II SA/Wa 4026/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2022-03-23
NSAAdministracyjneWysokawsa
równoważnik pieniężnybrak lokalu mieszkalnegopolicjantczas dojazdumiejscowość pobliskatransport publicznyustawa o PolicjiKodeks postępowania administracyjnego

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę policjanta na decyzję o cofnięciu równoważnika za brak lokalu mieszkalnego, uznając, że jego obecne miejsce zamieszkania nie jest miejscowością pobliską miejsca pełnienia służby.

Skarżący, policjant R.K., kwestionował decyzję o cofnięciu mu równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. Kluczowym zagadnieniem była interpretacja pojęcia "miejscowości pobliskiej" w kontekście czasu dojazdu do miejsca pełnienia służby środkami transportu publicznego. Policjant argumentował, że czas dojazdu z jego obecnego miejsca zamieszkania przekracza dwie godziny, podczas gdy organy administracji i sąd uznały, że po uwzględnieniu przepisów dotyczących liczenia czasu dojazdu (bez uwzględniania przejazdów w obrębie miejscowości) czas ten nie przekracza limitu.

Sprawa dotyczyła skargi funkcjonariusza Policji, R.K., na decyzję Komendanta Głównego Policji utrzymującą w mocy decyzję o cofnięciu mu równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. Podstawą cofnięcia było uznanie, że miejsce zamieszkania funkcjonariusza (ul. [...] w [...]) znajduje się w miejscowości pobliskiej miejsca pełnienia służby (Wyższa Szkoła [...] w [...]), co zgodnie z przepisami ustawy o Policji wyklucza przyznanie tego świadczenia. Kluczowym elementem sporu była interpretacja art. 88 ust. 4 ustawy o Policji, definiującego "miejscowość pobliską" jako taką, z której czas dojazdu do miejsca pełnienia służby i z powrotem środkami publicznego transportu zbiorowego, zgodnie z rozkładem jazdy, nie przekracza dwóch godzin. Sąd administracyjny, podobnie jak organy obu instancji, przyjął, że czas dojazdu należy liczyć od stacji (przystanku) położonej najbliżej miejsca zamieszkania do stacji (przystanku) położonej najbliżej miejsca pełnienia służby, wyłączając z tego obliczenia czas przejazdów w obrębie miejscowości zamieszkania i miejscowości pełnienia służby. Sąd odrzucił argumentację skarżącego, że należy uwzględniać dłuższe połączenia autobusowe lub uwzględniać czas dojazdu do stacji przesiadkowej w obrębie tej samej miejscowości. Sąd uznał, że organy prawidłowo ustaliły najdogodniejsze połączenie, które nie przekraczało ustawowego limitu dwóch godzin, a tym samym skarżący utracił prawo do równoważnika.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Miejscowość pobliska to taka, z której czas dojazdu do miejsca pełnienia służby i z powrotem środkami publicznego transportu zbiorowego, zgodnie z rozkładem jazdy, nie przekracza dwóch godzin, licząc od stacji (przystanku) położonej najbliżej miejsca zamieszkania do stacji (przystanku) położonej najbliżej miejsca pełnienia służby, z wyłączeniem czasu dojazdu w obrębie miejscowości zamieszkania i miejscowości pełnienia służby.

Uzasadnienie

Sąd oparł się na literalnym brzmieniu przepisu, który wymaga liczenia czasu dojazdu między miejscowościami, wyłączając przejazdy w ich obrębie. Kryterium to ma charakter obiektywny i uniwersalny, zapewniając jednoznaczność oceny.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (16)

Główne

u.o.P. art. 92 § 1

Ustawa o Policji

u.o.P. art. 97 § 5

Ustawa o Policji

rozp. MSWiA art. 1 § 1

Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego

rozp. MSWiA art. 6

Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego

rozp. MSWiA art. 9 § 1 pkt 6

Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego

Pomocnicze

k.p.a. art. 163

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 138 § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

u.o.P. art. 88 § 1

Ustawa o Policji

u.o.P. art. 88 § 4

Ustawa o Policji

k.c. art. 25

Kodeks cywilny

u.p.t.z. art. 4 § 14

Ustawa z dnia 16 grudnia 2010 r. o publicznym transporcie zbiorowym

u.p.t.z. art. 6 § 1

Ustawa z dnia 16 grudnia 2010 r. o publicznym transporcie zbiorowym

p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organy administracji prawidłowo zinterpretowały i zastosowały przepisy dotyczące pojęcia "miejscowości pobliskiej" oraz sposobu liczenia czasu dojazdu środkami transportu publicznego. Czas dojazdu policjanta z miejsca zamieszkania do miejsca pełnienia służby i z powrotem, zgodnie z przyjętą metodologią, nie przekracza dwóch godzin.

Odrzucone argumenty

Niewłaściwa wykładnia i zastosowanie art. 88 ust. 4 ustawy o Policji poprzez błędne ustalenie, że przystanek kolejowy [...] jest przystankiem położonym najbliżej miejsca zamieszkania skarżącego. Niewłaściwe przyjęcie, że stacja [...] (PKP) nie może być uwzględniona, gdyż jest tylko stacją dojazdową (przesiadkową) do stacji [...]. Błędne zakwalifikowanie przejazdu na odcinku [...] - [...] jako dojazdu w obrębie jednej miejscowości, który nie podlega zaliczeniu do czasu przejazdu. Niewłaściwe ustalenie najdogodniejszego połączenia, nieuwzględniające subiektywnych czynników "dogodności" dla policjanta (np. czasu oczekiwania, korzystania z prywatnych przewoźników). Niedostateczne ustalenie okoliczności faktycznych i brak przeprowadzenia postępowania dowodowego w celu ustalenia przystanku położonego najbliżej miejsca zamieszkania.

Godne uwagi sformułowania

"licząc od stacji (przystanku) położonej najbliżej miejsca zamieszkania do stacji (przystanku) położonej najbliżej miejsca pełnienia służby bez uwzględnienia czasu dojazdu do i od stacji (przystanku) w obrębie miejscowości, z której policjant dojeżdża, oraz miejscowości, w której wykonuje obowiązki służbowe" "nie można brać pod uwagę innych bliżej nieokreślonych miejsc zlokalizowanych na ich terenie, takich jak np. przystanek PKP z którego można dostać się na stację, z której odjeżdża pociąg do miejsca pełnienia służby" "ta sama miejscowość, w której różni żołnierze zamieszkują i pełnią służbę, w zależności od ich konkretnych adresów zamieszkania, w jednym przypadku byłaby uznana za miejscowość pobliską, a w drugim nie" "dogodny dojazd, to taki, który odpowiada godzinom rozpoczynania i kończenia służby z uwzględnieniem ustawowego prawa do wypoczynku"

Skład orzekający

Danuta Kania

przewodniczący

Ewa Marcinkowska

członek

Karolina Kisielewicz

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia \"miejscowości pobliskiej\" i sposobu liczenia czasu dojazdu dla policjantów w kontekście równoważnika za brak lokalu mieszkalnego. Ustalenie, że czas dojazdu w obrębie miejscowości nie jest wliczany do limitu."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji policjantów i przepisów ustawy o Policji. Interpretacja czasu dojazdu może być odmienna w innych kontekstach prawnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy praktycznego aspektu życia policjantów i interpretacji przepisów dotyczących świadczeń socjalnych, co może być interesujące dla funkcjonariuszy i ich rodzin, a także dla prawników zajmujących się prawem administracyjnym i pracy.

Czy dojazd do pracy "w miejscowości pobliskiej" policjanta przekracza dwie godziny? Sąd rozstrzyga kluczową kwestię interpretacji przepisów.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Wa 4026/21 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2022-03-23
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-12-10
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Danuta Kania /przewodniczący/
Ewa Marcinkowska
Karolina Kisielewicz /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6212 Równoważnik za brak lokalu mieszkalnego i za remont lokalu mieszkalnego
Hasła tematyczne
Dodatki mieszkaniowe
Sygn. powiązane
III OSK 1803/22 - Wyrok NSA z 2024-04-17
Skarżony organ
Komendant Policji
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 1882
art. 92 ust. 1, art. 97 us. 5
Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji.
Dz.U. 2013 poz 1130
§ 1 ust. 1, §6, §9 ust. 1 pkt 6
Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad  przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Kania, Sędzia WSA Ewa Marcinkowska, Sędzia WSA Karolina Kisielewicz (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 23 marca 2022 r. sprawy ze skargi R. K. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] września 2021 r., nr [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnienia do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego oddala skargę
Uzasadnienie
Komendant-Rektor Wyższej Szkoły [...] w [...] decyzją z [...] czerwca 2021 r. (nr [...]), wydaną na podstawie art. 163 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r., poz. 735) oraz art. 92 ust. 1, art. 97 ust. 5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz.U. z 2021 r., poz. 1882) i § 1 ust. 1, § 6, § 9 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego (Dz.U. z 2020 r., poz. 946), uchylił własną decyzję z [...] maja 2014 r. (nr [...]) o przyznaniu R.K. równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego i "z upływem 28 lutego 2021 r." cofnął funkcjonariuszowi uprawnienie do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego.
W uzasadnieniu decyzji organ I instancji przytoczył treść przepisów, na których oparł rozstrzygnięcie. Wyjaśnił, że stosownie do art. 92 ust. 1 ustawy o Policji policjantowi przysługuje równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego, jeżeli on sam lub członkowie jego rodziny w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej nie posiadają: lokalu mieszkalnego, o którym mowa w § 1 ust.1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. i nie zachodzą negatywne przesłanki przyznania tego prawa, o którym mowa w § 1 ust. 2 rozporządzenia.
Miejscowością pobliską jest miejscowość, z której czas dojazdu do miejsca pełnienia służby i z powrotem środkami publicznego transportu zbiorowego, zgodnie z rozkładem jazdy, łącznie z przesiadkami, nie przekracza w obie strony dwóch godzin, licząc od stacji (przystanku) położonej najbliżej miejsca zamieszkania do stacji (przystanku) położonej najbliżej miejsca pełnienia służby bez uwzględnienia czasu dojazdu do i od stacji (przystanku) w obrębie miejscowości, z której policjant dojeżdża, oraz miejscowości, w której wykonuje obowiązki służbowe (art. 88 ust. 1 tej ustawy).
Komendant-Rektor Wyższej Szkoły [...] w [...] dodał, że decyzję o cofnięciu uprawnienia do dotychczas przyznanego równoważnika pieniężnego wydaje się, jeżeli policjant przestał spełniać warunki, o których mowa w § 1 ust. 1 rozporządzenia, lub zmienił się jego stan rodziny albo w miejscu pełnienia służby lub miejscowości pobliskiej uzyskał lokal mieszkalny stanowiący odrębną nieruchomość lub dom jednorodzinny (część domu) albo spółdzielczy własnościowy lokal mieszkalny będące przedmiotem spadku, jeżeli udział w spadku odpowiada co najmniej dwóm normom zaludnienia (§ 6 pkt 4 rozporządzenia).
Organ I instancji odnosząc te przepisy prawa do okoliczności rozpatrywanej sprawy podał, że R.K. od [...] października 2020 r. zamieszkuje przy ul. [...] w [...] . Od dnia [...] marca 2021 r., na mocy decyzji Komendanta-Rektora Wyższej Szkole [...] w [...] z [...] lutego 2021 r. (nr [...]), skarżący pełni służbę w Wyższej Szkole [...] w [...] od 7:45 do 15:45. Zgodnie z rozkładem jazdy środków publicznego transportu zbiorowego, czas przejazdu na trasie [...] - [...] nie przekracza dwóch godzin w obie strony ([...] - [...] 06:38 - 7:12, od 14 marca 2021 r. 6:27-7:11 tj. 44 min; podróż powrotna 16:15-17:15 lub 17:25 (tj. 60-70 min), natomiast od 14 marca 2021 r. 16:50-17:31 (tj. 41 min.). To zaś prowadzi do wniosku, że od [...] marca 2021 r. R.K. nie posiada uprawnienia do otrzymania równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego, a w konsekwencji zachodzą podstawy prawne do wydania decyzji o cofnięciu skarżącemu uprawnienia do równoważnika za brak lokalu mieszkalnego, które otrzymał decyzją z [...] maja 2014 r.
W ocenie organu, nie jest prawidłowe zapatrywanie skarżącego, wyrażone w piśmie z 28 kwietnia 2021 r., że czas dojazdu z miejsca zamieszkania do miejsca pełnienia służby należy ustalać z dworca [...], z którego dojazd do miejsca do miejsca pełnienia służby i z powrotem trwa 2 godziny i 14 minut. Organ podał, że poruszanie się w obrębie jednej i tej samej aglomeracji miejskiej "ma charakter komunikacji miejskiej, której nie wlicza się do czasu dojazdu z jednej miejscowości do drugiej (...)". Przejazd pomiędzy stacjami PKP i oczekiwanie na przesiadkę odbywa się w obrębie tej samej miejscowości ([...]), dlatego "nie stanowi etapu dojazdu z jednej miejscowości do drugiej".
R.K. w piśmie z 22 czerwca 2021 r. złożył do Komendanta Głównego Policji odwołanie od decyzji Komendanta-Rektora Wyższej Szkole [...] w [...] w dniu 8 czerwca 2021 r. Odwołujący się zarzucił organowi I instancji nieprawidłową wykładnię art. 88 ust. 4 ustawy o Policji, a ponadto art. 7, art. 8 § 1 i § 2, art. 9 k.p.a. W uzasadnieniu odwołania podkreślił, że na skutek zmiany miejsca zamieszkania, nie utracił prawa do otrzymania równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego w miejscowości pobliskiej miejscu pełnienia służby. R.K. podniósł, że z art. 88 ust. 4 ustawy o Policji wynika, że przystanek ma być położony najbliżej miejsca zamieszkania, a nie być przystankiem dowolnym w miejscowości będącej miejscem zamieszkania funkcjonariusza. To prowadzi do wniosku, że ta sama miejscowość, w zależności od jej wielkości, w jednym przypadku może spełniać kryteria miejscowości pobliskiej, w innym natomiast nie. W świetle tego przepisu, nie ma podstaw do przyjęcia, że stacją (przystankiem) położoną najbliżej jego obecnego miejsca zamieszkania jest [...]. Najbliżej jego miejsca zamieszkania znajduje się stacja (przystanek) [...], skąd dojazd do miejsca pełnienia służby ([...]) i z powrotem trwa 2 godziny i 14 minut (z przesiadką na stacji Dworzec [...]).
R.K. zarzucił, że organ przeanalizował rozkład jazdy pociągów w dni powszednie, nie wziął natomiast pod uwagę, że pełni on służbę w Wyższej Szkole [...] w [...] również w weekendy. Odwołujący się dodał, że organ jeszcze przed wydaniem zaskarżonej decyzji, w zawiadomieniu o wszczęciu postępowania (z 21 kwietnia 2021 r.) poinformował go o zawieszeniu wypłaty równoważnika od dnia 14 marca 2021 r., do czasu wydania prawomocnej decyzji w tej sprawie.
Po rozpoznaniu odwołania R.K., Komendant Główny Policji decyzją z [...] września 2021 r. (nr [...]), wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 92 ust. 1, art. 97 ust. 5 ustawy o Policji i § 1 ust. 1, § 6 i § 9 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego, utrzymał w mocy decyzję Komendanta-Rektora Wyższej Szkole [...] w [...] z [...] czerwca 2021 r. (nr [...]).
W jej uzasadnieniu podał m. in., że w art. 88 ust. 4 ustawy o Policji pojęcie "miejscowości pobliskiej" zostało zdefiniowane w sposób precyzyjny. Zgodnie z tym przepisem, jest to miejscowość, z której czas dojazdu do miejsca pełnienia służby i z powrotem środkami publicznego transportu zbiorowego, zgodnie z rozkładem jazdy, łącznie z przesiadkami, nie przekracza w obie strony dwóch godzin, licząc od stacji (przystanku) położonej najbliżej miejsca zamieszkania do stacji (przystanku) położonej najbliżej miejsca pełnienia służby bez uwzględnienia czasu dojazdu do i od stacji (przystanku) w obrębie miejscowości, z której policjant dojeżdża, oraz miejscowości, w której wykonuje obowiązki służbowe.
Komendant Główny Policji podał, że organ I instancji, przeanalizował czas dojazdu skarżącego na odcinku Dworzec PKP [...] oraz Dworzec PKP [...], mając na uwadze jego miejsce zamieszkania ([...]), miejsce pełnienia służby ([...]) oraz godziny pełnienia służby (styczeń – luty 2021 r. 8:00-16:00, od marca 2021 r. 7:45-15:45). Organ odwoławczy stwierdził, że czas przejazdu pomiędzy dworcami (przystankami) w obrębie tej samej miejscowości ([...] - [...]) bezwzględnie nie powinien być wliczany do ustalenia czasu dojazdu policjanta z miejscowości, w której funkcjonariusz mieszka do miejscowości, w której wykonuje obowiązki służbowe. Od strony [...] czyli z miejscowości pełnienia służby wliczany powinien być czas od przystanku (stacji) w [...] (najbliżej miejsca pełnienia służby) do przystanku (stacji) w [...] najbliżej miejsca zamieszkania, ale bez uwzględnienia przesiadek w obrębie miasta [...], a także w obrębie miasta [...]. Jadąc z [...], czyli z miejsca zamieszkania, wliczany powinien być czas od odjazdu z przystanku w [...] (najbliżej miejsca zamieszkania) do przystanku w [...] najbliżej miejsca pełnienia służby, ale bez uwzględnienia przesiadek w obrębie miasta [...] i w obrębie miasta [...]. Tak więc, uwzględniając czas dojazdu liczony od stacji (przystanku) położonej najbliżej miejsca zamieszkania do stacji (przystanku) położonej najbliżej miejsca pełnienia służby bez uwzględnienia czasu dojazdu do i od stacji (przystanku) w obrębie miejscowości, z której policjant dojeżdża oraz miejscowości, w której wykonuje obowiązki służbowe, czas dojazdu skarżącego do miejsca pełnienia służby i z powrotem nie przekracza 2 godzin w obie strony. To zaś prowadzi do wniosku, że funkcjonariusz posiada tytuł prawny do lokalu mieszkalnego w miejscowości pobliskiej i w konsekwencji stanowi przesłankę do wydania decyzji o cofnięciu uprawnienia do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego.
R.K. w piśmie z 29 października 2021 r. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzję Komendanta Głównego Policji z [...] września 2021 r. (nr [...]). Skarżący zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie art. 92 ust. 1 w zw. z art. 88 ust. 4 ustawy o Policji poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie oraz art. 7, art. 77 § 1 i art. 138 § 1 k.p.a.
W uzasadnieniu postawionych zarzutów R.K. podniósł m. in., że organ niewłaściwie przyjął, że przystanek kolejowy [...] jest przystankiem położonym najbliżej miejsca jego zamieszkania oraz że stacja [...] (PKP) nie może być uwzględniona, gdyż jest tylko stacją dojazdową (przesiadkową) do stacji [...]. Skarżący nie zgodził się z organem, że przejazd na tym odcinku należy zakwalifikować jako dojazd w obrębie jednej miejscowości, który nie podlega zaliczeniu do czasu przejazdu do miejsca pełnienia służby, bowiem ma charakter komunikacji miejskiej.
R.K. podniósł, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w wyroku z 10 kwietnia 2019 r. sygn. akt III SA/Gl 94/19 wywiódł, że "najbliżej" - w rozumieniu art. 88 ust. 4 ustawy o Policji - położone są przystanki, do których (z których) odległość z domu (do pracy) wyznaczona po trasie przejścia pieszo jest najkrótsza, a w sytuacji, gdy dwa lub więcej przystanków znajduje się w tej samej odległości od domu (miejsca pracy) ten, do którego (z którego) dojście jest najdogodniejsze dla funkcjonariusza.
W uzasadnieniu zarzutów procesowych postawionych w skardze skarżący podał, że organy obu instancji nie ustaliły dostatecznie okoliczności faktycznych sprawy; nie przeprowadziły postępowania dowodowego celem ustalenia przystanku położonego najbliżej miejsca jego zamieszkania i możliwości dotarcia do służby z tego przystanku, podczas gdy w toku postępowania administracyjnego kategorycznie wskazywał, że przystankiem najbliższym jest [...], z którego dojazd do miejscowości pełnienia służby środkami publicznego transportu zbiorowego (i powrót), przekracza dwie godziny.
Skarżący dodał, że skoro według organu stacja położona najbliżej miejsca jego zamieszkania to [...] (PKP), a nie [...] PKP, to należało przyjąć najdogodniejszy, tj. m.in. najbardziej skorelowany z czasem służby skarżącego, środek transportu. NSA w wyrokach z 13 lipca 2016 r. sygn. I OSK 315/15 oraz sygn. I OSK 932/19, z 10 grudnia 2019 r., I OSK 1647/18 stwierdził, że "najdogodniejsze połączenie" niekoniecznie musi stanowić połączenie najkrótsze, czy najtańsze. O "dogodności" decydować mogą również inne, subiektywne czynniki, przy czym o dogodności decyduje sam uprawniony (policjant). Dogodny dojazd, to taki, który odpowiada godzinom rozpoczynania i kończenia służby z uwzględnieniem ustawowego prawa do wypoczynku. Godziny odjazdu i godziny przyjazdu z określonego przystanku muszą być powiązane z godzinami rozpoczęcia i zakończenia służby w taki sposób, aby ewentualnie wyeliminować zbędny czas oczekiwania na rozpoczęcie służby, a po jej zakończeniu - zbędny czas oczekiwania na podróż do miejsca zamieszkania.
Organy przyjęły, że najbardziej skorelowanym (najdogodniejszym) względem grafiku czasu służby jest dla skarżącego połączenie na trasie [...] – [...] pociągiem PKP (g. 6:27-7:11), a z powrotem (ze [...] do [...]) busem o godzinie 16:15 lub pociągiem PKP o godzinie 16:50. Pominęły, że połączenie autobusowe o 16:15 realizowane jest przez prywatnego przewoźnika ([...] Usługi Transportowe [...]), a nie środkiem publicznego transportu zbiorowego.
Jednocześnie skarżący zarzucił, że organy nie rozważyły porannego połączenia autobusowego realizowanego przez przewoźnika: [...] Usługi Transportowe [...], o godzinie 6:30. Tymczasem to połączenie (mimo że jest dłuższe) jest dla skarżącego korzystniejsze. Po przyjeździe do [...] (o godzinie 7:36), ma bowiem możliwość swobodnego dotarcia do Wyższej Szkoły (zarówno pieszo jak i komunikacją miejska) w czasie, który umożliwi mu rozpoczęcie służby o 7:45 (skarżący dodał, że zajęcia dydaktyczne rozpoczyna o godzinie 8:00). To zaś prowadzi do wniosku, że to poranne połączenie jest dla niego korzystniejsze, ponieważ eliminuje zbędny czas oczekiwania na rozpoczęcie służby
Skarżący dodał, że zgodnie z art. 33. ust. 1 ustawy o Policji czas pełnienia służby policjanta jest określony wymiarem jego obowiązków, z uwzględnieniem prawa do wypoczynku. Podał, że jako nauczyciel nie tylko prowadzi zajęcia w trybie stacjonarnym w Uczelni w stałych godzinach (7.45-15.45) od poniedziałku do piątku, ale również wykonuje wiele innych obowiązków (dydaktycznych i nie dydaktycznych), wykraczających poza ramy czasowe podstawowego grafiku służby (m. in. prowadzi zajęcia na studiach zaocznych, kursach specjalistycznych, studiach podyplomowych, uczestniczy w projektach naukowo-badawczych, zewnętrznych konferencjach naukowych, seminariach czy warsztatach szkoleniowych, pełni dyżury dydaktyczne oraz konsultacje w godzinach poza normatywnymi godzinami służby). To również wymaga dopasowania dojazdu z wykorzystaniem dostępnych środków transportu publicznego do czasu wykonywania czynności służbowych. W wielu wypadkach taki dojazd nie istnieje (szczególnie w późnych godzinach wieczornych) lub też jest niekorzystnie skorelowany z czasem rozpoczęcia i zakończenia służby. Skarżący dodał, że często pełni służbę w soboty, niedziele, święta oraz w tygodniu roboczym ponad podstawowy wymiar czasu pracy, z czym również związany jest brak możliwości dojazdu środkami transportu publicznego zgodnie z rozkładem jazdy (połączenia nie istnieją lub są nieracjonalne i nierozsądne z punktu widzenia policjanta z uwagi na zbyt długi czas oczekiwania). Brak połączeń w określonych porach dnia, istotnych z punktu widzenia trybu pracy funkcjonariusza, me może działać na rzecz tezy, że istniejące połączenia pozwalają na zakwalifikowanie jego miejscowości zamieszkania jako pobliskiej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w wyroku z dnia 1 lutego 2018 r., sygn. akt III SA/Łd 1114/17 podniósł, że aby uznać, że konkretna miejscowość jest miejscowością pobliską w rozumieniu art.88 ust.4 ustawy o Policji przede wszystkim musi być zapewniony dojazd do miejsca pełnienia służby środkami publicznego transportu zbiorowego we wszystkich godzinach pełnienia służby. W sytuacji natomiast gdy jest wykluczony dojazd lub powrót w określonych godzinach pełnienia służby (bo np. nie ma połączeń środkami komunikacji publicznej) to, w ocenie sądu, odpada możliwość uznania miejsca zamieszkania policjanta za miejscowość pobliską.
Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Komendanta-Rektora Wyższej Szkole [...] w [...] z [...] czerwca 2021r. (nr [...]), zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego, według norm przepisanych oraz rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym.
W skardze do Sądu skarżący zawał wniosek o przeprowadzenie dowodu z rozkładu zajęć skarżącego za okres czerwiec 2021 r. na okoliczność braku możliwości dojazdu do miejsca pełnienia służby w ogóle (lub w dogodnych godzinach), w szczególności w weekendy i święta, do pracy środkiem PKP (przyjętym dowolnie przez organ).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zaskarżona przez R.K. decyzja z [...] września 2021 r. którą Komendant Główny Policji utrzymał w mocy decyzję Komendanta-Rektora Wyższej Szkole [...] w [...] z [...] czerwca 2021 r. o cofnięciu skarżącemu uprawnienia do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego odpowiada prawu i dlatego jego skarga jest nieuzasadniona.
W skardze do Sądu skarżący zarzucił przede wszystkim organom administracji obu instancji nieprawidłową wykładnię pojęcia "miejscowości pobliskiej" i w konsekwencji nieuzasadnione przyjęcie, że przystanek kolejowy [...] jest przystankiem położonym najbliżej miejsca jego zamieszkania, a stacja [...] (PKP) nie może być uwzględniona, gdyż jest tylko stacją dojazdową (przesiadkową) do stacji [...]. Zdaniem skarżącego, z treści art. 88 ust. 4 ustawy o Policji wynika w sposób jednoznaczny, że chodzi o przystanek (stację) położoną najbliżej miejsca zamieszkania.
Sąd orzekający w niniejszej sprawie nie podziela tego zapatrywania skarżącego, ponieważ nie znajduje ono oparcia w obowiązujących w tym zakresie przepisach prawa.
Według art. 88 ust. 4 ustawy o Policji, miejscowością pobliską jest miejscowość, z której czas dojazdu do miejsca pełnienia służby i z powrotem środkami publicznego transportu zbiorowego, zgodnie z rozkładem jazdy, łącznie z przesiadkami, nie przekracza w obie strony dwóch godzin, licząc od stacji (przystanku) położonej najbliżej miejsca zamieszkania do stacji (przystanku) położonej najbliżej miejsca pełnienia służby bez uwzględnienia czasu dojazdu do i od stacji (przystanku) w obrębie miejscowości, z której policjant dojeżdża, oraz miejscowości, w której wykonuje obowiązki służbowe.
Przepis art. 88 ust. 4 ustawy o Policji odwołuje się do "miejsca zamieszkania", ale nie wyjaśnia tego pojęcia. W tej sytuacji wychodząc z zasady jednolitości systemu prawa można odwołać się do regulacji zawartej w art. 25 k.c., zgodnie z którym miejscem zamieszkania osoby fizycznej jest miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu. To zaś prowadzi do wniosku, że powołany przepis przyjmuje kryterium ustalenia "relacji" nie pomiędzy miejscami, lecz pomiędzy miejscowościami. Przyjętym w nim punktem odniesienia jest stacja (przystanek) znajdujący się w każdej z miejscowości. To oznacza, że nie można brać pod uwagę innych bliżej nieokreślonych miejsc zlokalizowanych na ich terenie, takich jak np. przystanek PKP z którego można dostać się na stację, z której odjeżdża pociąg do miejsca pełnienia służby. Kryterium to ma charakter obiektywny i uniwersalny w tym sensie, że jego zastosowanie ma prowadzić do jednoznacznego stwierdzenia, czy określone miejscowości są względem siebie pobliskie.
W konsekwencji z powyższego przepisu wynika, zdaniem Sądu, że trzeba uwzględniać jedynie czas podróży pomiędzy dwiema miejscowościami, bez przejazdów dokonywanych w obrębie każdej z nich, choćby były one konieczne, by z danej stacji (przystanku) dostać się do tego miejsca znajdującego się w granicach danej miejscowości, w której policjant odpowiednio zamieszkuje lub pełni służbę. W przeciwnym razie, ta sama miejscowość, w której różni żołnierze zamieszkują i pełnią służbę, w zależności od ich konkretnych adresów zamieszkania, w jednym przypadku byłaby uznana za miejscowość pobliską, a w drugim nie (por. wyrok NSA z 9 października 2019 r., sygn. akt I OSK 486/18, LEX nr 2865695, wyrok NSA z 9 sierpnia 2016 r., sygn. akt I OSK 540/15).
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że zaskarżona decyzja nie narusza art. 92 ust. 1 w zw. z art. 88 ust. 4 ustawy o Policji.
Zdaniem Sądu, nie są również uzasadnione zarzuty procesowe skargi (art. 7, art. 77 § 1 k.p.a.). Wbrew zapatrywaniu R.K., organy rozważyły dostatecznie wszystkie okoliczności faktyczne sprawy, istotne dla ustalenia czasu dojazdu skarżącego do miejsca pełnienia służby i z powrotem i w konsekwencji prawidłowo ustaliły najdogodniejsze względem grafiku czasu służby dla niego połączenie na trasie [...] – [...].
Z akt sprawy wynika, że skarżący ma możliwość dotarcia do miejsca pełnienia służby pociągiem PKP (g. 6:27-7:11), z powrotem (ze [...] do [...]) busem o godzinie 16:15 lub pociągiem PKP o godzinie 16:50, a czas dojazdu nie przekracza dwóch godzin w obie strony.
Sąd zgadza się ze skarżącym, że dogodny dojazd, to niekoniecznie dojazd najkrótszy, ale taki, który odpowiada godzinom rozpoczynania i kończenia służby z uwzględnieniem ustawowego prawa do wypoczynku. Godziny wyjazdu i godziny przyjazdu z określonego przystanku muszą być powiązane z godzinami rozpoczęcia i zakończenia służby w taki sposób, aby ewentualnie wyeliminować zbędny czas oczekiwania na rozpoczęcie służby, a po jej zakończeniu - zbędny czas oczekiwania na podróż do miejsca zamieszkania. Nie oznacza to jednak, zdaniem Sądu, że można zasadnie zarzucić organowi nieuwzględnienie porannego (dłuższego) połączenia autobusowego (z miejsca zamieszkania do miejsca pełnienia służby), o godzinie 6:30.
Nie można przyjąć, zdaniem Sądu, że to połączenie jest korzystniejsze dla skarżącego, tylko dlatego, że autobus przyjeżdża do [...] o godzinie 7:36 (a więc 25 minut później niż pociąg PKP wyruszający z [...] o 6:27), a zajęcia dydaktyczne w Wyższej Szkole [...] w [...] rozpoczynają się o godzenie 8:00. Z akt sprawy wynika, że od [...] marca 2021 r., na mocy decyzji Komendanta-Rektora Wyższej Szkole [...] w [...] z [...] lutego 2021 r. (nr [...] ), skarżący pełnił służbę w Wyższej Szkole [...] w [...] od 7:45. Organ I instancji w postępowaniu zakończonym decyzją z [...] czerwca 2021 r. analizował grafik służby skarżącego (do maja 2021 r.).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie mając na uwadze twierdzenia skarżącego o zmianie grafiku służby (w miesiącu czerwcu 2021 r.) zwraca uwagę, że w dotychczasowym orzecznictwie sądów administracyjnych wystąpiła rozbieżność podglądów co do charakteru prawnego decyzji w przedmiocie prawa policjanta do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. Z ostatnich orzeczeń Naczelnego Sądu Administracyjnego wynika, że Sąd ten uznał, że decyzja wydawana w sprawie równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego na podstawie art. 92 ust. 1 ustawy o Policji ma charakter deklaratoryjny. Za takim stanowiskiem przemawiają wydane w ostatnich latach wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego (m. in. z 31 maja 2017 r. sygn. I OSK 2572/16 oraz z 1 sierpnia 2019 r. sygn. I OSK 3175/18, dostępne: https://cbois.nsa.gov.pl). Deklaratoryjna decyzja sama z siebie nie powoduje zmiany prawa, a jedynie potwierdza stan prawny, jaki zaistniał - w określonej dacie - z mocy samego prawa.
Na zakończenie Sąd wyjaśnia, że publiczny transport zbiorowy to powszechnie dostępny, regularny przewóz osób wykonywany w określonych odstępach czasu i po określonej linii komunikacyjnej, liniach komunikacyjnych lub sieci komunikacyjnej (art. 4 pkt 14 ustawy z dnia 16 grudnia 2010 r. o publicznym transporcie zbiorowym, Dz. U. z 2017 r. poz. 2136 i 2371). Zgodnie z art. 6 ust. 1 tej ustawy, publiczny transport zbiorowy może być wykonywany przez operatora publicznego transportu zbiorowego lub przewoźnika spełniających warunki do podejmowania i wykonywania działalności w zakresie przewozu osób określone w przepisach prawa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny kontrolując zaskarżoną decyzję w zakresie wykraczającym poza granice wyznaczone zarzutami skargi (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz.U. z 2022 r., poz. 329), stwierdził, że nie ma też podstaw do jej uchylenia lub stwierdzenia nieważności, które byłby zobowiązany uwzględnić z urzędu.
Biorąc to wszystko pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie działając na podstawie art. 151 ustawy procesowej, oddalił skargę R.K. na decyzję Komendanta Głównego Policji z [...] września 2021 r. (nr [...]).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI