II SA/Wa 3906/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2022-04-27
NSAAdministracyjneWysokawsa
policjazwolnienie ze służbyjazda pod wpływem alkoholunarażenie dzieckanieposzlakowana opiniaważny interes służbyodpowiedzialność dyscyplinarnapostępowanie administracyjnezarzuty karne

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę funkcjonariusza Policji na rozkaz personalny o zwolnieniu ze służby, uznając, że zarzuty popełnienia przestępstw, w tym prowadzenia pojazdu w stanie nietrzeźwości i narażenia dziecka, podważają jego nieposzlakowaną opinię i naruszają ważny interes służby.

Funkcjonariusz Policji M. P. złożył skargę na rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji o zwolnieniu go ze służby. Podstawą zwolnienia były zarzuty popełnienia przestępstw, w tym prowadzenia pojazdu w stanie nietrzeźwości i narażenia małoletniej córki na niebezpieczeństwo. Sąd uznał, że nawet samo postawienie zarzutów, niezależnie od prawomocnego wyroku karnego, podważa nieposzlakowaną opinię funkcjonariusza i narusza ważny interes służby, co uzasadnia zwolnienie.

Sprawa dotyczyła skargi funkcjonariusza Policji M. P. na rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji o zwolnieniu go ze służby. Podstawą zwolnienia były zarzuty popełnienia przestępstw, w tym prowadzenia pojazdu w stanie nietrzeźwości (dwukrotnie) oraz narażenia małoletniej córki na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia lub ciężkiego uszczerbku na zdrowiu, również w stanie nietrzeźwości. Funkcjonariusz został również ukarany dyscyplinarnie za te czyny. Sąd administracyjny, rozpatrując skargę, podkreślił, że zwolnienie ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji (ważny interes służby) nie jest uzależnione od prawomocnego wyroku skazującego. Samo postawienie zarzutów popełnienia przestępstw, które są rażąco sprzeczne z etosem służby policyjnej i podważają nieposzlakowaną opinię funkcjonariusza, jest wystarczającą przesłanką do zwolnienia. Sąd uznał, że organy Policji prawidłowo oceniły, iż ważny interes służby wymaga zwolnienia funkcjonariusza, którego zachowanie budzi poważne wątpliwości co do jego przydatności do pełnienia służby, mającej na celu ochronę życia, zdrowia i bezpieczeństwa obywateli. Skarga została oddalona.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, zarzuty popełnienia przestępstw, które rażąco naruszają etos służby policyjnej i podważają nieposzlakowaną opinię funkcjonariusza, stanowią wystarczającą podstawę do zwolnienia ze służby w Policji z uwagi na ważny interes służby, niezależnie od wyniku postępowania karnego.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że samo postawienie zarzutów popełnienia przestępstw, które są społecznie szkodliwe i sprzeczne z zasadami służby policyjnej, podważa nieposzlakowaną opinię funkcjonariusza. Ważny interes służby, polegający na zapewnieniu, że Policję pełnią osoby o nienagannej postawie, uzasadnia zwolnienie, nawet jeśli postępowanie karne nie zostało jeszcze zakończone.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (11)

Główne

u.o. Policji art. 41 § ust. 2 pkt 5

Ustawa o Policji

Policjanta można zwolnić ze służby, gdy wymaga tego ważny interes służby. Określenie to jest nieostre i wymaga doprecyzowania przez organ, uwzględniając okoliczności faktyczne i normatywne. Może stać w sprzeczności z interesem strony, ale prymat ma ważny interes służby. Może być łączony z koniecznością realizacji zadań Policji.

Dz.U. 2021 poz 1882 art. 41 § ust. 2 pkt 5

Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji

Policjanta można zwolnić ze służby, gdy wymaga tego ważny interes służby.

Pomocnicze

u.o. Policji art. 43 § ust. 3

Ustawa o Policji

Zwolnienie policjanta ze służby może nastąpić po zasięgnięciu opinii organizacji zakładowej związku zawodowego policjantów.

u.o. Policji art. 25 § ust. 1

Ustawa o Policji

Służbę w Policji może pełnić obywatel polski o nieposzlakowanej opinii, niekarany, korzystający z pełni praw publicznych, posiadający co najmniej średnie wykształcenie oraz zdolność fizyczną i psychiczną do służby.

k.p.a. art. 107 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Uzasadnienie decyzji powinno zawierać wskazanie podstawy prawnej decyzji, wyjaśnienie stanu faktycznego oraz podstawy prawne i merytoryczne decyzji.

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ administracji publicznej jest obowiązany działać w sposób budzący zaufanie obywateli do organów państwa.

k.p.a. art. 8

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ obowiązany jest do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego.

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy zostały udowodnione fakty istotne dla rozstrzygnięcia sprawy.

k.k. art. 178a § § 1

Kodeks karny

Kto prowadzi pojazd mechaniczny w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego, podlega karze pozbawienia wolności do lat 3.

k.k. art. 160 § § 2

Kodeks karny

Jeżeli sprawca dopuszcza się czynu określonego w § 1, będąc odpowiedzialnym za bezpieczeństwo osoby narażonej na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia albo ciężkiego uszczerbku na zdrowiu, podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zarzuty popełnienia przestępstw, w tym prowadzenia pojazdu w stanie nietrzeźwości i narażenia dziecka, podważają nieposzlakowaną opinię funkcjonariusza. Ważny interes służby wymaga zwolnienia funkcjonariusza, którego zachowanie narusza etos Policji i podważa zaufanie społeczne. Postępowanie administracyjne w sprawie zwolnienia ze służby może być prowadzone niezależnie od postępowania karnego.

Odrzucone argumenty

Niedostateczne wyjaśnienie okoliczności faktycznych i wszechstronna ocena materiału dowodowego przez organ. Naruszenie zasady pogłębiania zaufania obywatela do organów państwa. Postępowanie karne jest w początkowej fazie i nie zapadł żaden wyrok. Tło sprawy karnej stanowi konflikt rodzinny, a postępowanie karne może być traktowane instrumentalnie.

Godne uwagi sformułowania

nieposzlakowana opinia ważny interes służby nie do pogodzenia jest sytuacja, w której osoby, co do których organy policji mają wątpliwości o ich przydatności do służby, dalej ją pełnią już teraz negatywny wydźwięk społeczny tej sprawy podważa interes służby i godzi w dobre imię formacji

Skład orzekający

Sławomir Antoniuk

przewodniczący

Agnieszka Góra-Błaszczykowska

członek

Tomasz Szmydt

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie zwolnienia funkcjonariusza Policji ze służby z uwagi na ważny interes służby, gdy postawiono mu zarzuty popełnienia przestępstw, nawet przed prawomocnym wyrokiem."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji funkcjonariusza Policji i przesłanki ważnego interesu służby. Interpretacja pojęcia 'nieposzlakowanej opinii' w kontekście zarzutów karnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy odpowiedzialności funkcjonariusza publicznego za czyny sprzeczne z prawem i etosem służby, co ma znaczenie dla zaufania publicznego do Policji. Pokazuje, jak poważnie traktowane są zarzuty o prowadzenie pojazdu pod wpływem alkoholu i narażenie dziecka przez osobę strzegącą porządku.

Policjant zwolniony za jazdę po pijanemu i narażenie dziecka – sąd potwierdza: zarzuty wystarczą!

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Wa 3906/21 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2022-04-27
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-11-23
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Agnieszka Góra-Błaszczykowska
Sławomir Antoniuk /przewodniczący/
Tomasz Szmydt /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne
Policja
Sygn. powiązane
III OSK 1873/22 - Wyrok NSA z 2024-02-23
Skarżony organ
Komendant Policji
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 1882
art. 41 ust. 2 pkt 5
Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Antoniuk Sędzia WSA Agnieszka Góra-Błaszczykowska Sędzia WSA Tomasz Szmydt (spr.) Protokolant starszy specjalista Bogumiła Kobierska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 kwietnia 2022 r. sprawy ze skargi M. P. na rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z dnia [...] września 2021 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby w Policji oddala skargę
Uzasadnienie
M. P. złożył skargę na rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z dnia [...] września 2021r., nr [...], który został wydany w przedmiocie zwolnienia funkcjonariusza ze służby.
Zgodnie z ustalonym przez organy stanem faktycznym:
W dniu [...] maja 2021 r. ok. godz. [...] dyżurny Komendy Powiatowej Policji w [...] otrzymał telefoniczną informację o mężczyźnie kierującym pojazdem w stanie nietrzeźwości i sprawującym opiekę nad małoletnimi dziećmi. Informację tę przekazała Pani I. P., sprawcą zaś według zgłaszającej miał być jej były mąż - Pan M. P. - wówczas [...] Wydziału [...] Komendy Wojewódzkiej Policji w [...].
Na polecenie Zastępcy Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] oraz Naczelnika Wydziału Kontroli Komendy Wojewódzkiej Policji w [...] funkcjonariusze Wydziału Kontroli Komendy Wojewódzkiej Policji w [...] ustalili, iż wymieniony funkcjonariusz przyjechał samochodem do przedszkola położonego w miejscowości [...], skąd miał odebrać czteroletniego syna. Opiekunka J. P. nie wydała dziecka z powodu podejrzenia, że ojciec jest nietrzeźwy.
Następnie policjanci ujawnili samochód należący do Pana M. P. w miejscu jego zamieszkania, tj. pod adresem: [...]. W związku z podejrzeniem zagrożenia zdrowia i życia córki Pana M. P. - dziewięcioletniej M. P. na miejsce wezwano załogę Państwowej Straży Pożarnej w [...] w celu zrealizowania siłowego wejścia do domu. Strażacy dokonali sprawdzenia możliwości wejścia do budynku oraz zamknęli dopływ gazu. Pan M.P. wypuścił z domu swoją córkę, po czym zamknął drzwi wejściowe przed policjantami. Otworzył dopiero po kilkukrotnym wezwaniu i oświadczył, że nie wiedział wcześniej o obecności policjantów.
W dalszej kolejności dokonano badania stanu trzeźwości wymienionego z W3mikami: 1,41 mg/l i 1,58 mg/l alkoholu w wydychanym powietrzu. Pana M. P. przewieziono do Komendy Powiatowej Policji w [...], dokonano kolejnych badań stanu trzeźwości, a następnie osadzono w Pomieszczeniu dla Osób Zatrzymanych Komendy Powiatowej Policji w [...].
Ponadto ustalono, iż w okresie od dnia [...] lutego 2019 r. do dnia [...] maja 2021r. w miejscu zamieszkania Pana M. P. zgłoszonych zostało 16 interwencji (interwencja domowa/osoba nietrzeźwa). W związku z powyższym wszczęta została procedura [...], a wymieniony wskazany został jako sprawca przemocy domowej. Dodatkowo w dniu [...] lutego 2019 r. podczas interwencji domowej z udziałem Pana M. P. i jego ówczesnej żony ustalono, że policjant miał stosować przemoc psychiczną w postaci wyzwisk i gróźb karalnych oraz fizyczną przemoc wobec żony, tj. uderzać ją dłonią w twarz.
Mając na uwadze powyższe ustalenia Komendant Wojewódzki Policji w [...] postanowieniem nr [...] z dnia [...] maja 2021 r. wszczął z urzędu postępowanie dyscyplinarne przeciwko funkcjonariuszowi i przedstawił mu zarzut następującej treści: w dniu [...] maja 2021 r. w czasie wolnym od służby kierował samochodem osobowym marki [...], którym przyjechał do przedszkola w miejscowości [...] w powiecie [...] w celu odebrania czteroletniego syna A., będąc w stanie psychofizycznym wskazującym, iż jest w stanie nietrzeźwości, co było przyczyną odmowy wydania mu dziecka przez pracownika przedszkola, które to działania nie były przykładem praworządności i nie prowadziły do pogłębiania społecznego zaufania do Policji, a tym samym nie dbał o społeczny wizerunek Policji jako formacji, w której służy i nie podejmował działań służących budowaniu zaufania do niej, tj. o przewinienie dyscyplinarne z art. 132 ust. 1 ustawy o Policji w związku z § 2 i 23 załącznika do zarządzenia nr 805 Komendanta Głównego Policji z dnia 31 grudnia 2003 r. w sprawie "Zasad etyki zawodowej policjanta" (Dz. Urz. KGP z 2004 r. Nr 1, poz. 3).
Rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] maja 2021 r., wydanym na podstawie art. 39 ust. 2 ustawy o Policji, Komendant Wojewódzki Policji w [...] zawiesił Pana M. P. w czynnościach służbowych od dnia [...] maja 2021r. do dnia [...] listopada 2021 r.
Pismem z dnia [...] maja 2021 r. Komendant Wojewódzki Policji w [...] poinformował Pana M. P. o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie zwolnienia go ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji.
W dniu [...] maja 2021 r, do Komendy Wojewódzkiej Policji w [...] wpłynęło pismo Zastępcy Prokuratora Rejonowego w [...] z dnia [...] maja 2021 r. o wszczęciu przeciwko Panu M. P. postępowania karnego i ogłoszeniu mu, w dniu [...] maja 2021 r., postanowienia o przedstawieniu zarzutu popełnienia umyślnych przestępstw ściganych z oskarżenia publicznego. Wskazano, że podejrzanemu przedstawiono dwa zarzuty popełnienia występków z art. 178a § 1 Kodeksu karnego oraz zarzut dotyczący narażenia małoletniej córki na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia albo ciężkiego uszczerbku na zdrowiu, tj. o przestępstwo z art. 160 § 2 Kodeksu karnego.
Organ, pismem z dnia [...] czerwca 2021 r. zwrócił się do Przewodniczącego Zarządu Wojewódzkiego NSZZ Policjantów woj. [...] z prośbą o wyrażenie opinii w przedmiocie zwolnienia Pana M. P. ze służby w Policji w trybie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji.
W odpowiedzi Przewodniczący Zarządu Wojewódzkiego NSZZ Policjantów woj. [...] pismem z dnia [...] czerwca 2021 r. poinformował, iż Prezydium Zarządu Wojewódzkiego nie wnosi uwag, co do trybu zwolnienia ze służby wskazanego funkcjonariusza.
Biorąc pod uwagę ustalony stan faktyczny i prawny sprawy Komendant Wojewódzki Policji w [...] rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] lipca 2021 r., działając na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 w zw. z art. 43 ust. 3 i art. 45 ust. 1 ustawy o Policji zwolnił Pana M. P. ze służby w Policji z dniem [...] lipca 2021 r. Wskazanemu rozkazowi personalnemu, zgodnie z art. 108 § 1 k.p.a., został nadany rygor natychmiastowej wykonalności.
Funkcjonariusz M. P. złożył odwołanie od wyżej wskazanego rozkazu personalnego Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...], zaskarżając go w całości. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie art. 7 k.p.a., art. 10 k.p.a., art.77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a., poprzez niedostateczne wyjaśnienie okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy i niedokonanie wszechstronnej oceny zebranego materiału dowodowego oraz art, 8 k.p.a. poprzez "nieprzyczynienie się przez organ do starannego i zgodnego z przepisami prawa prowadzenia postępowania mającego zagwarantować równość wobec prawa oraz podważenie zasady dotyczącej pogłębiania zaufania obywatela do organów państwa".
Pełnomocnik wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
Komendant Główny Policji wskazał, iż w przedmiotowej sprawie w dniu [...] maja 2021 r. Zastępca Prokuratora Rejonowego w [...] przedstawił Panu M.P. zarzuty, że:
1. w dniu [...] maja 2021 r. w miejscowości M. i D. pow. [...] woj. [...] prowadził w ruchu lądowym samochód marki [...], znajdując się z stanie nietrzeźwości przy stwierdzonej zawartości alkoholu w wydychanym powietrzu przekraczającej 0,5 promila, tj. o przestępstwo z art, 178a § 1 Kodeksu karnego,
2. w dniu [...] maja 2021 r. w miejscowości D. i S. prowadził w ruchu lądowym samochód marki [...], znajdując się z stanie nietrzeźwości przy stwierdzonej zawartości alkoholu w wydychanym powietrzu przekraczającej 0,5 promila, tj. o przestępstwo z art. 178a § 1 Kodeksu karnego,
3. w dniu [...] maja 2021 r. w miejscowości M. i D. pow. [...] woj, [...], będąc zobowiązanym do opieki nad małoletnią M. P., naraził ją na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia lub spowodowania ciężkiego uszczerbku na zdrowiu w ten sposób, że przewoził córkę M. P. ze szkoły w miejscowości [...] do domu w miejscowości D. kierowanym przez siebie samochodem marki [...], znajdując się wówczas w stanie nietrzeźwości przy stwierdzonej zawartości alkoholu w wydychanym powietrzu przekraczającej 0,5 promila oraz sprawował przez okres kilku godzin wyłączną opiekę nad małoletnią M. P. w domu w miejscowości [...], znajdując się w stanie nietrzeźwości, a także pozostawił wymienioną małoletnią bez opieki i nadzoru innych osób w domu w miejscowości D., udając się do przedszkola do miejscowości S. w celu odebrania syna, tj. o przestępstwo z art. 160 § 2 Kodeksu karnego.
Organ odwoławczy wskazał, iż nie ulega wątpliwości, że przestępstwa, o popełnienie których podejrzany jest Pan M. P. nie licują z honorem, godnością i dobrym imieniem służby, o których mowa w rocie ślubowania policjanta. Przestępstwo prowadzenia pojazdu w stanie nietrzeźwości oraz przestępstwo narażenia na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia lub ciężkiego uszczerbku na zdrowiu i jego typ kwalifikowany, w którym na sprawy ciąży obowiązek opieki nad osobą narażoną na niebezpieczeństwo są bowiem przestępstwami szczególnie piętnowanymi przez społeczeństwo, a funkcjonariusz Policji, któremu zostały przedstawione zarzuty popełnienia takich przestępstw traci przymioty konieczne do pozostawania w szeregach formacji służącej społeczeństwu, do której podstawowych zadań należą między innymi ochrona życia i zdrowia ludzi oraz mienia przed bezprawnymi zamachami naruszającymi te dobra, a także ochrona bezpieczeństwa i porządku publicznego.
Organ zaznaczył, że poszczególne instytucje i zasady postępowania karnego lub postępowania dyscyplinarnego nie mogą być a limine przenoszone do postępowania administracyjnego, gdyż rządzi się ono własnymi zasadami i regułami wynikającymi z odpowiednich przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego i ustawy o Policji. O ile bowiem wątpliwości w zakresie odpowiedzialności karnej czy winy są rozstrzygane na korzyść podejrzanego (obwinionego), o tyle te same wątpliwości mogą stanowić podstawę do wszczęcia i przeprowadzenia postępowania dotyczącego zwolnienia ze służby w Policji, co też nastąpiło w omawianej sprawie. Postępowanie karne i postępowanie dyscyplinarne są odrębnymi i niekonkurencyjnymi postępowaniami w stosunku do postępowania administracyjnego w sprawie zwolnienia ze służby w Policji.
Komendant Główny Policji podkreślił, iż przepis art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji nie uzależnia możliwości zwolnienia policjanta ze służby od wyniku postępowania karnego. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 31 października 2008 r., sygn. akt I OSK 1738/07 stwierdził, iż: "zwolnienie policjanta ze służby w oparciu o cytowany przepis pozostaje bez związku z prowadzonym przeciwko funkcjonariuszowi postępowaniem karnym. Oznacza to, że zwolnienie może nastąpić przed zakończeniem postępowania karnego, a rozstrzygnięcie w sprawie karnej pozostaje bez wpływu na decyzję w przedmiocie zwolnienia". Zatem dokonywanie przez organy Policji w toku postępowania administracyjnego oceny zasadności przedstawionych Panu M.P. zarzutów, czy też rozstrzyganie o jego winie lub niewinności, nie jest i nie byłoby uprawnione. Udowodnienie faktu popełnienia przez podejrzanego zarzucanego mu czynu należy bowiem wyłącznie do organów ustawowo powołanych do ścigania przestępstw i następuje w ramach prowadzonego w konkretnej sprawie postępowania karnego. Natomiast na ewentualnym dalszym etapie tego postępowania ocena dowodów mających uzasadniać popełnienie przestępstwa należy do organów wymiaru sprawiedliwości - właściwego sądu. Organy Policji są natomiast zobligowane do uwzględnienia w toku postępowania administracyjnego samego faktu przedstawienia skarżącemu zarzutu popełnienia przestępstwa (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31 października 2008 r., sygn. akt I OSK 1738/07 i wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 listopada 2016 r., sygn. akt IISA/Wa 924/16).
Organ odwoławczy wskazał, iż Pan M. P. nie cieszy się już nieposzlakowaną opinią, zatem nie spełnia podstawowego warunku wskazanego w art. 25 ust. 1 ustawy o Policji, niezbędnego do pełnienia służby w Policji. Okoliczności te uniemożliwiają natomiast pozostawanie wymienionego w służbie. Skarżący, jako policjant był zobowiązany do zapobiegania, wykrywania i ścigania przestępstw - tymczasem sam jest podejrzany o popełnienie przestępstw umyślnych, ściganych z oskarżenia publicznego.
M.P. złożył skargę na rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z dnia [...] września 2021r., nr [...], który został wydany w przedmiocie zwolnienia funkcjonariusza ze służby.
Powyższej decyzji zarzucił;
1) naruszenie art. 7, 10, 77 § 1 i art. 80 k.p.a., zgodnie z którymi organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy i na podstawie całokształtu materiału dowodowego dokonać oceny materiału dowodowego, podczas gdy organ niedostatecznie wyjaśnił okoliczności faktyczne istotne dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy oraz nie dokonał wszechstronnej oceny zebranego materiału dowodowego, a także błędnie rozpatrzył całość materiału dowodowego przez co wydano decyzję, która narusza słuszny interes strony niniejszego postępowania;
2) art. 8 k.p.a., poprzez nieprzyczynienie się przez organ do starannego zgodnego i z przepisami prawa prowadzenia postępowania mającego zagwarantować równość wobec prawa oraz podważenie zasady dotyczącej pogłębiania zaufania obywatela do organów państwa.
Skarżący podnosił, iż obowiązek zebrania całego materiału dowodowego postępowaniu administracyjnym oznacza, że organ administracji publiczne winien z własnej inicjatywy gromadzić w aktach dowody, które jego zdanie będą konieczne do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy oraz winien gromadzi w aktach sprawy także dowody wskazane lub dostarczone przez strony, jeżeli mają one znaczenie dla sprawy. Jednak organ I-szej. Inst. nie przeprowadził tym zakresie żadnych ustaleń, zaś organ II inst. zaakceptował te zaniechani utrzymując decyzje Komendanta Miejskiego Policji w mocy. równolegle do niniejszego postępowania postępowanie
karne jest cały czas w początkowej fazie. Nie zapadł tam żaden wyrok, nawet ten
nieprawomocny. Nie sporządzono nawet aktu oskarżenia. Ciężko jest przewidzieć w chwili obecnej finał tamtego postępowania, tym bardziej, iż dopiero rozważane są kwestie wyłączenia Prokuratury Rejonowej w [...], ab uciąć ewentualne wszelkie wątpliwości co do bezstronności tej jednostki. Toczące się jednocześnie postępowanie karne mus mieć wpływ na przedmiotowe postępowanie. Nie mogą być to dwie oderwane o siebie sprawy. W razie jednoczesnej podmiotowo-przedmiotowej tożsamości zdarzeń w ramach postępowania karnego oraz postępowania dyscyplinarnego zachodzi konieczność zawieszenia postępowania dyscyplinarnego wobec osoby, której postępowanie dotyczy. Tak w swym postanowieniu uznał Sąd Najwyższy z dnia 15.01.2014 roku, sygn. SN038/13.
Skarżący podkreślał, że organy obydwu instancji, straciły najwyraźniej z pola widzenia, także fakt iż tłem sprawy karnej jest głęboki konflikt rodzinny pomiędzy skarżącym a jego małżonką i postępowanie karne być może jest tutaj traktowane instrumentalni jako narzędzie do osiągnięcia celów w licznych sprawach rodzinnych toczonych przed Sądem Rejonowym w [...]. Inicjatorką postępowania karnego jest żona skarżącego, będąca z nim konflikcie. Odwołujący wraz ze swoją żoną są przeciwnikami procesowymi licznych sprawach rodzinnych i alimentacyjnych, co winno skutkować daleko posuniętą ostrożnością i dokładnością w analizie materiału dowodowego.
W odpowiedzi na skargę, Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie Policji, wskazując na dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym ta kontrola stosownie do § 2 powołanego artykułu sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Sąd w ramach swojej właściwości dokonuje zatem kontroli aktów z zakresu administracji publicznej z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnymi jak i prawem procesowym.
Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej: "p.p.s.a.")
W świetle powołanego przepisu Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżony rozkaz personalny z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie jego wydania.
W ustawie z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2020 r. poz. 360, ze zm.), enumeratywnie wymienione zostały przesłanki zwolnienia policjanta ze służby. Przesłanki te podzielić można obligatoryjne i fakultatywne. Podstawą rozstrzygnięcia w kontrolowanym postępowaniu stał się art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, zgodnie z którym policjanta można zwolnić ze służby w przypadkach gdy wymaga tego ważny interes służby. Dodatkowy wymóg do jego zastosowania przewiduje art. 43 ust. 3 powołanej ustawy, według którego zwolnienie policjanta ze służby może nastąpić po zasięgnięciu opinii organizacji zakładowej związku zawodowego policjantów.
Pojęcie "ważnego interesu służby", jako przesłanki zwolnienia ze służby w Policji, jest określeniem nieostrym i niezdefiniowanym w ustawie o Policji. Jak przyjęto jednak w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, użycie tej klauzuli generalnej zobowiązuje organ do jej doprecyzowania. Organ obowiązany jest nie tylko używać uznanych reguł i metod wykładni prawa, lecz uwzględniać wszelkiego rodzaju okoliczności faktyczne i normatywne, które są prawnie doniosłe.
W ocenie Sądu "ważny interes służby" może stać w sprzeczności z "ważnym interesem strony", a w przypadku kolizji, w państwie prawa, prymat ochrony winien przysługiwać w tym wypadku ważnemu interesowi służby. Nie do pogodzenia jest sytuacja, w której osoby, co do których organy policji mają wątpliwości o ich przydatności do służby, dalej ją pełnią. Dlatego też omawiany art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji dopuszcza rozwiązanie stosunku służbowego z policjantem, który w ocenie przełożonych nie powinien pełnić służby z przyczyn pozamerytorycznych, a jednocześnie nie może być zwolniony go ze służby na innej fakultatywnej lub obligatoryjnej podstawie określonej w ustawie o Policji (por. wyrok NSA z 4 lipca 2018 r. sygn. akt I OSK 40/18, publ. CBOSA).
Ponadto pojęcie "ważnego interesu służby" można też łączyć z koniecznością realizacji przez struktury policyjne zadań, które ustawodawca powierzył tej formacji. Obejmuje zatem on przyczyny zarówno obiektywne (wynikające z obiektywnej sytuacji) jak i subiektywne. Może mieć charakter mieszany, nieobjęty zakresami ustawodawczymi innych przepisów regulujących odrębne przesłanki zwolnienia ze służby (por. wyrok NSA z 3 września 1993 r. sygn. akt II SA 1645/93 i z 3 kwietnia 2000 r. sygn. akt II SA 2629/99, publ. CBOSA).
Przypomnieć należy, że zgodnie z art. 25 ust. 1 ustawy o Policji, służbę w Policji może pełnić obywatel polski o nieposzlakowanej opinii, niekarany, korzystający z pełni praw publicznych, mający co najmniej średnie wykształcenie oraz zdolność fizyczną i psychiczną do służby w formacjach uzbrojonych, podległych szczególnej dyscyplinie służbowej, której gotów jest się podporządkować, a także dający rękojmię zachowania tajemnicy, stosownie do wymogów określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych. Ze służbą publiczną w formacjach mundurowych łączą się nie tylko liczne przywileje, ale też zwiększone obowiązki, a nawet pewne ograniczenia wolności osobistych. Podstawą weryfikacji przydatności policjanta do służby może być zatem nie tylko merytoryczna ocena jego pracy, ale także zbiór okoliczności i zachowań w trakcie, jak i poza służbą.
We wskazanym na wstępie rozważań przepisie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawodawca rozmyślnie użył słów "można zwolnić ze służby", decydując się na pozostawienie organom policji uznaniowości w tego typu sprawach. Rozstrzygnięcia takie podlegają oczywiście kontroli sądu, jednakże, Sąd bada, czy nie noszą one cech dowolności, to jest, czy organ administracji wybrał prawnie dopuszczalny sposób rozstrzygnięcia oraz czy wyboru takiego dokonał po ustaleniu i rozważeniu okoliczności istotnych dla sprawy. Weryfikacji podlega również okoliczność czy nie doszło do naruszenia prawa materialnego i procesowego, nie ingerując przy tym w słuszność dokonanego przez organ wyboru i tym samym celowość zaskarżonego rozstrzygnięcia. Istotnym elementem decyzji jest również jej uzasadnienie, bowiem tylko sporządzenie go w sposób staranny, zgodny z wymogami określonymi w k.p.a., może przesądzać o prawidłowości wydanego rozstrzygnięcia.
W ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie, wbrew zarzutom skargi, organy Policji prawidłowo uznały, że zwolnienie skarżącego ze służby w Policji z uwagi na ważny interes służby, jest uzasadnione.
W tym miejscu należy wskazać, że okolicznością, która legła u podstaw zaskarżonej decyzji, nie jest popełnienie przestępstwa przez Skarżącego, ale samo postawienie Skarżącemu aktu oskarżenia.
Komendant Główny Policji wskazał, iż w przedmiotowej sprawie w dniu [...] maja 2021 r. Zastępca Prokuratora Rejonowego w [...] przedstawił Panu M.P. zarzuty, że:
1. w dniu [...] maja 2021 r. w miejscowości M. i D. pow. [...] woj. [...] prowadził w ruchu lądowym samochód marki [...], znajdując się z stanie nietrzeźwości przy stwierdzonej zawartości alkoholu w wydychanym powietrzu przekraczającej 0,5 promila, tj. o przestępstwo z art, 178a § 1 Kodeksu karnego,
2. w dniu [...] maja 2021 r. w miejscowości D. i S. prowadził w ruchu lądowym samochód marki [...], znajdując się z stanie nietrzeźwości przy stwierdzonej zawartości alkoholu w wydychanym powietrzu przekraczającej 0,5 promila, tj. o przestępstwo z art. 178a § 1 Kodeksu karnego,
3. w dniu [...] maja 2021 r. w miejscowości M. i D. pow. [...] woj, [...], będąc zobowiązanym do opieki nad małoletnią M. P., naraził ją na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia lub spowodowania ciężkiego uszczerbku na zdrowiu w ten sposób, że przewoził córkę M. P. ze szkoły w miejscowości M. do domu w miejscowości D. kierowanym przez siebie samochodem marki [...], znajdując się wówczas w stanie nietrzeźwości przy stwierdzonej zawartości alkoholu w wydychanym powietrzu przekraczającej 0,5 promila oraz sprawował przez okres kilku godzin wyłączną opiekę nad małoletnią M. P. w domu w miejscowości D., znajdując się w stanie nietrzeźwości, a także pozostawił wymienioną małoletnią bez opieki i nadzoru innych osób w domu w miejscowości D., udając się do przedszkola do miejscowości S. w celu odebrania syna, tj. o przestępstwo z art. 160 § 2 Kodeksu karnego.
Trafnie organ wskazał, że taki rodzaj zachowania, jest w opinii społecznej postrzegany jest jako czyn o wysokim stopniu społecznej szkodliwości. Zasadnie też organ powołuje się na prewencyjną rolę podjętego rozstrzygnięcia, które, gdyby nie zostało wydane, a Skarżący nadal służyłby w Policji, stawiałoby na szali autorytet Policji i Państwa, w imieniu którego formacja ta realizuje powierzone jej zadania.
Wobec powyższego, za niezasadny należało uznać zarzut podniesiony, co do bezkrytycznego przyjęcia w sprawie ustaleń stanu faktycznego na podstawie zgromadzonego przez Prokuratora materiału dowodowego nie poczynienie przez organ samodzielnych ustaleń w tym zakresie. Funkcjonariusz przestał legitymować się przymiotem "nieposzlakowanej opinii". Utracił zatem atrybut konieczny do pozostania w służbie i to sprawiło, że organy Policji mogły uznać, iż w interesie służby, polegającym na wykonywaniu zadań Policji wyłącznie przez osoby w pełni realizujące wymagania stawiane przed tą formacją, leży wydalenie skarżącego z szeregów służby. Okoliczność prowadzenia przeciwko Skarżącemu postępowania karnego, została wskazana przez organ jako fakt, który nie może pozostać niezauważony. Bez względu na jego wynik, już teraz negatywny wydźwięk społeczny tej sprawy podważa interes służby i godzi w dobre imię formacji. Dlatego też uzasadniona jest decyzja organu o zwolnieniu skarżącego ze służby w Policji. (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31 października 2008 r., sygn. akt I OSK 1738/07, publ. CBOSA).
Istotne znaczenie ma bowiem w tym przypadku samo postawienie skarżącego w stan oskarżenia, a nie faktycznie skazanie go prawomocnym wyrokiem sądu. Wtedy bowiem zastosowanie w sprawie miałby inny przepis ustawy o Policji (art. 41 ust. 1 pkt 4), niż wskazany jako podstawa zaskarżonego rozstrzygnięcia. Inaczej wyglądałoby również samo postępowanie i inne byłoby też rozstrzygnięcie. W przypadku wydania decyzji na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 4 ustawy o Policji, organ byłby związany treścią przepisu. Jego obowiązkiem byłoby jedynie sprawdzenie czy zostały spełnione przesłanki wydania decyzji, a jeśli tak to musiałby wydać decyzję o określonej treści. Tymczasem wydając decyzję uznaniową, zdaniem Sądu, organ działał w granicach przysługującego mu luzu decyzyjnego, prowadząc postępowanie z udziałem strony skarżącej, informując go o przysługujących mu prawach i obowiązkach w postępowaniu, w tym informując, na podstawie art. 43 ust. 3 ustawy o Policji, organizację związkową o wszczęciu postępowania w przedmiocie zwolnienia ze służby z jednoczesną prośbą o wydanie opinii w tym zakresie. Wobec powyższego bezzasadne są również zarzuty dotyczące błędnej wykładni i zastosowania art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, jak i ich Konstytucyjnego kontekstu.
Organ dysponował aktami osobowymi skarżącego, a dokumenty tam zgromadzone stanowiły materiał dowodowy w sprawie. Prowadzenie wszelkich innych dowodów, w świetle poczynionych ustaleń, było zbędne. Co więcej, przywoływanie przez Skarżącego dotyczące zasadności ustaleń poczynionych przez Prokuratora, mogą mieć znaczenie w postępowaniu przed sądem powszechnym, który bada faktyczne okoliczności sprawy, a nie w postępowaniu przed Komendantem Głównym Policji, który bada, czy skarżący utracił przymiot "nieposzlakowanej opinii" umożliwiający mu dalsza pracę w Policji. Sąd zwraca też uwagę, że zwrot "nieposzlakowana opinia" jest nierozerwalnie złączony z etosem pracy funkcjonariusza Policji. Jak wskazano wcześniej w przypadku kolizji interesu służby z interesem prywatnym, zadaniem Policji, w stosunku do funkcjonariusza, co do którego istnieje podejrzenie, że etos narusza, jest odpowiednie zareagowanie, czego wyrazem jest wydany w niniejszej sprawie rozkaz personalny.
Sąd stwierdza, że wydając obie sporne decyzje administracyjne, organy Policji nie dopuściły się naruszenia przepisów ustawy o Policji, jak i normom wynikającym z Konstytucji RP, jak również nie naruszyły norm postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć jakikolwiek istotny wpływ na końcowy wynik sprawy. W ich działaniu Sąd nie dopatrzył się nieprawidłowości, zarówno, gdy idzie o ustalenie stanu faktycznego sprawy, jak o zastosowanie do jego oceny przepisów prawa materialnego. Zdaniem Sądu, wyjaśnione zostały motywy podjętego rozstrzygnięcia, a przytoczona na ten temat argumentacja jest wyczerpująca, podjęte rozstrzygnięcie mieści się w granicach uznania administracyjnego, nie nosi cech dowolności.
Niewątpliwie, organy Policji obowiązane były do działania na podstawie i w granicach przepisów prawa. Zdaniem Sądu, nie można organom odmówić respektowania zasad postepowania wyrażonych w art. 7 i 8 k.p.a. Sprawę rozstrzygnięto bowiem po zebraniu i rozpatrzeniu materiału dowodowego, który był wystarczający do podjęcia rozstrzygnięcia w sprawie. Z kolei z uzasadnienia zaskarżonego rozkazu personalnego wynika, że organ rozważył słuszny interes strony oraz interes społeczny, zasadnie dając prymat temu drugiemu, zaś samo uzasadnienie zaskarżonego rozkazu personalnego Komendanta Głównego Policji odpowiada dyspozycji art. 107 § 3 k.p.a.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie - działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. - orzekł, jak w sentencji wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI