II SA/WA 3917/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2022-06-30
NSAinneWysokawsa
stopień naukowydoktor habilitowanypedagogikadorobek naukowyocena dorobkurecenzjepostępowanie habilitacyjneRada Doskonałości Naukowejsąd administracyjny

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę M. D. na decyzję Rady Doskonałości Naukowej odmawiającą nadania stopnia doktora habilitowanego w dziedzinie pedagogiki, uznając, że dorobek naukowy skarżącego nie stanowił znacznego wkładu w rozwój dyscypliny.

Skarżący M. D. złożył skargę na decyzję Rady Doskonałości Naukowej (RDN) odmawiającą mu nadania stopnia doktora habilitowanego w dziedzinie pedagogiki. Zarzucał naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym błędną wykładnię art. 16 ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz arbitralność postępowania. Sąd administracyjny oddalił skargę, podzielając stanowisko organów obu instancji. Stwierdzono, że postępowanie habilitacyjne zostało przeprowadzone prawidłowo, a negatywne oceny recenzentów, stanowiące kluczowy dowód, nie mogły być podważone przez skarżącego. Sąd podkreślił ograniczone możliwości kwestionowania merytorycznej oceny dorobku naukowego w postępowaniu sądowym.

Sprawa dotyczyła skargi M. D. na decyzję Rady Doskonałości Naukowej (RDN) z dnia [...] maja 2021 r., utrzymującą w mocy uchwałę Rady Dyscypliny Pedagogika Uniwersytetu G. z dnia [...] czerwca 2020 r. odmawiającą nadania skarżącemu stopnia naukowego doktora habilitowanego. Skarżący zarzucił organom naruszenie przepisów prawa materialnego, w tym art. 16 ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym, poprzez błędną wykładnię i nieprawidłowe zastosowanie, polegające na uznaniu, że jego dorobek naukowy nie stanowił znacznego wkładu w rozwój dyscypliny pedagogika ani nie wykazał się istotną aktywnością naukową. Podnosił również zarzuty naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, w tym arbitralność i stronniczość postępowania, brak czynnego udziału w każdym stadium, nierozpatrzenie materiału dowodowego w sposób wyczerpujący oraz niezastosowanie art. 23 § 3 k.p.a. w zakresie wyłączenia recenzentki. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę, uznając zarzuty za bezpodstawne. Sąd podkreślił, że postępowanie habilitacyjne zostało przeprowadzone prawidłowo, a kluczowe znaczenie miały negatywne recenzje dorobku naukowego skarżącego, które nie mogły być podważone przez jego wyjaśnienia. Sąd zaznaczył, że jego kognicja w sprawach o nadanie stopnia naukowego jest ograniczona i nie może dokonywać merytorycznej oceny dorobku kandydata. Stwierdzono, że skarżący nie spełnił wymogu znacznego wkładu w rozwój dyscypliny, co było podstawą do utrzymania w mocy uchwały o odmowie nadania stopnia doktora habilitowanego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, dorobek naukowy skarżącego nie stanowił znacznego wkładu w rozwój dyscypliny pedagogika, a sam skarżący nie wykazał się istotną aktywnością naukową.

Uzasadnienie

Sąd oparł się na negatywnych recenzjach dorobku naukowego skarżącego, które wskazywały na brak rozwoju dyscypliny, wąski charakter badań, brak uzasadnienia metodologicznego i teoretycznego oraz przestarzałą bazę literatury. Negatywne oceny recenzentów, stanowiące kluczowy dowód, nie mogły być podważone przez wyjaśnienia kandydata.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (15)

Główne

u.s.n.t.n. art. 16

Ustawa o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki

Osiągnięcia naukowe lub artystyczne uzyskane po otrzymaniu stopnia doktora muszą stanowić znaczny wkład autora w rozwój określonej dyscypliny naukowej lub artystycznej oraz osoba musi wykazać się istotną aktywnością naukową lub artystyczną.

Pomocnicze

u.s.n.t.n. art. 18a

Ustawa o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki

u.s.n.t.n. art. 20

Ustawa o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki

u.s.n.t.n. art. 21

Ustawa o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki

u.s.n.t.n. art. 35

Ustawa o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki

Centralna Komisja podejmuje uchwały po zasięgnięciu opinii co najmniej jednego recenzenta; uchwały o niezatwierdzeniu uchwał o nadanie stopnia lub odmowie przedstawienia kandydata do tytułu profesora mogą być podjęte po zasięgnięciu opinii co najmniej dwóch recenzentów.

p.w.p.s.w. art. 179 § ust. 2

Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce

W okresie od 1 października 2018 r. do 30 kwietnia 2019 r. postępowania habilitacyjne wszczyna się na podstawie przepisów dotychczasowych.

p.w.p.s.w. art. 179 § ust. 10

Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce

Rada Doskonałości Naukowej wstępuje w prawa Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów od 1 stycznia 2021 r.

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 8

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 10

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 23 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Konstytucja RP art. 32 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Argumenty

Skuteczne argumenty

Dorobek naukowy skarżącego nie stanowił znacznego wkładu w rozwój dyscypliny pedagogika. Postępowanie habilitacyjne zostało przeprowadzone prawidłowo, z zachowaniem przepisów prawa. Negatywne oceny recenzentów są kluczowym dowodem i nie mogą być podważone przez wyjaśnienia kandydata. Sąd administracyjny nie ma kompetencji do merytorycznej oceny dorobku naukowego.

Odrzucone argumenty

Zarzuty naruszenia art. 16 u.s.n.t.n. poprzez błędną wykładnię i nieprawidłowe zastosowanie. Zarzuty naruszenia art. 18a i 20 u.s.n.t.n. poprzez arbitralne i stronnicze postępowanie. Zarzuty naruszenia art. 8 k.p.a. w zw. z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP. Zarzuty naruszenia art. 7, 77 § 1, 80 i 107 § 3 k.p.a. Zarzuty naruszenia art. 10 k.p.a. poprzez brak czynnego udziału strony. Zarzuty naruszenia art. 23 § 3 k.p.a. poprzez niezastosowanie i nie wyłączenie recenzentki. Sprzeczność ustaleń faktycznych/uzasadnienia z materiałem dowodowym.

Godne uwagi sformułowania

Sąd Administracyjny nie ma możliwości kwestionowania ich poglądów ani wyrażenia własnej opinii na temat dorobku skarżącego. Negatywne oceny recenzentów nie mogą być zaprzeczone wyjaśnieniami kandydata do tytułu czy do stopnia. Postępowanie dowodowe przed Radą (a poprzednio - Centralną Komisją) ograniczone jest tylko do uzyskania opinii recenzentów. Samo merytoryczne rozstrzygnięcie, w tym ocena recenzji, ich rzetelność i fachowość, mogła zostać wyrażona tylko w dyskusji i następnie głosowaniu nad treścią uchwały.

Skład orzekający

Agnieszka Góra-Błaszczykowska

przewodniczący sprawozdawca

Ewa Kwiecińska

członek

Sławomir Fularski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdza utrwaloną linię orzeczniczą dotyczącą ograniczonej kognicji sądów administracyjnych w sprawach habilitacyjnych oraz znaczenia opinii recenzentów."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego postępowania habilitacyjnego i oceny dorobku naukowego w dziedzinie pedagogiki.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa jest interesująca dla prawników zajmujących się prawem administracyjnym i naukowym, ponieważ ilustruje procedury nadawania stopni naukowych i rolę sądów w ich kontroli.

Czy sąd może ocenić dorobek naukowy? Wyrok WSA w sprawie habilitacji.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Wa 3917/21 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2022-06-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-11-25
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Agnieszka Góra-Błaszczykowska /przewodniczący sprawozdawca/
Ewa Kwiecińska
Sławomir Fularski
Symbol z opisem
6140 Nadanie stopnia i tytułu naukowego oraz potwierdzenie równoznaczności dyplomów, świadectw i tytułów
Sygn. powiązane
III OSK 2540/22 - Wyrok NSA z 2025-11-04
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Góra-Błaszczykowska (spr.), Sędzia WSA Ewa Kwiecińska, Sędzia WSA Sławomir Fularski, , Protokolant specjalista Elwira Sipak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 czerwca 2022 r. sprawy ze skargi M. D. na decyzję Rady Doskonałości Naukowej z dnia [...] maja 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy nadania stopnia naukowego oddala skargę
Uzasadnienie
Uchwałą nr [...] z dnia [...] czerwca 2020 r. Rada Dyscypliny Pedagogika Uniwersytetu G. (zwana dalej: Rada, organ I instancji), działając na podstawie art. 18a ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki (Dz.U. z 2017 r. poz. 1789, zwana dalej: u.s.n.t.n.) w związku z art. 179 ustawy z dnia 3 lipca 2018 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2018 r. poz. 1669, zwana dalej: p.w.p.s.w.), po zapoznaniu się z uchwalą Komisji Habilitacyjnej oraz trzema recenzjami dorobku naukowego dr M. D. (zwany dalej: skarżący, habilitant), odmówiła nadania skarżącemu stopnia naukowego doktora habilitowanego w dziedzinie nauk społecznych, w dyscyplinie pedagogika.
Uchwała podjęta została w głosowaniu tajnym – liczba uprawnionych do glosowania - 16; liczba obecnych -16, liczba głosów za -12, liczba głosów przeciw – 1, wstrzymało się - 3.
W uzasadnieniu uchwały organ I instancji wskazał, iż Rada zdecydowaną większością głosów przyjęła stanowisko Komisji Habilitacyjnej, która odmówiła poparcia wniosku doktoranta o nadanie stopnia doktora habilitowanego w dziedzinie nauk społecznych dyscyplinie pedagogika. Członkowie Rady zgodzili się z argumentacją Recenzentów (prof. dr hab. M. D. z UW), prof. dr hab. A. N. z UMK) oraz prof. dr hab. S. M. z UW), którzy podkreślili, że dorobek naukowy skarżącego nie przyczynił się do rozwoju dyscypliny pedagogika. Publikacje habilitanta nie wykazują cech dyskursu naukowego, a zrealizowane przez niego badania mają bardzo wąski charakter. Kluczową kwestią było również to, że prezentowane badania nie zostały uzasadnione metodologicznie i teoretycznie. Habilitant w wielu miejscach określa swoje badania jako interdyscyplinarne, tymczasem w opinii Recenzentów nie mają one takiego charakteru. Pomimo deklaracji ww. o glottodydaktycznych kompetencjach, swoje analizy oparł na literaturze glottodydaktycznej z lat osiemdziesiątych i dziewięćdziesiątych dwudziestego wieku i - jak wskazują Recenzenci - nie ma orientacji w zakresie najnowszych badań w tej dziedzinie. Rada uznała, że dorobek habilitanta ma jedynie charakter praktyczny i metodyczny.
W odwołaniu złożonym od powołanej uchwały skarżący wniósł o jej uchylenie i ponowne rozpatrzenie sprawy z uwagi na stwierdzone uchybienia oraz o nadanie mu stopnia doktora habilitowanego w dziedzinie nauk społecznych w dyscyplinie pedagogika. Zdaniem skarżącego zaskarżona uchwała opiera się na nieuzasadnionych wnioskach Rady, sformułowanych na bazie uchwały Komisji Habilitacyjnej z dnia [...] maja 2020 r., których bezpodstawność wynika z błędnie przyjętych przesłanek, ujętych w uzasadnieniu decyzji Komisji Habilitacyjnej. Dotyczyły one przyjęcia za decydującą opinii recenzenta z innej dyscypliny, niż dyscyplina naukowa będąca przedmiotem specjalizacji; odrzucenia propozycji przeprowadzenia rozmowy ze skarżącym w celu wyjaśnienia wątpliwości oraz twierdzenia o jego niewiedzy; wąskiej i tym samym wadliwej interpretacji pojęcia "edukacyjna rola języka"; deprecjacji zastosowanego podejścia metodologicznego, które szczegółowo argumentowano w dalszej treści odwołania.
W toku postępowania odwoławczego Centralna Komisja powołała dwóch recenzentów - prof. dr hab. T. H. oraz prof. dr hab. E. S., które napisały recenzje negatywne.
Odwołanie skarżącego zostało skierowane do Zespołu [...] Nauk Społecznych Rady Doskonałości Naukowej, który (w dniu [...] maja 2021 r.), po zapoznaniu się z recenzjami sporządzonymi w postępowaniu odwoławczym i pełną dokumentacją sprawy, w tym odwołaniem habilitanta, w głosowaniu tajnym wypowiedział się przeciw uwzględnieniu odwołania i uchyleniu zaskarżonej uchwały (wynik głosowania za uchyleniem zaskarżonej uchwały: 0 - głosów, przeciw - 27 głosów, wstrzymujących się - 0 głosów).
Decyzją znak [...] z dnia [...] maja 2021 r. Rada Doskonałości Naukowej (następca prawny Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów - zwana dalej: RDN, organ odwoławczy), działając na podstawie art. 21 ust. 2 u.s.n.t.n. w związku z art. 179 ust. 2 i 3 p.w.p.s.w., orzekła o utrzymaniu w mocy zaskarżonej uchwały.
W uzasadnieniu podjętej decyzji RDN wskazała, że nie znalazła podstaw do uwzględnienia odwołania. Stwierdziła, że postępowanie w sprawie nadania skarżącemu stopnia doktora habilitowanego (zarówno przed Komisją Habilitacyjną, jak i Radą) zostało przeprowadzone z poszanowaniem obowiązujących przepisów prawa z zachowaniem zasady rzetelności i kompletności; w ramach tych czynności dokonano dokładnego opisu, a także wnikliwej ewaluacji przebiegu obrad, zwłaszcza prowadzonej dyskusji.
Organ odwoławczy ocenił, że skarżący nie spełnia wymogu określonego w art. 16 u.s.n.t.n., gdyż jego osiągnięcia naukowe, uzyskane po otrzymaniu stopnia doktora, nie stanowią znacznego wkładu w rozwój dyscypliny naukowej. Przepisy wskazują jednoznacznie, że osiągnięcia naukowe lub artystyczne, uzyskane po otrzymaniu stopnia doktora, muszą stanowić znaczny wkład autora w rozwój określonej dyscypliny naukowej lub artystycznej oraz musi on wykazać się istotną aktywnością naukową lub artystyczną. Już samo stwierdzenie, że osoba ubiegająca się o nadanie stopnia doktora habilitowanego nie spełnia choć jednego z tych warunków, przesądza o konieczności utrzymania w mocy zaskarżonej uchwały. Skarżący nie wykazał się znacznym wkładem w rozwój dyscypliny naukowej pedagogika.
Z konkluzji opinii prof. dr hab. T. H. (Rzeczoznawczyni powołanej przez RDN) wynika, że "procedura rozpatrzenia wniosku Doktora M. D. nie budzi żadnych zastrzeżeń, natomiast argumenty Odwołującego rozmijają się z wynikami głosowania i uzasadnieniem podjętych decyzji". Według oceny ww., uzasadnienie odmowy sformułowane przez Komisję Habilitacyjną i Radę sporządzone zostało z należytą starannością, zaś negatywna ocena dotyczy postawy skarżącego, wyrażającej się w stosowaniu nierzetelnych praktyk w sporze o ocenę dorobku. Ww. nie dopatrzyła się żadnych uchybień w procedurze rozpatrywania wniosku habilitanta o nadanie stopnia doktora habilitowanego nauk społecznych w dyscyplinie pedagogika.
W konkluzji opinii prof. dr hab. E. S. (Rzeczoznawczyni RDN) napisała, że odwołanie jest "zdecydowanie bezzasadne". W skład Komisji Habilitacyjnej, w postępowaniu o nadanie ww. stopnia doktora habilitowanego, wchodziły osoby w pełni kompetentne do oceny jego dorobku naukowego. Na 7 członków Komisji Habilitacyjnej, 5 osób to profesorowie tytularni, w tym 3 recenzentów. Recenzenci w ocenie dorobku naukowego skarżącego i ostatecznych konkluzjach, jak również członkowie Komisji Habilitacyjnej formułując swoje opinie, odnosili się do wymagań określonych w ustawie o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia [...] września 2011 r. Zgodnie z tymi aktami prawnymi, podstawą awansu naukowego i warunkiem podstawowym (w tym przypadku - uzyskania stopnia doktora habilitowanego), jest znaczący wkład w rozwój dyscypliny - w przypadku habilitanta – pedagogiki. Jak wynika z oceny dwóch Recenzentów i czterech negatywnych opinii członków Komisji Habilitacyjnej, skarżący tego warunku nie spełnił. Ponadto, osiągnięcia dydaktyczne (w tym metodyczne) organizacyjne i popularyzatorskie nie stanowią podstawy (warunku) do uzyskania stopnia doktora habilitowanego, a są jedynie uzupełnieniem wkładu naukowego ww. do dyscypliny.
Odnosząc się do zarzutów odwołania, organ odwoławczy stwierdził, iż zaproszenie habilitanta na obrady Komisji Habilitacyjnej nie jest wymagane. Ma ono charakter fakultatywny i należy do oceny członków Komisji. W szczególnych przypadkach, uzasadnionych wątpliwościami, dotyczącymi dokumentacji osiągnięć naukowych lub artystycznych, Komisja Habilitacyjna może, ale nie musi, przeprowadzić z habilitantem rozmowę o jego osiągnięciach i planach naukowych lub artystycznych. W świetle obowiązujących przepisów, głosy wszystkich członków Komisji Habilitacyjnej są równoważne, a jej opinia nie jest wiążąca dla Rady Wydziału. Komisja Habilitacyjna ma zatem prawo zadecydować w tej sprawie i głosowanie zaistniało, odrzucono postulat jednego z Recenzentów co do takiego zaproszenia.
Jednocześnie organ odwoławczy za niezasadne uznał podniesione w odwołaniu zarzuty do sporządzonych w sprawie recenzji. Wyjaśnił, iż opinie recenzentów są podstawową częścią materiału dowodowego w postępowaniach habilitacyjnych. Dotychczasowe orzecznictwo sądowe potwierdziło, że negatywne oceny recenzentów nie mogą być zaprzeczone wyjaśnieniami kandydata do tytułu czy do stopnia. Samo postępowanie dowodowe ograniczone jest tylko do uzyskania opinii recenzentów.
Zdaniem RDN, treść przedstawionych recenzji i opinii oraz protokół z posiedzenia Komisji Habilitacyjnej w pełni potwierdzają słuszność podjętej przez Komisję Habilitacyjną decyzji. Wszyscy członkowie Komisji Habilitacyjnej byli zgodni co do charakteru przedstawionego przez skarżącego dorobku - o charakterze praktycznym i metodycznym - co zapisano w uzasadnieniu podjętej decyzji. Członkowie Komisji w zdecydowanej większości byli zgodni, że dorobek naukowy habilitanta nie spełnia wymagań stawianych osobom, ubiegającym się o nadanie stopnia doktora habilitowanego w dyscyplinie pedagogika. W toku postępowania przed Radą również nie doszło do naruszenia przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć wpływ na prawidłowość podjętej uchwały. Podjęta uchwała jest wyrazem woli organu kolegialnego, który biorąc pod uwagę całość okoliczności sprawy, zarówno przemawiających na korzyść strony jak i przeciwko niej, podjął w głosowaniu autonomiczną decyzję o sposobie załatwienia sprawy. Samo zaś merytoryczne rozstrzygnięcie, w tym ocena recenzji, ich rzetelność i fachowość, mogła zostać wyrażona tylko w dyskusji i następnie głosowaniu nad treścią uchwały, co w niniejszej sprawie miało miejsce.
Rada wyjaśniła, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych, w postępowaniach dotyczących nadania stopnia doktora i doktora habilitowanego w zakresie nieuregulowanym w ustawie o stopniach naukowych i tytule naukowym, stosuje się odpowiednio przepisy kodeksu postępowania administracyjnego. Postępowanie w tych sprawach charakteryzuje się jednak daleko idącymi odrębnościami, które wyłączają stosowanie k.p.a. Odrębności te to przede wszystkim pominięcie udziału strony w postępowaniu przed RDN (poza dopuszczeniem środka zaskarżenia) oraz swoiste postępowanie dowodowe, ograniczone tylko do pewnych środków dowodowych. Ponadto postępowanie dowodowe ogranicza się do uzyskania recenzji oraz stanowisk Sekcji (obecnie Zespołów). Uchwały o odmowie nadania stopnia lub tytułu w sprawach, o których mowa w art.15 ust. 2, art. 19 ust. 1 oraz art. 28 ust. 3, mogą być podjęte po zasięgnięciu opinii dwóch recenzentów. Charakter ww. postępowania nie stwarza kandydatowi do stopnia naukowego możliwości toczenia dyskusji na temat recenzji, czy też kwestionowania na drodze postępowania sądowego wystawionych ocen rozprawy habilitacyjnej, nawet jeżeli zainteresowany jest najgłębiej przekonany, iż są one nieumotywowane, niesłuszne lub krzywdzące. Jednoznacznie negatywne oceny recenzentów nie mogą zostać zaprzeczone wyjaśnieniami strony.
W konsekwencji RDN oceniła, że brak jest podstaw uzasadniających przyjęcie odwołania od uchwały organu I instancji. Przedstawione odwołanie oraz materiał dowodowy sprawy wskazują bowiem, że skarżący nie spełnia wymagań art. 16 u.s.n.t.n. w zakresie dziedziny nauk społecznych w dyscyplinie pedagogika, co skutkuje utrzymaniem w mocy zaskarżonej uchwały.
W skardze na powołaną decyzję skarżący wniósł o jej uchylenie, jak i poprzedzającej ją uchwały oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Wydanej decyzji skarżący zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego oraz rażące naruszenie przepisów prawa procesowego, tj.:
1. art. 16 u.s.n.t.n. poprzez jego błędną wykładnię i nieprawidłowe zastosowanie polegające na uznaniu, iż skarżący nie wykazał się wniesieniem znacznego wkładu w rozwój dyscypliny naukowej pedagogiki, jak również, że nie wykazał się istotną aktywnością naukową;
2. art. 18a oraz art. 20 u.s.n.t.n. poprzez wydanie decyzji po przeprowadzeniu postępowania dowodowego w sposób arbitralny i stronniczy zarówno przez Komisję Habilitacyjną jak również Radę, które to arbitralne podejście zostało powtórzone przez organ odwoławczy;
3. art. 8 k.p.a. w związku z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP poprzez przeprowadzenie postępowania w sposób naruszający zaufanie obywateli do organów państwa oraz świadomość i kulturę prawną obywateli;
4. art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez podjęcie zaskarżonej decyzji z pominięciem całokształtu okoliczności sprawy i zgromadzonego materiału dowodowego, brak należytego wyjaśnienia sprawy i nierozpatrzenie materiału dowodowego w sposób wyczerpujący;
5. art. 10 k.p.a. poprzez niezapewnienie skarżącemu czynnego udziału w każdym stadium postępowania oraz poprzez brak możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań;
6. art. 23 § 3 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i nie wyłączenie od udziału w postępowaniu recenzentki prof. M. D., pomimo uprawdopodobnienia przez skarżącego istnienia okoliczności, które mogą wywołać wątpliwość co do jej bezstronności.
7. sprzeczność ustaleń faktycznych/uzasadnienia z zebranym w sprawie materiałem dowodowym.
W uzasadnieniu złożonego środka zaskarżenia skarżący szczegółowo omówił przedstawione wyżej zarzuty skargi.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi podtrzymując argumentację, przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie mogła zostać uwzględniona, a jej zarzuty okazały się całkowicie bezpodstawne.
Osoba ubiegająca się o nadanie stopnia doktora lub doktora habilitowanego, stosownie do art. 21 ust. 1 i 2 ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym, może wnieść od uchwał, o których mowa w art. 14 ust. 2 i art. 18a ust. 11, jeżeli są one odmowne, odwołanie do Centralnej Komisji za pośrednictwem właściwej rady w terminie miesiąca od dnia doręczenia uchwały wraz z uzasadnieniem. Rada przekazuje odwołanie Centralnej Komisji wraz ze swoją opinią i aktami sprawy w terminie trzech miesięcy od dnia złożenia odwołania. Po rozpatrzeniu odwołania Centralna Komisja albo utrzymuje w mocy zaskarżoną uchwałę, albo uchylając ją, przekazuje sprawę do ponownego rozpatrzenia radzie tej samej lub innej jednostki.
W niniejszej sprawie Rada Doskonałości Naukowej wydała zaskarżone orzeczenie jako następca prawny Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów. Zgodnie bowiem z art. 179 ust. 10 ustawy z dnia 3 lipca 2018 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce z dniem 1 stycznia 2021 r. Rada Doskonałości Naukowej wstępuje w prawa Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów. Na podstawie art. 189 ust. 4 ustawy z dnia 3 lipca 2018 roku Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce z dniem 31 grudnia 2020 r. znosi się Centralną Komisję do Spraw Stopni i Tytułów.
W myśl art. 179 ust. 2 Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2018 r. poz. 1669 ze zm.) w okresie od dnia wejścia w życie ustawy, o której mowa w art. 1, tj. w okresie od dnia 1 października 2018 r. do dnia 30 kwietnia 2019 r. przewody doktorskie, postępowania habilitacyjne i postępowania o nadanie tytułu profesora, wszczyna się na podstawie przepisów dotychczasowych. Z uwagi na to, w sprawie niniejszej zastosowanie znalazła ustawa z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki (Dz. U. z 2013 r. Nr 65, poz. 595 ze zm.).
Centralna Komisja zgodnie z art. 35 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki (Dz. U. z 2013 r. Nr 65, poz. 595 ze zm.) podejmuje uchwały po zasięgnięciu opinii co najmniej jednego recenzenta. Uchwały o niezatwierdzeniu uchwał o nadanie stopnia lub odmowie przedstawienia kandydata do tytułu profesora w sprawach, o których mowa w art. 15 ust. 2 oraz w art. 28 ust. 4, mogą być podjęte po zasięgnięciu opinii co najmniej dwóch recenzentów, w tym co najmniej jednego spoza składu Centralnej Komisji.
Z uwagi na rodzaj i charakter zarzutów, postawionych w odwołaniu od uchwały organu I instancji, Centralna Komisja powołała dwóch recenzentów: prof. dr hab. T. H. oraz prof. dr hab. E. S.. Obie recenzje są negatywne dla skarżącego. W uzasadnieniu zaskarżonej uchwały Rada uznała argumenty recenzentów za przekonujące i przyjęła je za własne przy głosowaniu w niniejszej sprawie.
Również Zespół [...] Nauk Społecznych Rady Doskonałości Naukowej w dniu [...] maja 2021 r., w głosowaniu tajnym, wypowiedział się przeciw uwzględnieniu odwołania i uchyleniu zaskarżonej uchwały, której dotyczy odwołanie (wynik głosowania; za uchyleniem zaskarżonej uchwały: 0 - głosów, przeciw - 27 głosów, wstrzymujących się - 0 głosów).
W konsekwencji Prezydium Rady Doskonałości Naukowej w dniu [...] maja 2021 r., postanowiło w głosowaniu tajnym nie uwzględnić odwołania i utrzymać w mocy zaskarżoną uchwałę (wynik głosowania: za uchyleniem zaskarżonej uchwały - 0 głosów, przeciw - 9 głosów, wstrzymujących się - 0 głosów).
Analizując skargę, złożoną na decyzję i jej zarzuty, dotyczące postępowania w sprawie skarżącego, Sąd podzielił w pełni stanowisko organów, że postępowanie habilitacyjne zostało przeprowadzone prawidłowo. Organy starannie udokumentowały każdy etap postępowania habilitacyjnego, opisany następnie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, dlatego Sąd nie będzie go w tym miejscu ponownie opisywał.
Kluczowe znaczenie w sprawie ma fakt, że przedmiotem oceny Rady zgodnie z art. 16 ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki, były osiągnięcia naukowe i aktywność naukowa Kandydata. W tym zakresie Rada kierowała się recenzjami, sporządzonymi w toku postępowania habilitacyjnego, gdyż - jeżeli nie budzą one wątpliwości, w szczególności gdy mają charakter merytoryczny - są przyjmowane za wyznacznik treści dalszych czynności Rady. Tak właśnie stało się w sprawie niniejszej.
Rada do oceny, czy skarżący spełnia kryteria nadania mu stopnia doktora habilitowanego, zastosowała art. 16 ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym. Zgodnie z jego ust.1, do postępowania habilitacyjnego może zostać dopuszczona osoba, która posiada stopień doktora oraz osiągnięcia naukowe lub artystyczne, uzyskane po otrzymaniu stopnia doktora, stanowiące znaczny wkład autora w rozwój określonej dyscypliny naukowej lub artystycznej oraz wykazuje się istotną aktywnością naukową lub artystyczną.
W myśl ust. 2 osiągnięcie, o którym mowa w ust. 1, może stanowić: 1) dzieło opublikowane w całości lub w zasadniczej części, albo cykl publikacji powiązanych tematycznie; 2) zrealizowane oryginalne osiągnięcie projektowe, konstrukcyjne, technologiczne lub artystyczne; 3) część pracy zbiorowej, jeżeli opracowanie wydzielonego zagadnienia jest indywidualnym wkładem osoby ubiegającej się o nadanie stopnia doktora habilitowanego.
Rada Doskonałości Naukowej uznała, że skarżący nie spełnia wymogu art. 16 ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki, gdyż jego osiągnięcia naukowe nie stanowią znacznego wkładu w rozwój dyscypliny pedagogika. Konkluzja ta wynika z dodatkowych recenzji, przedstawionych w toku postępowania przed Radą Doskonałości Naukowej, sporządzonych przez prof. dr hab. T. H. oraz prof. E. S.. Obie recenzje są dla skarżącego niekorzystne i obalają zarzuty odwołania, również te, dotyczące kompetencji osób, wchodzących w skład Komisji Habilitacyjnej w postępowaniu o nadanie skarżącemu stopnia doktora habilitowanego oraz braku zaproszenia go na obrady Komisji.
Odnosząc się zatem kolejno do zarzutów skargi, Sąd podziela w pełni konkluzje w.w. recenzentek i odnosząc się do zarzutu 1 (dotyczącego naruszenia art. 16 u.s.n.t.n. poprzez jego błędną wykładnię i nieprawidłowe zastosowanie polegające na uznaniu, iż skarżący nie wykazał się wniesieniem znacznego wkładu w rozwój dyscypliny naukowej pedagogiki, jak również, że nie wykazał się istotną aktywnością naukową) zauważa:
Ugruntowane orzecznictwo sądów administracyjnych potwierdza, że negatywne oceny recenzentów nie mogą być zaprzeczane wyjaśnieniami kandydata do tytułu czy do stopnia; opinie recenzentów są podstawową częścią materiału dowodowego w postępowaniach habilitacyjnych. Postępowanie dowodowe przed Radą (a poprzednio - Centralną Komisją) ograniczone jest tylko do uzyskania opinii recenzentów. W tym zakresie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji powołano adekwatne orzecznictwo, dlatego Sąd nie będzie go w tym miejscu przywoływał ponownie. Bez wątpienia postępowanie przed Sądem, a wcześniej- przed Radą - nie stwarza kandydatowi możliwości toczenia dyskusji na ten temat, nie może on kwestionować wystawionych wobec jego dorobku naukowego recenzji, nawet jeśli jest przekonany o ich nietrafności.
W sprawie niniejszej członkowie Komisji Habilitacyjnej negatywnie ocenili przedstawiony przez habilitanta dorobek, a Sąd Administracyjny nie ma możliwości kwestionowania ich poglądów ani wyrażenia własnej opinii na temat dorobku skarżącego.
Z tej samej przyczyny nieuzasadniony jest zarzut nr 2 skargi, dotyczący naruszenia art. 18a oraz art. 20 u.s.n.t.n. poprzez wydanie decyzji po przeprowadzeniu postępowania dowodowego w sposób arbitralny i stronniczy zarówno przez Komisję Habilitacyjną jak również Radę, które to arbitralne podejście zostało powtórzone przez organ odwoławczy. W toku kontrolowanego postępowania zastosowano właściwe przepisy, a uzyskanie negatywnych recenzji nie świadczy o braku bezstronności recenzentów, lecz o konsekwentnie przez nich wyrażonej, negatywnej, ocenie spełniania przez habilitanta warunków do nadania mu stopnia naukowego doktora habilitowanego.
Odnosząc się sumarycznie do zarzutów skargi nr 4 do 7, tj. naruszenia art. 7, 10, 23 § 3, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. Sąd stwierdza, że są one zupełnie bezpodstawne.
Zdaniem Sądu, w toku postępowania przed Komisją Habilitacyjną ani przed Radą nie doszło do naruszenia przepisów postępowania. Materiał dowodowy w sprawie został zebrany adekwatnie do zadań organów, nałożonych na nie przez ustawodawcę w kontrolowanym postępowaniu. Organy wyjaśniły i rozpatrzyły całokształt okoliczności sprawy i zgromadzony materiał dowodowy, w zakresie przewidzianym przez ustawę. Organy nie mogły bowiem prowadzić postępowania szerzej, niż umożliwiają im to obowiązujące przepisy.
Wydane w sprawie uchwały zostały podjęte przez organy kolegialne, w głosowaniu tajnym, zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami. Jak trafnie zauważył organ II instancji, samo merytoryczne rozstrzygnięcie, w tym ocena recenzji, ich rzetelność i fachowość, mogła zostać wyrażona tylko w dyskusji i następnie głosowaniu nad treścią uchwały, co w niniejszej sprawie miało miejsce. Prawidłowo też organ zaznaczył, że w postępowaniach, dotyczących nadania stopnia doktora i doktora habilitowanego, w zakresie nieuregulowanym w ustawie o stopniach, stosuje się tylko odpowiednio (a nie wprost) przepisy kodeksu postępowania administracyjnego. Skoro zatem w.w. ustawa zawiera szczególną regulację, nie ma podstaw do stosowania w tym zakresie przepisów kodeksów postępowania administracyjnego.
Czynny udział skarżącego i możliwość wypowiadania się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań w tym szczególnym postępowaniu, jakim jest postępowanie o nadanie stopnia naukowego, następuje poprzez udzielenie habilitantowi możliwości wniesienia odwołania, a następnie skargi do tutejszego Sądu. Obowiązujące przepisy nie przewidują możliwości kwestionowania i toczenia dyskusji na temat zasadności (lub bezzasadności) wniosków recenzji i uchwał organów kolegialnych.
Zaznaczenia wymaga, że zaproszenie habilitanta na posiedzenie Komisji jest wyjątkiem, a nie zasadą, Komisja nie musi się kierować w tym względzie nawet jego wprost sformułowanymi wnioskami o osobiste wysłuchanie. Również postępowanie przed Radą (a wcześniej przed Centralną Komisją), jest ograniczone do możliwości wniesienia środka zaskarżenia, ponadto bardzo ograniczone jest postępowanie dowodowe, w którym można przeprowadzić tylko ściśle określone środki dowodowe, w tym wypadku było to uzyskanie recenzji dwóch dodatkowych recenzentek (art. 35 ust. 3 ustawy) oraz stanowisko Sekcji (obecnie Zespołu).
Nie mógł (z tych samych względów) zostać uznany za uzasadniony zarzut naruszenia art. 23 § 3 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i nie wyłączenie od udziału w postępowaniu recenzentki prof. M. D.. Ponadto powołane przez skarżącego okoliczności, wywołujące wątpliwości co do jej bezstronności, nie są przekonujące i nie znajdują oparcia w stanie sprawy. Sąd wziął pod uwagę, że obie recenzje, sporządzone w wyniku wniesionego odwołania, są dla skarżącego niekorzystne. W postępowaniu przed wydaniem uchwały organu I instancji jedna recenzja była negatywna, druga recenzja warunkowo pozytywna, tylko trzecia recenzja była pozytywna. Zarzut więc, iż jedna z nich pochodziła od osoby nieobiektywnej, nie może się ostać; nie miałby on zresztą znaczenia w obliczu istnienia pozostałych negatywnych recenzji oraz negatywnych wyników głosowania przez organy kolegialne.
Sąd nie znalazł też podstaw do uznania, że w sprawie doszło do naruszenia art. 8 k.p.a. w związku z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP poprzez przeprowadzenie postępowania w sposób naruszający zaufanie obywateli do organów państwa oraz świadomość i kulturę prawną obywateli (zarzut 3 skargi). Ustawodawca przewidział szczegółowy przebieg postępowania i kryteria nadania stopnia naukowego – w tym wypadku- doktora habilitowanego. Równość wszystkich wobec prawa, przewidziana w art.32 Konstytucji RP, nie oznacza równego prawa żądania nadania stopnia naukowego. A jeśli zaś chodzi o samo postępowanie w tym przedmiocie - jest one dla wszystkich kandydatów uregulowane jednolicie: każdy, kto spełnia przesłanki ustawowe, może ubiegać się o nadanie mu adekwatnego stopnia lub tytułu naukowego; musi jednak poddać się ocenie recenzentów, nie zawsze dla niego korzystnej. Sąd Administracyjny nie może jednak dokonywać oceny merytorycznej kandydata do stopnia lub tytułu.
W obliczu negatywnych uchwał wobec wniosku skarżącego o nadanie mu stopnia doktora habilitowanego i braku wadliwości prowadzonego postępowania, zarzuty skargi okazały się całkowicie bezpodstawne.
Mając na uwadze przedstawione argumenty, zwłaszcza dotyczące ograniczonej kognicji Sądu Administracyjnego w sprawie o nadanie stopnia naukowego, orzeczono jak w sentencji, na podstawie art.151 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI