II SA/Wa 3902/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Ministra Sprawiedliwości odmawiającą udostępnienia informacji publicznej, uznając, że organ naruszył zasadę związania oceną prawną wyrażoną w poprzednim orzeczeniu sądu.
Skarżąca domagała się udostępnienia materiałów wykorzystanych do napisania raportu z ewaluacji wewnętrznej, w tym wypełnionych ankiet i narzędzi badawczych. Minister Sprawiedliwości utrzymał w mocy decyzję odmawiającą udostępnienia tych informacji, uznając je za dokumenty wewnętrzne lub nieposiadane. Sąd uchylił decyzję Ministra, stwierdzając, że organ naruszył art. 153 P.p.s.a., ignorując wcześniejszą ocenę prawną WSA w Białymstoku, który uznał żądane materiały za informację publiczną.
Sprawa dotyczyła wniosku o udostępnienie informacji publicznej w postaci wypełnionych ankiet oraz narzędzi badawczych wykorzystanych do napisania raportu z ewaluacji wewnętrznej szkoły. Minister Sprawiedliwości utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Zakładu Poprawczego odmawiającą udostępnienia tych informacji, argumentując, że narzędzia badawcze nie istnieją, a ankiety zawierają opinie nauczycieli i dane wrażliwe. Skarżąca wniosła skargę, podnosząc zarzuty naruszenia przepisów K.p.a. i wskazując na wcześniejszy wyrok WSA w Białymstoku (II SAB/Bk 18/21), który zobowiązał organ do załatwienia wniosku w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał skargę za zasadną. Sąd podkreślił, że organ naruszył art. 153 P.p.s.a., ponieważ nie zastosował się do oceny prawnej wyrażonej w wyroku WSA w Białymstoku, który uznał żądane materiały za informację publiczną. Sąd wskazał, że organ nie może dokonywać ponownej oceny prawnej charakteru żądanej informacji, jeśli jest ona sprzeczna z wcześniejszym prawomocnym orzeczeniem. W związku z tym, zaskarżona decyzja została uchylona, a sprawa rozstrzygnięta zgodnie z wytycznymi poprzedniego wyroku.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, organ administracji publicznej oraz sąd administracyjny orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie mogą formułować nowych ocen prawnych, które są sprzeczne z wyrażonym wcześniej poglądem w prawomocnym wyroku sądu administracyjnego, zgodnie z art. 153 P.p.s.a.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że art. 153 P.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący i wiąże zarówno organ, jak i sąd z oceną prawną wyrażoną w poprzednim orzeczeniu. Ponowna ocena charakteru informacji jako dokumentu wewnętrznego, wbrew wcześniejszemu uznaniu jej za informację publiczną, stanowi naruszenie tego przepisu.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (16)
Główne
P.p.s.a. art. 153
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ocena prawna wyrażona w orzeczeniu sądu wiąże w tej sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie było przedmiotem zaskarżenia. Dotyczy to zarówno wykładni prawa, jak i braku wyjaśnienia istotnych okoliczności stanu faktycznego.
Pomocnicze
P.u.s.a. art. 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
P.p.s.a. art. 170
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.d.i.p. art. 14 § 2
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej
u.d.i.p. art. 5 § 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej
u.d.i.p. art. 5 § 2
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej
u.d.i.p. art. 16 § 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej
k.p.a. art. 107 § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 8 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 25 sierpnia 2017 r. w sprawie nadzoru pedagogicznego art. 22 § 1
Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 25 sierpnia 2017 r. w sprawie nadzoru pedagogicznego art. 22 § 3
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organ naruszył art. 153 P.p.s.a., ponieważ nie zastosował się do oceny prawnej wyrażonej w wyroku WSA w Białymstoku, który uznał żądane materiały za informację publiczną. Minister Sprawiedliwości nie mógł dokonać ponownej oceny prawnej charakteru żądanej informacji, która byłaby sprzeczna z wcześniejszym prawomocnym orzeczeniem.
Odrzucone argumenty
Argumentacja Ministra Sprawiedliwości, że żądane materiały nie stanowią informacji publicznej (np. są dokumentami wewnętrznymi lub nie istnieją), została odrzucona w świetle zasady związania oceną prawną.
Godne uwagi sformułowania
Ocena prawna wyrażona w orzeczeniu sądu wiąże w tej sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie było przedmiotem zaskarżenia. Ani organ administracji publicznej, ani sąd administracyjny orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie może pominąć oceny prawnej wyrażonej wcześniej w orzeczeniu, gdyż ocena ta wiąże go w sprawie. Takie działanie, polegające na uznaniu, iż żądana informacja nie stanowi informacji publicznej, a jest dokumentem wewnętrznym narusza przepis art. 153 P.p.s.a.
Skład orzekający
Ewa Kwiecińska
przewodniczący sprawozdawca
Sławomir Fularski
członek
Tomasz Szmydt
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Wiążący charakter oceny prawnej sądu administracyjnego (art. 153 P.p.s.a.) i konsekwencje jej naruszenia przez organ administracji."
Ograniczenia: Dotyczy spraw, w których sąd administracyjny wydał już prawomocne orzeczenie dotyczące charakteru prawnego danej informacji lub kwestii proceduralnej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa ilustruje ważną zasadę proceduralną dotyczącą związania sądu i organów administracji wcześniejszymi orzeczeniami, co jest kluczowe dla pewności prawa.
“Sąd przypomina: Organ nie może ignorować wcześniejszych wyroków – kluczowa lekcja z dostępu do informacji publicznej.”
Dane finansowe
WPS: 200 PLN
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Wa 3902/21 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2022-08-31 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2021-11-23 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Ewa Kwiecińska /przewodniczący sprawozdawca/ Sławomir Fularski Tomasz Szmydt Symbol z opisem 6480 Hasła tematyczne Dostęp do informacji publicznej Skarżony organ Minister Sprawiedliwości Treść wyniku Uchylono zaskarżoną decyzję Powołane przepisy Dz.U. 2022 poz 329 art. 153, art. 170 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Dz.U. 2019 poz 1429 art. 14 ust, 2 Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - tekst jedn. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Kwiecińska (spr.), Sędzia WSA Sławomir Fularski, Sędzia WSA Tomasz Szmydt, , Protokolant specjalista Marcin Kwiatkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 sierpnia 2022 r. sprawy ze skargi U. P. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] września 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Ministra Sprawiedliwości na rzecz U. P. kwotę 200 zł (dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Uzasadnienie Minister Sprawiedliwości wydał w dniu [...] września 2021 r. decyzję nr [...], w której po rozpoznaniu odwołania U. P. od decyzji nr [...] Dyrektora Zakładu Poprawczego w [...] z dnia [...] lipca 2021 r. (znak: [...]) w przedmiocie odmowy udostepnienia informacji publicznej – utrzymał w mocy zaskarżona decyzję. Z akt sprawy wynikało, że U. P. wnioskiem z dnia [...] października 2020 r. wystąpiła do Dyrektora Zakładu Poprawczego w [...] o udostępnienie informacji publicznej przez wydanie potwierdzonych za zgodność z oryginałem kserokopii: 1) kart oceny pracy nauczycieli szkół z Zakładu Poprawczego w [...] ustalonych w okresie od [...] stycznia 2010 r. do [...] października 2020 r.; 2) materiałów wykorzystanych do napisania raportu z ewaluacji wewnętrznej szkoły w roku szkolnym 2019/2020, tj. wypełnionych ankiet oraz wypełnionych i podpisanych narzędzi badawczych zawierających dane do pytań kluczowych 1, 4, 5; 3) dokumentacji będącej podstawą ustalenia dnia [...] lipca 2020 r. oceny pracy nauczyciela U. P.; 4) pism sporządzonych przez dyrektora szkół w Zakładzie Poprawczym w [...], w związku z postępowaniem odwoławczym od oceny pracy określonej w pkt 3; 5) pism sporządzonych przez Zakład Poprawczy w [...], w związku z postępowaniem odwoławczym od oceny pracy określonej w pkt 3. Wnioskodawczyni wskazała we wniosku, że ww. informacje odbierze osobiście. Wniosek ten wpłynął do Zakładu Poprawczego w [...] w dniu [...] października 2020 r. Pismem z dnia [...] października 2020 r. Dyrektor Zakładu Poprawczego w [...] odpowiedział wnioskodawczyni, że przesyła w załączeniu kserokopię Raportu z ewaluacji wewnętrznej w szkole podstawowej w Zakładzie Poprawczym w [...] w roku szkolnym 2019/2020 (dalej: "Raport") oraz kserokopie pism dotyczących ustalenia oceny pracy nauczyciela w liczbie 33 sztuk. Odbiór powyższego pisma wnioskodawczyni pokwitowała dnia [...] listopada 2020 r. Tego samego dnia wnioskodawczyni pokwitowała odbiór decyzji Dyrektora Zakładu Poprawczego w [...] z dnia [...] października 2020 r., odmawiającej udostępnienia informacji publicznej w zakresie pkt 1 wniosku z dnia [...] października 2020 r. Decyzja ta została wydana na podstawie art. 16 ust. 1 w zw. z art. 5 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2019 r., poz. 1429, ze zm., dalej: "u.d.i.p.") oraz nie zawierała pouczenia o terminie i sposobie złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy oraz o wniesieniu skargi do sądu administracyjnego. Pismem z dnia [...] listopada 2020 r. wnioskodawczyni zwróciła się do Dyrektora Zakładu Poprawczego w [...] o udostępnienie informacji publicznej w zakresie pkt 1, 2, 3 i 5 wniosku z dnia [...] października 2020 r. w sposób przewidziany przepisami prawa oraz zgodnie z wnioskiem, wskazując m.in., że ww. decyzja nie spełnia warunków z art. 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 256, ze zm., dalej: "k.p.a.") oraz z art. 16 u.d.i.p. W odpowiedzi z dnia [...] grudnia 2020 r. Dyrektor Zakładu Poprawczego w [...] poinformował wnioskodawczynię, że podtrzymuje stanowisko oraz informacje zawarte w odpowiedzi na wniosek o udostępnienie informacji publicznej, jako rzetelne, pełne i prawidłowe oraz że uznaje stwierdzenia wnioskodawczyni zawarte w piśmie z dnia [...] listopada 2020 r. za niezasadne, nie znajdując przy tym podstaw do zmiany podanych wnioskodawczyni informacji. Z akt sprawy nie wynikało kiedy pismo to zostało doręczone wnioskodawczyni. Wyrokiem z dnia 25 marca 2021 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku (sygn. akt II SAB/Bk 18/21) zobowiązał Dyrektora Zakładu Poprawczego w [...] do załatwienia w trybie u.d.i.p. wniosku skarżącej z dnia [...] października 2020 r. w zakresie pkt 2, w terminie 14 dni od dnia doręczenia akt organowi, a ponadto stwierdził, że organ dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, zasądził na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania oraz oddalił skargę w pozostałym zakresie. Decyzją Dyrektora Zakładu Poprawczego w [...] z dnia [...] lipca 2021 r., nr [...], (znak: [...]), odmówiono udostępnienia informacji publicznej żądanej w pkt 2 wniosku z dnia [...] października 2020 r. W uzasadnieniu organ wskazał, że "żądanie w zakresie udostępnienia narzędzi badawczych zawierających dane do pytań kluczowych 1, 4, 5, 3, nie może zostać zrealizowane z uwagi na fakt, że na dzień dzisiejszy nie istnieją i organ ich fizycznie nie posiada". U. P. pismem z dnia [...] lipca 2021 r. wniosła odwołanie od powyższej decyzji, której zarzuciła: 1) niezgodne z prawdą przypisanie Dyrektorowi szkół działań w zakresie analizy dokumentacji, 2) błędne założenie, że wniosek dotyczył własnych notatek czy szkiców stosowanych przez Dyrektora szkół, 3) niezgodną z obowiązującym prawem "absurdalną" tezę: "zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa nie każda informacja publiczna podlega udostępnieniu", 4) niezgodne z prawdą stwierdzenie, że wnioskowane ankiety "zawierają jedynie opinie i odczucia nauczycieli" oraz "kryją dane wrażliwe: dane osobowe innych nauczycieli", 5) obszerne, niezwiązane z istotą wniosku o udostępnienie informacji publicznej z dnia [...] października 2020 r. rozważania o ochronie prywatności osoby fizycznej, 6) niezgodne z prawem uznanie konieczności zanonimizowania danych nauczycieli w zakresie pełnienia przez nich obowiązków służbowych ze względu na możliwość rozpoznania przez nią charakterów pisma, 7) bezpodstawne założenie, że przedmiotowy wniosek o udostępnienie informacji publicznej nie ma służyć dobru powszechnemu szkoły, 8) pomówienia dotyczące intencji Skarżącej, rzekomego konfliktu oraz wywołania poczucia zagrożenia, 9) bezpodstawne uznanie za osobę trzecią Dyrektora szkół, który odpowiada za działania szkoły i jest podwładnym osoby wydającej decyzję, 10) oskarżenie o działania godzące w autorytet szkoły i nauczycieli. Rozpoznając odwołanie, pismem z [...] września 2021 r. Minister Sprawiedliwości ocenił, że nie zasługuje ono na uwzględnienie, ponieważ decyzja organu I instancji jest prawidłowa. W uzasadnieniu Minister Sprawiedliwości wskazał, że przedmiotem wniosku o udostępnienie informacji publicznej w niniejszej sprawie są materiały wykorzystane do napisania raportu z ewaluacji wewnętrznej szkoły w Zakładzie Poprawczym w [...] w roku szkolnym 2019/2020, tj. wypełnione ankiety oraz wypełnione i podpisane narzędzia badawcze zawierające dane do pytań kluczowych 1, 4, 5. Jak wynika ze stanowiska organu I instancji, żądanie w zakresie udostępnienia narzędzi badawczych zawierających dane do pytań kluczowych 1, 4, 5 nie może zostać zrealizowane z uwagi na fakt, że organ ich nie posiada. Wskazano, że Dyrektor szkół w Zakładzie Poprawczym w [...] stosuje takie narzędzia jak m.in. własne notatki czy szkice, które po wykonaniu raportu nie są przechowywane. Organ wskazał, że katalog metod badawczych wykorzystywanych do przeprowadzenia ewaluacji wewnętrznej nie został uregulowany prawnie, a analiza dokumentacji przebiegu nauczania może zostać przeprowadzona w każdej formie, także bez konieczności tworzenia dodatkowych dokumentów. Uzasadniając odmowę udostępnienia wnioskodawczyni ankiet wypełnionych przez nauczycieli, organ wskazał, że ankiety nauczycieli stanowią tylko jeden z szeregu elementów poprzedzających wydanie raportu, a ich sporządzenie nie jest obligatoryjne. Ponadto ankiety zawierają jedynie opinie i odczucia nauczycieli i jako takie nie zawsze stanowią informację publiczną. U. P. pismem z dnia [...] października 2021 r. (data stempla pocztowego) wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] września 2021 r. nr [...]. Wskazanej powyżej decyzji Ministra Sprawiedliwości skarżąca zarzuciła naruszenie art. 7, art. 8 § 1, art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postepowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735, dalej: "k.p.a.") poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, niezachowanie zasady bezstronności i równego traktowania, niewykonanie obowiązku zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego w sposób wyczerpujący oraz nieuwzględnienie zasad formułowania uzasadnienia faktycznego i prawnego. Skarżąca wniosła o: uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, włączenie do akt sprawy wnioskowanej informacji publicznej oraz zasądzenie na rzec skarżącej zwrotu kosztów postepowania sądowego. W uzasadnieniu wskazała, że pismem z dnia [...] lutego 2021 r. Dyrektor Zakładu Poprawczego w [...] w odpowiedzi na skargę z dnia [...] stycznia 2021 r., w odniesieniu do punktu 2 wniosku z dnia [...] października 2020 r. stwierdził, że wypełnione przez nauczycieli ankiety podlegają ochronie jako informacje niejawne, a dane zgromadzone na podstawie innych materiałów zostały przeniesione do opisu w raporcie. W żaden sposób nie odniósł się do wnioskowanych przez skarżącą narzędzi badawczych wykorzystanych do analizy owych "innych materiałów". Wyrokiem z dnia 25 marca 2021 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku uznał wnioskowane przez skarżącą w punkcie 2 wniosku informacje za informację publiczną i zobowiązał Dyrektora Zakładu Poprawczego w [...] do załatwienia wniosku w zakresie punktu 2 w trybie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej. Zdaniem skarżącej Minister Sprawiedliwości nie podjął wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, o czym świadczy błędne uznanie, że: 1) wnioskowane przez skarżącą informacje dotyczą notatek czy szkiców sporządzanych przez Dyrektora szkół (w rzeczywistości Dyrektor szkół jedynie przydzielił funkcje osobom powołanym do zespołu do spraw ewaluacji, przypominał kilkakrotnie o konieczności przeprowadzenia ewaluacji oraz udzielił wywiadu w ramach pytania kluczowego nr 6; wnioskowane przez skarżącą narzędzia badawcze to – zgodnie z projektem ewaluacji – efekt pracy konkretnych nauczycieli, a nie Dyrektora szkół), 2) katalog metod badawczych wykorzystywanych do przeprowadzenia ewaluacji wewnętrznej nie został uregulowany prawnie (kwestię tę rozważył Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w uzasadnieniu wyroku z dnia 25 marca 2021 r.); Skarżąca zwróciła też uwagę, iż należy uwzględnić fakt, że w przypadku braku wspomnianych regulacji prawnych zespół do spraw ewaluacji dokonuje wyboru spośród dostępnych metod badawczych i formułuje je w projekcie ewaluacji jako obowiązujące; należy podkreślić, iż już w poprzednich latach szkolnych zostały opracowane zasady przeprowadzania ewaluacji wewnętrznej w szkołach w Zakładzie Poprawczym w [...], co potwierdzają wcześniejsze raporty z ewaluacji, 3) analiza dokumentacji przebiegu nauczania może zostać przeprowadzona w każdej formie, nie podając jednak, w jakiej formie została przeprowadzona w ramach zbierania danych do Raportu, 4) sporządzanie ankiet nie jest obligatoryjne (od chwili uznania ankiet za metodę badawczą wymienioną w projekcie ewaluacji sporządzenie ankiet stało się obligatoryjne), 5) właściwe jest odwołanie się do wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 31 marca 2021 r. o sygnaturze akt III SAB/Gl 16/21 (wyrok jest nieprawomocny; dotyczy ankiet przeprowadzonych wśród studentów, a więc osób fizycznych, którzy – w przeciwieństwie do nauczycieli – nie pełnią funkcji publicznych), 6) istnieje analogia pomiędzy tzw. dokumentami wewnętrznymi (zwłaszcza korespondencji, także mailowej) służącymi uzgadnianiu poglądów i stanowiska a danymi zebranymi podczas przeprowadzania ewaluacji wewnętrznej w szkołach w Zakładzie Poprawczym w [...] (przytoczone wyroki Trybunału Konstytucyjnego oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego dotyczą wymiany informacji, uzgadniania stanowisk i poglądów, przygotowywania się do powstania aktu będącego formą działalności), 7) gromadzenie danych do ewaluacji wewnętrznej z zakresu działalności szkół stanowi element procesu podejmowania jakichkolwiek rozstrzygnięć, 8) ankiety przeprowadzone w ramach ewaluacji wewnętrznej miały za przedmiot opinie pracowników i nie dotyczyły działania czy organizacji Zakładu Poprawczego w [...]. W odpowiedzi na skargę organ za pośrednictwem pełnomocnika wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga jest zasadna. Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 137) sądy administracyjne powołane są do kontroli działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swojej właściwości sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego. Na podstawie art. 145 § 1 P.p.s.a. w przypadku, gdy sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas – w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi sąd skargę oddala (art. 151 P.p.s.a.). Nie ulega więc wątpliwości, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Przy tym na podstawie art. 134 § 1 P.p.s.a. tejże kontroli legalności sąd dokonuje także z urzędu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Na wstępie rozważań podkreślić należy, iż zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy posiada okoliczność, iż sprawa była wcześniej przedmiotem rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w sprawie o sygn. II SAB/Bk 18/21, który wyrokiem z dnia 29 marca 2021 r., zobowiązał Dyrektora Zakładu Poprawczego w [...] do załatwienia w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej wniosku skarżącej z dnia [...] października 2020 r. w zakresie pkt 2, w terminie 14 dni od dnia doręczenia akt organowi. Powyższe skutkuje koniecznością zastosowania art. 153 oraz art. 170 P.p.s.a. Zgodnie z art. 153 P.p.s.a. ocena prawna wyrażona w orzeczeniu sądu wiąże w tej sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie było przedmiotem zaskarżenia. Wskazać należy, że pomimo użycia w art. 153 P.p.s.a. określenia "orzeczenie" chodzi w nim nie o sentencję, lecz o uzasadnienie. Ocena prawna rozstrzygnięcia wiąże się bowiem w pierwszym rzędzie z wykładnią prawa, a ta może mieścić się jedynie w uzasadnieniu wyroku (por. wyrok NSA z dnia 15 stycznia 1998 r., sygn. II SA 1560/97 niepubl.). Ocena prawna, o której stanowi analizowany przepis, może dotyczyć zarówno samej wykładni prawa materialnego i procesowego, jak i braku wyjaśnienia w kontrolowanym postępowaniu administracyjnym istotnych okoliczności stanu faktycznego. Zarówno organ administracji, jak i sąd, rozpatrując sprawę ponownie, obowiązane są zastosować się do oceny prawnej zawartej w uzasadnieniu wyroku, bez względu na poglądy prawne wyrażone w orzeczeniach sądowych w innych sprawach. W orzecznictwie podkreśla się, iż działania naruszające tę zasadę muszą być konsekwentnie eliminowane przez uchylanie wadliwych z tego powodu rozstrzygnięć administracyjnych, już chociażby z uwagi na związanie wcześniej przedstawioną oceną prawną także i samego sądu administracyjnego (por. wyroki NSA: z dnia 21 października 1999 r., sygn. akt IV SA 1681/97 i z dnia 1 września 2010 r., sygn. akt I OSK 920/10, LEX 745376). Zatem ocena prawna traci moc wiążącą tylko w przypadku zmiany prawa, zmiany istotnych okoliczności faktycznych sprawy (ale tylko zaistniałych po wydaniu wyroku, a nie w wyniku odmiennej oceny znanych i już ocenionych faktów i dowodów) oraz w wypadku wzruszenia we właściwym trybie orzeczenia zawierającego ocenę prawną. Podsumowując, stwierdzić należy, zgodnie z poglądem Naczelnego Sądu Administracyjnego (wyrok z dnia 21 marca 2014 r., sygn. akt I GSK 534/12 ), że: "Przepis art. 153 P.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący, wobec czego ani organ administracji publicznej, ani sąd administracyjny orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie może pominąć oceny prawnej wyrażonej wcześniej w orzeczeniu, gdyż ocena ta wiąże go w sprawie. Uregulowanie zawarte w art. 153 P.p.s.a. oznacza, że orzeczenie sądu administracyjnego wywiera skutki wykraczające poza zakres postępowania sądowoadministracyjnego, bo jego oddziaływaniem objęte jest także przyszłe postępowanie administracyjne w danej sprawie. Z kolei, związanie samego sądu administracyjnego, w rozumieniu art. 153 P.p.s.a. oznacza, że nie może on formułować nowych ocen prawnych, które są sprzeczne z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania w razie stwierdzenia braku zastosowania się organu administracji publicznej do wskazań w zakresie dalszego postępowania." Rolą obecnie kontrolującego zaskarżoną decyzję Sądu jest ponowna ocena tejże decyzji z uwzględnieniem wskazań i oceny prawnej zawartej w wyroku WSA w Białymstoku z dnia 25 marca 2021 r., sygn. akt II SAB/Bk 18/21. W wyroku tym WSA w [...] przyjął, iż: "Oceniając zaś spełnienie żądania zawartego w pkt 2 wniosku skarżącej w kontekście udzielonej przez organ odpowiedzi w piśmie z dnia [...] października 2020 r. stwierdzać należy że nie stanowi ona pełnej informacji publicznej, o którą wystąpiła skarżąca. Wywiedziony przez skarżącą w tym zakresie wniosek dotyczył materiałów wykorzystanych do napisania Raportu, a zatem udostępnienie kserokopii Raportu, który nie zawiera wnioskowanych przez skarżącą informacji, nie stanowi realizacji tego wniosku. Skarżąca w pkt 2 wniosku z dnia [...] października 2020 r. sprecyzowała, które materiały wykorzystane do sporządzenia Raportu ją interesują, wskazując na wypełnione ankiety oraz wypełnione i podpisane narzędzia badawcze zawierające dane do pytań kluczowych 1, 4 i 5. Jak wynika z treści Raportu, pytania te brzmiały: w jakim zakresie nauczyciele dysponują zasobami do realizacji nowej podstawy programowej? (pytanie nr 1); czy nauczyciele w swoich planach dydaktycznych ujmują treści nowej podstawy programowej? (pytanie nr 4); w jaki sposób nauczyciele dokumentują realizację programów nauczania? (pytanie nr 5). Z zaprezentowanych w Raporcie wyników ewaluacji wynika natomiast, że odpowiedzi na ww. pytania uzyskano na podstawie: analizy ksiąg inwentarzowych zbiorów specjalnych (w zakresie dot. pytania nr 1), przeglądu programów nauczania złożonych w szkolnym zestawie programów oraz przeglądów planów dydaktycznych złożonych u dyrektora szkoły na rok szkolny 2019/2020 (w zakresie dot. pytania nr 4) oraz analizy dokumentów szkolnych – dzienników (w zakresie dot. pytania nr 5). W konsekwencji uznać należy, że poza wypełnionymi ankietami, wskazanymi przez skarżącą wprost w treści pytania sformułowanego w pkt 2 wniosku, oczekiwała ona udostępnienia jej narzędzi badawczych, które posłużyły analizie ww. dokumentacji szkolnej, będącej metodą badawczą zastosowaną w przedmiotowej ewaluacji w zakresie ww. pytań kluczowych. Metoda ta polega na przeglądzie istniejących dokumentów i danych, zaś jej efektem są narzędzia badawcze, które powstają wskutek jej zastosowania w praktyce (czy to notatki – wspomniane przez skarżącą w piśmie z dnia [...] czerwca 2020 r. czy też kwestionariusze analizy dokumentów itp.). Narzędzia te pozwalają na wyprowadzenie wniosków z przeprowadzonego tą metodą badania ewaluacyjnego oraz obrazują jego przebieg. Ze względu na fakt, że katalog metod badawczych wykorzystywanych do przeprowadzenia ewaluacji wewnętrznej nie został uregulowany prawnie, wykorzystuje się w niej wszelkie podejścia i metody stosowane w badaniach społecznych. Jedynie w treści § 22 ust. 1 pkt 1 i ust. 3 pkt 1 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 25 sierpnia 2017 r. w sprawie nadzoru pedagogicznego (Dz. U. 2020, poz. 1551) wskazano na analizę dokumentacji przebiegu nauczania, jako przykładowe działanie służące m.in. przeprowadzeniu ewaluacji wewnętrznej." Skoro zatem organ nie udostępnił skarżącej ani wnioskowanych wypełnionych ankiet, ani narzędzi badawczych powstałych wskutek analizy ww. dokumentacji szkolnej, przeprowadzonej w celu uzyskania odpowiedzi na pytania kluczowe nr 1, 4 i 5 Raportu, ani też nie odmówił udzielenia informacji publicznej w omawianym zakresie w drodze decyzji, a ponadto nie poinformował skarżącej, że: żądana informacja nie jest informacją publiczną, żądanej informacji publicznej nie posiada, bądź, że nie udziela informacji, w trybie art. 14 ust. 2 u.d.i.p., uznać należy, że pozostaje on w bezczynności w udostępnieniu informacji publicznej w zakresie pkt 2 wniosku skarżącej z dnia [...] października 2020 r. Podkreślić przy tym należy, że udostępnienie skarżącej treści Raportu, który wnioskowanych informacji nie zawiera, nie stanowi prawidłowego załatwienia jej wniosku w ww. zakresie", jak zaznaczył WSA w Białymstoku. Z powyżej przytoczonych in extenso wywodów WSA w Białymstoku wynika w sposób oczywisty, iż Sąd ten uznał, iż informacja objęta żądaniem zawartym w pkt 2 wniosku z dnia [...] października 2020 r. w postaci "materiałów wykorzystywanych do napisania raportu z ewaluacji wewnętrznej szkoły w roku szkolnym 2019/2020, tj. wypełnionych ankiet oraz wypełnionych i podpisanych raportów badawczych, zawierających dane do pytań kluczowych 1, 4, 5" stanowi informację publiczną. Nie jeśli zatem dopuszczalne – tak jak to uczynił Minister Sprawiedliwości w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji – dokonania ponownej oceny prawnej charakteru żądanej informacji objętej pkt. 2 wniosku z dnia [...] października 2020 r. Takie działanie, polegające na uznaniu, iż żądana informacja nie stanowi informacji publicznej, a jest dokumentem wewnętrznym narusza przepis art. 153 P.p.s.a., ani bowiem Sąd ani organy nie mogą formułować nowych ocen prawnych, które są sprzeczne z wyrażonym wcześniej poglądem w prawomocnym wyroku sądu administracyjnego. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ będzie zobowiązany zastosować poglądy prawne wyrażone w wyroku WSA w Białymstoku z dnia 25 marca 2021 r. sygn.. akt III SAB/Bk 18/21. Mając na względzie powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 P.p.s.a.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI