKW musiałby zwrócić się do każdej jednostki organizacyjnej z pytaniem dotyczącym ilości umów zawartych przez SKW lub Szefa SKW w listopadzie 2021 r. w związku działalnością poszczególnych jednostek organizacyjnych SKW.
Ponadto skarżący domagał się udostępnienia treści całych umów, a tym samym również załączników stanowiących integralną część tym umów. Tymi załącznikami mogą być m.in. oferty, karty gwarancyjne, projekty budynków, plany budynków lub pomieszczeń SKW, specyfikacja i warunki techniczne, pozwolenia budowlane, pełnomocnictwa, upoważnienia itp. Zatem, aby zadośćuczynić żądaniom skarżącego, organ zobowiązany byłby nie tylko do przeanalizowania i zbadania, a następnie zanonimizowania samych umów, ale także ich integralnych części w postaci (niekiedy bardzo licznych i obszernych) załączników. Powyższe, w ocenie Szefa SKW, uzasadnia twierdzenie, iż żądana informacja publiczna jest informacją przetworzoną złożoną z szeregu informacji prostych.
Skarżący nie wskazał też żadnych realnych i konkretnych możliwości wykorzystania objętej wnioskiem informacji publicznej dla dobra ogółu lub ochrony interesu publicznego, a więc nie można przyjąć, że istnieją jakieś realne, konkretne możliwości wykorzystania żądanej informacji w sposób, który mógłby znacząco wpłynąć na poprawę funkcjonowania państwa albo polepszenia działania jego organów.
Organ odnotował również, iż rozpoznawany wniosek skarżącego jest kolejnym wnioskiem składanym do SKW w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej w zakresie zawieranych przez SKW lub Szefa SKW umów w kolejnych miesiącach. W tym kontekście zwrócił uwagę, że od ponad roku (od września 2020 r.) do SKW regularnie/cyklicznie wpływają wnioski o udostępnienie informacji publicznej, dotyczące przesłania skanów umów zawieranych (we wskazanym miesiącu) przez SKW bądź Szefa SKW. Kilka z tych wniosków złożył skarżący (chodzi tu o wnioski dotyczące umów zawieranych przez Szefa SKW lub SKW w miesiącach: maju 2021 r., lipcu 2021 r., wrześniu 2021 r. i listopadzie 2021 r.). Działania Szefa SKW generują znaczną ilość czasu na rozpatrzenie tych wniosków, co ogranicza czas realizacji ustawowych zadań organu. Do chwili obecnej skarżący nawet nie podjął próby wykazania szczególnego interesu publicznego w uzyskaniu informacji przetworzonej, dlatego należy uznać, iż składane przez niego wnioski mają na celu wyłącznie zaspokojenie jego interesu prywatnego.
Dalej organ wskazał na istotne znaczenie treści art. 39 ust. 1 ustawy o SKW oraz SWW, stanowiącego, że w związku z wykonywaniem swoich zadań SKW i SWW zapewniają ochronę środków, form i metod realizacji zadań, zgromadzonych informacji oraz własnych obiektów i danych identyfikujących funkcjonariuszy tych służb. Wprawdzie przepis ten nie przewiduje odrębnej - względem art. 1 ust. 1 u.o.i.n. - kategorii informacji niejawnych, jednak dotyczy informacji bezpośrednio związanych z działalnością SKW. Zgodnie z art. 1 ustawy o SKW oraz SWW, SKW jest służbą specjalną, właściwą w sprawach ochrony przed zagrożeniami wewnętrznymi dla obronności Państwa, bezpieczeństwa i zdolności bojowej Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej oraz innych jednostek organizacyjnych podległych lub nadzorowanych przez Ministra Obrony Narodowej. Zakwalifikowanie informacji z zakresu ochrony obronności i bezpieczeństwa Państwa, jako tych których nieuprawnione ujawnienie spowodowałoby lub mogłoby spowodować szkody dla Rzeczypospolitej Polskiej wynika wprost z brzmienia art. 1 ust. 1 wyłożonego z zastosowaniem katalogu z art. 5 u.d.i.p. W tym sensie art. 39 ust. 1 ustawy o SKW oraz SWW jest związany z regulacjami u.o.i.n. Szef SKW powołał się tu na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego (dalej: "NSA") z 6 września 2016 r., sygn. akt I OSK 210/15 (orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w internetowej bazie orzeczeń na stronie NSA: orzeczenia.nsa.gov.pl). Według organu, należy przyjąć, że zbiór umów zawartych przez SKW lub Szefa SKW w listopadzie 2021 r. może zawierać informacje, o których nowa w art. 39 ust. 1 ustawy o SKW oraz SWW, podobnie jak ma to miejsce w przypadku pozostałych wniosków złożonych przez skarżącego. Zawierane umowy mogą dotyczyć zakupów np. specjalistycznego sprzętu, oprogramowania lub urządzeń, w tym telekomunikacyjnych służących do realizacji ustawowych zadań SKW. Ponadto w odniesieniu np. do umów o roboty budowlane, dotyczących obiektów/pomieszczeń SKW, mogą one zawierać m.in. plany i projekty budynków lub poszczególnych pomieszczeń, rozmieszczeń przyłączy teleinformatycznych, a także inną dokumentację techniczną. Treść żądanych umów, a nawet sam opis ich przedmiotu, pozwoli na zapoznanie się bliżej nieokreślonej grupie osób/podmiotów z informacjami wskazującymi z jakich sprzętów, urządzeń czy określonych rozwiązań technologicznych bądź organizacyjnych korzysta SKW w wykonywaniu swoich ustawowych zadań. Udostępnianie takich informacji spowodowałoby albo mogłoby spowodować poważne szkody dla Rzeczypospolitej Polskiej.
Następnie Szef SKW zwrócił uwagę na przewidziane przez ustawodawcę stosowne mechanizmy kontrolne zapewniające - oprócz wewnętrznych kontroli - także kontrolę społeczną polegającą m.in. na przedstawianiu informacji i wyjaśnień na żądanie komisji sejmowych, w przypadku Szefa SKW - Sejmowej Komisji do Spraw Służb Specjalnych. Szef SKW przedstawia także corocznie do dnia 31 marca Prezesowi Rady Ministrów oraz Ministrowi Obrony Narodowej sprawozdanie z działalności i wykonania budżetu Służby za poprzedni rok kalendarzowy, o czym stanowi art. 7 ust. 3 i 4 ustawy o SKW oraz SWW. Z tych względów niezasadne, a nawet niebezpieczne z punktu widzenia interesów Państwa, jest udostępnianie skarżącemu wnioskowanych informacji. Tym bardziej, że tego rodzaju informacje mogą być źródłem cennych informacji dla obcych służb wywiadowczych o działaniach i kierunkach działań podejmowanych przez SKW oraz sposobach i metodach ich realizacji. W tym kontekście Szef SKW powołał się na art. 1 ust. 1, art. 4 ust. 1 i art. 7 ust. 1 u.o.i.n., jak również orzeczenia NSA, w myśl których niejawny charakter informacji wynika z jej cech materialnych, a nie z tego, czy została ona poddana procedurze określonej w art. 5 u.o.i.n.
To, iż przedmiot wniosku skarżącego z 20 grudnia 2021 r. stanowi informację publiczną w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p., nie oznacza, że informacja ta musi mu zostać automatycznie udostępniona. Odwołując się do treści art. 5 ust. 1 u.d.i.p. oraz wyroków NSA z 21 września 2012 r., sygn. akt I OSK 1393/12 i z 28 kwietnia 2016 r., sygn. akt I OSK 2620/14, organ stwierdził, iż – niezależnie od objęcia informacji klauzulą z u.o.i.n. - można odmówić żądanej informacji na podstawie ww. przepisu w związku z art. 1 ust. 1 u.o.i.n. w takim zakresie, w jakim organ wykaże, że nieuprawnione ich ujawnienie spowodowałoby lub mogłoby spowodować szkody dla Rzeczypospolitej Polskiej albo byłoby z punktu widzenia jej interesów niekorzystne, także w trakcie ich opracowywania oraz niezależnie od formy i sposobu ich wyrażania. Informacja jest bowiem niejawna z uwagi na zagrożenia wynikające z jej treści lub sposobu jej uzyskania, a nie w następstwie klasyfikacji i klauzulowania. Słusznie też NSA w wyroku z 7 listopada 2019 r., sygn. akt I OSK 661/18, zaakcentował coraz powszechniejszy problem terroryzmu i rozwój przestępczości zorganizowanej. W kontekście powyższych zagrożeń NSA uznał, iż kontrola działalności Służb może się odbywać, ale nie w obszarach, które mogą ograniczać możliwości skutecznego działania tych Służb. Bez wątpienia, zdaniem Szefa SKW, udostępnianie treści żądanych kopii (skanów) umów (bądź nawet tylko informacji o przedmiocie tych umów) pozwala na wyprowadzenie hipotezy o metodach, formach czy sposobie działania SKW.
Opisana wyżej decyzja Szefa SKW z [...] lutego 2022 r. stała się przedmiotem skargi skarżącego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżący, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych, zarzucił naruszenie:
1. art. 61 ust. 1 i 2 w związku z art. 61 ust. 3 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP w zakresie, w jakim z przepisów tych wynikają przesłanki ograniczania konstytucyjnego prawa do informacji, poprzez nieprawidłowe zastosowanie, polegające na ograniczeniu konstytucyjnego prawa, które to ograniczenie nie spełnia przesłanek konieczności i proporcjonalności, a ponadto nie znajduje uzasadnienia w potrzebie ochrony wskazanych w art. 61 ust. 3 Konstytucji RP wartości prawnie chronionych,
2. art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. w zakresie, w jakim przepis ten normuje instytucję informacji przetworzonej, poprzez błędne zastosowanie, polegające na uznaniu, że przedmiotem wniosku była informacja przetworzona.
W uzasadnieniu skargi skarżący podkreślił, że niezasadne jest rozszerzanie kategorii "informacji przetworzonej" również na taką informację, która składa się z informacji prostych, lecz w ocenie organu zakres wniosku uzasadnia potraktowanie jej jako przetworzonej. Wydobycie informacji, o które wnioskował skarżący, nie wymaga pracy kreatywnej ani wytworzenia nowej informacji przez organ, a wyłącznie wyszukania określonych informacji i zestawienia, zupełnie jak w przypadku każdej innej informacji prostej. Gdyby przyjąć interpretację organu, to praktycznie każda czynność wyszukania informacji byłaby równoznaczna z przetworzeniem, a podstawowa zasada u.d.i.p., iż od osoby wykonującej prawo do informacji publicznej nie wolno żądać wykazania interesu prawnego lub faktycznego, stałaby się fikcją.
W odpowiedzi na skargę Szef SKW wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Skarżący w piśmie procesowym z [...] marca 2022 r., stanowiącym replikę na odpowiedź na skargę, podtrzymał zarzuty skargi. Podniósł, że Szef SKW błędnie określa istotę sprawy - może się okazać, iż wnioskowana informacja ma charakter przetworzony (co, według skarżącego, nie ma miejsca), ale organ nie zdołał wykazać tego w ramach decyzji. Argumenty organu są ogólnikowe, mgliste i nie pozwalają na ustalenie, jak pracochłonne byłoby przygotowanie żądanej informacji. Szef SKW obszernie przytacza orzeczenia sądów administracyjnych, lecz bardzo oszczędnie odnosi je do konkretnych aspektów sprawy. Organ wyjaśnił jedynie, że trudne byłoby ustalenie liczby umów i anonimizacja załączników, a realizacja wniosku wymagałaby zwrócenia się do jednostek organizacyjnych SKW z zapytaniem o liczbę umów. Jednak Szef SKW nie wskazuje, ile czasu zajęłoby pokonanie tych przeszkód, ilu pracowników należałoby zaangażować; skarżący jest skazany na domysły. Tym niemniej zasadne wydaje się przyjęcie, iż organ mógłby jedną wiadomością o tożsamej treści zwrócić się do wszystkich jednostek organizacyjnych z poleceniem przesłania umów, a następnie zanonimizować otrzymane dokumenty. Taki stan rzeczy mógłby uzasadniać ewentualne wydłużenie terminu realizacji wniosku na podstawie art. 13 ust. 2 u.d.i.p. Skarżący zaakcentował również, że nie wnioskował o udostępnienie wykazu bądź rejestru umów, a o skany umów pisemnych. Gdyby Szef SKW prowadził taki wykaz, to bez wątpienia realizacja wniosku byłaby prostsza i podniosłoby to standard jawności działania organu.
Pismem z [...] maja 2022 r. Stowarzyszenie [...] z siedzibą w [...] (dalej: "stowarzyszenie", "uczestnik postępowania") wniosło o dopuszczenie do udziału w postępowaniu sądowym w charakterze uczestnika postępowania. Postanowieniem z 19 maja 2022 r., sygn. akt II SA/Wa 425/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie dopuścił stowarzyszenie do udziału w postępowaniu na prawach strony. W ww. wniosku z [...] maja 2022 r. uczestnik postępowania wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji, podzielając argumentację skarżącego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżona decyzja nie narusza prawa tak materialnego, jak i procesowego. Zarzuty skargi są nieuzasadnione.
W niniejszej sprawie jest bezsporne, że Szef SKW – jako organ władzy publicznej - jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej (art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.). Nie ma też wątpliwości, iż żądane we wniosku kopie (skany) wszystkich pisemnych umów zawartych przez SKW lub Szefa SKW w listopadzie 2021 r. stanowią informację o sprawie publicznej (art. 1 ust. 1 u.d.i.p.).
W ocenie Sądu, Szef SKW prawidłowo zakwalifikował żądaną informację publiczną jako informację publiczną przetworzoną, a w związku z tym w przedmiotowej sprawie zachodziła konieczność wykazania szczególnie istotnego interesu publicznego.
Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienie do uzyskania informacji publicznej, w tym uzyskania informacji przetworzonej w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego. W orzecznictwie sądów administracyjnych prezentowany jest pogląd, w pełni podzielany przez tut. Sąd, że o informacji przetworzonej można mówić wtedy, gdy utworzenie zbioru informacji prostych wymaga takiego nakładu środków i zaangażowania pracowników, który negatywnie wpływa na tok realizacji ustawowych zadań nałożonych na podmiot zobowiązany, a w szczególności wymaga analizowania całego zasobu posiadanych dokumentów w celu wybrania tylko tych elementów i danych, których oczekuje wnioskodawca (vide wyroki NSA z 9 sierpnia 2011 r., sygn. akt I OSK 977/11 i z 6 października 2011 r., sygn. akt I OSK 1199/11).
Pojęcie "informacji publicznej przetworzonej" jest pojęciem nieostrym
i nie zostało przez ustawodawcę zdefiniowane. W orzecznictwie wskazuje się,
iż informacja publiczna przetworzona nie musi być wyłącznie wytworzoną rodzajowo nową informacją. Może ona bowiem obejmować dane publiczne, które co do zasady wymagają dokonania stosownych analiz, obliczeń, zestawień statystycznych, ekspertyz, połączonych z zaangażowaniem w ich pozyskanie określonych środków osobowych i finansowych organu, innych niż te wykorzystywane w bieżącej działalności. Uzyskanie żądanych przez wnioskodawcę informacji musi się wiązać z potrzebą ich odpowiedniego przetworzenia, co nie zawsze należy utożsamiać z wytworzeniem rodzajowo nowej informacji. Przetworzenie może bowiem polegać np. na wydobyciu poszczególnych informacji cząstkowych z posiadanych przez organ zbiorów dokumentów (które to zbiory mogą być prowadzone w sposób uniemożliwiający proste udostępnienie gromadzonych w nich danych) i odpowiednim ich przygotowaniu na potrzeby wnioskodawcy. Tym samym również suma informacji prostych, w zależności od wiążącej się z ich pozyskaniem wysokości nakładów jakie musi ponieść organ, czasochłonności, liczby zaangażowanych pracowników - może być traktowana jako informacja przetworzona (vide wyroki NSA z 5 marca 2015 r., sygn. akt I OSK 863/14 i z 4 sierpnia 2015 r., sygn. akt I OSK 1645/14). W pewnych wypadkach szeroki zakres wniosku, wymagający zgromadzenia, przekształcenia (zanonimizowania) i sporządzenia wielu kserokopii określonych dokumentów, może wymagać takich działań organizacyjnych oraz zaangażowania środków osobowych, które zakłócą normalny tok działania podmiotu zobowiązanego i utrudnią wykonywanie przypisanych mu zadań. Informacja wytworzona w ten sposób, mimo iż składa się z wielu informacji prostych będących w posiadaniu organu, powinna być uznana za informację przetworzoną, bowiem powstały w wyniku wskazanych wyżej działań zbiór nie istniał w chwili wystąpienia z żądaniem o udostępnienie informacji publicznej (vide wyrok NSA z 9 sierpnia 2011 r., sygn. akt I OSK 792/11).
Zaprezentowana w zaskarżonej decyzji argumentacja Szefa SKW w zakresie uznania wnioskowanej informacji za informację przetworzoną jest, w ocenie Sądu, wystarczająca i nie daje podstaw do zakwestionowania zajętego przez organ stanowiska. Odmienna ocena czy pogląd skarżącego co do możliwości przedłożenia mu żądanej informacji jako prostej stanowi polemikę ze stanowiskiem organu.
Wprawdzie wniosek skarżącego obejmuje tylko jeden miesiąc 2021 r. (listopad), jednak wobec oświadczenia organu, iż nie dysponuje rejestrem lub wykazem (zestawieniem) zawieranych umów, którego Sąd nie ma podstaw podważać, nie sposób kwestionować wyjaśnień organu, że już na wstępnym etapie ustalania liczby umów zawartych przez SKW lub Szefa SKW, musiałby podjąć dodatkowe, ponadstandardowe czynności polegające na zaangażowaniu wszystkich 23 jednostek organizacyjnych SKW w proces przygotowania żądanej informacji. Zdaniem Sądu, powyższa okoliczność, biorąc pod uwagę do jakich zadań utworzona została SKW, wskazuje na konieczność podjęcia ponadstandardowych działań w celu wytworzenia żądanej informacji publicznej.
W zaskarżonej decyzji organ jednoznacznie wskazał, że w celu udzielenia odpowiedzi na wniosek i udostępnienia żądanych umów, musiałby – po ich zgromadzeniu - podjąć takie czynności jak ich przeglądanie, analizowanie, kopiowanie (skanowanie), a także zanonimizowanie. Zwłaszcza ta ostatnia czynność wymaga dużej uwagi i precyzji w aspekcie żądania wniosku ("wszystkich pisemnych umów zawartych [...] w listopadzie 2021 r."). Jak podnosi organ, integralną częścią zawieranych przez niego umów są załączniki, którymi mogą być np. oferty, karty gwarancyjne, projekty lub plany budynków bądź pomieszczeń SKW, specyfikacja i warunki techniczne, pozwolenia budowlane, pełnomocnictwa, upoważnienia, opisy sprzętów czy wykorzystywanych oprogramowań. Powyższa argumentacja pozwala na stwierdzenie, iż ocena organu co do przetworzonego charakteru żądanej informacji publicznej, nie jest dowolna. Nie ulega wątpliwości, że realizacja wniosku skarżącego wymagałaby zaangażowania pracownika lub pracowników każdej z 23 jednostek SKW, do których należałoby się zwrócić o przygotowanie żądanych informacji.
Ponadto, uwzględniając zadania, a także specyfikę formacji jaką jest SKW (vide art. 1 ust. 1 oraz art. 39 ust. 1 ustawy o SKW oraz SWW), należy zgodzić się z organem, iż już sam opis przedmiotu objętych wnioskiem umów, może spowodować poważne szkody dla Rzeczypospolitej Polskiej poprzez nieuprawnione ujawnienie informacji z zakresu ochrony obronności i bezpieczeństwa Państwa, np. informacji wskazujących z jakich sprzętów, urządzeń czy rozwiązań technologicznych bądź organizacyjnych korzysta SKW w ramach swoich ustawowych zadań. Tut. Sąd w pełni aprobuje, przywołany przez Szefa SKW, pogląd NSA zaprezentowany w wyroku z 6 września 2016 r., sygn. akt I OSK 210/15, zgodnie z którym art. 39 ust. 1 ustawy o SKW oraz SWW nie wprowadza odrębnej, w stosunku od art. 1 ust. 1 u.o.i.n., kategorii informacji niejawnych, ale wskazuje informacje związane z działalnością obu służb, które spełniają kryteria tego ostatniego przepisu.
Skoro właściwa jest konstatacja Szefa SKW, że wnioskowana informacja stanowi informację przetworzoną, to skarżący zasadnie został wezwany do wykazania przesłanki szczególnej istotności dla interesu publicznego, o której jest mowa w art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Informacja publiczna przetworzona podlega bowiem udostępnieniu w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego.
Na gruncie niniejszej sprawy nie budzi też wątpliwości okoliczność, iż skarżący nie spełnił ww. przesłanki.
Pojęcie interesu publicznego jest pojęciem szerokim i nieostrym, jednak bezsprzecznie obejmuje ono interes ogółu (określonej wspólnoty), nie zaś interes indywidualny (vide wyrok NSA z 3 lutego 2017 r., sygn. akt I OSK 1068/15). Każde działanie w interesie ogółu jako określonej wspólnoty publicznoprawnej jest działaniem w interesie publicznym, zatem działanie "szczególnie istotne" musi charakteryzować się dodatkową kwalifikacją z punktu widzenia interesu ogółu. Wyjątkowość tej kwalifikacji przejawia się w tym, że dla udostępnienia informacji publicznej przetworzonej nie tylko niewystarczające jest stwierdzenie, iż udostępnienie to uzasadnione jest interesem publicznym, a nawet, że jest ono dla tego interesu istotne, lecz konieczne jest stwierdzenie, iż udostępnienie informacji przetworzonej jest szczególnie istotne dla interesu publicznego (vide wyrok NSA z 12 czerwca 2014 r. sygn. akt I OSK 2721/13).
Interes publiczny odnosi się w swej istocie do spraw związanych
z funkcjonowaniem Państwa oraz innych ciał publicznych. W art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. chodzi m.in. o to, czy uzyskanie danej informacji przetworzonej może mieć realne znaczenie dla funkcjonowania określonych struktur publicznych w konkretnej dziedzinie życia społecznego i wpływać na usprawnienie wykonywania zadań publicznych dla dobra wspólnego społeczności (I. Kamińska, M. Rozbicka-Ostrowska, Ustawa o dostępie do informacji publicznej. Komentarz 2016 r., str. 81).
W wyroku z 3 lutego 2017 r., sygn. akt I OSK 1068/16, NSA podkreślił, że zasadniczo obowiązek realizowania interesu publicznego charakteryzuje kompetencje szeroko rozumianych organów państwa. Z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. wynika jednak, że kategoria "szczególnej istotności" dla interesu publicznego kształtuje prawo indywidualnego podmiotu stojącego na zewnątrz wobec podmiotu zobowiązanego do udzielania informacji publicznej. Należy w konsekwencji przyjąć, iż co do zasady prawo do uzyskania informacji publicznej przetworzonej ma jedynie taki wnioskodawca, który jest w stanie wykazać w chwili składania wniosku swoje indywidualne, realne i konkretne możliwości wykorzystania dla dobra ogółu informacji publicznej, której przygotowania się domaga, tj. uczynienia z niej użytku dla dobra ogółu w taki sposób, który nie jest dostępny dla każdego posiadacza informacji publicznej.
Przyjmując powyższe stanowisko za własne, tut. Sąd stwierdza, że skarżący nie podał konkretnych możliwości wykorzystania wnioskowanej informacji przetworzonej dla dobra ogółu, w tym dla poprawy funkcjonowania SKW. Tak więc w kontrolowanej sprawie przesłanka z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. nie została spełniona.
Uzasadnienie zaskarżonej decyzji zawiera wymagane prawem elementy
i w sposób wystarczający, dla oceny jej zgodności z prawem, wskazuje, z jakich powodów wnioskowana informacja publiczna nie podlega udostępnieniu. Kwestionowane zakwalifikowanie żądanej informacji jako informacji przetworzonej (tak w skardze, jak i w piśmie procesowym skarżącego z [...] marca 2022 r.) stanowi polemikę z ustaleniami organu, która nie daje podstaw do uwzględnienia skargi.
Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.