II SA/Wa 4070/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2022-05-31
NSAAdministracyjneWysokawsa
informacja publicznaprojekt budowlanyochrona prywatnościprawo własnościgminaSKOWSAbudynek inwentarskiwspółdziałanie organów

WSA w Warszawie oddalił skargę gminy na decyzję SKO odmawiającą udostępnienia projektu budowlanego budynku inwentarskiego, uznając prawo do prywatności i własności inwestora za nadrzędne wobec prawa do informacji publicznej.

Gmina zwróciła się o udostępnienie projektu budowlanego budynku inwentarskiego. Organ I instancji odmówił, powołując się na ochronę prywatności. SKO utrzymało decyzję w mocy, podkreślając, że udostępnienie projektu naruszyłoby prawo do prywatności i bezpieczeństwo majątkowe właściciela. WSA oddalił skargę gminy, podzielając argumentację organów i dodając, że organy administracji nie powinny wykorzystywać ustawy o dostępie do informacji publicznej do wzajemnej kontroli.

Sprawa dotyczyła skargi gminy na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) odmawiającą udostępnienia projektu budowlanego budynku inwentarskiego oraz dokumentacji dotyczącej zbiorników na gnojowicę i płyt obornikowych. Gmina wnioskowała o te informacje, ale Starosta odmówił udostępnienia projektu, uznając, że naruszyłoby to prawo do prywatności osoby fizycznej, która nie pełni funkcji publicznej. SKO utrzymało tę decyzję w mocy, podkreślając, że projekt budowlany, nawet dotyczący budynku inwentarskiego, zawiera informacje istotne dla bezpieczeństwa majątkowego i prywatności właściciela. Sąd administracyjny oddalił skargę gminy, zgadzając się z organami, że prawo do prywatności i prawo własności inwestora mają pierwszeństwo przed prawem do informacji publicznej w tym przypadku. Dodatkowo, sąd zasugerował, że organy administracji publicznej nie powinny używać ustawy o dostępie do informacji publicznej do wzajemnej wymiany informacji, lecz powinny korzystać z trybu służbowego i przepisów o współdziałaniu organów.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Projekt budowlany budynku inwentarskiego, należącego do osoby fizycznej niepełniącej funkcji publicznej, podlega ograniczeniu w udostępnieniu ze względu na ochronę prawa do prywatności i prawa własności inwestora, które mają pierwszeństwo przed prawem do informacji publicznej.

Uzasadnienie

Sąd podzielił stanowisko organów, że udostępnienie projektu budowlanego budynku inwentarskiego naruszyłoby prawo do prywatności i bezpieczeństwo majątkowe właściciela. Anonimizacja nie byłaby wystarczająca. Dodatkowo, sąd wskazał, że organy administracji nie powinny wykorzystywać ustawy o dostępie do informacji publicznej do wzajemnej kontroli.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (18)

Główne

u.d.i.p. art. 5 § ust. 2

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 16 § ust. 1

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 2 § ust. 1

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 5

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

Pomocnicze

k.p.a. art. 104

Kodeks postępowania administracyjnego

u.d.i.p. art. 3

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 4 § ust. 1

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 6 § ust. 1 pkt 4a

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

Pr. bud. art. 34 § ust. 4 i 5

Ustawa Prawo Budowlane

p.p.s.a. art. 3 § ust. 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § ust. 1 pkt 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 135

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § § 1 pkt 6

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7b

Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Ochrona prawa do prywatności i prawa własności inwestora (osoby fizycznej niepełniącej funkcji publicznej) jest nadrzędna wobec prawa do informacji publicznej w zakresie projektu budowlanego budynku inwentarskiego. Organy administracji publicznej nie powinny wykorzystywać ustawy o dostępie do informacji publicznej do wzajemnej wymiany informacji, lecz powinny stosować przepisy o współdziałaniu organów.

Odrzucone argumenty

Gmina jako osoba prawna ma prawo do informacji publicznej na takich samych zasadach jak osoby fizyczne. Projekt budowlany budynku inwentarskiego nie podlega ograniczeniu ze względu na ochronę prywatności. Ochrona praw autorskich nie może stanowić podstawy do odmowy udostępnienia informacji publicznej. Organy nie dokonały wystarczających ustaleń faktycznych co do zawartości projektu i potencjalnego naruszenia prywatności.

Godne uwagi sformułowania

nie mogą to być informacje - co do swej natury i zakresu - przekreślające sens (istotę) ochrony prawa do życia prywatnego ustawa ta jest narzędziem kontroli społecznej nad organami władzy publicznej i podmiotami dysponującymi środkami publicznymi; a nie kontroli administracji nad samą sobą organy administracji (między sobą) nie mogą wykorzystywać wskazanej ustawy celem uzyskiwania określonych informacji. Takiemu celowi służą bowiem- tylko i wyłącznie- przepisy ustrojowe, w szczególności obowiązek współdziałania organów

Skład orzekający

Joanna Kruszewska-Grońska

przewodniczący

Agnieszka Góra-Błaszczykowska

sprawozdawca

Iwona Maciejuk

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ograniczenia w dostępie do informacji publicznej w przypadku danych dotyczących osób fizycznych niepełniących funkcji publicznych, zwłaszcza w kontekście ochrony prywatności i prawa własności. Zasady współdziałania organów administracji."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji budynku inwentarskiego i ochrony prywatności rolnika. Interpretacja dotycząca wyłączności trybu służbowego między organami może być przedmiotem dalszych dyskusji w zależności od konkretnych okoliczności.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa porusza ważny konflikt między prawem do informacji publicznej a ochroną prywatności i własności osób fizycznych. Dodatkowo, sąd podnosi kwestię relacji między organami administracji w kontekście dostępu do informacji.

Czy projekt budowlany Twojego domu lub gospodarstwa jest informacją publiczną? Sąd wyjaśnia granice dostępu.

Sektor

rolnictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Wa 4070/21 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2022-05-31
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-12-16
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Agnieszka Góra-Błaszczykowska /sprawozdawca/
Iwona Maciejuk
Joanna Kruszewska-Grońska /przewodniczący/
Symbol z opisem
6480
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Kruszewska-Grońska, Sędzia WSA Agnieszka Góra-Błaszczykowska (spr.), Sędzia WSA Iwona Maciejuk, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 31 maja 2022 r. sprawy ze skargi G. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] października 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej oddala skargę
Uzasadnienie
Przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie jest skarga Gminy P. reprezentowanej przez Wójta na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. znak [...] z dnia [...] października 2021 r. w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej.
Skarga została złożona w następującym stanie faktycznym sprawy:
Wnioskiem z dnia [...] lipca 2021 r. (data wpływu do organu) Gmina P. (zwana dalej: skarżąca, gmina, wnioskodawczyni), zwróciła się do Starosty Powiatu . zwany dalej: Starosta, organ I instancji) o udostępnienie następującej informacji publicznej:
1. kopii pozwolenia na budowę budynku nr ew. [...], ident. bud. [...] o łącznej powierzchni zabudowy [...] m2 na działce nr [...] G., gm. P.;
2. kopii projektu budowlanego, w tym planu zagospodarowania, części opisowo-rysunkowej zatwierdzonego pozwoleniem na budowę, w którym mowa w pkt 1 lub w przypadku, gdy nie było wydanego pozwolenia na budowę, informacji na podstawie jakiej decyzji został zbudowany budynek nr ew. [...] na działce nr [...] w G. oraz udostępnienie kopii tej decyzji;
3. pozwolenia na budowę lub zgłoszenia wraz z dokumentacją, na podstawie której wydano pozwolenie na budowę lub przyjęto zgłoszenie zbiorników na gnojowicę oraz płyt obornikowych zlokalizowanych na działce nr [...] w G.;
4. pozwolenia na budowę silosów zlokalizowanych na działce nr [...]w G..
Decyzją znak [...]z dnia [...] sierpnia 2021 r. Starosta, działając na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735, zwana dalej: k.p.a.) oraz art. 5 ust. 2 i art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2020 r. poz. 2176 ze zm., zwana dalej: u.d.i.p.), orzekł o odmowie udostępnienia informacji publicznej wskazanej w przedmiotowym wniosku.
Na skutek złożonego odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. (zwane dalej: SKO, organ odwoławczy) decyzją [...]z dnia[...]września 2021 r. orzekło o uchyleniu zaskarżonej decyzji w całości i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
Ponownie rozpoznając sprawę decyzją znak [...]z dnia [...] września 2021 r. Starosta, działając na podstawie art. 104 k.p.a. oraz art. 5 ust. 2 i art. 16 ust. 1 u.d.i.p., udostępnił gminie zanonimizowaną kopię pozwolenia na budowę znak [...] Nr [...] z dnia [...] czerwca 2005 r.; zanonimizowaną kopię pozwolenia na budowę znak [...] Nr [...] z dnia [...] marca 2011 r.; kopię zaświadczenia znak [...] z dnia [...] maja 2021 r. o braku podstaw do wniesienia sprzeciwu. Jednocześnie Starosta orzekł o odmowie udostępnienia informacji publicznej w pozostałym zakresie (tj. kopii projektu budowlanego, w tym planu zagospodarowania, części opisowo-rysunkowej zatwierdzonego pozwoleniem na budowę budynku nr ew. [...] ident. [...] o łącznej powierzchni zabudowy [...] m2 na działce nr [...]w G., gm. P. oraz kopii dokumentacji, na podstawie której wydano pozwolenie na budowę lub przyjęto zgłoszenie zbiorników na gnojowicę oraz płyt obornikowych zlokalizowanych na działce nr [...]w G.).
Podstawę negatywnego dla gminy rozstrzygnięcia stanowiło ustalenie organu I instancji, że wnioskodawca pozwolenia na budowę nigdy nie pełnił i nie pełni jakiejkolwiek funkcji publicznej, prowadzi wraz ze swoją rodziną gospodarstwo rolne. W związku z tym nie jest osobą pełniącą funkcję publiczną, a dostęp do jej danych jest ograniczony z uwagi na ochronę prywatności, o której mowa w art. 5 ust. 2 u.d.i.p. Dlatego nie ma możliwości udostępnienia projektu budowlanego budynku, o których mowa w decyzji, gdyż naruszyłoby to chroniony prawem mir domowy.
Starosta stwierdził, że projekt budowlany budynku, stanowiący załącznik do decyzji, nie stanowi informacji publicznej. Organ udostępniając informację publiczną, która w sposób bezpośredni lub pośredni dotyczy osoby fizycznej, zobligowany jest do wyważenia jej prawa do prywatności z wartością, jaką jest dostęp do informacji publicznej. Wskazane informacje podlegają udostępnieniu, o ile nie wychodzą poza niezbędność, określoną potrzebą transparentności życia publicznego, ocenianą zgodnie ze standardami, przyjętymi w demokratycznym państwie prawnym, jak również są to informacje mające znaczenie dla oceny funkcjonowania instytucji oraz osób pełniących funkcje publiczne. Nie mogą to być informacje - co do swej natury i zakresu - przekreślające sens (istotę) ochrony prawa do życia prywatnego. Ponadto niejednokrotnie projekt budowlany jest sporządzany na zamówienie, przez znanych architektów, zabezpieczony jest prawami autorskimi, często jest też kosztowny. Nie ma żadnego argumentu, dla którego osoba trzecia, w zasadzie bez ponoszenia kosztów, miałaby zapoznawać się, a być może i zamierzać korzystać z pomysłów, rozwiązań czy udogodnień, zaproponowanych w projekcie przez wykonujące go podmioty. Nie w każdym wypadku dana informacja stanowiąca formalnie informację publiczną może być udostępniona.
Wyjaśnił także, iż ustawa o dostępie do informacji publicznej nie powinna być wykorzystywana do uzyskiwania informacji niezbędnych organom władzy publicznej do wykonywania ich ustawowych zadań. Zdaniem Starosty ustalenie, że gmina jako jednostka samorządowa stanowi krąg podmiotów, mających prawo dostępu do informacji publicznej, stoi w sprzeczności z art. 61 Konstytucji RP. Zawarte w art. 61 Konstytucji RP sformułowanie "Obywatel ma prawo" wskazuje przede wszystkim na osobę fizyczną. Wprawdzie określenie "każdy" może w niektórych sytuacjach pozwalać również tym podmiotom na uzyskiwanie informacji publicznej, jednak co do zasady organy, w ramach funkcjonowania tzw. dobrej administracji, powinny do sprawnego współdziałania wykorzystywać bądź przepisy ustaw szczególnych, bądź też ogólne zasady, nakazujące harmonijne współdziałanie organów władzy publicznej i innych podmiotów, realizujących przekazane im zadania publiczne. Gdy podmiot, wykonujący zadania publiczne, przekazuje posiadaną informację innemu podmiotowi publicznemu, a ten ma ją wykorzystać do realizacji przypisanych mu zadań publicznych, przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej w ogóle nie znajdują zastosowania. Prawo dostępu do informacji publicznej, o którym mowa w art. 2 ust. 1 u.d.i.p., nie odnosi się bowiem do wykonywania przez podmioty publiczne zadań publicznych.
W odwołaniu złożonym na powołaną decyzję Gmina wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ I instancji. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie prawa materialnego, tj.:
1. art. 5 ust 2 u.d.i.p. poprzez uznanie, że żądana informacja podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy, podczas, gdy przepis ten nie ma zastosowania do wnioskowanej informacji;
2. art. 2 ust 1 u.d.i.p. poprzez uznanie, że zawarte w tym przepisie sformułowanie "każdy" ma zastosowanie wyłącznie do osób fizycznych, a gmina nie jest "każdym" w rozumieniu tego przepisu tylko organem administracji publicznej, podczas gdy przepis art. 2 ust 1 u.d.i.p. ma zastosowanie do osób fizycznych, osób prawnych oraz jednostek organizacyjnych, a gmina jest osobą prawną a nie organem administracji publicznej;
3. art. 2 ust. 1 u.d.i.p. poprzez uznanie, że skarżąca zamierza wnioskowaną informację publiczną wykorzystać do realizacji przypisanych gminie zadań publicznych, podczas gdy organ nie posiadał takiej wiedzy;
4. art. 2 ust. 1 u.d.i.p. poprzez uznanie, że gmina zamierza wnioskowaną informację wykorzystać w celu kradzieży praw autorskich znanych architektów, którzy według organu projektowali budynek inwentarski, zbiorniki na gnojowice oraz płyty obornikowe.
Decyzją znak [...] z dnia [...] października 2021 r. SKO, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 1, art. 2 ust. 1 i 2, art. 3, art. 4 ust. 1, art. 5, art. 6, art. 16 ust. 1 i ust. 2 u.d.i.p., orzekło o utrzymaniu zaskarżonej decyzji w mocy.
W uzasadnieniu podjętej decyzji SKO wskazało, że w niniejszej sprawie z wnioskiem o udzielenie informacji publicznej wystąpiła gmina. Z treści wniosku nie wynika, by żądana informacja była niezbędna do realizacji przypisanych gminie zadań publicznych. Zatem rzeczony wniosek podlega rozpoznaniu na podstawie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej, co też organ I instancji uczynił, wydając decyzję i udostępniając żądaną informację w części.
SKO wyjaśniło, że decyzja o pozwoleniu na budowę jest decyzją administracyjną i na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 4a u.d.i.p. podlega udostępnieniu w trybie regulowanym tą ustawą. Informacją publiczną jest również projekt budowlany zatwierdzany w decyzji o pozwoleniu na budowę lub w odrębnej decyzji, poprzedzającej wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę (art. 34 ust. 4 i 5 ustawy Prawo Budowlane). Projekt ten stanowi integralną część rozstrzygnięcia administracyjnego, jakim jest pozwolenie na budowę. Będąc częścią pozwolenia na budowę, jest tym samym informacją publiczną.
SKO wskazało jednocześnie, iż zgodnie z treścią art. 5 ust. 1 u.d.i.p. prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu w zakresie i na zasadach, określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych oraz o ochronie innych tajemnic ustawowo chronionych. Prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. Ograniczenie to nie dotyczy informacji o osobach pełniących funkcje publiczne, mających związek z pełnieniem tych funkcji, w tym o warunkach powierzenia i wykonywania funkcji, oraz przypadku, gdy osoba fizyczna lub przedsiębiorca rezygnują z przysługującego im prawa (art. 5 ust. 2 u.d.i.p.). Z treści ww. przepisu tego wynika, że jeżeli informacja dotyczy osoby pełniącej funkcję publiczną i ma związek z wykonywanymi przez nią zadaniami lub sprawowaną funkcją, to dostęp do niej nie może zostać ograniczony z uwagi na ochronę prywatności lub tajemnicę przedsiębiorcy. Ograniczenie dostępu do informacji publicznej z uwagi na ochronę prywatności lub tajemnicę przedsiębiorcy nie oznacza również bezwzględnej odmowy udzielenia żądanej informacji, bowiem w sytuacji wystąpienia okoliczności wynikających z art. 5 u.d.i.p. możliwe jest udostępnienie informacji w postaci zanonimizowanej, o ile nie niweczy to pożądanego przez stronę rezultatu w postaci uzyskania konkretnej informacji publicznej.
Anonimizacja określonych danych, składających się na treść dokumentu jest uzasadniona, gdy czynność ta nie wykracza poza ograniczenia, wynikające z u.d.i.p. i jednocześnie nie pozbawia dokumentu waloru informacyjnego, wynikającego ze złożonego wniosku. Organ udostępniając informację publiczną, która w sposób bezpośredni lub pośredni dotyczy osoby fizycznej bądź też przedsiębiorcy, każdorazowo zobligowany jest do wyważenia tajemnicy przedsiębiorcy czy też prawa do prywatności względem wartości publicznej w postaci dostępu do informacji publicznej.
Zdaniem organu odwoławczego, organ I instancji prawidłowo udostępnił, w formie zanonimizowanej, żądane kopie pozwolenia na budowę i kopię zaświadczenia, uznając je za informacje publiczną. Zasadnie też, przyznając wyższość prawa do prywatności nad dostępem do informacji publicznej, odmówił udzielenia informacji w pozostałym zakresie, tj. wydania kopii projektu budowlanego, w tym planu zagospodarowania, części opisowo-rysunkowej zatwierdzonego pozwoleniem na budowę budynku nr ew. [...] ident. [...] na działce nr [...]w G., gm. P. oraz kopii dokumentacji, na podstawie której wydano pozwolenie na budowę lub przyjęto zgłoszenie zbiorników na gnojowicę oraz płyt obornikowych zlokalizowanych na działce nr [...]w G..
Organ ocenił, iż żądanie skarżącej w zakresie udzielenia informacji publicznej w postaci kopii projektu architektoniczno-budowlanego dotyczy w istocie budynku inwentarskiego, należącego do osoby prywatnej, niebędącej osobą publiczną. W tym przypadku, udostępnienie przedmiotowej informacji oznaczałoby możliwość poznania przez dowolne osoby trzecie dokładnego rozkładu pomieszczeń, jak również przebiegu instalacji, np. gazowych, energetycznych, wentylacyjnych itp., znajdujących się w budynku. Sytuacja taka, w przypadku budynku inwentarskiego, może nie uderza bezpośrednio w mir domowy właścicieli nieruchomości i rzeczonego budynku. Narusza jednak poczucie bezpieczeństwa tychże właścicieli w sposób pośredni, tj. zagraża ich dobytkowi (majątkowi), a w konsekwencji narusza ich szeroko pojęte prawo do prywatności, chronione art. 5 ust. 2u.d.i.p. Nadto, co słusznie podnosi organ I instancji, projekt budowlany z reguły jest sporządzany na zamówienie, przez znanych architektów, zabezpieczony jest prawami autorskimi, często jest też bardzo kosztowny. Nie ma żadnego argumentu, dla którego osoba trzecia, w zasadzie bez ponoszenia kosztów, miałaby zapoznawać się, a być może i zamierzać korzystać z pomysłów, rozwiązań czy udogodnień, zaproponowanych w projekcie przez wykonujące go podmioty.
Zdaniem SKO dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy bez znaczenia pozostaje okoliczność ewentualnego zabezpieczenia projektu budowlanego prawami autorskimi. Istotnym jest natomiast fakt, że żądanie swym zakresem obejmuje udostępnienie projektu architektoniczno-budowlanego budynku należącego do osoby prywatnej, zaś udostępnienie rzeczonej informacji godziłoby w poczucie bezpieczeństwa o swój majątek tejże osoby (godziłoby w jej prawo własności).
Nawet gdyby przyjąć, że wnioskodawca pozwolenia na budowę jest osobą publiczną, to nie sposób uznać, że ograniczenie wynikające z art. 5 ust. 2 u.d.i.p. go nie dotyczy, bowiem gmina w żaden sposób nie wykazała, że żądane informacje mają związek z pełnieniem przez inwestora funkcji publicznej. Podkreśliło też, że ustanawiając obywatelskie prawo do informacji publicznej, ustawodawca nie pozbawił jednostki ochrony jej interesów w sferze jej prywatności i bezpieczeństwa, praw własności ani praw autorskich. Zatem rozpoznając przedmiotową sprawę organy miały obowiązek zbalansowania dóbr konstytucyjnie chronionych, a także ich hierarchii, co doprowadziło do wniosku o konieczności przedłożenia prawa własności i prawa do miru domowego nad prawo do informacji. W niniejszej sprawie dokonanie anonimizacji żądanych dokumentów pozbawiłoby ich waloru informacyjnego (zanonimizowane dokumenty nie zawierałyby żądanych przez stronę informacji).
W zakresie żądania wniosku - udostępnienia informacji w postaci pozwolenia na budowę lub zgłoszenia wraz z dokumentacją, na podstawie której wydano pozwolenie na budowę lub przyjęto zgłoszenie zbiorników na gnojowicę oraz płyt obornikowych zlokalizowanych na działce nr [...]w G. SKO wyjaśniło, że w istocie obejmuje ono swym zakresem wgląd w całość akt sprawy (nie tylko w treść zanonimizowanej decyzji) dotyczącej osoby prywatnej (niebędącej osobą publiczną, ani organem administracji publicznej), w której gmina nie była stroną postępowania. Tym samym realizacja ww. wniosku skutkowałaby naruszeniem prawa do prywatności inwestora (właściciela nieruchomości objętej żądaniem), chronionego art. 5 ust. 2 u.d.i.p. Jednak szerokie pojmowanie dostępu do informacji publicznej nie może pociągać za sobą obowiązku nałożenia na organy administracji publicznej obowiązku umożliwienia przeprowadzenia osobistych, "prywatnych" działań kontrolnych przez właściwie nieograniczoną liczbę podmiotów. Prawo do uzyskania informacji nie może przeradzać się w kompetencję do przeprowadzenia przez dowolną osobę czynności o charakterze nieomal procesowym.
Odnosząc się do twierdzeń skarżącej, dotyczących udostępnienia w treści zaskarżonej decyzji danych inwestora niepełniącego funkcji publicznych oraz prowadzenia przez niego gospodarstwa rolnego SKO wskazało, iż informacje o tym czy ktoś jest, bądź nie jest, osobą publiczną nie zalicza się do danych "wrażliwych", prawnie chronionych. Z kolei o tym, że inwestor prowadzi gospodarstwo rolne, można dowiedzieć się w wyniku analizy danych zawartych na stronie Geoportalu. Nieruchomość nr [...]położona w m. G., objęta wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej, znajduje się na terenach rolnych, w zwartej zabudowie zagrodowej, służącej przede wszystkim prowadzeniu działalności gospodarczej i stanowi miejsce zamieszkiwania i pracy rolnika, a grunty zajęte pod budynki mieszkalne w gospodarstwach rolnych, uznaje się za grunty wykorzystywane rolniczo.
W skardze złożonej na powołaną decyzję do sądu administracyjnego Gmina wniosła o uchylenie zaskarżonej oraz poprzedzającej ją decyzji oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Wydanej decyzji zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy oraz przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.:
1. art. 5 ust. 1 i 2 u.d.i.p. przez błędną wykładnię tych przepisów, polegającą na bezzasadnym przyjęciu, iż projekt budowlany budynku inwentarskiego, stanowiącego własność osoby fizycznej, nie może być przedmiotem dostępu do informacji publicznej z uwagi na ochronę prywatności inwestora;
2. art. 5 ust. 2 u.d.i.p. polegające na uznaniu, że żądana informacja podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy, podczas gdy przepis ten nie ma zastosowania do wnioskowanej informacji;
3. art. 2 ust. 1 u.d.i.p. polegające na uznaniu, że żądana informacja publiczna nie może zostać udostępniona ze względu na ochronę praw autorskich znanych architektów, którzy według organu mogli zaprojektować budynek inwentarski, zbiorniki na gnojowicę oraz płyty obornikowe;
4. art. 2 ust. 1 w zw. z art. 6 u.d.i.p. polegające na przyjęciu przez organ odwoławczy za własne zapatrywania organu I instancji co do tego, że w sprawie objętej wnioskiem zachodzi okoliczność umożliwiająca ograniczenie dostępu do informacji ze względu na prawo inwestora do prywatności, zagrożenie pośrednio miru domowego właściciela budynku inwentarskiego, gdyż udostępnienie informacji zagrażałoby dobytkowi (majątkowi) inwestora, a w konsekwencji jego szeroko pojętej prywatności, podczas gdy dokumentacja związana z procesami inwestycyjnymi (w tym decyzje administracyjne, projekt budowlany, zgłoszenie i inne dokumenty) to dokumenty, do których dostęp gwarantuje ustawa o dostępie do informacji publicznej, jeżeli znajdują się one w posiadaniu organu, do którego kierowany jest wniosek o taką informację;
5. art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 107 § 1 pkt 6 k.p.a. przez zaniechanie dokonania ustaleń faktycznych, istotnych dla rozstrzygnięcia tej sprawy, tj. ustaleń faktycznej zawartości projektu budowlanego, a także które konkretnie z informacji znajdujących się w treści części tego projektu mogą naruszać prawo do prywatności inwestora;
6. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. przez utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji, w sytuacji gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania i prawa materialnego;
7. art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. poprzez nie podjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, w szczególności przez błędną analizę materiału dowodowego w sprawie będącej przedmiotem wniosku, a w konsekwencji przyjęcie, że sama tylko okoliczność, iż zatwierdzony projekt budowlany budynku inwentarskiego tylko dlatego, że inwestorem jest osoba fizyczna nie podlega udostępnieniu w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej.
W uzasadnieniu skargi Gmina szczegółowo omówiła wyżej opisane zarzuty.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, przywołując argumentację tożsamą z zaprezentowaną w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga musiała zostać oddalona.
Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., zwana dalej: p.p.s.a), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż sąd rozpoznając skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 134 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia naruszenia przez Sąd przepisów prawa, wskazanego w art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Zgodnie z art. 135 p.p.s.a. orzekanie następuje w granicach sprawy, w której wydano zaskarżoną decyzję i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa.
Analizowana pod tym kątem decyzja jest prawidłowa, a zarzuty skargi okazały się całkowicie bezzasadne.
Nie jest kwestionowana okoliczność, że opisana we wniosku inwestycja należy do osoby prywatnej, niebędącej osobą publiczną, na której gruncie znajduje się wskazany we wniosku budynek, zbiorniki na gnojowicę, płyty obornikowe i silosy.
W każdym przypadku, gdy organ rozpoznaje wniosek o udostępnienie informacji publicznej, dotyczącej (bezpośrednio lub pośrednio) osoby fizycznej, nie będącej osobą publiczną, ma obowiązek dokonać analizy prawa do prywatności z wartością, jaką jest dostęp do informacji publicznej.
Sąd podziela argumentację, że żądane informacje podlegają udostępnieniu tylko, o ile nie wychodzą poza niezbędność, określoną potrzebą transparentności życia publicznego, ocenianą zgodnie ze standardami, przyjętymi w demokratycznym państwie prawnym, jak również są to informacje mające znaczenie dla oceny funkcjonowania instytucji oraz osób pełniących funkcje publiczne. Nie mogą to być informacje - co do swej natury i zakresu - przekreślające sens (istotę) ochrony prawa do życia prywatnego. W tym zakresie nie ma znaczenia, czy budynek ma charakter mieszkalny, czy użytkowy, gdyż określone w części opisowej projektu budowlanego informacje, mają istotną wagę dla inwestora. Zapewniają one bezpieczeństwo majątku osoby fizycznej. Mają także znaczenie dla osobistego bezpieczeństwa nie tylko właściciela i jego rodziny, ale także i ewentualnych pracowników, zatrudnionych do pracy w gospodarstwie.
W przypadku budynków i budowli zbiorników, płyt obornikowych i silosów, jak trafnie zauważył organ, naruszono by szeroko pojęte prawo do prywatności osoby nie pełniącej funkcji publicznych, chronione art. 5 ust. 2u.d.i.p. Pośrednio naruszeniu uległoby także konstytucyjnie chronione prawo własności.
W analizowanej sytuacji bez wątpienia wystąpiła konieczność wartościowania dóbr i przyznanie prymatu prawu własności i prawu do prywatności nad prawem do informacji.
Zdaniem Sądu w niniejszej sprawie zachodzi jeszcze jedna wątpliwość, zauważona przez organ I instancji, czy w ogóle Gmina, jako organ administracji samorządowej, może korzystać z ustawy o dostępie do informacji publicznej wobec innego organu administracji, co prawda publicznej, jakim jest Starosta P..
Sąd w składzie niniejszym skłania się ku przyjęciu, że organy administracji (między sobą) nie mogą wykorzystywać wskazanej ustawy celem uzyskiwania określonych informacji. Takiemu celowi służą bowiem- tylko i wyłącznie- przepisy ustrojowe, w szczególności obowiązek współdziałania organów podczas wykonywania przewidzianych prawem obowiązków. W szczególności z art. 7b k.p.a. wynika, że w toku postępowania organy administracji publicznej współdziałają ze sobą w zakresie niezbędnym do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli oraz sprawność postępowania, przy pomocy środków adekwatnych do charakteru, okoliczności i stopnia złożoności sprawy. W niniejszej sprawie obowiązek współdziałania nie został wdrożony, gdyż Gmina go pominęła, składając wniosek w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej.
Jak trafnie zaznaczył P. Szustakiewicz w Komentarzu do art.2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, ustawa ta jest narzędziem kontroli społecznej nad organami władzy publicznej i podmiotami dysponującymi środkami publicznymi; a nie kontroli administracji nad samą sobą. W niniejszej sprawie organ administracji samorządowej próbuje kontrolować organ administracji publicznej poprzez kierowanie do niego wniosków, z którymi mógł i powinien zwrócić się w drodze służbowej.
Konkluzji tej nie zmienia zaznaczenie przez Gminę we wniosku, iż działa jako osoba prawna, gdyż jest oczywiste, że gmina jest organem administracji samorządowej, wyposażonym w osobowość prawną. Sąd zdaje sobie sprawę, że to zaznaczenie wynika z lektury przez Gminę części orzecznictwa sądów administracyjnych, w których miały miejsce analizy przyczyn złożenia wniosku o informację publiczną i odróżnienie zadań publicznych od szczególnych, dodatkowych zadań, przyznanych niektórym organom (Prezes NBP i Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia). W przypadku gminy taka dwoistość sytuacji prawnej w kontrolowanej sprawie nie zachodzi.
Przyjęcie powyższego poglądu w niniejszej sprawie nie uprawniało Sądu do odrzucenia skargi, gdyż w każdej sprawie kwestie te muszą zostać indywidualnie ocenione i przeanalizowane, a orzeczenie, w celu zagwarantowania prawa do sądu, musi mieć charakter merytoryczny.
Mając na uwadze poczynione analizy Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art.151 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI