II SA/Wa 408/24

II SA/Wa 408/24 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2024-09-18
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-03-25
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Andrzej Góraj /przewodniczący/
Anna Pośpiech-Kłak /sprawozdawca/
Izabela Głowacka-Klimas
Symbol z opisem
6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne
Żołnierze zawodowi
Skarżony organ
Komisja Lekarska
Treść wyniku
Oddalono skargę w części
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 151, art. 58 par. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Góraj, Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas, Asesor WSA Anna Pośpiech-Kłak (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 18 września 2024 r. sprawy ze skargi H. K. na orzeczenie Centralnej Komisji Lekarskiej z dnia [...] września 2023 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia zdolności do służby oraz związku chorób ze służbą i inwalidztwa 1) oddala skargę w zakresie ustalenia zdolności do służby; 2) odrzuca skargę w pozostałym zakresie.
Uzasadnienie
Centralna Komisja Lekarska podległa ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych, zw. dalej "CKL", orzeczeniem z dnia [...] września 2023 r., nr [...], utrzymała w mocy orzeczenie [...] Rejonowej Komisji Lekarskiej w [...], zw. dalej "RKL w [...]" z dnia [...]czerwca 2023 r., nr [...], wydane w sprawie ustalenia stanu zdrowia oraz ustalenia zdolności fizycznej i psychicznej funkcjonariusza do służby, poprzez uznanie H. K.i, zw. dalej "skarżącym", za zdolnego do służby z ograniczeniami "B".
Powyższe rozstrzygnięcie zostało podjęte w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:
RKL w [...], działając na skierowanie KWP ul. K. [...], [...] (z dnia [...]marca 2023 r., nr [...]), wydane w celu ustalenia stanu zdrowia oraz ustalenia zdolności fizycznej i psychicznej funkcjonariusza do służby, po przeprowadzeniu badań i konsultacji specjalistycznych, rozpoznała u skarżącego: 1. dyskopatię wielopoziomową odcinka lędźwiowo-krzyżowego współistniejąca z niewielkimi zmianami zwyrodnieniowymi i okresowo nawracającym zespołem bólowym lędźwiowym – § 63 pkt 2 r 5 "B"; 2. pourazowe zmiany zwyrodnieniowe stawu kolanowego lewego (wypadek w służbie w 2007 r.). Leczenie artroskopowe uszkodzonej łąkotki przyśrodkowej – § 67 pkt 1 r. 5 "B"; 3. przebyty uraz skrętny odcinka szyjnego kręgosłupa (wypadek w służbie w 2018 r. – bez §; 4. Profilaktyka zatorowości płucnej od 31 marca 2023 r. (zmiany stwierdzone tylko w badaniu scyntygraficznym płuc) – bez §. i orzeczeniem z dnia [...] czerwca 2023 r. uznała, że skarżący jest zdolny do pełnienia służby W Policji z ograniczeniami – "B".
RKL w [...] ustaliła także, że schorzenia wymienione w punktach 2 i 3 rozpoznania pozostają w związku ze służbą jako następstwa wypadków, natomiast schorzenie wymienione w punkcie 1 i 4 rozpoznania pozostają bez związku ze służbą.
Jednocześnie RKL w [...] nie zaliczyła skarżącego do żadnej grupy inwalidztwa.
Od powyższego orzeczenia skarżący złożył odwołanie do CKL podnosząc, że skutki 2 i 3 schorzenia odczuwa do chwili obecnej. Cały czas kontynuuje leczenie w tym zakresie. W związku z pogarszającym się stanem zdrowia podjął decyzję o odejściu ze służby, dlatego 14 lutego 2023 r. przeszedł na emeryturę.
CKL utrzymując w mocy orzeczenie RKL w [...] wskazała, że zgadza się z rozpoznaniem w punkcie 11.1. Jak wynika z dokumentacji medycznej, w tym badania MR kręgosłupa L-S, rozpoznano "Dyskopatię L3-L4, L4-L5 z rozpoczynającymi się zmianami zwyrodnieniowymi kręgosłupa i okresowym zespołem bólowym korzeniowym". Schorzenie prawidłowo zakwalifikowano do kategorii B. Schorzenia w punkcie 2 i 3 pozostają w związku z wypadkami w służbie w 2007 i 2018r., orzeczone były trwałe następstwa tych wypadków odpowiednio w wysokości 6% i 3%, co nie przeszkadzało w dalszym pełnieniu służby do czasu odejścia na emeryturę. Podkreślono, że skarżący przechodził systematycznie badania medycyny pracy, ostatnie z 2021 r. ważne do 29 lipca 2023 r. Orzecznik nie stwierdził wówczas przeciwskazań do służby na zajmowanym stanowisku służbowym. Podkreślono, że schorzenia zostały prawidłowo zakwalifikowane do odpowiednich paragrafów wykazu chorób i ułomności, wraz z kategoriami zdolności do służby, na podstawie którego jest wydawane orzeczenie o stanie zdrowia, o zdolności lub niezdolności kandydata do służby w Policji, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Państwowej Straży Pożarnej oraz Służbie Ochrony Państwa albo funkcjonariusza tych służb stanowiącego załącznik do rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 11 października 2018r. w sprawie wykazu chorób i ułomności, wraz z kategoriami zdolności do służby w Policji, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Państwowej Straży Pożarnej oraz Służbie Ochrony Państwa (Dz.U. z 2018 r. poz. 2035). W ocenie CKL schorzenie w punkcie 4 powinno być zakwalifikowane do § 56 p 1 r 5 "B" powyższego wykazu, jednak ta kwalifikacja nie powoduje zmiany kategorii zdrowia skarżącego.
Skargę na powyższe orzeczenie CKL wniósł H. K. zaskarżając je w całości. Skarżący podniósł, że jego stan zdrowia od 2021 r. ciągle się pogarsza. Jego zdaniem trwały uszczerbek na zdrowiu nabyty w służbie powinien już zostać uznany w lipcu 2023 r.
W odpowiedzi na skargę CKL, podtrzymując dotychczasową argumentację, wniosła o odrzucenie skargi w części dotyczącej ustalenia związku poszczególnych chorób lub ułomności ze służba wojskową oraz oddalenie skargi w części dotyczącej ustaleni kategorii zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga H. K. na orzeczenie CKL podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych z dnia [...] września 2023 r. w zakresie obejmującym ustalenie zdolności do służby w Policji podlegała oddaleniu, natomiast w pozostałym zakresie, tj. dotyczącym związku schorzeń i chorób ze służbą, jaki i stopnia inwalidztwa skarga podlegała odrzuceniu.
Na wstępie należy wyjaśnić, że z przepisów ustawy z 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych wynika, że komisje lekarskie orzekają o zdolności kandydatów do służby, o zdolności funkcjonariuszy do służby, ale również o uznaniu funkcjonariuszy zwolnionych ze służby za inwalidów (niezdolnych do samodzielnej egzystencji) oraz o tym, czy stan zdrowia (inwalidztwo) funkcjonariusza (byłego funkcjonariusza) ma związek ze służbą, a także o zdolności do pracy funkcjonariuszy zwolnionych ze służby w celu określenia grupy inwalidzkiej.
Orzeczenie komisji lekarskiej obejmuje zatem dwa rozstrzygnięcia: pierwsze – dotyczące zaliczenia danej osoby do określonej kategorii zdolności do służby, w oparciu o przepisy zawarte m. in. w załączniku do rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 11 października 2018 r. w sprawie wykazu chorób i ułomności, wraz z kategoriami zdolności do służby w Policji, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Państwowej Straży Pożarnej oraz Służbie Ochrony Państwa, oraz drugie – dotyczące ustalenia związku stanu zdrowia (schorzenia) ze służbą, stopnia inwalidztwa, w oparciu o przepisy zawarte m. in. w załączniku do rozporządzenia MSWiA z dnia 11 października 2018 r. w sprawie wykazu chorób i ułomności, wraz z kategoriami zdolności do służby w Policji, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Państwowej Straży Pożarnej oraz Służbie Ochrony Państwa (Dz.U. z 2018 r., poz. 2035). To drugie orzeczenie (w przedmiocie ustalenia związku stanu zdrowia ze służbą, stopnia inwalidztwa) jest podawane kontroli sądu pracy i ubezpieczeń społecznych w postępowaniu o świadczenia przysługujące z tego tytułu (odszkodowania, renty, emerytury). Sąd administracyjny nie jest właściwy do rozpoznania skargi na orzeczenie w tym zakresie (por. np. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 27 października 1999 r. sygn. III ZP 9/99, uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 stycznia 1998 r. sygn. akt OPS 8/97, postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 lipca 2018 r. sygn. akt II SA/Wa 165/18 i powołane tam liczne orzecznictwo).
W konsekwencji skargę skarżącego na orzeczenie CKL z dnia [...] września 2023 r. w części dotyczącej ustalenia stopnia inwalidztwa i związku stwierdzonych schorzeń ze służbą należało odrzucić w oparciu o art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. jako niepodlegającą kognicji sądu administracyjnego.
Uznając natomiast za dopuszczalną skargę na ww. orzeczenie CKL w zakresie dotyczącym określenia zdolności skarżącego do służby, Sąd stwierdził, że skarga w tej części nie zasługuje na uwzględnienie.
Przede wszystkim wyjaśnić należy, że kontrola przez sąd administracyjny orzeczeń komisji lekarskich w zakresie dotyczącym ustalenia kategorii zdolności do służby ma charakter ograniczony i sprowadza się w istocie do badania orzeczenia pod względem formalnym. Obowiązkiem sądu administracyjnego jest sprawdzenie prawidłowości postępowania poprzedzającego zaliczenie badanego do jednej z kategorii zdolności do służby, w szczególności zbadanie, czy organ rozstrzygając o zaliczeniu do kategorii zdolności do służby miał do tego odpowiednie podstawy faktyczne i prawne, a więc np. czy badanie stanu zdrowia zostało przeprowadzone prawidłowo i czy znajduje oparcie w wyczerpującym wywiadzie chorobowym i odpowiedniej dokumentacji medycznej. Sąd administracyjny nie dokonuje natomiast oceny stanu zdrowia badanego we własnym zakresie, nie jest uprawniony do kwestionowania dokonanego przez komisję lekarską rozpoznania oraz stwierdzonych schorzeń prowadzących do ustalenia kategorii zdolności do służby w Policji, o ile znajdują potwierdzenie w dokumentacji medycznej.
Zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych (Dz.U. z 2020 r., poz. 398), zdolność fizyczną i psychiczną funkcjonariusza do pełnienia służby w Policji ustala się przez zaliczenie go do jednej z następujących kategorii zdolności do służby: 1) kategoria A – "zdolny do służby", która oznacza, że jego stan zdrowia nie budzi żadnych zastrzeżeń albo że stwierdzone choroby lub ułomności nie stanowią przeszkody do pełnienia służby; 2) kategoria B – "zdolny do służby z ograniczeniem", która oznacza, że stwierdzono choroby lub ułomności, które zmniejszają jego sprawność fizyczną lub psychiczną, mogą mieć wpływ na jego zdolność do pełnienia służby na zajmowanym stanowisku; 3) kategoria C – "niezdolny do służby", która oznacza, że stwierdzono choroby lub ułomności, które uniemożliwiają pełnienie służby.
Stosownie do treści art. 6 ust. 2 powołanej ustawy, orzeczenie o zdolności fizycznej i psychicznej do służby, oprócz jednej z kategorii zdolności do służby wymienionych w ust. 1, zawiera jedno z następujących określeń: 1) "zdolny do służby", jeżeli nie stwierdzono żadnych chorób lub ułomności stanowiących przeciwwskazanie do pełnienia służby; 2) "trwale niezdolny do pełnienia służby na zajmowanym stanowisku", jeżeli stwierdzono choroby lub ułomności, które zmniejszają zdolność fizyczną lub psychiczną do służby i nie pozwalają na pełnienie służby na zajmowanym stanowisku, jednak te choroby lub ułomności nie stanowią przeszkody do dalszego pełnienia służby na innym stanowisku; w takim przypadku komisja lekarska określa, jakie warunki służby są przeciwwskazane dla badanego; 3) "czasowo niezdolny do pełnienia służby na zajmowanym stanowisku", jeżeli stwierdzono choroby lub ułomności, które czasowo zmniejszają zdolność fizyczną lub psychiczną do służby, ale mogą rokować poprawę stanu zdrowia i odzyskanie pełnej sprawności i zdolności do służby na zajmowanym stanowisku; 4) "zdolny do pełnienia służby na zajmowanym stanowisku", jeżeli stwierdzono pewne choroby lub ułomności, które zmniejszają wprawdzie zdolność fizyczną lub psychiczną, ale nie stanowią przeszkody do pełnienia służby na zajmowanym stanowisku; 5) "trwale niezdolny do służby", jeżeli stwierdzono choroby lub ułomności, które nie pozwalają na pełnienie służby.
W myśl art. 32 ust. 1 i 2 tej ustawy, rejonowa komisja lekarska przeprowadza badanie lekarskie kandydata i sporządza protokół badania, który zawiera wyszczególnienie wszystkich chorób i ułomności, także tych, które nie obniżają zdolności do służby. Komisja lekarska może skierować osobę badaną na badanie specjalistyczne, psychologiczne oraz zlecić wykonanie badań dodatkowych w wyznaczonym terminie. Rejonowa komisja lekarska dokonuje oceny stanu zdrowia osoby badanej na podstawie badania lekarskiego, wyników zleconych badań dodatkowych, specjalistycznych i psychologicznych, wywiadu chorobowego, dokumentacji medycznej będącej wynikiem obserwacji w podmiocie leczniczym, leczenia ambulatoryjnego i sanatoryjnego oraz innych dokumentów medycznych istotnych dla dokonania tej oceny oraz protokołów powypadkowych mogących mieć znaczenie dla treści orzeczenia (art. 33 ust. 1 ustawy). Według art. 38 ust. 1 ustawy, rejonowa komisja lekarska wydaje orzeczenie niezwłocznie po przeprowadzeniu niezbędnych badań lekarskich i zebraniu niezbędnych dokumentów, w tym dokumentacji medycznej. Orzeczenie zawiera rozpoznanie lekarskie w języku polskim według terminologii klinicznej, z uwzględnieniem lokalizacji i stopnia nasilenia oraz z powołaniem na odpowiednie pozycje, paragrafy i punkty lub inne jednostki klasyfikacyjne z wykazów, o których mowa w art. 33 ust. 3. Orzeczenia, które ustalają trwałą lub całkowitą niezdolność do służby uzasadnia się szczegółowo (art. 39 ust. 1 i ust. 5 pkt 1 ustawy). Od orzeczenia rejonowej komisji lekarskiej przysługuje odwołanie, które rozpatruje Centralna Komisja Lekarska po zapoznaniu się ze wszystkimi dokumentami w sprawie, a w razie potrzeby również po przeprowadzeniu niezbędnych badań lub po zleceniu przeprowadzenia dodatkowych badań lekarskich, w tym obserwacji w podmiocie leczniczym lub po dostarczeniu na jej żądanie dodatkowych dokumentów.
Przypomnieć należy, że [...] Rejonowa Komisja Lekarska podległa ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych w orzeczeniu z dnia [...] czerwca 2023 r., które zostało utrzymane w mocy kontrolowanym orzeczeniem Centralnej Komisji Lekarskiej z dnia [...] września 2023 r., zaliczyła skarżącego do kategorii B – zdolny do służby w Policji z ograniczeniem. Zaliczenie skarżącego do wskazanej kategorii zdolności do służby było konsekwencją rozpoznania u niego: dyskopatii wielopoziomowej odcinka lędźwiowo-krzyżowego współistniejącej z niewielkimi zmianami zwyrodnieniowymi i okresowo nawracającym zespołem bólowym lędźwiowym (§ 63 pkt 2 r 5 wykazu chorób i ułomności, wraz z kategoriami zdolności do służby w Policji, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Państwowej Straży Pożarnej oraz Służbie Ochrony Państwa); pourazowe zmiany zwyrodnieniowe stawu kolanowego lewego (wypadek w służbie w 2007 r.), leczenie artroskopowe uszkodzonej łąkotki przyśrodkowej (§ 67 pkt 1 r 5 wykazu chorób i ułomności, wraz z kategoriami zdolności do służby w Policji, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Państwowej Straży Pożarnej oraz Służbie Ochrony Państwa); przebyty uraz skrętny odcinka szyjnego kręgosłupa (wypadek w służbie w 2018 r.) ( bez §); profilaktykę zatorowości płucnej od 31 marca 2023 r. (§ 56 pkt 1 r 5 wykazu chorób i ułomności, wraz z kategoriami zdolności do służby w Policji, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Państwowej Straży Pożarnej oraz Służbie Ochrony Państwa) dokonanego na podstawie dokumentacji orzeczniczej zgromadzonej przez organ orzeczniczy pierwszej instancji, badania komisyjnego i konsultacji specjalistycznej skarżącego oraz historii dotychczasowego leczenia.
Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy należy stwierdzić, że wydane w przedmiotowej sprawie orzeczenia zostały poprzedzone kompletnymi badaniami diagnostycznymi i konsultacjami specjalistycznymi. W oparciu o wyniki tych badań i konsultacji ustalono rodzaj i stopień zaawansowania schorzeń, które zostały zakwalifikowane do właściwych przepisów załącznika do rozporządzenia z dnia 11 października 2018 r., którym w grupie II badanych (obejmującej skarżącego) odpowiadała kategoria B - zdolny do służby w Policji z ograniczeniem. Dlatego nie sposób zakwestionować stanowiska CKL co do prawidłowości dokonanej przez RKL w [...]kwalifikacji rozpoznanych schorzeń, a w konsekwencji określenia kategorii zdolności skarżącego do służby w Policji z ograniczeniem (B). Zebrana przez orzekające w sprawie organy dokumentacja jest przekonująca i nie ma podstaw do jej uzupełnienia.
Co też istotne, skarżący nie neguje zdiagnozowanych u niego schorzeń. Twierdzi natomiast, że do ich wystąpienia, przyczyniła się dotychczasowa służba w Policji. Skutki zdiagnozowanych schorzeń, szczególnie tych będących następstwem wypadków w służbie (w 2007 r. i 2018 r.) odczuwa do chwili obecnej, dlatego w związku z pogarszającym się stanem zdrowia podjął decyzję o odejściu na emeryturę. Tymczasem kwestie te wykraczają poza granice niniejszej sprawy sądowoadministracyjnej, której istotą jest skontrolowanie orzeczeń CKL i RKL odnoszących się do określenia zdolności do pełnienia służby w obecnym stanie zdrowia skarżącego.
Tym samym nie ma podstaw do zarzucenia organom orzeczniczym obu instancji, że nie wyjaśniły dostatecznie istotnych okoliczności faktycznych sprawy. Dokonana przez komisje kwalifikacja zdolności (a raczej niezdolności) skarżącego do służby była prawidłowa w świetle wykazu chorób i ułomności, wraz z kategoriami zdolności do służby, na podstawie którego jest wydawane orzeczenie o zdolności do służby w Policji. CKL prawidłowo przeprowadziła postępowanie orzecznicze w tej sprawie, zgodnie z zasadami określonymi w ustawie o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych, a stwierdzone rozpoznania prawidłowo zakwalifikowała pod wskazane w orzeczeniu schorzenie (ułomność). Z akt sprawy wynika, że komisja lekarska przeprowadziła badanie lekarskie skarżącego, z którego to badania, zgodnie z art. 32 ust. 1 powołanej ustawy sporządziła protokół. Skład rejonowej komisji lekarskiej był zgodny z wymogami zawartymi w art. 40 ust. 1 ustawy (dwuosobowy). Centralna Komisja Lekarska wydała orzeczenie w składzie trzyosobowym, stosownie do art. 45 ust. 1 ustawy, przy czym jej członkami byli lekarze posiadający specjalizacje wymienione w art. 20 powołanej ustawy, niepodlegający wyłączeniu od udziału w postępowaniu na podstawie art. 40 ust. 2 powołanej ustawy. Wydane orzeczenia zostały podpisane przez wszystkich członków komisji.
Z tego co już powiedziano wynika, że będące przedmiotem skargi H. K. orzeczenie Centralnej Komisji Lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych z [...] września 2023 r. w części w jakiej rozstrzyga o związku stwierdzonych schorzeń ze służbą, szczególnymi właściwościami lub warunkami służby oraz inwalidztwie, nie należy do właściwości sądu administracyjnego i dlatego jego skarga w tym zakresie podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935), zw. dalej "p.p.s.a.". Oznacza to, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie jest uprawniony do wypowiadania się na temat zasadności zaskarżonego orzeczenia w zakresie utrzymującym w mocy orzeczenie organu I instancji w części dotyczącej związku stanu zdrowia skarżącego ze służbą w Policji, a tym samym do odnoszenia się do zarzutów skargi dotyczących tego, że w świetle załącznika do rozporządzenia MSWiA z dnia 11 października 2018 r. jego stan zdrowia ma związek ze służbą.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku. Orzeczenie zawarte w pkt 2 sentencji, zostało wydane na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 powołanej ustawy. Sąd rozpoznał sprawę w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w oparciu o art. 119 pkt 2 ustawy procesowej. Wniosek o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym zawarto w odpowiedzi na skargę, a skarżąca nie zażądała przeprowadzenia rozprawy.