II SA/Wa 392/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2022-10-26
NSAAdministracyjneWysokawsa
Policjazwolnienie ze służbydyscyplinapandemiaCOVID-19obowiązek noszenia maseczekdziałalność gospodarczainteres służbyetyka zawodowa

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę funkcjonariuszki Policji na rozkaz personalny o zwolnienie ze służby, uznając, że jej zachowanie naruszało ważny interes służby.

Skarżąca, funkcjonariuszka Policji, została zwolniona ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji z powodu naruszenia ważnego interesu służby. Jako podstawy wskazano m.in. niestosowanie się do obowiązku zakrywania ust i nosa w okresie pandemii, prowadzenie działalności gospodarczej bez zgody przełożonego oraz niską jakość wykonywania zadań służbowych. Sąd uznał, że organy Policji prawidłowo oceniły zebrany materiał dowodowy i że zachowanie skarżącej uzasadniało zwolnienie ze służby, mimo jej argumentów dotyczących m.in. wadliwości przepisów wykonawczych i błędów proceduralnych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę A.T. na rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji, utrzymujący w mocy decyzję o zwolnieniu jej ze służby w Policji. Podstawą zwolnienia był art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, wskazujący na ważny interes służby. Skarżąca kwestionowała zasadność zwolnienia, podnosząc m.in. zarzuty dotyczące błędnej interpretacji przepisów, naruszeń proceduralnych oraz niewłaściwej oceny jej służby. Sąd analizując zebrany materiał dowodowy, w tym notatki służbowe, dokumentację z postępowań wykroczeniowych i dyscyplinarnych, a także opinie służbowe, uznał, że organy Policji prawidłowo ustaliły stan faktyczny i zastosowały prawo. Wskazano, że niestosowanie się przez skarżącą do obowiązku zakrywania ust i nosa, mimo świadomości tego obowiązku i poleceń przełożonych, a także prowadzenie działalności gospodarczej bez wymaganej zgody, stanowiły naruszenie zasad etyki zawodowej i ważnego interesu służby. Sąd podkreślił, że funkcjonariusz Policji powinien dawać przykład przestrzegania prawa i zasad współżycia społecznego, a jego zachowanie, nawet poza służbą, wpływa na odbiór formacji. W ocenie Sądu, zebrany materiał dowodowy nie dawał podstaw do uznania stanowiska organów Policji za dowolne lub arbitralne, a interes służby przeważał nad indywidualnym interesem skarżącej. W konsekwencji, Sąd oddalił skargę.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Tak, niestosowanie się przez funkcjonariusza Policji do obowiązku zakrywania ust i nosa, nawet w sytuacji wątpliwości co do podstaw prawnych takiego obowiązku, może stanowić podstawę do zwolnienia ze służby z powodu naruszenia ważnego interesu służby, zwłaszcza gdy zachowanie to jest wielokrotne, świadkowie wskazują na funkcjonariusza, a jego postawa wpływa negatywnie na wizerunek Policji.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że funkcjonariusz Policji, jako osoba zobowiązana do ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego, powinien dawać przykład przestrzegania prawa i zasad sanitarnych. Nawet jeśli przepisy wykonawcze budziły wątpliwości, lekceważenie ich przez policjanta, zwłaszcza w kontekście negatywnego odbioru społecznego i potencjalnego narażenia innych, uzasadnia zwolnienie ze służby ze względu na ważny interes służby.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (33)

Główne

u.o.P. art. 41 § ust. 2 pkt 5

Ustawa o Policji

Przesłanka "ważnego interesu służby" jest klauzulą generalną, której znaczenie i zastosowanie należy do organu stosującego przepis w indywidualnej sprawie. Wymaga analizy stanu faktycznego i oceny, czy zdarzenia związane ze służbą funkcjonariusza negatywnie kwalifikowane w świetle prawa, zasad deontologii i etosu służby uzasadniają rozwiązanie stosunku służbowego.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Oddalenie skargi.

Pomocnicze

u.o.P. art. 1

Ustawa o Policji

Określa zadania Policji, takie jak ochrona bezpieczeństwa ludzi, utrzymywanie porządku publicznego, wykrywanie przestępstw i wykroczeń, kontrola przestrzegania przepisów.

u.o.P. art. 25 § ust. 1

Ustawa o Policji

Wskazuje, że służbę w Policji może pełnić tylko osoba o nieposzlakowanej opinii.

u.o.P. art. 27 § ust. 1

Ustawa o Policji

Obowiązek przestrzegania dyscypliny służbowej oraz wykonywania rozkazów i poleceń przełożonych.

u.o.P. art. 62 § ust. 1

Ustawa o Policji

Obowiązek uzyskania pisemnej zgody przełożonego na podjęcie zajęcia zarobkowego poza służbą.

u.o.P. art. 132 § ust. 1

Ustawa o Policji

Przewinienie dyscyplinarne.

u.o.P. art. 132 § ust. 3 pkt 3

Ustawa o Policji

Przewinienie dyscyplinarne polegające na niedopełnieniu obowiązku uzyskania zgody przełożonego na podjęcie zajęcia zarobkowego poza służbą.

u.o.P. art. 135 § ust. 3

Ustawa o Policji

Termin do wszczęcia postępowania dyscyplinarnego.

u.o.P. art. 135 § ust. 4 zd. 1

Ustawa o Policji

Termin do wymierzenia kary dyscyplinarnej.

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek podejmowania wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy.

k.p.a. art. 8

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów państwowych.

k.p.a. art. 9

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ich prawa i obowiązki.

k.p.a. art. 10 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek zapewnienia czynnego udziału strony w każdym stadium postępowania.

k.p.a. art. 75 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Dowody w postępowaniu administracyjnym.

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.

k.p.a. art. 79 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Prawo strony do wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów.

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

Ocena dowodów przez organ administracji.

k.p.a. art. 86

Kodeks postępowania administracyjnego

Przesłanki przeprowadzenia dowodu z przesłuchania strony.

k.p.a. art. 107 § § 1 pkt 8

Kodeks postępowania administracyjnego

Wady decyzji administracyjnej.

k.p.a. art. 107 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Wymogi uzasadnienia decyzji administracyjnej.

k.p.a. art. 108 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Rygor natychmiastowej wykonalności decyzji.

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji.

k.p.a. art. 156 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Nieważność decyzji administracyjnej.

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 sierpnia 2020 r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z występowaniem stanu epidemii art. § 24 ust. 1 pkt 2 lit. d

Nakaz zakrywania ust i nosa.

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 29 maja 2020 r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii art. § 18 ust. 1 pkt 2 lit. d

Nakaz zakrywania ust i nosa.

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 19 czerwca 2020 r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii art. § 19 ust. 1 pkt 2 lit. d

Nakaz zakrywania ust i nosa.

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 26 lutego 2021 r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii art. § 25 ust. 1 pkt 2 lit. e

Nakaz zakrywania ust i nosa.

u.o.z.i.z. art. 46a

Ustawa z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi

Podstawa prawna do wydawania rozporządzeń wprowadzających ograniczenia, nakazy i zakazy.

u.o.z.i.z. art. 46b

Ustawa z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi

Podstawa prawna do wydawania rozporządzeń wprowadzających ograniczenia, nakazy i zakazy.

Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 30 sierpnia 2010 r. w sprawie opiniowania służbowego policjantów

Kryteria i skala ocen w opiniowaniu służbowym policjantów.

Zarządzenie nr 805 Komendanta Głównego Policji z dnia 31 grudnia 2003 r. w sprawie "Zasad etyki zawodowej policjanta" art. § 2

Zasady etyki zawodowej policjanta.

Zarządzenie nr 805 Komendanta Głównego Policji z dnia 31 grudnia 2003 r. w sprawie "Zasad etyki zawodowej policjanta" art. § 23

Zasady etyki zawodowej policjanta.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niestosowanie się przez funkcjonariusza do obowiązku zakrywania ust i nosa w okresie pandemii, mimo świadomości tego obowiązku i poleceń przełożonych. Prowadzenie działalności gospodarczej bez wymaganej zgody przełożonego, co świadczy o lekceważeniu przepisów i przełożonych. Niska jakość realizacji zadań służbowych, brak samodzielności i inicjatywy, co potwierdzają opinie służbowe. Negatywny odbiór społeczny zachowań funkcjonariusza, wpływający na wizerunek Policji. Ważny interes służby przemawia za zwolnieniem funkcjonariusza, który nie wykazuje gotowości do podporządkowania się szczególnej dyscyplinie służbowej.

Odrzucone argumenty

Przepisy wykonawcze dotyczące obowiązku noszenia maseczek były wadliwe i wykraczały poza upoważnienie ustawowe. Postępowanie dyscyplinarne zakończone karą nagany nie powinno stanowić podstawy do zwolnienia ze służby. Notatki służbowe nie mogą stanowić wystarczającego dowodu w sprawie zwolnienia ze służby. Organ pierwszej i drugiej instancji nie wyjaśnił wyczerpująco istotnych okoliczności sprawy. Zaskarżony rozkaz personalny został wydany przez nieupoważnionego funkcjonariusza. Brak było podstaw do nadania rozkazowi personalnemu rygoru natychmiastowej wykonalności.

Godne uwagi sformułowania

"ważny interes służby" "brak gotowości do podporządkowania się szczególnej dyscyplinie służbowej" "lekceważący stosunek do przełożonych oraz do obowiązków służbowych" "nie budzi wątpliwości, że A. T. znany był obowiązek zakrywania ust i nosa" "postępowanie skarżącej, która nie używała maseczki i pozwalała na jej nieużywanie małoletniemu synowi, mimo powszechnego społecznego przekonania, że jest to celowe z uwagi na istniejący stan epidemii i niebezpieczeństwo roz সংশ্লেষu choroby, z pewnością nie prowadziło do pogłębiania społecznego zaufania do Policji." "wiedza w społeczeństwie o tym, iż osobą niestosującą się do nakazów nakładanych na społeczeństwo jest policjant, stanowiła istotny argument za stwierdzeniem, że w okolicznościach przedmiotowej sprawy ważny interes służby przemawiał za tym, by skarżąca nie pozostawała nadal funkcjonariuszem Policji."

Skład orzekający

Sławomir Fularski

przewodniczący

Karolina Kisielewicz

członek

Michał Sułkowski

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie zwolnienia funkcjonariusza Policji z uwagi na ważny interes służby, zwłaszcza w kontekście naruszenia obowiązków związanych z pandemią, prowadzenia działalności gospodarczej bez zgody oraz oceny służby."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji funkcjonariusza Policji i jego obowiązków, ale może być pomocne w interpretacji pojęcia "ważnego interesu służby" w innych formacjach mundurowych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy policjantki, która została zwolniona ze służby z powodu naruszenia zasad, w tym związanych z pandemią. Pokazuje, jak zachowanie funkcjonariusza, nawet poza służbą, wpływa na jego pozycję i wizerunek formacji.

Policjantka zwolniona za brak maseczki i "biznes" bez zgody szefa. Sąd potwierdza: ważny interes służby ponad wszystko.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Wa 392/22 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2022-10-26
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-03-03
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Karolina Kisielewicz
Michał Sułkowski /sprawozdawca/
Sławomir Fularski /przewodniczący/
Symbol z opisem
6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne
Policja
Sygn. powiązane
III OSK 260/23 - Wyrok NSA z 2024-01-09
Skarżony organ
Komendant Policji
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 1882
art. 41 ust. 2 pkt 5
Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Fularski, Sędzia WSA Karolina Kisielewicz, Asesor WSA Michał Sułkowski (spr.), , Protokolant ref. staż. Maria Pawlik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 października 2022 r. sprawy ze skargi A.T. na rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z dnia [...] grudnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby w Policji oddala skargę.
Uzasadnienie
Komendant Powiatowy Policji w [...] (dalej "KPP") w piśmie z [...] maja 2020 r. wniósł do Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] (dalej "KWP") o zwolnienie A. T. ([...] Ogniwa [...] Wydziału [...] Komendy Powiatowej Policji w [...]) ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji.
W uzasadnieniu wniosku KPP podniósł m.in., że:
1. pracownik ochrony sklepu "[...]" w [...] dwukrotnie ([...] września 2020 r. oraz [...] września 2020 r.) zawiadomił jednostkę Policji o niezastosowaniu się (w dniach [...] i [...] września 2020 r.) na terenie tego sklepu przez znaną mu z widzenia i nazwiska policjantkę (A. T.) do - wynikającego z rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 sierpnia 2020 r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z występowaniem stanu epidemii – obowiązku zakrywania ust i nosa;
2. Sąd Rejonowy w [...], w związku z opisanymi wyżej sytuacjami w sklepie "[...]", wydał dwa postanowienia (z [...] lutego 2021 r. sygn. akt [...] i z [...] lutego 2021 r. sygn. akt I[...]) o odmowie wszczęcia postępowań o wykroczenia z art. 54 Kodeksu wykroczeń z uwagi na to, że nakaz zakrywania ust i nosa wynikający z § 24 ust. 1 pkt 2 powołanego rozporządzenia Rady Ministrów został nałożony z przekroczeniem upoważnienia ustawowego;
3. KPP orzeczeniem dyscyplinarnym z [...] stycznia 2021 r. nr [...] (utrzymanym w mocy orzeczeniem KWP z [...] lutego 2021 r. nr [...]) uznał A. T. winną zarzucanych czynów (i wymierzył karę dyscyplinarną nagany), tj. tego, że:
a. w dniu [...] września 2020 r. około godz. 1732 oraz w dniu [...] września 2020 r. około godz. 1539, w [...] przy ulicy [...], w sklepie "[...]", będąc poza służbą i jednocześnie będąc rozpoznaną przez pracowników sklepu jako osoba będąca funkcjonariuszem Policji, naruszyła zasady etyki zawodowej w ten sposób, że nie kierując się zasadami współżycia społecznego i nie postępując tak, aby jej działania mogły być przykładem praworządności i prowadziły do pogłębiania społecznego zaufania do Policji, jak również nie dbając o społeczny wizerunek Policji jako formacji, w której służy i nie podejmując działań służących budowaniu zaufania do niej, wbrew nałożonemu obowiązkowi, nie zakryła przy pomocy odzieży lub jej części, maski, maseczki, przyłbicy albo kasku ochronnego, ust i nosa, czym dopuściła się popełnienia przewinienia dyscyplinarnego z art. 132 ust. 1 ustawy o Policji w związku z § 2 oraz § 23 załącznika do zarządzenia nr 805 Komendanta Głównego Policji z dnia 31 grudnia 2003 r. w sprawie "Zasad etyki zawodowej policjanta" w związku z § 24 ust 1 pkt 2 lit. d rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 sierpnia 2020 r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii,
b. w trakcie trwania roku szkolnego 2020/2021, będąc rozpoznaną przez dyrektora Zespołu Szkół w [...] jako osoba będąca funkcjonariuszem Policji, naruszyła zasady etyki zawodowej w ten sposób, że nie kierując się zasadami współżycia społecznego i nie postępując tak, aby jej działania mogły być przykładem praworządności i prowadziły do pogłębiania społecznego zaufania do Policji, jak również nie dbając o społeczny wizerunek Policji jako formacji, w której służy i nie podejmując działań służących budowaniu zaufania do niej, podżegała swojego małoletniego syna do nie przestrzegania obowiązku zakrywania ust i nosa przy pomocy odzieży lub jej części, maski, maseczki, przyłbicy albo kasku ochronnego, czym dopuściła się popełnienia przewinienia dyscyplinarnego z art. 132 ust. 1 ustawy z o Policji w związku z § 2 oraz § 23 załącznika do zarządzenia nr 805 Komendanta Głównego Policji z dnia 31 grudnia 2003 r. w sprawie "Zasad etyki zawodowej policjanta" w związku z § 24 ust. 1 pkt 2 lit. d rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 sierpnia 2020 r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii;
1. w dniu 30 lipca 2020 r. [...]. M. L. – [...] Wydziału [...] Komendy Powiatowej Policji w [...], pełniący służbę z ramienia kierownictwa i zastępujący naczelnika wydziału - sporządził notatkę służbową, w której poinformował o:
a. niestosowaniu się [...] A. T. w czasie służby do obowiązującego nakazu zasłaniania ust i nosa, w związku z "rzekomymi" problemami z oddychaniem przez nos,
b. poleceniu w związku z powyższym zakupu i wydania A. T. przyłbicy ochronnej;
1. w notatce z 4 maja 2021 r. [...]. M. L potwierdził, że po wydaniu przyłbicy A. T.nadal nie chciała nosić wymaganej osłony, a w kolejnych dniach zaczęła nosić maseczkę pomimo sygnalizowanych wcześniej problemów z oddychaniem;
4. w dniu 16 kwietnia 2021 r. [...]. M. L. podczas rozliczania z efektów służby odnotował w notatniku służbowym A. T., że nie realizowała polecenia Komendanta Głównego Policji w zakresie egzekwowania nakazów i zakazów związanych ze zwalczeniem COVID-19; przez całą służbę nie ujawniła żadnego wykroczenia w sytuacji, gdy w tym samym okresie inni policjanci, realizując te same zadania i o tej samej porze dnia, "nie mieli z tym żadnych problemów";
5. wedle notatki sporządzonej przez [...]. M. L. [...] maja 2021 r., w dniu [...] kwietnia 2021 r. w wywiadzie przeprowadzonym przez Sanepid w [...] w związku z pozytywnym wynikiem testu na COVID-19 A. T. wybiórczo podała policjantów Komendy Powiatowej Policji w [...], którzy rzekomo mogli z nią mieć kontakt, mimo obowiązujących i przestrzeganych w jednostce zasad rozpoczynania i kończenia służby, czy też kontaktów między policjantami. Jak stwierdził KPP, zachowanie polegające na podaniu Powiatowej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w [...] takiej liczby policjantów jednej komórki organizacyjnej nosi znamiona "celowej obstrukcji";
6. w dniu [...] marca 2015 r. KPP wydał postanowienie nr [...] o wszczęciu postępowania dyscyplinarnego przeciwko [...]. A.T. i przedstawił zarzut, że "w okresie [...] lipca 2014 roku do [...] marca 2015 roku dopuściła się przewinienia dyscyplinarnego polegającego na niedopełnieniu obowiązku uzyskania zgody przełożonego na podjęcie zajęcia zarobkowego poza służbą, a była w tym czasie zatrudniona w firmie [...], gdzie wykonywała obowiązki konsultantki, tj. o czyn z art. 132 ust. 3 pkt 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (z późniejszymi zmianami) w związku z art. 62 ust. 1 tejże ustawy". W sprawie tej zgromadzono materiał dowodowy, z którego wynikało, że od lipca 2014 r. do [...] marca 2015 r. policjantka bez pisemnej zgody przełożonego na podjęcie dodatkowego zajęcia zarobkowego, zamawiała średnio miesięcznie 177 sztuk produktów firmy [...] (łącznie 1596 sztuk), mając w tym czasie status "lidera" sprzedaży [...] oraz uprawnienia do zawierania umów z kandydatkami na konsultantkę firmy (łącznie 181 osób). Ponieważ postanowienie o wszczęciu postępowania dyscyplinarnego wydano po upływie ustawowego terminu, KWP po rozpatrzeniu odwołania A. T. od orzeczenia dyscyplinarnego o wymierzeniu kary ostrzeżenia o niepełnej przydatności do służby orzeczeniem z [...] grudnia 2015 r. nr [...] uchylił zaskarżone orzeczenie i umorzył postępowanie dyscyplinarne w pierwszej instancji;
7. w dniu [...] kwietnia 2020 r. do KPP wpłynął raport A. T. informujący, że prowadziła działalność gospodarczą bez wymaganej zgody przełożonego w okresie od [...] kwietnia 2019 r. do [...] maja 2019 r. W sprawie przeprowadzono czynności wyjaśniające zakończone przeprowadzeniem rozmowy dyscyplinującej w dniu [...] kwietnia 2020 r.
We wniosku z [...] maja 2020 r. KPP odwołał się także do notatki służbowej sporządzonej przez [...]. A. P. w dniu [...] maja 2021 r., w której funkcjonariusz opisał zachowania A. T. w czasie, kiedy była jego podwładną, pełniąc służbę w Posterunku Policji w [...].
KWP w piśmie z [...] czerwca 2021 r. zawiadomił A. T. o wszczęciu postępowania w sprawie zwolnienia ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji. Jednocześnie pouczył stronę o prawach i obowiązkach w postępowaniu, w tym o prawie zapoznania się z aktami sprawy. W piśmie z [...] czerwca 2021 r. organ pierwszej instancji wezwał także skarżącą do wskazania zakładowej organizacji związkowej, o której mowa w art. 43 ust. 3 ustawy o Policji. Skarżąca nie wskazała takiej organizacji.
W piśmie z 21 czerwca 2021 r. działający w imieniu A. T. radca prawny stwierdził, że stronie nie jest znany stan faktyczny i okoliczności sprawy oraz zwrócił się o umożliwienie zapoznania się z aktami postępowania administracyjnego, wykonanie z nich fotokopii oraz umożliwienie zapoznania się z aktami osobowymi skarżącej i wykonanie z nich fotokopii.
W piśmie z 30 czerwca 2021 r. poinformowano pełnomocnika A. T. o możliwości zapoznania się z aktami postępowania administracyjnego i złożenia wniosków dowodowych, a także o tym, że określone w zarządzeniu KWP z [...] czerwca 2005 r. nr [...] zasady prowadzenia przez przełożonych dokumentacji w sprawach związanych ze stosunkiem służbowym policjantów oraz sposób prowadzenia akt osobowych nie przewidują możliwości udostępnienia przez komórkę kadrową akt osobowych pełnomocnikowi strony postępowania.
Pełnomocnik skarżącej zapoznał się z aktami sprawy [...] lipca 2021 r. W piśmie z [...] lipca 2021 r. poinformował, że nie jest możliwe odniesienie się i zgłoszenie wniosków dowodowych w wyznaczonym terminie z uwagi na obszerność i wielowątkowość zarzutów stawianych stronie oraz fakt, iż A. T. od [...] czerwca 2021 r. leczy się psychiatrycznie w systemie stacjonarnym na Oddziale Leczenia Nerwic Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej Szpitala Specjalistycznego MSWiA w [...]. Pełnomocnik wniósł również o umorzenie postępowania, o przesłuchanie A. T. w charakterze strony, o przesłuchanie w charakterze świadków A. P. i M. L., kwestionując wartość dowodową znajdujących się w aktach notatek służbowych, które sporządzili, a także o dopuszczenie dowodu z opinii służbowych, rozkazów personalnych KPP i rozkazów o wyróżnieniu KPP z ostatnich dwóch lat. Pełnomocnik odniósł się również do podniesionych we wniosku z 12 maja 2020 r. kwestii dotyczących niezasłaniania przez A. T. ust i nosa w dniach [...] września 2020 r. i [...] września 2020 r., niewłaściwego zachowania skarżącej w latach 2013-2015, prowadzenia przez nią działalności gospodarczej bez uzyskania zgody właściwego przełożonego oraz sposobu pełnienia przez nią służby.
KWP postanowieniem z [...] lipca 2021 r. nr [...] (w postanowieniu omyłkowo wskazano datę wydania [...] lipca "2020" zamiast "2021" roku – przyp. Sądu): 1) uwzględnił wniosek dowodowy o dopuszczenie dowodu z opinii służbowych A. T. oraz rozkazów personalnych KPP w przedmiocie przyznania nagród motywacyjnych; 2) odmówił uwzględnienia wniosków dowodowych o przesłuchanie strony i świadków.
KWP w piśmie z 11 sierpnia 2021 r. zawiadomił o zebraniu materiału dowodowego.
Pełnomocnik skarżącej w piśmie z 27 sierpnia 2021 r. ponownie zwrócił się do organu pierwszej instancji o umorzenie postępowania. Stwierdził, że zarzuty, twierdzenia i oceny zawarte we wniosku o wszczęcie postępowania administracyjnego należy uznać za nietrafione i całkowicie bezzasadne, a ponadto w większości oparte na notatkach służbowych, których wiarygodność i treść strona w całości kwestionuje. Podniósł, że waga i incydentalność zachowań funkcjonariuszki na pewno nie uprawnia do twierdzenia o naruszeniu ważnego interesu służby uzasadniającego zwolnienie ze służby. Zauważył, że okoliczności niewłaściwego zachowania funkcjonariusza w latach 2013 – 2015 nie powinny stanowić podstawy do żadnych czynności służbowych podejmowanych wobec A. T.. Wskazał ponadto na dotychczasową nienaganną służbę skarżącej, aktualne leczenie w Oddziale Leczenia Nerwic Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej Szpitala Specjalistycznego MSWiA w [...] oraz fakt samodzielnego wychowywania małoletniego dziecka.
KWP rozkazem personalnym z [...] września 2021 r. nr [...], na postawie art. 41 ust. 2 pkt 5 w zw. z art. 43 ust. 3 i art. 45 ust. 1 ustawy o Policji, zwolnił A. T. ze służby w Policji z dniem [...] września 2021 r. Na podstawie art. 108 § 1 K.p.a. nadał rozkazowi personalnemu rygor natychmiastowej wykonalności.
A. T., reprezentowana przez radcę prawnego, wniosła odwołanie od rozkazu personalnego KWP z [...] września 2021 r. do Komendanta Głównego Policji (dalej "KGP"). Wywiodła, że w okolicznościach faktycznych sprawy brak jest podstaw do zwolnienia jej ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji. Podkreśliła, że z zebranego w postępowaniu materiału dowodowego nie wynika, by jej zachowanie w zakresie zakrywania nosa i ust miało charakter wielokrotny. Zarzuciła, że KWP przypisuje w nieuzasadniony sposób premedytację w jej działaniach. Podniosła, że waga i incydentalność jej zachowań w żądnej mierze nie uzasadnia twierdzenia o utracie nieposzlakowanej opinii, czy też o naruszeniu ważnego interesu służby. Stwierdziła, że nie złamała przepisów prawa, a ponadto za przewinienie dyscyplinarne została ukarana karą nagany. Wyjaśniła, że ma krzywą przegrodę nosową po korekcie oraz alergie i dlatego nie nosiła maseczki w siedzibie komendy, niemniej wskutek grożenia odpowiedzialnością dyscyplinarną, zaczęła stosować się do tego obowiązku. Podkreśliła też, że do listopada 2020 r. przepisy o obowiązku noszenia maseczek były nieprecyzyjne i wątpliwe pod względem ich obowiązywania.
Za całkowicie chybiony skarżąca uznała zarzut prowadzenia działalności gospodarczej bez zgody przełożonego, jako okoliczności naruszającej ważny interes służby. Podniosła, że sama poinformowała przełożonego, iż prowadziła działalność gospodarczą celem jej zamknięcia i rozliczenia. Zwróciła uwagę, że postępowanie zakończono przeprowadzeniem rozmowy dyscyplinującej.
A. T. zarzuciła również, że ustalenia organu pierwszej instancji
- poczynione na podstawie notatek służbowych - naruszają art. 7, art. 8, art. 9, a także art. 86 K.p.a. Stwierdziła, że notatki służbowe złożone na polecenie przełożonego, bez zachowania stosownych reguł złożenia zeznań, w żadnej mierze nie mogą stanowić dowodu w postępowaniu administracyjnym w tak istotnej sprawie jak zwolnienie funkcjonariusza ze służby.
Skarżąca podniosła też, że nie uzasadnia wydania zaskarżonego rozkazu personalnego negatywna opinia służbowa. Stwierdziła, że opinia została oparta na nieprawdziwych informacjach i jest krzywdząca oraz została wytworzona na potrzeby przedmiotowego postępowania, a ponadto samo wydanie negatywnej opinii służbowej nie powinno skutkować zwolnieniem funkcjonariusza w trybie art. art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji.
A. T. zakwestionowała też zasadność nadania rozkazowi personalnemu z [...] września 2021 r. rygoru natychmiastowej wykonalności.
KGP rozkazem personalnym z [...] grudnia 2021 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., utrzymał w mocy zaskarżony rozkaz personalny KWP.
Organ odwoławczy opisał w uzasadnieniu rozkazu personalnego dotychczasowy przebieg postępowania, przywołał treść art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, po czym wskazał na uznaniowy charakter rozstrzygnięcia podejmowanego w oparciu o ten przepis oraz podniósł, że przesłanka "ważnego interesu służby" musi być oceniana przez pryzmat zadań, do realizacji których powołana jest Policja, wymienionych w art. 1 ustawy o Policji oraz w niektórych innych przepisach, a także wymagań stawianych policjantom, a określonych w art. 25 ustawy o Policji.
Mając powyższe, na uwadze, KGP skonstatował, że akta postępowania administracyjnego zawierają dowody świadczące o braku gotowości A. T. do podporządkowania się szczególnej dyscyplinie służbowej. Stwierdził, że są to m.in.:
1. notatka służbowa z [...] lipca 2020 r., w której funkcjonariusz Wydziału Organizacji Służby i Prewencji Kryminalnej Komendy Powiatowej Policji w [...] oświadczył, że w dniu datowania tejże notatki o godz. 1320 na korytarzu parteru budynku zauważył A. T., która, wbrew poleceniom Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] nie zakrywała nosa i ust. Wymieniona, zapytana o przyczynę nieużywania przyłbicy ochronnej stwierdziła, że źle się czuje i nie chce rozmawiać. Następnie A. T. odeszła w kierunku pojazdu służbowego. Funkcjonariusz dodał, że w związku ze zgłaszanym przez A. T. problemem z oddychaniem przez nos, co miało uniemożliwiać jej noszenie maseczki ochronnej, została wyposażona w przyłbicę ochronną i zobowiązana do jej noszenia na terenie Komendy Powiatowej Policji w [...];
2. notatka służbowa z [...] maja 2021 r., w której funkcjonariusz Wydziału Organizacji Służby i Prewencji Kryminalnej Komendy Powiatowej Policji w [...] oświadczył, że A. T. przed dniem 30 lipca 2020 r. wielokrotnie omijała nakaz zakrywania ust i nosa. W związku z powyższym Komendant Powiatowy Policji w [...] polecił zakupić skarżącej przyłbicę ochronną. Po wręczeniu A. T. powyższego środka ochrony, nadal nie zakrywała ona ust i nosa, po czym w następnych dniach zaczęła używać maseczki ochronnej na terenie Komendy Powiatowej Policji w [...];
3. notatka urzędowa z [...] września 2020 r., protokół zawiadomienia o wykroczeniu z [...] września 2020 r., protokół przesłuchania świadka z [...] września 2020 r., postanowienie Sądu Rejonowego w [...] z [...] lutego 2021 r. sygn. akt [...], notatka urzędowa z [...] września 2020 r., protokół zawiadomienia o wykroczeniu z [...] września 2020 r., protokół przesłuchania świadka z [...] września 2020 r., postanowienie Sądu Rejonowego w [...] z [...] lutego 2021 r. sygn. akt [...], zrzuty obrazu z kamer monitoringu sklepu, z których wynika, że A. T. nie stosowała się do nakazu zakrywania ust i nosa w obiektach handlowych;
4. pismo dyrektora Zespołu Szkół w [...] z [...] października 2020 r., w którym wskazano, że jeden z uczniów placówki - A. T., nie stosuje się do nakazu zakrywania ust i nosa. Zapytany o przyczyny takiego zachowania wskazany uczeń oświadczył, że mama mu nie każe. Podczas rozmowy z dyrektorem placówki A. T. oświadczyła, że jej syn nie będzie zakrywał ust i nosa poza budynkiem. Mając na uwadze zaistniałą sytuację dyrektor zwrócił się z prośbą o pomoc do Komendanta Powiatowego Policji w [...];
5. raport A. T. z [...] marca 2020 r., w którym wymieniona poinformowała przełożonego właściwego w sprawach osobowych, że w okresie od [...] kwietnia 2019 r. do dnia [...] maja 2019 r., mimo braku wymaganej zgody, prowadziła działalność gospodarczą.
Następnie, odnosząc się do kwestii niestosowania się przez A. T. do nakazu zakrywania ust i nosa, KGP przywołał treść § 24 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 sierpnia 2020 r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii, które obowiązywało w czasie, w którym skarżąca nie stosowała się do wskazanego obowiązku i wyjaśnił, że Sąd Rejonowy w [...] odmówił wszczęcia postępowania wobec braku podstaw do ukarania A. T. w postępowaniach o wykroczenia. Sąd stwierdził bowiem, że wskazany przepis rozporządzenia Rady Ministrów wykraczał poza upoważnienie ustawowe.
KGP podkreślił jednak, że funkcjonariusz Policji powinien wykazywać się odpowiedzialnością w znacznie większym stopniu niż "zwykli" obywatele. Zauważył, że policjanci w okresie epidemii byli i są znacznie bardziej narażeni na zakażenie z uwagi na kontakt z wieloma osobami podczas pełnionej służby. Ponadto przełożony właściwy w sprawach osobowych polecił zakup dla A. T. przyłbicy ochronnej i polecił jej stosowanie w służbie.
W ocenie organu odwoławczego, skarżąca nie tylko więc przez swoje nieodpowiedzialne zachowanie narażała na niebezpieczeństwo zakażenia siebie, swoich bliskich i innych funkcjonariuszy Policji, lecz również ignorowała wszelkie polecenia przełożonych w tym zakresie.
Odnosząc się do zarzutu odwołania, KGP stwierdził, że wbrew stanowisku pełnomocnika skarżącej, w materiale dowodowym znajdują się dowody, z których wynika, że A. T. wielokrotnie nie stosowała się do nakazu zasłaniania ust i nosa. Nadmienił również, że sporządzenie przez funkcjonariusza Policji notatki służbowej bezpośrednio po rozmowie z A. T. (w dniu [...] lipca 2020 r.) sprawiło, że opisane w niej wydarzenia zostały przedstawione w sposób szczegółowy, zaś przesłuchiwanie tego funkcjonariusza obecnie byłoby niecelowe z uwagi na utratę części wspomnień oraz fakt, że postępowanie administracyjne nie było skoncentrowane na stwierdzeniu winy A. T..
KGP za istotne uznał również, że osoba zgłaszająca popełnienie przez A. T. wykroczenia oraz dyrektor szkoły, do której uczęszcza syn skarżącej wskazali ją imiennie jako funkcjonariusza Policji, który nie stosuje się do nałożonych na obywateli nakazów oraz wytycznych obowiązujących w placówkach oświaty.
Organ odwoławczy wywiódł, że wiedza w społeczeństwie o tym, iż osobą niestosującą się do nakazów nakładanych na społeczeństwo (i to bez znaczenia, czy nakazy te miały umocowanie ustawowe czy też miały charakter moralny) jest policjant, stanowi w tym przypadku również okoliczność obciążającą A. T.. Informacja taka rzutuje przede wszystkim na opinię o samym funkcjonariuszu, ale również ma bezpośrednie przełożenie na ocenę społeczną formacji, w której pełni służbę. W ocenie KGP, nie ma wątpliwości, że istnieje sprzężenie zwrotne pomiędzy społeczną oceną jednostki a postrzeganiem przez członków społeczeństwa organizacji, do której ona należy. Skutkuje to w konsekwencji negatywnym odbiorem Policji w oczach opinii publicznej. Powyższe naraża na szwank dobre imię formacji zobowiązanej do ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego.
KGP stwierdził, że brak było przy tym podstaw do uznania argumentów wskazywanych przez pełnomocnika strony, jakoby A. T. nie nosiła maseczki na terenie Komendy Powiatowej Policji w [...] z uwagi na stan zdrowia.
Odnosząc się do zarzutu dotyczącego uprzedniego ukarania skarżącej w postępowaniu dyscyplinarnym za naruszenie zasad etyki zawodowej w związku z niezakrywaniem ust i nosa, organ drugiej instancji podkreślił natomiast, że postępowanie dyscyplinarne i postępowanie administracyjne w sprawie zwolnienia policjanta ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji to dwa odrębne, niezależne od siebie postępowania. Fakt wymierzenia A. T. kary dyscyplinarnej nagany nie stanowił przeszkody do wydania rozkazu personalnego o zwolnieniu wymienionej ze służby.
Dalej, odnosząc się do kwestii prowadzenia przez A. T. działalności gospodarczej w okresie od [...] kwietnia 2019 r. do dnia [...] maja 2019 r. i uznania przez Komendanta Powiatowego Policji w [...], że czyn ten stanowi przewinienie dyscyplinarne mniejszej wagi, KGP ponownie wskazał na możliwość oceny danego zachowania w postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji w sposób odmienny niż ma to miejsce w postępowaniu dyscyplinarnym. Organ odwoławczy zwrócił uwagę, że w przedmiotowym postępowaniu zgromadzono dowody świadczące o tym, że kwestia prowadzenia przez A. T. działalności gospodarczej polegającej na dystrybucji kosmetyków firmy [...] była już w przeszłości przedmiotem analizy właściwych przełożonych. Odwołał się do notatki służbowej sporządzonej przez asp. szt. A. P., a także do materiałów z postępowania dyscyplinarnego prowadzonego przeciwko skarżącej w 2015 r. w związku z niedopełnieniem obowiązku uzyskania zgody przełożonego na podjęcie w okresie od dnia [...] lipca 2014 r. do dnia [...] marca 2015 r. zajęcia zarobkowego poza służbą.
KGP podzielił stanowisko pełnomocnika skarżącej, że jej zachowanie w latach 2013 - 2015 nie może obecnie stanowić podstawy rozwiązania stosunku służbowego. Stwierdził jednak, że dokonując oceny możliwości kontynuowania przez A. T. służby, właściwi przełożeni byli zobowiązani do oceny również dotychczasowej służby, natomiast w przedmiotowej sprawie nie sposób nie zauważyć, że A. T. była świadoma nie tylko konieczności uzyskania zgody przełożonego właściwego w sprawach osobowych na prowadzenie działalności gospodarczej, ale również tego, iż nieuzyskanie takiej zgody stanowi przewinienie dyscyplinarne.
Organ odwoławczy nadmienił też, że skarżąca złożyła raport z [...] marca 2021 r. informujący o prowadzeniu działalności zarobkowej bez wymaganego zezwolenia przełożonego po roku od rozpoczęcia prowadzenia tej działalności i tuż przed upływem terminu, w którym przełożony dyscyplinarny mógłby wymierzyć jej karę dyscyplinarną.
KGP skonstatował, że powyższe świadczy nie tylko o lekceważącym stosunku wymienionej do obowiązujących przepisów pragmatyki służbowej, ale również świadczy o całkowitym ignorowaniu przełożonych. Może być także postrzegane jako działanie celowe, mające służyć uniknięciu jakiejkolwiek odpowiedzialności dyscyplinarnej. W ocenie organu odwoławczego, postawa A. T. - nieprzestrzeganie nakazów i poleceń przełożonych w zakresie zakrywania ust i nosa w czasie epidemii, czy prowadzenie przez wymienioną działalności gospodarczej mimo nieuzyskania stosownej zgody przełożonego - świadczy zatem niezbicie o tym, że wymieniona traktuje w sposób lekceważący, wręcz arogancki, swoich przełożonych oraz zadania stawiane przed nią i przed wszystkimi członkami formacji, w której służy.
Jak stwierdził KGP, A. T., jako funkcjonariusz z kilkunastoletnim stażem służby musiała mieć świadomość, jaki charakter ma macierzysta formacja oraz jakie wymogi prawne i etyczne muszą spełniać jej funkcjonariusze, a ponadto, że dobre imię i odbiór społeczny Policji zależy nie tylko od sposobu wykonywania powierzonych jej zadań, ale także od postawy w życiu zawodowym oraz prywatnym wszystkich policjantów. Lekceważący stosunek A. T. do przełożonych, wielokrotne kwestionowanie nakazów nałożonych na obywateli, prowadzenie działalności gospodarczej bez zgody właściwego przełożonego, niewątpliwie świadczą o braku chęci podporządkowania się szczególnej dyscyplinie, co jest warunkiem pełnienia służby w Policji.
KGP skonstatował, że wynikający z akt sprawy brak gotowości podporządkowania się przez A. T. szczególnej dyscyplinie służbowej, należało uznać sprzeczny z ważnym interesem służby, a tym samym uzasadniający rozwiązanie z nią stosunku służbowego w oparciu o art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji. Odwołując się do opinii służbowej skarżącej za okres od [...] maja 2018 r. do [...] maja 2021 r., organ odwoławczy wywiódł, że za pozostawieniem skarżącej w służbie nie przemawia również jakość wywiązywania się przez nią z powierzonych zadań. Zaznaczył, że sprawę rozstrzygnięto mając na względzie zarówno interes społeczny, tożsamy w tym wypadku z interesem służby, jak też słuszny interes policjantki. W ocenie KGP, nie budzi wątpliwości, że w zaistniałej sytuacji interes społeczny zdecydowanie przeważa nad interesem strony. W interesie społecznym, tożsamym z interesem służby pozostaje, aby służbę w Policji pełnili jedynie policjanci w pełni realizujący stawiane przed tą formacją wymagania. Tych kryteriów nie wypełnia obecnie A. T..
KGP stwierdził także, że organ pierwszej instancji słusznie nadał swojemu rozstrzygnięciu rygor natychmiastowej wykonalności.
A. T., reprezentowana przez radcę prawnego, zaskarżyła rozkaz personalny KGP z [...] grudnia 2021 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzucając naruszenie:
1. art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji poprzez jego błędną interpretację i niewłaściwe zastosowanie, polegające na dokonaniu ustaleń i przyjęciu, że skarżąca jako funkcjonariuszka Policji utraciła przymiot nieposzlakowanej opinii, co z kolei skutkowało uznaniem, że z uwagi na ważny interes służby zachodzi podstawa do zwolnienia skarżącej ze służby w Policji;
2. art. 107 § 1 pkt 8 K.p.a. poprzez jego błędną interpretację i niewłaściwe zastosowanie, polegające na wydaniu rozkazu personalnego przez funkcjonariusza organu nieupoważnionego do wydania decyzji administracyjnej, co powoduje, że zaskarżona decyzja dotknięta jest wadą nieważności określoną w art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a.;
3. art. 7, art. 8, art. 9 K.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w sposób niepogłębiający zaufania do organów administracji i niewyjaśnienie w sposób wyczerpujący istotnych dla sprawy okoliczności związanych w szczególności z dotychczasowym sposobem pełnienia służby przez skarżącą, osiągnięciami w służbie, a także zarzutami kierowanymi przez przełożonych, co skutkowało wydaniem wadliwego rozstrzygnięcia;
4. art. 10 § 1 w zw. z art. 75 § 1 i art. 79 § 1 K.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w sposób niezapewniający stronie czynnego udziału w każdym stadium postępowania, polegające na zaniechaniu przesłuchania strony oraz dopuszczenia i przeprowadzania innych dowodów wskazanych przez stronę;
5. art. 107 § 3 K.p.a. poprzez zaniechanie zawarcia w uzasadnieniu decyzji organów pierwszej i drugiej instancji wskazania wyczerpujących wyjaśnień i ustaleń w zakresie uwzględnienia sposobu pełnienia służby przez skarżącą oraz wpływu tych okoliczności na rozstrzygnięcie sprawy.
Podnosząc powyższe zarzuty, skarżąca wniosła o:
1. uchylenie zaskarżonego rozkazu personalnego oraz utrzymanego nim w mocy rozkazu personalnego KWP;
2. zasądzenie kosztów powstępowania według norm przepisanych.
W skardze zawarto także wniosek o przeprowadzenie dowodów uzupełniających, niemniej został on cofnięty przez pełnomocnika skarżącej na rozprawie w dniu 26 października 2022 r.
KGP wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując w odpowiedzi na skargę stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego rozkazu personalnego.
Przy piśmie z 9 marca 2022 r. skarżąca złożyła do akt sprawy potwierdzoną za zgodność z oryginałem kopię odpisu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z 20 stycznia 2022 r. sygn. akt III SA/Gd 369/21, którym uchylono orzeczenie KWP z [...] lutego 2021 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary dyscyplinarnej nagany oraz poprzedzające je orzeczenie KPP z [...] stycznia 2021 r. nr [...]. W piśmie z 9 marca 2022 r. podniosła, że jedną z podstaw uchylenia orzeczeń dyscyplinarnych było naruszenie przepisów powstępowania poprzez nieuzasadnioną odmowę przesłuchania obwinionej. Wskazała w szczególności, że Sąd stwierdził, iż dla oceny zachowania skarżącej w postępowaniu dyscyplinarnym mogły mieć istotny wpływ motywy, jakimi się kierowała nie stosując się do nakazu zasłaniania nosa i ust ustanowionego rozporządzeniem.
KGP w piśmie z 19 kwietnia 2022 r. podtrzymał stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga nie podlegała uwzględnieniu.
I.1.
Materialnoprawną podstawę rozkazu personalnego Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] (dalej "KWP") z [...] września 2021 r. nr [...], utrzymanego w mocy zaskarżonym rozkazem personalnym Komendanta Głównego Policji (dalej "KGP") z [...] grudnia 2021 r. nr [...], stanowił art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2021 r. poz. 1882 – stan prawny na dzień wydania zaskarżonego rozkazu personalnego; dalej powoływana jako "ustawa o Policji"). Zgodnie z nim, policjanta można zwolnić ze służby w przypadku, gdy wymaga tego ważny interes służby.
Decyzja wydawana na podstawie powołanego przepisu jest tzw. decyzją uznaniową. Sądowoadministracyjna kontrola decyzji opartej na uznaniu administracyjnym ma natomiast ograniczony zakres. Sprowadza się do zbadania, czy zaskarżona decyzja nie nosi cech dowolności, to jest czy organ administracji wybrał prawnie dopuszczalny sposób rozstrzygnięcia, oraz czy wyboru tego dokonał po ustaleniu i rozważeniu wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy. Poza oceną sądu pozostają natomiast kwestie celowości, czy słuszności wydanego rozstrzygnięcia. W sprawach, których przedmiotem jest fakultatywne zwolnienie funkcjonariusza ze służby sądy administracyjne badają więc, czy decyzja o rozwiązaniu stosunku służbowego nie jest arbitralna lub podjęta przy użyciu niedozwolonych kryteriów (zob. też np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 24 marca 2022 r. sygn. akt III OSK 1791/21, z 3 marca 2022 r. sygn. akt III OSK 990/21, z 5 listopada 2020 r. sygn. akt I OSK 826/20, z 30 stycznia 2018 r. sygn. akt I OSK 1806/18
– niepublikowane; dostępne: https://orzeczenia.nsa.gov.pl).
I.2.
Użyte przez ustawodawcę w art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji pojęcie "ważnego interesu służby" nie zostało zdefiniowane w ustawie. Przesłanka wskazana w powołanym przepisie jest tak zwanym zwrotem szacunkowym, czyli rodzajem klauzuli generalnej, której sens, znaczenie i sposób zastosowania należy do organu stosującego ten przepis w indywidualnej sprawie. Odwołanie się do ważnego interesu służby wymaga więc, by właściwy organ Policji dokonał analizy stanu faktycznego sprawy dotyczącej konkretnego funkcjonariusza i ocenił, czy zdarzenia związane z jego służbą, niekoniecznie mające miejsce podczas pełnienia służby, negatywnie kwalifikowane w świetle przepisów prawa, a także zasad deontologii zawodu policjanta i etosu służby w Policji, uzasadniają rozwiązanie stosunku służbowego (zob. np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z: 16 kwietnia 2021 r. sygn. akt III OSK 481/21, z 19 stycznia 2021 r. sygn. akt III OSK 2335/21, z 5 października 2018 r. sygn. akt I OSK 2612/16, z 4 lipca 2018 r. sygn. akt I OSK 40/18 – niepublikowane; dostępne: https://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Okoliczności faktyczne, jakie w indywidualnej sprawie powinny być brane pod uwagę przy ocenie "ważnego interesu służby" należy rozważać z uwzględnieniem art. 1 ustawy o Policji, zgodnie z którym Policja stanowi umundurowaną i uzbrojoną formację służącą społeczeństwu i przeznaczoną do ochrony bezpieczeństwa ludzi oraz do utrzymywania bezpieczeństwa i porządku publicznego. Do jej podstawowych zadań należą w szczególności ochrona życia i zdrowia ludzi oraz mienia przed bezprawnymi zamachami naruszającymi te dobra (art. 1 ust. 2 pkt 1), ochrona bezpieczeństwa i porządku publicznego (...) (art. 1 ust. 2 pkt 2), wykrywanie przestępstw i wykroczeń oraz ściganie ich sprawców (art. 1 ust. 2 pkt 4), kontrola przestrzegania przepisów porządkowych i administracyjnych związanych z działalnością publiczną lub obowiązujących w miejscach publicznych (art. 1 ust. 2 pkt 6).
II.1.
Uwzględniając powyższe, należy stwierdzić, że w świetle uzasadnień obu wydanych w sprawie rozkazów personalnych oraz materiału dowodowego zgromadzonego w aktach postępowania administracyjnego, okoliczności faktyczne, które legły u podstaw stwierdzenia, że za zwolnieniem A. T. ze służby w Policji przemawia ważny interes służby, można podzielić na trzy grupy: (1) okoliczności związane z niestosowaniem się przez skarżącą do obowiązku zakrywania ust i nosa w czasie służby i poza służbą; (2) okoliczności dotyczące podejmowania przez skarżącą działalności zarobkowej bez pisemnej zgody przełożonego; (3) okoliczności dotyczące jakości realizacji zadań i czynności przez skarżąca, jej samodzielności i inicjatywy, czy planowania i organizacji pracy.
II.2.
W ocenie Sądu, zarówno KWP, jak i KGP, zgodnie z art. 7 K.p.a. podjęli wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, zgodnie z art. 77 § 1 K.p.a., w wyczerpujący sposób zebrali i rozpatrzyli cały materiał dowodowy oraz zgodnie z art. 80 K.p.a., uwzględniając całokształt materiału dowodowego, prawidłowo uznali za udowodnione okoliczności, które stanowiły podstawę stwierdzenia, że za zwolnieniem skarżącej ze służby przemawia ważny interes służby. Organy rozstrzygające sprawę, uwzględniając wszystkie istotne okoliczności, dokonały też prawidłowego wyważenia interesu służby znajdującego swe źródło w powołanych wyżej przepisach ustawy o Policji z indywidualnym interesem skarżącej przemawiającym za postawieniem jej w służbie. Akta sprawy nie dają zdaniem Sądu podstaw, by uznać stanowisko organów Policji za dowolne, czy arbitralne.
II.3.
Odnosząc się do okoliczności związanych z niestosowaniem się przez A. T. do obowiązku zakrywania ust i nosa, po pierwsze trzeba podkreślić, że zostały one uznane za udowodnione nie tylko na podstawie notatek służbowych sporządzonych przez asp. M. L., ale na podstawie obszernej dokumentacji, w tym dokumentacji procesowej będącej podstawą skierowania wniosków o ukaranie do Sądu Rejonowego w [...], która znajduje się na kartach 58 – 85 i 145 - 151 akt postępowania zakończonego zaskarżonym rozkazem personalnym. Po drugie - mając na względzie eksponowany przez skarżącą fakt uwzględnienia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w [...] jej skargi na orzeczenie KWP z [...] lutego 2021 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary dyscyplinarnej nagany - trzeba: (1) stwierdzić, że wymierzenie A. T. kary dyscyplinarnej nagany nie stało na przeszkodzie prowadzeniu postępowania w sprawie zwolnienia jej ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji; (2) podkreślić, że odmiennie niż w postępowaniu dyscyplinarnym, w postępowaniu prowadzonym w sprawie zwolnienia ze służby w Policji ze względu na ważny interes służby nie rozstrzygano o winie skarżącej oraz (3) zaznaczyć, że w postępowaniu zakończonym wydaniem zaskarżonego rozkazu personalnego wzięto pod uwagę nie tylko zdarzenia dotyczące służby skarżącej, które objęte były postępowaniem dyscyplinarnym, ale także inne okoliczności, które pozwoliły stwierdzić, że niestosowanie się przez nią do obowiązku zakrywania ust i nosa nie miało charakteru incydentalnego, a A. T. nie stosowała się do tego obowiązku mimo to, że ją o nim poinformowano i przypominano o konieczności stosowania się do niego. Dowody, na których oparto istotne dla sprawy ustalenia w tym zakresie szczegółowo opisano na stronach 5 i 6 zaskarżonego rozkazu personalnego z odwołaniem się do odpowiednich kart postępowania administracyjnego.
Należy zatem zauważyć, że w aktach sprawy (karty 58 – 61) znajdują się karty zapoznania skarżącej z treścią aktu prawnego, z których wynika, że została ona zapoznana z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 29 maja 2020 r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii (Dz. U. poz. 964 ze zm.), rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 24 lipca 2020 r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii (Dz. U. poz. 1292), rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 26 lutego 2021 r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii (Dz. U. poz. 447 ze zm.), a także z pismem Zastępcy Naczelnika Sztabu Policji Komendy Wojewódzkiej Policji w [...] z [...] sierpnia 2020 r. [...].
W powołanych rozporządzeniach (§ 18 ust. 1 pkt 2 lit. d rozporządzenia z 29 maja 2020 r.; § 19 ust. 1 pkt 2 lit. d rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19 czerwca 2020 r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii - Dz. U. poz. 1066 ze zm., zmienionego rozporządzeniem z 24 lipca 2020 r.; § 25 ust. 1 pkt 2 lit. e rozporządzenia z dnia 26 lutego 2021 r.) nałożono obowiązek zakrywania ust i nosa, początkowo przy pomocy odzieży lub jej części, maski, maseczki, przyłbicy albo kasku ochronnego, następnie przy pomocy maseczki, w miejscach ogólnodostępnych, w tym w obiektach handlowych lub usługowych. W rzeczonym piśmie Zastępcy Naczelnika Sztabu Policji Komendy Wojewódzkiej Policji w [...], w związku z utrzymującym się stanem epidemicznym na terenie całego kraju, a także zwiększającą się liczbą funkcjonariuszy poddanych kwarantannie, poinformowano natomiast o poleceniu Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] przypomnienia o bezwzględnym obowiązku przestrzegania zasad sanitarno-epidemiologicznych, w tym używania maseczek.
Z pierwszym z wyżej wymienionych rozporządzeń skarżąca została zapoznana [...] czerwca 2020 r., natomiast z pismem Zastępcy Naczelnika Sztabu Policji Komendy Wojewódzkiej Policji w [...] – [...] września 2020 r.
Nie budzi zatem wątpliwości, że A. T. znany był obowiązek zakrywania ust i nosa.
W aktach sprawy znajdują się także m.in. odpisy protokołów przyjęcia zawiadomień o wykroczeniach z [...] września 2020 r. (karty 66-67) i z [...] września 2020 r. (karty 76-77), odpisy protokołów przesłuchania świadka (Z. B.) z [...] września 2020 r. (karty 68-69) i z [...] września 2020 r. (karty 78-79), dwóch wniosków o ukaranie do Sądu Rejonowego w [...] z [...] stycznia 2021 r. (karty 72 i 82), nagrania zapisu monitoringu w sklepie "[...]" z [...] i [...] września 2020 r. i wydruki obrazów z nagrania zapisu monitoringu w tym sklepie z [...] września 2020 r. i [...] września 2020 r. (karty 74, 85, oraz 145 - 151), odpisy postanowień Sądu Rejonowego w [...] z [...] lutego 2021 r. sygn. akt [...] (karta 83) i z [...] lutego 2021 r. sygn. akt [...] (karta 73).
Z powołanych dokumentów wynika w szczególności, że:
1. w dniach [...] i [...] września 2020 r. A. T. nie stosowała się do obowiązku zakrywania ust i nosa w sklepie "[...]" [...];
2. A. T. nie zareagowała na uwagę pracownika ochrony sklepu (Z. B.), by zasłoniła usta i nos oraz udzieliła lekceważącej odpowiedzi na jego informację, że będzie zmuszony zawiadomić o zaistniałej sytuacji Policję;
3. A. T. była znana Z. B. jako funkcjonariuszka Policji, ponieważ wielokrotnie podejmowała w sklepie "[...]" interwencje związane ze zgłaszanymi przez niego kradzieżami.
W aktach sprawy znajduje się także notatka służbowa z [...] września 2020 r. (karta 138), sporządzona przez st. asp. P. F., w której funkcjonariusz opisał przebieg rozmowy ze sprzedawczynią w dziale mięsnym sklepu "[...]". Wedle notatki, sprzedawczyni wiadome było, że A. T. jest funkcjonariuszem Policji.
W aktach sprawy (karta 139) znajduje się odpis pisma Dyrektora Zespołu Szkół w [...] z 15 października 2020 r. skierowanego do Komendanta Powiatowego Policji w [...] (dalej "KPP") z prośbą o wsparcie w zaistniałej sytuacji. W piśmie tym Dyrektor zauważył, że w związku z wprowadzonym "w całym kraju" nakazem noszenia maseczek, zarówno w budynku szkoły, jak i na powietrzu wszyscy pracownicy szkoły i jej uczniowie mają obowiązek przestrzegania tego nakazu. Jeden z uczniów (A. T.), którego – jak stwierdził Dyrektor – mama A. T. jest funkcjonariuszem Policji, poinformował, że nie będzie nosić maseczki na powietrzu podczas przerw i prowadzonych zajęć, gdyż mama mu nie każe. Dyrektor podniósł, iż A. T. poinformowała go, że w szkole i na korytarzu syn ma nosić maseczkę, jednak na powietrzu nie będzie przestrzegać tego nakazu. Jak skonstatował, "[...] będąc nauczycielem i dyrektorem placówki mam obowiązek uczyć dzieci szacunku nie tylko do drugiej osoby, ale także do obowiązującego prawa. Jak mogę wykonywać swoje obowiązki skoro funkcjonariusz Policji, który z obowiązku powinien stać na straży prawa go nie przestrzega. Proszę o pomoc w w/w zakresie [...]".
Z opisanego pisma wynika, że skarżąca zezwalała synowi na niestosowanie się do obowiązku zakrywania ust i nosa respektowanego przez pozostałych uczniów i personel szkoły, przy czym także w tym przypadku osobie, która zwróciła się do KPP (Dyrektorowi Zespołu Szkół w [...]) wiadome było, że skarżąca jest funkcjonariuszem Policji.
W aktach sprawy znajdują się notatki służbowe sporządzone przez asp. M. L. 30 lipca 2020 r. (karta 64) i 4 maja 2021 r. (karta 62). W pierwszej z nich funkcjonariusz stwierdził, że A. T. nie korzysta z maseczki ochronnej lub innej rzeczy zasłaniającej usta i nos ze względu na zgłoszony przez nią problem z oddychaniem przez nos. Z tego powodu została wyposażona w przyłbicę ochronną i zobowiązana do jej noszenia na terenie Komendy Powiatowej Policji w [...] oraz miejscach, o których mowa w rozporządzeniu z 20 maja 2020 r. W dniu sporządzenia notatki, asp. M. L. zauważył, że A. T. nie używała przyłbicy, w którą została wyposażona. Nie chciała też podjąć rozmowy w tej sprawie. W notatce z [...] maja 2021 r. asp. M. L. poinformował natomiast, że przed 30 lipca 2020 r. A. T. "wielokrotnie omijała nakaz zakrywania ust i nosa", przywołał okoliczności opisane w notatce z [...] lipca 2020 r., a także stwierdził, że "[...] w następnych dniach sierż. szt. A. T. zaczęła nosić maseczkę podczas pełnienia służby na terenie Komendy Powiatowej Policji w [...] [...]".
Opisane notatki stanowią kolejne dowody świadczące o tym, że A. T. nie stosowała się do obowiązku zakrywania ust i nosa. Należy przy tym zaznaczyć, że w aktach sprawy brak jest jakiegokolwiek dokumentu (np. zaświadczenia lekarskiego), który potwierdzałby, że skarżąca rzeczywiście ze względu na stan zdrowia ("problemy z oddychaniem przez nos") nie mogła używać maseczki. Wiarygodność tego twierdzenia podważa zresztą okoliczność potwierdzona przez skarżącą w odwołaniu od rozkazu personalnego KWP, że ("wskutek grożenia jej odpowiedzialnością dyscyplinarną") zaczęła nosić maseczkę.
Należy zauważyć, że notatka z [...] lipca 2020 r. została sporządzona bezpośrednio po zdarzeniu, które w niej zrelacjonowano i zawiera szczegółowy opis sytuacji, której świadkiem i uczestnikiem był asp. M. L.. Obie opisane notatki są spójne z pozostałymi zgromadzonymi w toku postępowania dowodami, dokumentującymi zdarzenia mające miejsce później (we wrześniu 2020 r.). W tej sytuacji, w ocenie Sądu, KWP zasadnie odmówił uwzględnienia wniosku o przesłuchanie świadka w osobie asp. M. L..
Trzeba też zaznaczyć, że w uzasadnieniu postanowienia z [...] lutego 2021 r. sygn. akt [...] Sąd Rejonowy w [...] stwierdził, iż bezspornym jest fakt, że A. T. nie zakrywała ust i nosa w sklepie "[...]" w dniu [...] września 2020 r. około 1732. Także Wojewódzki Sąd Administracyjny w [...], jakkolwiek wyrokiem z 20 stycznia 2020 r. sygn. akt III SA/Gd 369/21, uchylił orzeczenie KWP z [...] lutego 2021 r. nr [...] oraz utrzymane nim w mocy orzeczenie KPP w [...] z [...] stycznia 2021 r. nr [...], nie podważył ustaleń przełożonych dyscyplinarnych co do tego, że [...] września 2020 r. około godz. 1732 oraz [...] września 2020 r. około godz. 1539, w [...] przy ulicy [...], w sklepie "[...]", będąc rozpoznaną przez pracowników sklepu jako osoba będąca funkcjonariuszem Policji, nie zakryła przy pomocy odzieży lub jej części, maski, maseczki, przyłbicy albo kasku ochronnego, ust i nosa, jak również, że w trakcie trwania roku szkolnego 2020/2021, będąc rozpoznaną przez dyrektora Zespołu Szkół w [...] jako osoba będąca funkcjonariuszem Policji, podżegała swojego małoletniego syna do niestosowania się do obowiązku zakrywania ust i nosa.
W aktach sprawy znajduje się również (karta 163) sporządzone przez p.o. Komendanta Powiatowego Policji w [...] mł. insp. R. S. zestawienie ujawnionych przez funkcjonariuszy Komendy Powiatowej Policji w [...] wykroczeń związanych z wystąpieniem stanu epidemii wywołanej wirusem SARS-CoV-2. Wynika z niego, że skarżąca w okresie od kwietnia do grudnia 2020 r. ujawniła jedno takie wykroczenie, podczas gdy pozostali funkcjonariusze: 101 wykroczeń, 53 wykroczenia, 136 wykroczeń, 80 wykroczeń, 136 wykroczeń, 103 wykroczenia, 210 wykroczeń, 170 wykroczeń, 139 wykroczeń i 12 wykroczeń (ostatnia liczba dotyczy funkcjonariusza ogniwa patrolowo-interwencyjnego od 5 listopada 2020 r.).
Całokształt opisanych wyżej dowodów, w tym (ale nie wyłącznie) notatki służbowe sporządzone przez st. asp. M. L, w sposób niebudzący wątpliwości świadczą o tym, że A. T. wielokrotnie nie stosowała się do obowiązku zakrywania ust i nosa mimo to, że o obowiązku tym została poinformowana zarówno poprzez zapoznanie z wymienionymi wyżej aktami prawnymi, jak i z pismem Zastępcy Naczelnika Sztabu Policji Komendy Wojewódzkiej Policji w [...] z [...] sierpnia 2020 r. [...]. Skarżąca zezwalała także na niestosowanie się do tego obowiązku małoletniemu synowi podczas jego obecności na zajęciach szkolnych na powietrzu.
Co szczególnie istotne z perspektywy oceny prawidłowości zastosowania przez organy Policji art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, świadkami niestosowania się przez skarżącą do przedmiotowego nakazu, a wręcz odmowy jego stosowania, były osoby postronne (pracownicy sklepu " [...]"), którym wiadome było, że jest funkcjonariuszką Policji. Podobnie dyrektor zespołu szkół, do którego uczęszczał małoletni syn A. T., wiedział, że skarżąca jest policjantką i w szczególności z tego względu w piśmie z 15 października 2020 r. zwrócił się do KPP z prośbą o wsparcie.
Postępowania skarżącej – jako funkcjonariusza Policji – odmawiającej stosowania się do obowiązku wynikającego z powołanych wyżej rozporządzeń Rady Ministrów i pisma Zastępcy Naczelnika Sztabu Policji Komendy Wojewódzkiej Policji w [...] z 10 sierpnia 2020 r. [...] bynajmniej nie usprawiedliwia fakt, że prawodawca, wprowadzając nakaz zakrywania ust i nosa w powołanych wyżej aktach wykonawczych, przekroczył upoważnienie ustawowe zawarte w 46a i art. 46b ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz. U. z 2020 r. poz. 1845 – stan prawny obowiązujący do 28 listopada 2020 r.). Jak trafnie skonstatował KGP w uzasadnieniu zaskarżonego rozkazu personalnego, przeświadczenie skarżącej, że nie musi zakrywać ust i nosa, bowiem takie zachowanie nie nosi znamion czynu zabronionego jako wykroczenia, nie zwalniało jej z konieczności dbania o zdrowie i bezpieczeństwo swoje, innych funkcjonariuszy i obywateli, z którymi miała kontakt zarówno podczas pełnienia służby, jak i w czasie wolnym od zadań służbowych.
Należy zaznaczyć, że udokumentowane zebranymi w sprawie dowodami zachowania skarżącej miały miejsce w 2020 r., zatem w czasie, kiedy nie istniały inne metody zapobiegania zakażeniom wirusem SARS-CoV-2 niż unikanie zgromadzeń, zachowanie odpowiedniego dystansu, dezynfekcja rąk oraz zakrywanie ust i nosa. Pierwsza szczepionka przeciw COVID-19 została dopuszczona do obrotu decyzją wykonawczą Komisji Europejskiej dopiero 21 grudnia 2020 r. C(2020) 9598 (final). Od początku 2020 r. liczba dziennych zakażeń rosła, przekraczając w lipcu 650, a we wrześniu 1500, kiedy to liczba zgonów wywołanych COVID-19 przekroczyła 2500 (według danych Ministerstwa Zdrowia - https://www.gov.pl/web/koronawirus/wykaz-zarazen-koronawirusem-sars-cov-2). W tych okolicznościach postępowanie skarżącej, która nie używała maseczki i pozwalała na jej nieużywanie małoletniemu synowi, mimo powszechnego społecznego przekonania, że jest to celowe z uwagi na istniejący stan epidemii i niebezpieczeństwo rozprzestrzeniania się choroby, z pewnością nie prowadziło do pogłębiania społecznego zaufania do Policji. Co więcej, jak zwrócił uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w uzasadnieniu wyroku z 20 stycznia 2022 r. III SA/Gd 369/21, w sytuacji gdy w społeczeństwie powszechne było przekonanie, że nakaz noszenia maseczek wynika z prawidłowo ustanowionego przepisu prawa, postępowanie skarżącej mogło być (i było, jak to wynika z okoliczności sprawy) w społecznym odbiorze postrzegane jako lekceważenie zasad porządności przez funkcjonariusza Policji (zob. pismo Dyrektora Zespołu Szkół w [...] z 15 października 2020 r., zeznania Z. B. z 10 września 2020 r.). Jakkolwiek zatem skarżąca, jako obywatel mogła kwestionować prawidłowość nakazu zakrywania ust i nosa wprowadzonego aktem wykonawczym wykraczającym poza granice upoważnienia zawartego w ustawie, to jako funkcjonariusz Policji, z uwagi na wyżej wskazane argumenty wiążące się z jednej strony z zadaniami Policji, jako formacji służącej społeczeństwu i przeznaczonej do ochrony bezpieczeństwa ludzi, a z drugiej z postrzeganiem tej formacji w społeczeństwie przez pryzmat działań podejmowanych przez jej funkcjonariuszy nie tylko w czasie służby, ale i poza nią, powinna była dostosować się tego nakazu. Trafnie zatem stwierdził KGP w uzasadnieniu zaskarżonego rozkazu personalnego, że wiedza w społeczeństwie o tym, iż osobą niestosującą się do nakazów nakładanych na społeczeństwo jest policjant, stanowiła istotny argument za stwierdzeniem, że w okolicznościach przedmiotowej sprawy ważny interes służby przemawiał za tym, by skarżąca nie pozostawała nadal funkcjonariuszem Policji. Należy bowiem podkreślić, że z uwagi na wynikający z powołanego wyżej art. 1 ustawy o Policji zakres zadań realizowanych przez tę formację, służbę może w niej pełnić tylko osoba o nieposzlakowanej opinii, co wprost wynika z art. 25 ust 1 ustawy o Policji.
II.4.
Odnosząc się natomiast do przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia okoliczności dotyczących podejmowania przez A. T. działalności zarobkowej bez pisemnej zgody przełożonego, należy stwierdzić, że niesłusznie skarżąca podnosi, iż KGP nie miał podstaw do odwołania się w uzasadnieniu zaskarżonego rozkazu personalnego do okoliczności, które miały miejsce w latach 2013 – 2015. Trzeba jednak zarazem podkreślić, że to nie te okoliczności same w sobie, lecz wykazana nimi wiedza skarżącej o obowiązku uzyskania pisemnej zgody przełożonego na podjęcie zajęcia zarobkowego poza służbą oraz o możliwych konsekwencjach nieuzyskania takiej zgody (str. 9 zaskarżonego rozkazu personalnego), prawidłowo została uwzględniona w takcie rozstrzygania o tym, czy za zwolnieniem A. T. ze służby w Policji przemawia ważny interes tej służby.
W aktach sprawy (karta 113) znajduje się (złożony [...] kwietnia 2020 r.) raport skarżącej z [...] marca 2020 r., w którym poinformowała KPP, że w okresie od [...] kwietnia 2019 r. do [...] maja 2019 r. miała otwartą działalność gospodarczą pod nazwą [...] (...) pomimo braku wymaganej zgody.
A. T. wskazała w rzeczonym raporcie, że otwarcie działalności pomimo nieuzyskania wymaganej zgody nastąpiło z uwagi na konieczność rozliczenia się i zakończenia wieloletniej współpracy z firmą [...]. Jak stwierdziła, "[...] z całym szacunkiem dla Pana Komendanta ale moja sytuacja życiowa zmusiła mnie do podjęcia decyzji o otwarciu działalności mimo braku Pana zgody. Ja jestem matką samotnie wychowującą dziecko, syn rośnie i ma coraz większe potrzeby, ojciec dziecka nie poczuwa się do łożenia na utrzymanie syna, wynagrodzenie za pracę nie zawsze jest wystarczające, nie rzadko zmuszona jestem korzystać z pomocy rodziców, a zatem w trosce o byt dziecka, a także niejako o zabezpieczenie go na przyszłość, nie mogłam sobie pozwolić na to aby środki zgromadzone na skutek współpracy z firmą [...] przepadły [...]".
W aktach sprawy (karty 115 – 121) znajdują się także odpisy dokumentów z akt postępowania dyscyplinarnego prowadzonego przeciwko A. T. w 2015 r. w związku z tym, że w okresie od [...] lipca 2014 r. do [...] marca 2015 r. dopuściła się przewinienia dyscyplinarnego polegającego na niedopełnieniu obowiązku uzyskania zgody przełożonego na podjęcie zajęcia zarobkowego poza służbą, a była w tym czasie zatrudniona w firmie [...], gdzie wykonywała obowiązki konsultantki.
Postępowanie dyscyplinarne zostało ostatecznie umorzone orzeczeniem KWP z [...] grudnia 2015 r. nr [...] z tego powodu, że jego wszczęcie nastąpiło po upływie ustawowego terminu (określonego w art. 135 ust. 3 ustawy o Policji), a tym samym zaistniała przesłanka uniemożliwiająca orzekanie co do winy.
W aktach sprawy (karta 4) znajduje się również notatka służbowa sporządzona 3 maja 2021 r. przez asp. szt. A. P., przełożonego A. T. w czasie, gdy pełniła służbę w Posterunku Policji w [...]. Autor notatki stwierdził m.in., że gdy A. T. w styczniu 2014 r. (po upływie terminu zgody na podjęcie zajęcia zarobkowego - do [...] grudnia 2013 r.) zapytała go, czy przychyli się do jej prośby o pozwolenie na dodatkowe zarobkowanie, oświadczył, iż zależy to od jej postawy i wyników. Ponieważ w kolejnych dwóch miesiącach nastąpiła poprawa wyników funkcjonariuszki, przychylił się warunkowo do jej prośby i A. T. otrzymała zgodę na dodatkowe zarobkowanie od [...] marca do [...] czerwca 2014 r. Po otrzymaniu zgody jej efektywność ponownie spadła.
Opisane wyżej dowody jednoznacznie świadczą o tym, że skarżąca była świadoma obowiązku uzyskania pisemnej zgody przełożonego na podjęcie zajęcia zarobkowego poza służbą (art. 62 ust. 1 ustawy o Policji). W czasie służby ubiegała się już bowiem o taką zgodę i ją otrzymała. Miała także świadomość możliwych konsekwencji podjęcia takiej działalności pomimo braku wymaganej zgody, ponieważ z tego powodu w 2015 r. toczyło się przeciwko niej postępowanie dyscyplinarne. W tej sytuacji niecelowe było przeprowadzenie dowodu z przesłuchania świadka w osobie A. P. Istotna dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczność wiedzy skarżącej o obowiązku uzyskania pisemnej zgody przełożonego na podjęcie zajęcia zarobkowego poza służbą oraz o konsekwencjach zlekceważenia tego obowiązku, wynika bowiem nie tylko ze sporządzonej przez tego funkcjonariusza notatki służbowej, ale także z dołączonych do akt dokumentów z postępowania dyscyplinarnego oraz z treści raportu skarżącej z 31 marca 2021 r.
Skarżąca z pełną świadomością – nie występując o niezbędną zgodę – podjęła działalność zarobkową pod firmą "[...]". Co więcej, raport, w którym poinformowała KPP o podjęciu działalności zarobkowej bez uzyskania zgody złożyła dopiero po ponad roku od rozpoczęcia tej działalności i ponad dziesięć miesięcy po jej zakończeniu, w czasie, gdy zgodnie z art. 135 ust. 4 zd. 1 ustawy o Policji (Dz. U. z 2020 r. poz. 360 ze zm.), kary dyscyplinarnej nie można było wymierzyć po upływie roku od dnia popełnienia przewinienia dyscyplinarnego. Z treści raportu niedwuznacznie zaś wynika, że skarżąca – uznawszy, że sytuacja życiowa, w jakiej sią znalazła usprawiedliwia takie działanie – w sposób zamierzony nie wystąpiła o wymaganą zgodę i podjęła działalność zarobkową.
W ocenie Sądu, takie działanie skarżącej – niezależnie od powodów przywołanych przez nią w raporcie z [...] marca 2020 r. – trafnie zakwalifikowane zostało przez KGP jako lekceważenie obowiązków wynikających z ustawy o Policji oraz ignorowanie przełożonych. Może ono także wskazywać na próbę uniknięcia odpowiedzialności dyscyplinarnej w związku z prowadzeniem działalności zarobkowej bez wymaganej zgody.
II.5.
Należy podkreślić, że policjant zobowiązany jest dochować obowiązków wynikających z roty złożonego ślubowania przywołanego w treści art. 27 ust. 1 ustawy o Policji. Jednym z tych podstawowych obowiązków jest przestrzeganie dyscypliny służbowej oraz wykonywanie rozkazów i poleceń przełożonych. W świetle materiału dowodowego znajdującego się w aktach sprawy, należy natomiast stwierdzić, że rozstrzygające w sprawie organy zasadnie uznały, że postawa A. T.
– funkcjonariuszki z kilkunastoletnim stażem służby (od [...] sierpnia 2006 r.)
- przejawiająca się tak w prowadzeniu działalności zarobkowej pomimo nieuzyskania stosownej zgody oraz poinformowaniu o tym fakcie ponad dziesięć miesięcy po zakończeniu tej działalności, jak i w nieprzestrzeganiu obowiązku zakrywania ust i nosa (który wynikał nie tylko z obowiązującego rozporządzenia Rady Ministrów, ale także z poleceń przełożonych), świadczy o lekceważącym stosunku do przełożonych oraz do obowiązków służbowych.
II.6.
Trafnie też stwierdził KGP, że za pozostawieniem A. T. w służbie nie przemawiała jakość wywiązywania się przez nią z powierzonych zadań. KWP, zgodnie z wnioskiem pełnomocnika skarżącej zawartym w piśmie z 19 lipca 2021 r., dopuścił dowód z opinii służbowych oraz rozkazów personalnych dotyczących przyznanych nagród finansowych.
W aktach sprawy (m.in. karty 152 – 156) znajdują się odpisy opinii służbowych skarżącej za trzy kolejne okresy opiniowania ([...] maja 2014 r. – [...] maja 2016 r.; [...] maja 2016 r. – [...] maja 2018 r. oraz [...] maja 2018 r. – [...] maja 2021 r.). Jak trafnie zauważono w uzasadnieniu zaskarżonego rozkazu personalnego, w ostatnim okresie opiniowania (opinia z 20 maja 2021 r.; po rozpatrzeniu odwołania A. T. utrzymana w mocy przez KPP) skarżąca otrzymała ocenę "1" za kryterium jakości realizacji zadań i czynności. W świetle załącznika nr 1 (Kryteria oraz opisowa skala ocen) do rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 30 sierpnia 2010 r. w sprawie opiniowania służbowego policjantów (Dz. U. z 2020 r. poz. 1102 ze zm.) oznacza to, że w opinii przełożonego funkcjonariusz ma niewłaściwy stosunek do wykonywanych zadań. Mimo nadzoru i instruktażu realizuje zadania na niskim poziomie lub fragmentarycznie, nie wykazuje troski o jakość pracy. Z kolej za samodzielność i inicjatywę w realizacji zadań i czynności A. T. otrzymała ocenę "2", co oznacza, że w opinii przełożonego funkcjonariusz na ogół nie działa samodzielnie, wymaga stałej pomocy. Niechętnie poszukuje informacji. Nie czuje się odpowiedzialny za podejmowane działania. Taką samą ocenę ("2") skarżąca otrzymała za planowanie i organizowanie, co oznacza, że w opinii przełożonego ma poważne trudności w organizacji i planowaniu pracy własnej. Nie potrafi sklasyfikować zadań i prawidłowo ustalić kolejności ich realizacji. Prawidłowo funkcjonuje tylko według znanych schematów. Na "2" przełożony ocenił także następujące kompetencje ogóle: (a) umiejętność współpracy, (b) kulturę osobistą i (c) dyspozycyjność. Oznacza to, że w jego opinii funkcjonariusz: (a) wyraża wolę współpracy w zespole, lecz niewiele wnosi do przebiegu wspólnych prac. Często obciąża własnymi zadaniami i czynnościami pozostałych członków zespołu lub jest bardziej nastawiony na rywalizację niż na współpracę; (b) na ogół dba o kulturę języka i wygląd zewnętrzny. Czasami traktuje interesantów w sposób przedmiotowy. Obojętny wobec potrzeb interesantów; (c) jest na ogół niedyspozycyjny, unika podejmowania i realizacji zadań dodatkowych oraz poza czasem służby.
We wnioskach końcowych dotyczących opiniowanej A. T. przełożony stwierdził, że nie wywiązuje się ona z obowiązków służbowych. Była to pierwsza opinia służbowa o niewywiązywaniu się przez nią z obowiązków służbowych w okresie odbywania służby stałej.
II.7.
Uwzględniając wszystkie opisane wyżej dowody i wynikające z nich okoliczności dotyczące: (1) niestosowania się przez A. T. do obowiązku zakrywania ust i nosa w czasie służby i poza służbą; (2) podejmowania przez skarżącą działalności zarobkowej bez pisemnej zgody przełożonego; (3) jakości realizacji zadań i czynności przez skarżąca, jej samodzielności i inicjatywy, czy planowania i organizacji pracy, należy stwierdzić, że organy obu instancji doszły do znajdującego oparcie w aktach sprawy i w pełni zasadnego wniosku, że potwierdzone licznymi dowodami brak gotowości podporządkowania się przez A. T. szczególnej dyscyplinie służbowej, lekceważący stosunek do obowiązków wynikających z przepisów prawa i poleceń przełożonych, a także odbiór społeczny niezgodnych z tymi obowiązkami i poleceniami zachowań skarżącej, przemawiały za przyznaniem pierwszeństwa interesowi służby nad indywidualnym interesem skarżącej w pozostaniu w tej służbie.
III.
Kontrola zaskarżonego rozkazu personalnego KGP z [...] grudnia 2021 r. oraz utrzymanego nim w mocy rozkazu personalnego KWP z [...] września 2021 r. nie dała podstaw do stwierdzenia, że zostały one wydane z naruszeniem przepisów postępowania lub naruszeniem prawa materialnego. Brak jest podstaw do uznania, że w postępowaniu nie wyjaśniono wszystkich kwestii mających wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Prawidłowo zgromadzony w toku postępowania materiał dowodowy doprowadził do trafnego wniosku, że ważny interes służby przemawiał za zwolnieniem A. T. ze służby w Policji. Całość materiału dowodowego, w oparciu o który wydano rozkazy personalne znajduje się w aktach postępowania, z którymi pełnomocnik skarżącej mógł się zapoznać przed rozstrzygnięciem sprawy. Dołączono do nich m.in. istotne dla rozstrzygnięcia i powołane w uzasadnieniach rozkazów personalnych odpisy dokumentacji z akt osobowych A. T.. Bark dostępu pełnomocnika strony do akt osobowych nie mógł mieć zatem wpływu na wynik sprawy.
Wobec wyjaśnienia wszystkich faktów istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy nie było też podstaw do przeprowadzenia dowodu z przesłuchania A. T., bowiem w świetle art. 86 K.p.a. może mieć to miejsce wyłącznie w sytuacji, gdy po wyczerpaniu środków dowodowych lub z powodu ich braku pozostały niewyjaśnione fakty istotne dla rozstrzygnięcia sprawy.
Uzasadnienia rozkazów personalnych odpowiadają prawu. Zawierają wskazanie faktów, które organy uznały za udowodnione i dowodów, na których się oparły, a także wyjaśnienie podstawy prawnej rozstrzygnięcia, z przytoczeniem przepisów prawa. KWP prawidłowo też umotywował na stronie 18 rozkazu personalnego z [...] września 2021 r. nadanie mu rygoru natychmiastowej wykonalności na postawie art. 108 § 1 K.p.a., wskazując w szczególności na koniczność uniknięcia sytuacji, w której pozostawienie w służbie policjantki mogłoby spowodować znaczny uszczerbek w pozytywnym odbiorze Policji. Mając na względzie przedstawione wyżej spostrzeżenia dotyczące odbioru zachowań skarżącej przez osoby postronne, mające wiedzę o jej statusie zawodowym, należało stwierdzić, że KGP nie miał podstaw do zakwestionowania zastosowania przez KWP art. 108 § 1 K.p.a.
Wbrew zarzutowi skargi zaskarżony rozkaz personalny został wydany zgodnie z art. 268a K.p.a. - przez upoważnionego pracownika. W aktach sprawy znajduje się wydana m.in. na podstawie wskazanego przepisu decyzja KGP z [...] września 20201 r. nr [...], którą organ administracji upoważnił mł. insp. M. P. (p.o. zastępcę dyrektora Biura Kadr, Szkolenia i Obsługi Prawnej Komendy Głównej Policji) do załatwiania w imieniu Komendanta Głównego Policji spraw osobowych policjantów pełnym zakresie (§ 2 ust. 1 pkt 1).
IV.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI