II SA/Wa 402/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Warszawie oddalił skargę funkcjonariusza Policji na decyzję o umorzeniu postępowania w trybie art. 155 K.p.a. dotyczącego uchylenia rozkazu o zwolnieniu ze służby, uznając, że postępowanie stało się bezprzedmiotowe, gdyż pierwotny rozkaz został już uchylony.
Skarga dotyczyła decyzji Komendanta Głównego Policji utrzymującej w mocy postanowienie o umorzeniu postępowania administracyjnego prowadzonego w trybie art. 155 K.p.a. w przedmiocie zmiany rozkazu personalnego o zwolnieniu funkcjonariusza ze służby. Sąd uznał, że postępowanie w trybie art. 155 K.p.a. mogło być prowadzone tylko w odniesieniu do decyzji istniejącej w obrocie prawnym. Ponieważ pierwotny rozkaz zwolnienia ze służby został już uchylony innym rozkazem, który stał się ostateczny i prawomocny, postępowanie stało się bezprzedmiotowe, co uzasadniało jego umorzenie. Sąd oddalił skargę, uznając rozstrzygnięcie organu za zgodne z prawem.
Sprawa dotyczyła skargi K. M. na decyzję Komendanta Głównego Policji, która utrzymała w mocy decyzję o umorzeniu postępowania administracyjnego prowadzonego w trybie art. 155 K.p.a. w przedmiocie zmiany rozkazu personalnego z dnia 25 lutego 1998 r. o zwolnieniu K. M. ze służby w Policji. K. M. domagał się zmiany tego rozkazu, argumentując, że nie przyznano mu należnych dodatków służbowych i uznaniowych. Organ pierwszej instancji odmówił zmiany rozkazu, a następnie umorzył postępowanie w trybie art. 155 K.p.a., uznając je za bezprzedmiotowe. Komendant Główny Policji utrzymał tę decyzję w mocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę, podzielając stanowisko organów. Sąd podkreślił, że postępowanie w trybie art. 155 K.p.a. dotyczy decyzji ostatecznych istniejących w obrocie prawnym. W tej sprawie pierwotny rozkaz zwolnienia ze służby z 1998 r. został uchylony rozkazem z 1999 r., który stał się ostateczny i prawomocny. W związku z tym, że pierwotny rozkaz już nie istniał, postępowanie w trybie art. 155 K.p.a. stało się bezprzedmiotowe, co uzasadniało jego umorzenie. Sąd nie badał merytorycznie zarzutów dotyczących dodatków, ponieważ dotyczyły one innej kwestii niż przedmiot postępowania w trybie art. 155 K.p.a.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, postępowanie w trybie art. 155 K.p.a. może być prowadzone tylko w odniesieniu do decyzji istniejącej w obrocie prawnym. Jeśli decyzja została już uchylona, postępowanie w trybie art. 155 K.p.a. dotyczące tej decyzji staje się bezprzedmiotowe i powinno zostać umorzone.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że art. 155 K.p.a. dotyczy decyzji ostatecznych, które funkcjonują w obrocie prawnym. Jeśli decyzja została już wyeliminowana z obrotu prawnego (np. przez uchylenie), nie można jej już zmienić ani uchylić w tym trybie. W takiej sytuacji organ jest zobowiązany do umorzenia postępowania na podstawie art. 105 § 1 K.p.a. z powodu bezprzedmiotowości.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (11)
Główne
K.p.a. art. 155
Kodeks postępowania administracyjnego
Decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. Postępowanie w tym trybie wymaga, aby decyzja istniała w obrocie prawnym.
K.p.a. art. 105 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania w całości albo w części, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe.
u.o.P. art. 41 § ust. 3
Ustawa o Policji
Przepis dotyczący zwolnienia ze służby w Policji.
u.o.P. art. 45 § ust. 2
Ustawa o Policji
Przepis dotyczący zwolnienia ze służby w Policji.
u.o.P. art. 45 § ust. 3
Ustawa o Policji
Przepis dotyczący zwolnienia ze służby w Policji.
P.u.s.a. art. 1 § § 1 i 2
Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Określa zakres kognicji sądów administracyjnych.
P.p.p.s.a. art. 151
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa prawna orzekania przez WSA.
Pomocnicze
K.p.a. art. 154 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ administracji publicznej może uchylić lub zmienić decyzję ostateczną na mocy której strona nabyła prawo, na żądanie strony lub z urzędu, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony.
u.o.P. art. 100
Ustawa o Policji
Przepis dotyczący dodatku służbowego.
u.o.P. art. 104 § ust. 1 i 3
Ustawa o Policji
Przepisy dotyczące uposażenia policjantów.
rozp. MSWiA art. 9 § ust. 1 i 2
Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji
Przepisy dotyczące szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Postępowanie w trybie art. 155 K.p.a. może być prowadzone tylko w odniesieniu do decyzji istniejącej w obrocie prawnym. Jeśli decyzja została już uchylona, postępowanie w trybie art. 155 K.p.a. dotyczące tej decyzji jest bezprzedmiotowe i podlega umorzeniu. Oświadczenie strony o doręczeniu decyzji, jeśli nie jest kwestionowane, może zastąpić formalny dowód doręczenia.
Odrzucone argumenty
Zarzuty dotyczące przyznawania dodatków służbowych i ich błędnej wykładni. Naruszenie zasady równości wobec prawa i zaufania obywatela do organów państwa.
Godne uwagi sformułowania
Postępowanie w tej sprawie jest postępowaniem nadzwyczajnym. Nie stanowi wobec tego postępowania w zwykłym trybie, w kolejnej instancji, w której organ zobligowany jest do ponownego rozpatrzenia tej samej sprawy w jej całokształcie. Postępowanie administracyjne prowadzone w oparciu art. 155 K.p.a. nie służy badaniu prawidłowości decyzji ostatecznej. Celem tego postępowania jest wyłącznie weryfikacja decyzji ostatecznej w kontekście istnienia przesłanek wymienionych w treści powołanego przepisu. Z bezprzedmiotowością postępowania mamy do czynienia wówczas, gdy w sposób oczywisty organ administracji publicznej stwierdzi brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego załatwienia sprawy.
Skład orzekający
Andrzej Góraj
sprawozdawca
Sławomir Antoniuk
przewodniczący
Sławomir Fularski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie zakresu i dopuszczalności postępowania w trybie art. 155 K.p.a., zwłaszcza w sytuacji, gdy pierwotna decyzja została już uchylona. Potwierdzenie znaczenia istnienia decyzji w obrocie prawnym dla możliwości jej zmiany lub uchylenia. Znaczenie oświadczenia strony jako dowodu doręczenia."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji uchylenia decyzji o zwolnieniu ze służby, ale zasady dotyczące art. 155 K.p.a. i bezprzedmiotowości postępowania mają szersze zastosowanie w prawie administracyjnym.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa ilustruje złożoność procedur administracyjnych i znaczenie formalnych aspektów postępowania, takich jak istnienie decyzji w obrocie prawnym. Pokazuje, jak pozornie proste żądanie może napotkać na przeszkody proceduralne.
“Czy można zmienić decyzję, która już nie istnieje? Sąd wyjaśnia pułapki art. 155 K.p.a.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Wa 402/22 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2022-09-21 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2022-03-04 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Andrzej Góraj /sprawozdawca/ Sławomir Antoniuk /przewodniczący/ Sławomir Fularski Symbol z opisem 6192 Funkcjonariusze Policji Sygn. powiązane III OSK 171/23 - Wyrok NSA z 2024-07-23 Skarżony organ Komendant Policji Treść wyniku Oddalono skargę Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Antoniuk, Sędzia WSA Andrzej Góraj (spr.), Sędzia WSA Sławomir Fularski, , Protokolant specjalista Joanna Głowala, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 września 2022 r. sprawy ze skargi K. M. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] stycznia 2022 r. nr. [...] w przedmiocie umorzenia postępowania prowadzonego w trybie art. 155 K.p.a. oddala skargę Uzasadnienie Rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] lutego 1998 r., Komendant Wojewódzki Policji w [...], na podstawie art. 41 ust. 3 w zw. z art. 45 ust. 2 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 1990 r. Nr 30, poz. 179, ze zm.), zwolnił K. M. - wówczas [...]. policjanta [...] Komendy Rejonowej Policji w [...] , ze służby w Policji z dniem [...] lutego 1998 r. Decyzja ta została doręczona stronie w dniu 5 lutego 1998 r. i nie została przez nią zaskarżona, wskutek czego stała się ostateczna i prawomocna z upływem terminu do wniesienia odwołania. W dniu [...] lipca 1999 r. Komendant Wojewódzki Policji [...] wydał, na podstawie art. 154 § 1 K.p.a., rozkaz personalny nr [...] o uchyleniu rozkazu personalnego nr [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] lutego 1998 r. w sprawie zwolnienia K. M. ze służby w Policji. Jak uzasadnił, w wymienionym rozkazie personalnym nie ujęto kwoty dodatku służbowego, jak również nie przyznano takiego dodatku służbowego innym rozkazem personalnym, co jest niezgodne z treścią art. 100 ustawy o Policji. W dniu [...] lipca 1999 r. Komendant Wojewódzki Policji [...] wydał rozkaz personalny nr [...] o przyznaniu K. M. dodatku służbowego w kwocie 80 zł miesięcznie z dniem 1 lutego 1998 r. W dniu [...] lipca 1999 r. Komendant Wojewódzki Policji [...] wydał, na podstawie art. 41 ust. 3 w zw. z art. 45 ust. 3 ustawy o Policji, rozkaz personalny nr [...] o zwolnieniu K. M. ze służby w Policji z dniem [...] lutego 1999 r. Wnioskami z dnia [...] września 2020 r. oraz z dnia [...] listopada 2020 r., pełnomocnik K. M. zażądał zmiany, w trybie art. 154 K.p.a., rozkazu personalnego nr [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] lutego 1998 r. o zwolnieniu K. M., na podstawie art. 41 ust. 3 ustawy o Policji, ze służby w Policji. Jak uzasadnił, K. M. nie przyznano zgodnie z obowiązującymi przepisami dodatku służbowego i dodatku uznaniowego, a także odmówiono stwierdzenia, że nabyty stopień niepełnosprawności nie wynikł z pełnionej przez niego służby. Dołączył również oryginał pełnomocnictwa do reprezentowania K. M. w sprawie złożonego wniosku. Komendant Wojewódzki Policji [...] w dniu [...] marca 2021 r. wydał decyzję nr [...], którą odmówił zmiany w trybie art. 154 § 1 Kpa rozkazu personalnego nr [...]Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] lutego 1998 r. W dniu [...] kwietnia 2021 r. pełnomocnik K. M. złożył odwołanie z dnia [...] marca 2021 r., którym zaskarżył powyższą decyzję w całości. W dniu [...] czerwca 2021 r. Komendant Główny Policji wydał decyzję nr [...], którą uchylił decyzję nr [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji [...] z dnia [...] marca 2021 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Jak wskazał w uzasadnieniu decyzja w przedmiocie zwolnienia ze służby w Policji wiąże się z uprawnieniami strony. Zatem do zmiany lub uchylenia takiej decyzji należy zastosować art. 155 K.p.a. Zobowiązano zatem organ I instancji do przyjęcia właściwego trybu w jakim możliwe jest uchylenie ostatecznej decyzji, na mocy której strona nabyła prawo, w tym przypadku decyzji o zwolnieniu ze służby w Policji, a ponadto do ustalenia czy rozkaz personalny nr [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] lutego 1998 r. nadal funkcjonuje w obrocie prawnym, a tym samym czy możliwe jest wydanie merytorycznego rozstrzygnięcia w przedmiocie żądania zawartego we wniosku pełnomocnika strony o wszczęcie postępowania administracyjnego w trybie nadzwyczajnym, albo czy wymieniony rozkaz personalny został uchylony przez rozkaz personalny nr [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji [...] z dnia [...] lipca 1999 r. Pismami z dnia [...] sierpnia 2021 r. wystąpiono do Naczelnika Wydziału [...].Komendy Wojewódzkiej Policji [...] , do Naczelnika Wydziału [...] Komendy Wojewódzkiej Policji [...] , do Komendanta Miejskiego Policji w [...] oraz do Komendanta Powiatowego Policji w [...] o przeprowadzenie kwerendy archiwalnej, celem ustalenia dowodu doręczenia Panu K. M. rozkazu personalnego nr [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji [...] z dnia [...] lipca 1999 r. Pismem datowanym na dzień [...] stycznia 2021 r. Naczelnik Wydziału [...] Komendy Wojewódzkiej Policji [...] poinformował, że wykaz przesyłek nadanych i odebranych przez Wydział [...] Komendy Wojewódzkiej Policji [...] za rok 1999 został wybrakowany. Pismem z dnia [...] sierpnia 2021 r. Naczelnik Wydziału [...] Komendy Wojewódzkiej Policji [...] poinformował, że rejestr poczty specjalnej i wykazy przesyłek za rok 1999 zostały przekazane do archiwum w dniu 8 maja 2003 r., gdzie po upływie 2 lat od przekazania podlegały zniszczeniu. Pismem z dnia [...] sierpnia 2021 r. wystąpiono do pełnomocnika strony o złożenie oświadczenia, z którego treści będzie wynikało, czy rozkaz personalny nr [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji [...] z dnia [...] lipca 1999 r. został doręczony stronie, a także o wskazanie kiedy to doręczenie nastąpiło. Pismo to zostało doręczone pełnomocnikowi strony w dniu [...] sierpnia 2021 r. Pismem z dnia [...] sierpnia 2021 r. I Zastępca Komendanta Powiatowego Policji w [...] poinformował, że po przeprowadzonej kwerendzie posiadanej dokumentacji nie ujawniono zapisu świadczącego o wpływie do Komendy Rejonowej Policji w [...] rozkazu personalnego nr [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji [...] z dnia [...] lipca 1999 r. oraz rozkazu personalnego nr [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] lutego 1998 r. Ponadto wskazano, że rejestry przesyłek nadanych za lata 1998-2001 zostały już wybrakowane. Pismem z dnia [...] września 2021 r. wezwano pełnomocnika strony do jednoznacznego doprecyzowania czy K. M. domaga się uchylenia rozkazu personalnego nr [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] lutego 1998 r., czy też wypłaty zaległego dodatku służbowego za okres od 1994 r. do dnia [...] lutego 1998 r., tj. do dnia zwolnienia ze służby w Policji. Pismo to zostało doręczone pełnomocnikowi strony w dniu [...] września 2021 r. Pismem z dnia [...] września 2021 r. Komendant Miejski Policji w [...] poinformował, że po przeprowadzonej kwerendzie posiadanej dokumentacji nie ujawniono zapisu świadczącego o wpływie rozkazu personalnego nr [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji [...] z dnia [...] lipca 1999 r. Ponadto wskazano, że dzienniki podawcze Zespołu [...] Komendy Miejskiej Policji w [...] za okres od dnia [...] stycznia 1999 r. do dnia [...] marca 2000 r. zostały już wybrakowane. Pismem dnia [...] września 2021 r. pełnomocnik strony przesłał w załączeniu oświadczenie Pana K. M. z dnia [...] września 2021 r., z którego wynika m.in., że rozkaz personalny nr [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji [...] z dnia [...] lipca 1999 r. został mu doręczony po upływie "w granicach" dwóch tygodni przez Komendanta Wojewódzkiego Policji [...] [...]. Pismem z dnia [...] września 2021 r. pełnomocnik strony wskazał, że jego mocodawca domaga się wypłaty zaległego dodatku służbowego za okres od 1994 r. do dna [...] lutego 1998 r. oraz ustawowych odsetek w razie zwłoki liczonych od zakończenia niniejszego postępowania. Postanowieniem nr [...] z dnia [...] września 2021 r. Komendant Wojewódzki Policji [...], na podstawie art. 61 § 1 i art. 123 K.p.a., postanowił rozpoznać w odrębnym postępowaniu żądanie strony w przedmiocie wypłaty dodatku służbowego za okres od 1998 r. do dnia [...] lutego 1998 r. oraz ustawowych odsetek w razie zwłoki liczonych od zakończenia niniejszego postępowania. Postanowienie to zostało doręczone pełnomocnikowi strony w dniu [...] października 2021 r. Decyzją nr [...] z dnia [...] września 2021 r. Komendant Wojewódzki Policji [...] odmówił wypłaty K. M. dodatku służbowego za okres od 1994 r. do dnia [...] lutego 1998 r. Decyzja ta została doręczona pełnomocnikowi strony w dniu [...] października 2021 r. Decyzją nr [...] z dnia [...] września 2021 r. Komendant Wojewódzki Policji [...] umorzył w całości postępowanie administracyjne prowadzone w trybie art. 155 K.p.a. w zakresie zmiany rozkazu personalnego nr [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] lutego 1998 r. w przedmiocie zwolnienia K. M. ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 3 ustawy o Policji z dniem [...] lutego 1998 r. Decyzja ta została doręczona pełnomocnikowi strony w dniu [...] października 2021 r. W dniu [...] października 2021 r. (data stempla pocztowego), a zatem w ustawowym terminie, pełnomocnik K. M. złożył odwołanie z dnia [...] października 2021 r., którym zaskarżył powyższą decyzję w całości. Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, a także o stwierdzenie nieważności rozkazu personalnego nr [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] lutego 1998 r., albowiem zdaniem pełnomocnika strony, została wydana bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa. Zaskarżonej decyzji pełnomocnik strony zarzucił naruszenie: art. 8 K.p.a., poprzez nieprzyczynienie się przez organ do starannego i zgodnego z przepisami prawa prowadzenia postępowania mającego zagwarantować równość wobec prawa oraz podważenie zasady dotyczącej pogłębiania zaufania obywatela do organów państwa, art. 77 § 1 K.p.a. w zw. z art. 80 K.p.a. oraz art. 7 K.p.a., poprzez zaniechanie wnikliwego i wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, prowadzące w konsekwencji do braku jakichkolwiek ustaleń zmierzających do obiektywnego załatwienia sprawy, art. 155 K.p.a., art. 7 K.p.a. i art. 8 K.p.a. w zw. z art. 32 Konstytucji RP, poprzez odmowę zmiany w tym trybie decyzji administracyjnej i uznanie, że brak w sprawie słusznego interesu strony w naruszeniu zasady równego traktowania, a tym samym naruszenie zasad prawa procesowego określonych w art. 105 § 1 K.p.a., poprzez niesłuszne przyjęcie, iż postępowanie stało się bezprzedmiotowe i brak jest słusznego interesu strony godnego ochrony, zasad prawa materialnego w związku z tym, że decyzja wydana została wbrew przewidzianym przez prawo procedurom jasno określonym w wyżej wymienionych przepisach i stosowanych wcześniej przez organ administracji przez wiele lat, fundamentalnych zasad prawnych określonych w Konstytucji RP, w tym wynikających z art. 2 - zasady państwa prawnego urzeczywistniającego zasadę sprawiedliwości, poprzez dyskryminację strony przedmiotowego postępowania w stosunku do innych podmiotów o podobnym statusie prawnym w podobnych sprawach rozpatrywanych poprzednio w tym samym stanie prawnym. Po zapoznaniu się z powyższym odwołaniem, Komendant Główny Policji decyzją nr [...] z dnia [...] stycznia 2022 r. utrzymał w mocy skarżone rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu podniósł m.in. że możliwość zmiany lub uchylenia decyzji ostatecznej przewiduje m.in. art. 155 K.p.a. Postępowanie wszczęte i prowadzone na podstawie art. 155 K.p.a. nie zmierza do ponownego merytorycznego rozpatrzenia sprawy zakończonej decyzją ostateczną, lecz do zbadania, czy zachodzą przesłanki przemawiające za uchyleniem lub zmianą decyzji ostatecznej. Postępowanie w tej sprawie jest postępowaniem nadzwyczajnym. Nie stanowi wobec tego postępowania w zwykłym trybie, w kolejnej instancji, w której organ zobligowany jest do ponownego rozpatrzenia tej samej sprawy w jej całokształcie. Postępowanie administracyjne prowadzone w oparciu art. 155 K.p.a. nie służy badaniu prawidłowości decyzji ostatecznej (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 marca 2021 r., sygn. akt II OSK 1508/18). Celem tego postępowania jest wyłącznie weryfikacja decyzji ostatecznej w kontekście istnienia przesłanek wymienionych w treści powołanego przepisu (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 stycznia 2021 r., sygn. akt II OSK 2373/20). Wobec tego, skoro zakres tego postępowania ma charakter ograniczony, to tryb ten nie może być łączony z innym trybem nadzwyczajnym przewidzianym w K.p.a. Dodał, że postępowania w trybach nadzwyczajnych są niezależne i niekonkurencyjne w stosunku do siebie. Żądanie zainicjowania innego trybu nadzwyczajnego, w tym o stwierdzenie nieważności, w odniesieniu do decyzji administracyjnej, w stosunku do której wdrożono tryb, o którym mowa w art. 155 Kpa, wymaga rozpoznania w ramach odrębnego postępowania administracyjnego, w toku którego ocenie podlegać będzie to czy zmaterializowały się przesłanki przewidziane przez konkretny przepis prawa dla ściśle określonego trybu weryfikacji decyzji. W sytuacji zatem żądania stwierdzenia nieważności rozkazu personalnego nr [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] lutego 1998 r., konieczne jest przeprowadzenie odrębnego postępowania administracyjnego, którego celem będzie wyłącznie ustalenie czy wymieniona decyzja obarczona jest jedną z wad kwalifikowanych wymienionych w art. 156 § 1 K.p.a. Podkreślono, że postępowanie nadzwyczajne prowadzone na podstawie art. 155 K.p.a. musi natomiast odnosić się do decyzji ostatecznej, a zatem takiej, która funkcjonuje w obrocie prawnym, od której nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy (art. 16 § 1 K.p.a.). Z przepisu art. 155 K.p.a. wynika bowiem, że w przewidzianym w nim trybie nadzwyczajnym mogą być uchylane lub zmieniane wszelkie decyzje ostateczne (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 października 2018 r., sygn. akt II OSK 1391/18). Warunkiem, który umożliwia uzyskanie przez decyzję administracyjną przymiotu ostateczności jest prawidłowe wprowadzenie jej do obrotu prawnego. Z kolei wprowadzeniem do obrotu prawnego decyzji jest jej uzewnętrznienie w stosunku do adresata decyzji (strony). Wydanie decyzji administracyjnej jest natomiast czynnością procesową organu administracji publicznej, która musi być dopełniona doręczeniem decyzji jej adresatowi, tj. wprowadzaniem jej do obrotu prawnego. Wydanie decyzji powoduje, że zostaje w ten sposób załatwiona sprawa administracyjna. Od tego momentu decyzja rozpoczyna swój byt prawny. Doręczenie oznacza z kolei zakomunikowanie stronie zawartego w niej rozstrzygnięcia (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 marca 2018 r., sygn. akt II OSK 1427/17). Nie może być wobec tego wprowadzenie do obrotu prawnego decyzji administracyjnej utożsamiane z jej wydaniem przez organ administracji publicznej. Przepisy K.p.a. nie dają bowiem podstaw do tożsamego traktowania tych pojęć, tj. wydania decyzji i jej doręczenia (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 kwietnia 2006 r., sygn. akt II OSK 714/05). Organ zaznaczył, że wskutek doręczenia decyzji organ administracji publicznej, który ją wydał, jest nią związany (art. 110 § 1 K.p.a.). Otwiera to również stronie drogę do jej zaskarżenia (art. 127 K.p.a.). Wyczerpanie środków zaskarżenia w administracyjnym toku instancji, albo też upływ terminów do ich wniesienia skutkuje uzyskaniem przez decyzję przymiotu ostateczności. Tylko decyzja, która została uprzednio doręczona zostaje wprowadzona do obrotu prawnego i funkcjonuje w nim do czasu wyeliminowania jej z tego obrotu. Tym samym w pierwszej kolejności przy stosowaniu trybu, o którym mowa w art. 155 K.p.a., koniecznym jest ustalenie istnienia w obrocie prawnym ostatecznej decyzji, na mocy której strona nabyła prawo (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 lipca 2021 r., sygn. akt IIGSK182/21). W omawianej sprawie nie budziło wątpliwości organu to, że postępowanie prowadzone w trybie, o którym mowa w art. 155 K.p.a., nie może zostać zakończone decyzją zawierającą rozstrzygnięcie in meriti. Bezsprzecznie bowiem wnioski pełnomocnika strony z dnia [...] września 2020 r. oraz z dnia [...] listopada 2020 r. dotyczą rozkazu personalnego nr [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] lutego 1998 r. o zwolnieniu K. M. ze służby w Policji. Decyzja ta została doręczona stronie w dniu [...] lutego 1998 r., o czym świadczy naniesiona na tej decyzji odręczna adnotacja o treści "zapoznałem się 1998.02. [...] " wraz z odręcznie sporządzonym w formie parafy podpisem strony. Wobec czego w sposób jednoznaczny organ stwierdził, że decyzja ta została prawidłowo wprowadzona do obrotu prawnego. Nie została ona również przez stronę zaskarżona, wskutek czego stała się ostateczna i prawomocna z upływem terminu do wniesienia odwołania. W aktach osobowych K. M. oraz w aktach niniejszego postępowania znajdują się ponadto: rozkaz personalny nr [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji [...] z dnia [...] lipca 1999 r. o uchyleniu na podstawie art. 154 § 1 K.p.a. rozkazu personalnego nr [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] lutego 1998 r., a także rozkaz personalny nr [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji [...] z dnia [...] lipca 1999 r. o zwolnieniu na podstawie art. 41 ust. 3 w zw. z art. 45 ust. 3 ustawy o Policji, K. M. ze służby w Policji. W aktach tych brak jest jednak jakiegokolwiek dowodu doręczenia stronie wymienionych rozkazów, a tym samym dowodu wprowadzenia tych decyzji do obrotu prawnego. Nie oznacza to jednak w ocenie organu braku możliwości ustalenia faktu doręczenia decyzji stronie za pomocą innych dowodów. Jak słusznie zaznacza Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 11 grudnia 1991 r., sygn. akt V KRN 304/90, istota każdego dokonywanego doręczenia sprowadza się do przekazania treści rozstrzygnięcia do świadomości strony. Zachowanie zatem sformalizowanego trybu doręczenia nie jest konieczne, jeśli tylko strona, której doręczono dane rozstrzygnięcie nie kwestionuje tej okoliczności - oświadcza, że rozstrzygnięcie jej doręczono. Takie oświadczenie strony może zastąpić pokwitowanie i może być uznane za dostateczny dowód dotarcia do strony rozstrzygnięcia (G. Łaszczyca, A. Matan, Doręczenie w postępowaniu administracyjnym ogólnym i podatkowym, Zakamycze 1998 r., s. 199). W tym miejscu organ podkreślił, że pismem z dnia [...] sierpnia 2021 r. wystąpiono do pełnomocnika strony o złożenie oświadczenia, z którego treści będzie wynikało, czy rozkaz personalny nr [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji [...] z dnia [...] lipca 1999 r. został doręczony stronie, a także o wskazanie kiedy to doręczenie nastąpiło. W odpowiedzi pełnomocnik strony przesłał pismo dnia [...] września 2021 r., do którego załączył oświadczenie K. M. z dnia [...] września 2021 r. z którego wynika m.in., że rozkaz personalny nr [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji we [...] z dnia [...] lipca 1999 r. został mu doręczony po upływie "w granicach" dwóch tygodni przez Komendanta Wojewódzkiego Policji [...] [...]. Z oświadczenia tego wynika zatem wprost, że strona nie kwestionuje samego faktu doręczenia jej rozkazu personalnego nr [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji [...] z dnia [...] lipca 1999 r. o uchyleniu rozkazu personalnego nr [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] lutego 1998 r. w sprawie zwolnienia ze służby w Policji. Strona wskazała również termin doręczenia jej przedmiotowej decyzji. Z oświadczenia z dnia [...] września 2021 r. wynika, że rozkaz personalny nr [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji [...] z dnia [...] lipca 1999 r. został jej doręczony w granicach dwóch tygodni od dnia jego wydania. Rozkaz ten nie został w żaden sposób zaskarżony przez stronę, wskutek czego stał się ostateczny i prawomocny po upływie terminu do wniesienia odwołania. Nie został także wyeliminowany z tego obrotu w żadnym trybie nadzwyczajnym przewidzianym przez przepisy procedury administracyjnej. Na marginesie zaznaczono, że nawet gdyby zakwestionować fakt doręczenia rozkazu personalnego nr [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji [...] z dnia [...] lipca 1999 r. w dacie wskazanej przez samą stronę to nie można przez to kwestionować ostateczności i prawomocności tej decyzji, w szczególności, że żona strony powołuje się na ten rozkaz personalny w odwołaniu z dnia [...] września 2015 r. do Centralnej Komisji Lekarskiej Ministerstwa Spraw Wewnętrznych w [...], w którym wskazuje w pozycji 16 tę decyzję jako dokument stanowiący załącznik do tego pisma (k. 69-71 akt sprawy). Odwołanie to zostało również podpisane przez samą stronę, co także potwierdza, iż w tym czasie dysponowała ona tym rozstrzygnięciem. Nie może wobec tego budzić wątpliwości, że nawet gdyby przyjąć, że doręczenie tej decyzji stronie nastąpiło w późniejszym czasie, to nie nastąpiło ono później niż w dniu sporządzenia przez stronę i jej pełnomocnika (żonę strony) odwołania do Centralnej Komisji Lekarskiej Ministerstwa Spraw Wewnętrznych w [...]. Tym samym według organu nie może budzić wątpliwości, że obecnie rozkazowi personalnemu nr [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji [...] z dnia [...] lipca 1999 r. o uchyleniu rozkazu personalnego nr [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] lutego 1998 r. w sprawie zwolnienia K. M. ze służby w Policji przysługuje przymiot ostateczności i prawomocności. Organ wskazał też na treść art. 105 § 1 K.p.a., który stanowi, że organ administracji publicznej jest zobowiązany wydać decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części. Z bezprzedmiotowością postępowania mamy do czynienia wówczas, gdy w sposób oczywisty organ administracji publicznej stwierdzi brak podstaw prawnych (nie ma normy prawnej udzielającej organowi administracji publicznej kompetencji do wydania decyzji administracyjnej) i faktycznych (brak jest okoliczności faktycznych uzasadniających według hipotezy normy prawnej kompetencję organu administracji publicznej do wydania decyzji administracyjnej) do merytorycznego załatwienia sprawy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 lutego 2008 r., sygn. akt II OSK 2042/06). Skutki umorzenia postępowania polegają natomiast na tym, że toczącego się prawidłowo postępowania od czasu zaistnienia przyczyn, określonych w ustawie, nie prowadzi się dalej i kończy się bez osiągnięcia celu, dla którego postępowanie zostało wszczęte (A. Józefowicz, Glosa do uchwały składu trzech sędziów z dnia 16 maja 1996 r., sygn. akt III CZP 44/96, "PiP" 1999, z. 12, s. 112). Istotą bowiem umorzenia postępowania jest jego przerwanie, uchylenie wszystkich dokonanych w nim czynności oraz orzeczenie o dalszym jego nieprowadzeniu w sytuacji, gdy nastąpiło takie zdarzenie prawne lub faktyczne, które spowodowało, że przestała istnieć ta szczególna relacja między faktem (sytuacją faktyczną danego podmiotu) a prawem (sytuacją prawną danego podmiotu), z którą prawo łączy obowiązek konkretyzacji normy w postaci wydania decyzji administracyjnej (W. Chróścielewski, Glosa do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 września 1999 r" II SAB/Ka 13/99, OSP 2000, z. 7-8, poz. 110, s. 365). Powyższe niewątpliwie ma miejsce w niniejszej sprawie. W świetle powyższego organ podkreślił, że ustalenie w sposób niebudzący wątpliwości, że rozkaz personalny nr [...] z dnia [...] lipca 1999 r. Komendanta Wojewódzkiego Policji [...], o uchyleniu na podstawie art. 154 § 1 K.p.a. rozkazu personalnego nr [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] lutego 1998 r. został prawidłowo wprowadzony do obrotu prawnego, że posiada przymiot decyzji ostatecznej i prawomocnej, a także iż nie został on wyeliminowany w żaden sposób z obrotu prawnego skutkuje koniecznością zakończenia w sposób formalny postępowania prowadzonego przez Komendanta Wojewódzkiego Policji [...] w trybie art. 155 K.p.a., w związku z żądaniem strony uchylenia rozkazu personalnego nr [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] lutego 1998 r., poprzez jego umorzenie na podstawie art. 105 § 1 K.p.a. Niemożliwe jest bowiem wydanie rozstrzygnięcia in meriti, tj. o uchyleniu albo o odmowie uchylenia decyzji administracyjnej już uprzednio uchylonej inną (późniejszą) decyzją administracyjną. Według organu słusznie także Komendant Wojewódzki Policji postanowił żądanie pełnomocnika strony w przedmiocie wypłaty dodatku służbowego za okres od 1998 r. do dnia [...] lutego 1998 r. wraz z ustawowymi odsetkami w razie zwłoki rozpoznać w ramach odrębnego postępowania administracyjnego, w którym w dniu [...] września 2021 r. wydał decyzję nr [...], którą odmówił wypłaty K. M. dodatku służbowego za okres od 1994 r. do dnia [...] lutego 1998 r. Rozstrzygnięcie w tym zakresie może być kwestionowane przez stronę lub jej pełnomocnika, ale może to nastąpić wyłącznie w ramach wymienionego postępowania. Skargę (nazwaną odwołaniem) od decyzji nr [...] Komendanta Głównego Policji z dnia [...] stycznia 2022 r. wywiódł pełnomocnik działający w imieniu K.M. zarzucając jej naruszenie i błędną wykładnię przepisów postępowania mające istotny wpływ na rozstrzygnięcie a to: 1. art. 100 przepisów zw. z art. 104 ust. 1 i 3 ustawy o Policji, poprzez rażąco błędną wykładnię w zakresie przyznawania dodatku za stopień w wysokości uzależnionej od posiadanego stopnia policyjnego, 2. art. 104 ust. 1 i 3 ustawy o Policji w zw. z art. § 9 ust. 1 i 2 rozporządzenia MSWiA z dnia 6 grudnia 2001 r. poprzez rażąco błędną wykładnię przepisów w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego, 3. art. 8 K.p.a., poprzez nieprzyczynienie się przez organ do starannego i zgodnego z przepisami prawa prowadzenia postępowania mającego zagwarantować równość wobec prawa oraz podważenie zasady dotyczącej pogłębiania zaufania obywatela do organów państwa, 4. art.112 K.p.a. w zw. z art. 33 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, poprzez naruszenie konstytucyjnej zasady równości wszystkich pracowników na gruncie prawa pracy, 5. art. 113 w zw. z art. 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, poprzez nierównomierne traktowanie pracownika przy przyznawaniu z tych względów niektórym pracownikom mniejszych praw niż te, z których korzystają inni pracownicy, znajdujący się w tej samej sytuacji faktycznej i prawnej. W oparciu o powyższe zarzuty wniósł o uchylenie skarżonej decyzji i zobowiązanie Komendanta Wojewódzkiego Policji [...] do wypłaty na rzecz K. M. zaległego, przysługującego mu dodatki za okres od 1994 r. do dnia [...] lutego 1998 r. wraz z ustawowymi odsetkami naliczonymi od 1994 r. oraz zasądzenie ustawowych odsetek w razie zwłoki liczonych od zakończenia niniejszego postępowania. W uzasadnieniu skargi rozwinięto powyższe zarzuty. Zarzuty te ponowiona także na rozprawie w dniu 21 września 2022r. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: zgodnie z treścią przepisu art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137 ze zm.) Sąd Administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem skarżonej decyzji administracyjnej. Jest więc to kontrola legalności rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym, z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i procesowym. Oceniając przedmiotową decyzję według powyższych kryteriów, uznać należy, iż nie narusza ona prawa. Istota sprawy w niniejszym postępowaniu sprowadzała się do oceny tego, czy organ wydając skarżone rozstrzygnięcie działał zgodnie z prawem. Na w/postawione pytanie, w ocenie tut. Sądu należało udzielić pozytywnej odpowiedzi. W myśl przepisu art. 155 K.p.a. (w oparciu, o który to przepis procedował organ), decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. Z treści przywołanej regulacji w sposób nie budzący żadnych wątpliwości wynika wniosek, iż organ może procedować w omawianym trybie wyłącznie w odniesieniu do decyzji, która na dzień orzekania istnieje w obrocie prawnym. Tylko bowiem istniejącej decyzji może przysługiwać przymiot ostateczności. Także wyłącznie istniejącą decyzję organ może uchylić lub zmienić. Jeśli więc w trakcie prowadzenia postępowania w trybie art. 155 K.p.a. organ ustali, że decyzja której dotyczy postępowanie, została już w przeszłości skutecznie wyeliminowana z obrotu prawnego, będzie zobowiązany do umorzenia postępowania z powodu braku jego przedmiotu. Przenosząc powyższe na realia faktyczne niniejszej sprawy podkreślić należało, iż okolicznością niesporną było to, że postępowanie zakończone skarżoną decyzją dotyczyło rozkazu personalnego Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] lutego 1998 r. Poza sporem pozostawała też okoliczność, że powyższy rozkaz personalny został uchylony rozkazem personalnym Komendanta Wojewódzkiego Policji [...] z dnia [...] lipca 1999 r. To rozstrzygnięcie zostało doręczone skarżącemu (co potwierdziła sama strona), a więc weszło skutecznie do obrotu prawnego. Wobec jego niezaskarżenia, rozkaz ten uprawomocnił się pozbawiając bytu prawnego rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] lutego 1998 r. Skoro na dzień wydawania decyzji z dnia [...] stycznia 2022 r. (objętej niniejszą skargą), nie istniał w obrocie prawnym rozkaz personalny, mający być ewentualnie zmieniony czy uchylony w trybie art. 155 K.p.a. Komendant Główny Policji zmuszony był utrzymać w mocy decyzję organu I instancji o umorzeniu prowadzonego postępowanie. Na dzień orzekania nie istniał bowiem jego przedmiot. Co zaś się tyczy zarzutów niniejszej skargi, to w sytuacji, gdy pozostawały one w całkowitym oderwaniu od przedmiotu skarżonej decyzji, Sąd administracyjny nie mógł się nimi zajmować. Sąd wydaje bowiem wyrok tylko w konkretnej sprawie i przy tej okazji nie może prowadzić hipotetycznych dywagacji odnośnie materii nie objętej skarżonym ( a więc badanym) aktem. W tym stanie sprawy, nie podzielając argumentów zawartych w złożonej skardze, oraz uznając iż organ w sposób prawidłowy zebrał i ocenił materiał dowodowy, oraz iż przy wykonywaniu tych czynności nie naruszył przepisów prawa, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI