II SA/Wa 39/25

II SA/Wa 39/25 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2025-06-17
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-01-10
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Izabela Głowacka-Klimas /przewodniczący/
Łukasz Krzycki
Mateusz Rogala /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne
Policja
Skarżony organ
Komendant Policji
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2023 poz 171
art. 41 ust. 2 pkt 5
Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t. j.)
Dz.U. 2025 poz 383
art. 286 par. 1 w zw. z art. 12
Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas, Sędzia WSA Łukasz Krzycki, Asesor WSA Mateusz Rogala (spr.), , Protokolant starszy referent Edyta Brzezicka, , po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 czerwca 2025 r. sprawy ze skargi K. C. na rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z dnia [...] października 2024 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby oddala skargę
Uzasadnienie
Zaskarżonym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie rozkazem personalnym z dnia [...] października 2024 r. nr [...] Komendant Główny Policji, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 572, powoływanej dalej jako k.p.a.), utrzymał w mocy rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] sierpnia 2024 r. nr [...] zwalniający z dniem [...] sierpnia 2024 r. K.C. ze służby w Policji.
W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ podał, że wnioskiem z dnia [...] czerwca 2024 r. Komendant Powiatowy Policji w K. wystąpił do Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] o zwolnienie K.C. ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2023 r., poz. 171 ze zm.), tj. z uwagi na ważny interes służby. Jako przyczynę wniosku wskazano, że w dniu [...] kwietnia 2024 r. do Komendy Powiatowej Policji w K. wpłynęło postanowienie z dnia [...] kwietnia 2024 r. sygn. akt [...] asesora Prokuratury Rejonowej w K. o przedstawieniu K.C. zarzutu o to, iż w okresie od maja 2020 r. do sierpnia 2021 r. w D., działając w krótkich odstępach czasu w wykonaniu z góry powziętego zamiaru w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, doprowadziła Komendę Wojewódzką Policji w [...] do niekorzystnego rozporządzenia mieniem na łączną kwotę 4325,92 zł z tytułu zwrotu kosztów dojazdu do miejsca pełnienia służby w Posterunku Policji w D., wprowadzając w błąd Komendanta Powiatowego Policji w K., co do swojego miejsca zamieszkania i trasy dojazdu, w ten sposób, że składała co miesiąc wniosek o zwrot kosztów dojazdu do miejsca pełnienia służby na trasie R. – D. – R., wskazując że mieszka w K. ul. R., podczas gdy faktycznie zamieszkiwała w K. na ul. R., czym działała na szkodę Komendy Wojewódzkiej Policji w [...], tj. o przestępstwo z art. 286 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny (Dz. U. z 2024 r., poz. 17 ze zm., powoływanej dalej jako k.k.) w związku z art. 12 § 1 k.k.
Ponadto powołanym postanowieniem K.C. przedstawiono 18 zarzutów dotyczących w szczególności tego, iż w określonych dniach w latach 2021-2022, będąc funkcjonariuszem Posterunku Policji w D., przekroczyła swoje uprawnienia wynikające z art. 20 ust. 1c ustawy o Policji, w ten sposób, że w sposób nieuprawiony, bez podstaw faktycznych, bez wskazania sygnatury sprawy oraz bez związku z prowadzonymi czynnościami służbowymi, wielokrotnie dokonywała sprawdzenia określonych osób w policyjnych bazach danych CEPIK, KSIP oraz w bazie PESEL lub zlecała dokonanie takich sprawdzeń innemu funkcjonariuszowi Policji i pozyskała na potrzeby niezwiązane z realizacją zadań służbowych dane o określonych osobach, objęte tajemnicą służbową, czym działała na szkodę interesu prywatnego tychże osób oraz interesu publicznego w postaci zaufania obywateli do organów Policji i wymiaru sprawiedliwości, tj. o przestępstwa z art. 231 § 1 k.k.
Wyżej przywołane zarzuty postawione przez Prokuraturę Rejonową w K. są ponadto zbieżne z deliktami dyscyplinarnymi zarzucanymi policjantce i procedowanymi w Komendzie Powiatowej Policji w K. w dwóch odrębnych postępowaniach dyscyplinarnych.
W dalszej części wniosku z dnia [...] czerwca 2024 r. Komendant Powiatowy Policji w K. podniósł, że w podległej mu jednostce organizacyjnej Policji prowadzone są czynności wyjaśniające sygn. [...] dotyczące możliwości naruszenia dyscypliny służbowej przez K.C.. W ramach wskazanego postępowania przeprowadzono analizę materiału telewizyjnego pt. "[...]", wyemitowanego w telewizji [...] w dniu [...] marca 2024 r. oraz analizę materiałów śledztwa udostępnionych przez Prokuraturę Okręgową w K. sygn. akt [...]. Wskazano, iż wstępna ocena zebranego dotychczas materiału pozwala na przypuszczenie w zakresie możliwości popełnienia przestępstwa przez wymienioną, polegającego na tym, że po wejściu w posiadanie informacji wskazujących na możliwość popełnienia przestępstwa posiadania substancji odurzających przez ustaloną osobę, tj. wówczas czynnego funkcjonariusza Policji i jej partnera, zataiła ten fakt i wbrew ciążącemu na funkcjonariuszu Policji obowiązkowi wynikającemu z przepisów prawa, nie powiadomiła o powyższym przełożonego, bądź organów ścigania, tj. o czyn z art. 231 § 1 k.k. Ponadto w zgromadzonych materiałach znajduje się zapis rozmowy prowadzonej przez K.C. z L.G. (emerytowanym funkcjonariuszem Komendy Powiatowej Policji w K.), na podstawie której można wnioskować, iż wymieniona była świadkiem przechowywania w pomieszczeniu substancji, które opisuje używając określenia "[...]". Z nagrań wynika również, iż weszła w posiadanie informacji o możliwej kradzieży substancji odurzających zabezpieczonych w ramach działań funkcjonariuszy Komendy Powiatowej Policji w K. oraz ich sprzedaży innej osobie. Z treści zapisu kolejnej analizowanej rozmowy można wnioskować, iż była świadkiem co najmniej naruszenia nietykalności cielesnej przez ówczesnego funkcjonariusza Policji innej osoby za pomocą przedmiotu, który określa nazwą "[...]". Dodatkowo, jak słychać na nagraniu, mogła dokonywać ustaleń z potencjalnym sprawcą w zakresie przebiegu zdarzenia, o czym również nie poinformowała przełożonego, jak też organów ścigania.
We wniosku o zwolnienie Komendant Powiatowy Policji w K. powołał się również na długotrwałą nieobecność K.C. w służbie na przełomie lat 2023-2024, która obejmowała łącznie okres niemal 9 miesięcy i negatywnie wpływała na właściwe funkcjonowanie i realizację zadań w komórkach organizacyjnych podległej mu jednostki organizacyjnej Policji.
Po wszczęciu postępowania w sprawie zwolnienia K.C. ze służby w Policji Komendant Wojewódzki Policji w [...], działając na podstawie art. 43 ust. 4 ustawy o Policji, wezwał stronę pismem z dnia [...] lipca 2024 r. do wskazania zakładowej organizacji związkowej, o której mowa w art. 43 ust. 3 ustawy o Policji. W odpowiedzi strona w piśmie z dnia [...] lipca 2024 r. wskazała, że organizacją związkową, która będzie ją reprezentować, jest Zarząd Wojewódzki NSZZ Policjantów woj. [...].
Pismem z dnia [...] lipca 2024 r. organ I instancji wystąpił do Przewodniczącego Zarządu Wojewódzkiego NSZZ Policjantów woj. [...], z prośbą o wydanie opinii w przedmiocie zwolnienia K.C. ze służby w Policji, z uwagi na ważny interes służby. W odpowiedzi Przewodniczący Zarządu Wojewódzkiego NSZZ Policjantów woj. [...] w piśmie z dnia [...] lipca 2024 r., stwierdził, iż "na chwilę obecną ze względu na charakter postawionych zarzutów karnych i dyscyplinarnych (...) może się okazać, że w drodze ewentualnego postępowania sądowego postawione policjantce zarzuty karne się nie utrzymają". Wskazał ponadto, iż decyzja o zwolnieniu policjanta ze służby w tym trybie jest stosowana wyjątkowo i dlatego należy zachować szczególny obiektywizm i ostrożność, gdyż oprócz interesu służby organ musi kierować się również interesem funkcjonariusza.
W piśmie z dnia [...] lipca 2024 r. strona wniosła o zwrócenie się do Komendy Powiatowej Policji w K. o przekazanie określonej dokumentacji dotyczącej przebiegu jej służby; zwrócenie się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...] o przekazanie wyroków w przedmiocie mianowania na niższe stanowisko służbowe oraz w przedmiocie nagrody rocznej; wykonanie analizy porównawczej z wszystkich postępowań prowadzonych wobec jej osoby w Komendzie Powiatowej Policji w K. oraz analizy materiałów zgromadzonych w Prokuraturze Rejonowej w K.; zobowiązanie Komendy Powiatowej Policji w K. do wydania zestawienia, jakie czynności zostały podjęte wobec byłego funkcjonariusza tej jednostki organizacyjnej Policji oraz określonych funkcjonariuszy tej jednostki. Postanowieniem z dnia [...] lipca 2024 r. nr [...] Komendant Wojewódzki Policji w [...] odmówił uwzględnienia powyższych wniosków dowodowych.
Następnie, wskazanym na wstępie rozkazem personalnym z dnia [...] sierpnia 2024 r. Komendant Wojewódzki Policji w [...] zwolnił K.C. ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 w związku z art. 45 ust. 1 ustawy o Policji, z dniem [...] sierpnia 2024 r. Na podstawie art. 108 § 1 k.p.a. decyzji został nadany rygor natychmiastowej wykonalności.
Strona złożyła od tej decyzji odwołanie do Komendanta Głównego Policji.
W dalszej części uzasadnienia swojego rozstrzygnięcia organ odwoławczy stwierdził, że użycie przez ustawodawcę w art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji zwrotu "można zwolnić" oznacza, że zwolnienie takie ma charakter fakultatywny i pozostawione zostało tzw. uznaniu administracyjnemu. W rozpatrywanej sprawie istota rozstrzygnięcia sprowadza się do wyjaśnienia i oceny, czy w obecnym stanie faktycznym pozostawanie Karoliny Czajki w służbie narusza ważny interes służby.
Komendant Główny Policji podkreślił, że policjantów obowiązują szczególnie rygorystyczne wymagania w zakresie przestrzegania prawa i zasad etycznych. Funkcjonariusz Policji ma obowiązek dochowania wierności deklaracjom, które złożył składając ślubowanie, a także postępować w sposób, który nie budzi wątpliwości co do jego kwalifikacji etycznych. Musi mieć więc także świadomość tego, że sprawowanie funkcji publicznej łączy się nie tylko z pewnymi przywilejami, ale i ze zwiększonymi obowiązkami oraz pewnymi ograniczeniami nieznanymi innym grupom zawodowym.
W konsekwencji, zdaniem organu, już samo podejrzenie funkcjonariusza Policji o zachowanie karalne, zaprzeczające podjętym zobowiązaniom, naraża dobre imię służby, którego utrzymanie składa się na treść "ważnego interesu służby". Policjant, któremu przedstawiono zarzut popełnienia przestępstwa umyślnego, ściganego z oskarżenia publicznego, traci przymiot "nieskazitelności charakteru". Traci on również autorytet oraz wiarygodność w odbiorze społecznym, które to elementy są niezbędne do właściwego i skutecznego wykonywania obowiązków łączących się ze służbą w organach ścigania. Stąd też pozostawanie w służbie policjanta, który nie legitymuje się wskazanymi przymiotami, narusza ważny interes służby. Powyższa sytuacja wpływa bowiem demoralizująco na pozostałych funkcjonariuszy, a także rzutuje na powstanie negatywnego wizerunku Policji w odbiorze społecznym, co przekłada się na utratę zaufania do organów Państwa.
Organ podniósł, że w niniejszej sprawie jest bezsporne, iż postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2024 r. przedstawiono K.C. zarzut popełnienia przestępstw z art. 231 § 1 k.k. i art. 286 § 1 k.k. Czyny, o których popełnienie policjantka jest podejrzana, dotyczą przestępstw umyślnych ściganych z oskarżenia publicznego. Przedmiotem ochrony w odniesieniu do przestępstwa stypizowanego w art. 231 k.k. jest prawidłowa działalność instytucji państwowych i samorządu terytorialnego - główny przedmiot ochrony, oraz interes społeczny i prywatny - dodatkowy przedmiot ochrony. Nie bez znaczenia dla tej sprawy jest, iż sprawcą omawianego przestępstwa jest osoba pełniąca funkcję publiczną (funkcjonariusz publiczny - policjant). Istotne jest także to, że czyny te pozostają w ścisłym związku z wykonywanymi czynnościami służbowymi funkcjonariusza publicznego.
W ocenie organu, zachowanie funkcjonariusza Policji, które prowadzi do przedstawienia mu zarzutów o przestępstwo z art. 286 § 1 k.k. oraz szereg przestępstw z art. 231 § 1 k.k., stanowi jaskrawy przykład lekceważącego traktowania funkcji, którą K.C. pełniła jako policjant, a także braku szacunku do tego zawodu oraz etosu z nim związanego. Jako osoba, która w życiu zawodowym permanentnie styka się z objawami naruszeń przepisów prawa, nie tylko powinna mieć świadomość tego, jakie są konsekwencje określonego zachowania, ale przede wszystkim jakie skutki takie działanie wywołuje w sferze publicznej. Wiedza w społeczeństwie o tym, iż podejrzanym o popełnienie przestępstwa związanego z pełnieniem służby jest policjant, stanowi w tym przypadku również okoliczność obciążającą stronę. Informacja taka rzutuje przede wszystkim na opinię o samym funkcjonariuszu, ale również ma bezpośrednie przełożenie na ocenę społeczną formacji, w której pełni służbę. Nie ma wątpliwości, że istnieje sprzężenie zwrotne pomiędzy społeczną oceną jednostki a postrzeganiem przez członków społeczeństwa organizacji, do której ona należy. Skutkuje to w konsekwencji negatywnym odbiorem Policji w oczach opinii publicznej.
Organ uznał, że samo przedstawienie K.C., legitymującej się niemal 9-letnim stażem służby w Policji, łącznie aż 19 zarzutów popełnienia przestępstw umyślnych, ściganych z oskarżenia publicznego, nie tylko dyskredytuje ją jako osobę o nieposzlakowanej opinii, wymaganej przez art. 25 ust. 1 ustawy o Policji, ale też naraża na szwank dobre imię formacji zobowiązanej do ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego. W ocenie organu, czyny, o popełnienie których podejrzana jest skarżącą, nie licują z honorem, godnością i dobrym imieniem służby, o których mowa w rocie ślubowania policjanta. Powiązanie wymienionej ze sprawą karną dotyczącą wskazanych wyżej przestępstw sprawia, iż utraciła ona przymioty konieczne do pozostawania w szeregach formacji służącej społeczeństwu, do której podstawowych zadań należą między innymi ochrona życia i zdrowia ludzi oraz mienia przed bezprawnymi zamachami naruszającymi te dobra, a także ochrona bezpieczeństwa i porządku publicznego.
Zwolnienie strony ze służby w Policji po pierwsze stanowi zdecydowaną reakcję formacji policyjnej na przejawy łamania prawa i lekceważenia etosu zawodu przez jej członka, a po drugie jest sygnałem zwrotnym dla społeczeństwa wskazującym na to, że Policja jest w stanie sama oczyścić swoje szeregi, postępując bezkompromisowo wobec tych, którzy nie zasługują na to, by dalej w niej służyć i być z nią identyfikowani.
Organ wyjaśnił przy tym, że celem postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie jest wyłącznie ustalenie, czy okoliczności, w których uczestniczył dany policjant albo które są z nim związane, zagrażają dobru, jakim jest ważny interes służby. Zwolnienie policjanta ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji pozostaje przy tym bez związku z prowadzonym przeciwko funkcjonariuszowi postępowaniem karnym. Oznacza to, że zwolnienie może nastąpić przed zakończeniem postępowania karnego, a rozstrzygnięcie w sprawie karnej pozostaje bez wpływu na decyzję w przedmiocie zwolnienia. Zatem dokonywanie przez organy Policji w toku postępowania administracyjnego oceny zasadności przedstawionych K.C. zarzutów, czy też rozstrzyganie o jej winie lub niewinności, nie jest i nie byłoby uprawnione. Udowodnienie faktu popełnienia przez wymienioną zarzucanych jej czynów należy bowiem wyłącznie do organów ustawowo powołanych do ścigania przestępstw i następuje w ramach prowadzonego w konkretnej sprawie postępowania karnego. Natomiast ocena dowodów mających uzasadniać popełnienie przestępstwa należy do organów wymiaru sprawiedliwości - właściwego sądu. Organy Policji są natomiast zobligowane do uwzględnienia w toku postępowania administracyjnego samego faktu przedstawienia skarżącemu zarzutu popełnienia przestępstwa.
Organ powołał się także na okoliczność długotrwałej absencji K.C. w służbie spowodowanej m.in. przebywaniem na zwolnieniach lekarskich i podkreślił, że w żaden sposób nie kwestionuje zasadności wystawiania stronie zwolnień lekarskich, jak również nie podważa tego, iż okres przebywania na zwolnieniach lekarskich był usprawiedliwioną nieobecnością w służbie. Jednak nieobecność K.C. w służbie spowodowała znaczne trudności w zapewnieniu ciągłości służby w Posterunku Policji w D. oraz Komendzie Powiatowej Policji w K.. Wymagała bowiem realizowania przez innego funkcjonariusza dodatkowych obowiązków, co z kolei rzutowało na poziom i terminowość wykonywanych przez niego zadań. Zdaniem organu, strona powinna realizować zadania na poziomie odpowiadającym posiadanemu przygotowaniu i umiejętnościom, tymczasem od dnia [...] lipca 2023 r. nie wykonywała żadnych czynności z uwagi na przedstawianie zwolnień lekarskich obejmujących okres niemal 7 miesięcy, przy czym łącznie wymieniona nie pełniła służby przez okres ponad 13 miesięcy (związany też z zawieszeniem w czynnościach służbowych). Organ podniósł, że taka sytuacja nie sprzyja dobrej atmosferze w służbie. Działa bowiem demotywująco i demoralizująco na innych policjantów (zwłaszcza młodszych stażem), od których wymaga się pełnej dyspozycyjności. Niejednokrotnie może też rodzić napięcia i konflikty, jak również przyczyniać się do trudności z dyscypliną służbową w samej jednostce.
Odnosząc się do argumentacji odwołania, organ podniósł, że w niniejszej sprawie nie wymagała badania postawa funkcjonariusza, jaką przejawiał on w przeszłości w służbie, w szczególności jej wzorowy i nienaganny przebieg, czy też jego osiągnięcia zawodowe. Organ nie kwestionuje bowiem, że skarżąca pełniąc służbę w Policji cieszyła się nieposzlakowaną opinią. Był to warunek sine qua non, umożliwiający jej nieprzerwane kontynuowanie stosunku służbowego. Stąd też weryfikacja tych okoliczności byłaby bezprzedmiotowa.
K.C. wniosła na powyższy rozkaz personalny skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zaskarżając go w całości i wnosząc o jego uchylenie w całości, zasądzenie kosztów postępowania i rozpoznanie sprawy na rozprawie.
Zaskarżonemu rozkazowi zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na treść wydanego rozstrzygnięcia, tj.:
a. art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. poprzez dokonanie wybiórczej oraz sprzecznej z zasadami doświadczenia życiowego i logicznego rozumowania oceny materiału dowodowego zebranego w sprawie, a to w zakresie:
- ustalenia, że liczba postępowań dyscyplinarnych i zarzutów natury prawnokarnej co do przestępstw umyślnych dyskwalifikuje skarżącą w kwestii pozostawania w służbie policyjnej, w sytuacji, w której gdyby ową powierzchowną ocenę zastąpić należytym, wnikliwym i uczciwie pogłębionym przeanalizowaniem kontekstu i wszystkich istotnych okoliczności, z jakich dokładnie powodów skarżąca znalazła się w bardzo krótkim okresie podsądną w szeregu spraw natury dyscyplinarnej i karnej, niewątpliwie doszłoby do uznania, że nie ziściła się wcale konieczność ochrony "ważnego interesu służby", na którą powołały się organy orzekające w niniejszej sprawie;
- pominięcia okoliczności, że na przełomie lat 2022 i 2023 skarżąca złożyła w Prokuraturze Okręgowej w [...] zeznania, które były obciążające dla policjantów Komendy Powiatowej Policji w K. i które uruchomiły szereg inicjatyw i donosów kierowanych przeciwko skarżącej, w szczególności ze strony ówczesnego Kierownika Referatu Operacyjno-Rozpoznawczego Komendy Powiatowej Policji w K. poświadczającego nieprawdę na temat skarżącej, w sytuacji, w której rzeczone okoliczności silnie rzutują na kontekst i źródła problemów natury dyscyplinarnej i karnoprawnej u skarżącej, która bez swojej winy znalazła się pod szeregiem zarzutów, a wręcz przeciwnie, znalazła się w takowej sytuacji z przyczyn pozytywnych, zasługujących na pełną aprobatę i wsparcie, bo wynikających ze złożenia odważnych, rzetelnych zeznań na niekorzyść innych funkcjonariuszy Policji, tj. zgodnie z dobrze pojętym interesem Policji;
- nieuwzględnienia istotnych dla całokształtu sprawy okoliczności, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w [...] uchylił orzeczenie Komendanta Powiatowego Policji w K. i Komendanta Wojewódzkiego w [...] w przedmiocie stwierdzenia winy i wymierzenia kary przeniesienia na niższe stanowisko służbowe (wyrok prawomocny) oraz że Wojewódzki Sąd Administracyjny w [...] uchylił kolejne dwie decyzje i poprzedzające je rozkazy personalne Komendanta Powiatowego Policji w K. w przedmiocie nagrody rocznej i przeniesienia skarżącej na niższe stanowisko służbowe i to przy wyraźnym zaznaczeniu przez WSA w [...], że skarżąca została potraktowana przez organy zbyt surowo, biorąc pod uwagę nienaganny przebieg jej służby i że organy nie potrafiły w żaden sposób uzasadnić wymierzonej kary względem stopnia zawinienia w sytuacji, w której liczba uchylanych i zmienianych orzeczeń względem skarżącej dobitnie potwierdza wersję skarżącej o metodycznej, stronniczej próbie usunięcia jej z zawodu z uwagi na niechęć personalną określonych funkcjonariuszy wobec niej i stanowi o braku jej winy odnośnie do liczby i nagłości wszczętych wobec niej postępowań;
b. art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a. poprzez sporządzenie wadliwego uzasadnienia zaskarżonego rozkazu personalnego, nieodnoszącego się, wbrew dyspozycji tego przepisu, do całości odwołania i podniesionych w nim zarzutów oraz pomijającego szereg istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych, które skarżąca przytoczyła w odwołaniu, podczas gdy prawidłowo sporządzone uzasadnienie winno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej;
c. art. 138 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy wadliwego rozstrzygnięcia organu I instancji, pomimo że istniały oczywiste podstawy do jego uchylenia i odmiennego orzeczenia co do istoty sprawy, ewentualnie do przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
Skarżąca postawił także zarzut naruszenia prawa materialnego, tj. art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, poprzez błędną wykładnię pojęcia "ważnego interesu służby" i uznanie, że istniały uzasadnione przesłanki na gruncie ww. znamienia ustawowego stanowiącego klauzulę generalną, by zwolnić skarżącą ze służby w Policji, w sytuacji, w której w realiach niniejszej sprawy nie ma ku temu wystarczających podstaw, a zastosowana wykładnia "ważnego interesu służby" dokonana została z rażącym naruszeniem zasady adekwatności, proporcjonalności i słuszności, a także z nieuzasadnionym, zbyt daleko idącym naruszeniem dobrego interesu samego policjanta, tj. skarżącej.
W uzasadnieniu skargi skarżąca przedstawiła argumentację na poparcie postawionych zarzutów. W szczególności podkreśliła, że w jej ocenie błędne jest stanowisko organu, zgodnie z którym dla zastosowania art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji wystarczające jest samo podejrzenie popełnienia przestępstwa lub – tak jak w niniejszej sprawie – formalne postawienie zarzutu. Zwróciła uwagę, że postępowania karne wobec niej nie zostały zakończone. Następnie skarżąca opisała wydarzenia związane z relacjami pomiędzy funkcjonariuszami Komendy Powiatowej Policji w K., które w jej ocenie stanowiły tło postawionych jej następnie zarzutów.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Na rozprawie w dniu 17 czerwca 2025 r. skarżąca oświadczyła, że postępowanie przygotowawcze w zakresie 19 zarzutów wymienionych w zaskarżonej decyzji, zakończyło się skierowaniem do sądu aktu oskarżenia, jednak w postepowaniu przed sądem karnym nie odbyła się jeszcze żadna rozprawa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
W rozpoznawanej sprawie materialnoprawną podstawą rozkazu personalnego o zwolnieniu skarżącej ze służby w Policji był art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, który stanowi, że policjanta można zwolnić ze służby w przypadku, gdy wymaga tego ważny interes służby. Użyty przez ustawodawcę w ww. przepisie zwrot "można zwolnić", oznacza, że decyzja wydawana na jego podstawie ma charakter uznaniowy.
W orzecznictwie sądów administracyjnych powszechnie przyjmuje się, że kontrola decyzji opartej na uznaniu administracyjnym ma ograniczony zakres. Sprowadza się ona do zbadania, czy zaskarżona decyzja nie nosi cech dowolności, to jest czy organ administracji wybrał prawnie dopuszczalny sposób rozstrzygnięcia oraz czy wyboru takiego dokonał po ustaleniu i rozważeniu okoliczności istotnych dla sprawy. Kontrola sądowoadministracyjna nie obejmuje natomiast oceny, w jaki sposób organy administracji, realizując określoną politykę stosowania prawa, wypełniają treść pozasystemowych kryteriów słusznościowych czy celowościowych (por. m.in. wyrok NSA z dnia 19 maja 2011 r. sygn. akt I OSK 301/11, wszystkie powoływane orzeczenia są dostępne w internetowej bazie orzeczeń sądów administracyjnych). W konsekwencji w sprawach dotyczących fakultatywnego zwolnienia funkcjonariusza ze służby sądy administracyjne badają, czy decyzja o rozwiązaniu stosunku służbowego nie jest arbitralna lub podjęta przy użyciu niedozwolonych kryteriów. Nie mogą natomiast wkraczać w kompetencje właściwych organów i przesądzać o tym, czy dana osoba powinna nadal pozostać policjantem, czy też słuszne było wykluczenie jej z grona funkcjonariuszy formacji.
Rozwiązanie stosunku służbowego na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji wymaga wykazania przez organ, że zastosowanie instytucji przewidzianej w tym przepisie było niezbędne z uwagi na "ważny interes służby". Ustawa nie definiuje pojęcia "ważny interes służby". W orzecznictwie powszechnie przyjmuje się jednak, że przy odczytywaniu treści powyższego zwrotu należy sięgnąć przede wszystkim do przepisów regulujących cele i zadania Policji oraz szczególny status funkcjonariuszy tej formacji, a ponadto że w rachubę może wchodzić jedna realnie istniejąca przyczyna albo szereg okoliczności czy zdarzeń świadczących o tym, że dalsze pozostawanie policjanta w służbie koliduje z ważnym interesem Policji, a zatem że funkcjonariusz ten dla dobra macierzystej formacji, z przyczyn pozamerytorycznych, nie powinien kontynuować służby.
Zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy o Policji, Policja jest umundurowaną i uzbrojoną formacją służącą społeczeństwu i przeznaczoną do ochrony bezpieczeństwa ludzi oraz do utrzymywania bezpieczeństwa i porządku publicznego. Do podstawowych zadań tej formacji, w myśl ust. 2 art. 1 ustawy o Policji, należy między innymi ochrona mienia oraz życia i zdrowia ludzi, ochrona bezpieczeństwa i porządku publicznego, a ponadto zapobieganie łamaniu prawa, wykrywanie przestępstw i wykroczeń oraz ściganie ich sprawców. Realizacja tak ważkich zadań wymaga, aby funkcjonariuszami Policji były osoby o odpowiednich kwalifikacjach merytorycznych oraz posiadające niezbędną zdolność fizyczną i psychiczną do służby w formacjach mundurowych. Ponadto służbę w Policji mogą pełnić wyłącznie obywatele polscy o nieposzlakowanej opinii (art. 25 ust. 1 ustawy). Jakiekolwiek wątpliwości co do posiadania takiego przymiotu dyskwalifikują funkcjonariusza jako osobę zdolną do prawidłowego wykonywania obowiązków służbowych. Każdy, kto decyduje się na dobrowolne podjęcie służby w Policji, musi zdawać sobie z tego sprawę. Składa on bowiem ślubowanie, w którym zobowiązuje się między innymi do godnego zachowania w służbie i poza nią oraz należytej dbałości o dobro formacji, do której przystępuje. Musi mieć więc także świadomość tego, że sprawowanie funkcji publicznej łączy się nie tylko z pewnymi przywilejami, ale i ze zwiększonymi obowiązkami oraz pewnymi ograniczeniami nieznanymi innym grupom zawodowym. Funkcjonariuszom Policji przysługuje zwiększona ochrona trwałości stosunku służbowego, jednakże nie ma ona charakteru bezwzględnego i nie sięga ona tak daleko, jak tego oczekuje skarżąca. Ustawodawca w interesie policjantów reglamentuje dopuszczalne przyczyny zwolnienia ich ze służby. Jednocześnie dostrzega potrzebę prowadzenia racjonalnej polityki kadrowej w interesie Policji oraz konieczność wyposażenia organów tej formacji w instrumenty prawne niezbędne do podejmowania działań zmierzających do sprawnego funkcjonowania wszystkich komórek organizacyjnych oraz do budowania autorytetu państwa i zaufania obywateli do jego organów (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 18 maja 2022 r. sygn. akt III OSK 4517/21 oraz z dnia 14 czerwca 2023 r. sygn. akt III OSK 453/22). W tym między innymi celu została wprowadzona instytucja przewidziana w art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji.
W myśl zasad etyki zawodowej policjant powinien kierować się zasadami współżycia społecznego i postępować tak, aby jego działania prowadziły do pogłębiania społecznego zaufania do Policji oraz powinien dbać o społeczny wizerunek Policji, jako formacji i podejmować działania służące budowaniu zaufania do niej. Funkcjonariusz traci przymiot "nieposzlakowanej opinii" znajdując się w kręgu podejrzeń bądź insynuacji. Zatem nieposzlakowana opinia to także ogólna ocena danej osoby w sferze etycznej. Nieposzlakowany to ten, któremu nie można nic zarzucić, przypisać – nieskazitelny. Powyższe pojęcie odnosi się zarówno do sfery życia zawodowego jak i prywatnego. Utratę przymiotu nieposzlakowanej opinii nie powoduje wyłącznie karalność danej osoby. Taki skutek może wywołać także znalezienie się w kręgu podejrzeń bądź insynuacji. Zatem podejrzenie popełnienia przestępstwa świadczy o niespełnieniu wymogu nieskazitelnej postawy moralnej, która determinuje możliwość pełnienia służby publicznej (por. wyrok NSA z dnia 26 stycznia 2015 r. sygn. akt I OSK 2318/13).
Należy zgodzić się z organem, że w postępowaniu o zwolnienie ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji organ nie rozstrzyga, czy funkcjonariusz popełnił przestępstwo lub wykroczenie czy też nie oraz nie orzeka o jego winie bądź niewinności, gdyż takie ustalenia nie podlegają kognicji organu w tym postępowaniu (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31 października 2008 r. sygn. akt I OSK 1738/07). Również w orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego (por. m.in. wyrok z dnia 19 października 2004 r. sygn. K 1/04) wskazuje się, że istnienie wątpliwości co do zachowania przymiotów niezbędnych do sprawowania funkcji publicznych nie może - mimo niezakończonego jeszcze postępowania karnego - pozbawiać właściwych organów możliwości stosowania wobec funkcjonariuszy publicznych innych, pozakarnych dolegliwości. Takie środki prawne nie są tożsame ze stosowaniem sankcji karnych. Z uwagi na karnoprawną zasadę domniemania niewinności nie jest dopuszczalne jedynie uznanie winy i pociągnięcie do odpowiedzialności karnej bez postępowania sądowego zakończonego prawomocnym wyrokiem w sprawie karnej. Jednakże takich konstytucyjnych gwarancji nie można rozciągać na inne procedury ustawowe, których celem nie jest wymierzenie sankcji karnych. Zasada domniemania niewinności nie może być rozumiana tak szeroko, by wykluczała wiązanie z samym faktem toczącego się postępowania karnego jakichkolwiek konsekwencji prawnych, które w innych procedurach mogą oddziaływać na sytuację podejrzanego lub oskarżonego. Z tej przyczyny Sąd uznał za niezasadne zarzuty skargi dotyczące naruszenia przez organy konstytucyjnej zasady domniemania niewinności wyrażoną w art. 42 ust. 3 Konstytucji RP. Organy Policji nie były bowiem związane tą zasadą w postępowaniu w sprawie zwolnienia policjanta z uwagi na ważny interes służby.
Wydanie decyzji o zwolnieniu policjanta ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji wymaga natomiast wykazania przez organy Policji, że zastosowanie instytucji przewidzianej w tym przepisie było niezbędne z uwagi na "ważny interes służby". Zatem uwzględniając zastosowaną w tej sprawie podstawę zwolnienia skarżącej ze służby w Policji organ obowiązany był zgromadzić materiał dowodowy, który pozwalałby na ocenę zaistnienia tej przesłanki, jak i na wyważenie interesu społecznego i słusznego interesu strony, co pozostaje w związku z uznaniowym charakterem decyzji o zwolnieniu ze służby w Policji w oparciu o art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji. W tym zakresie, w ocenie Sądu, organ zebrał i rozpatrzył w sposób prawidłowy materiał dowodowy w tej sprawie.
Wymaga podkreślenia, że podstawą zastosowania przez organ art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji było stwierdzenie, iż przeciwko policjantowi prowadzone jest postępowanie karne, w toku którego w dniu [...] kwietnia 2024 r. asesor Prokuratury Rejonowej w K. przedstawił skarżącej łącznie 19 zarzutów. Pierwszy zarzut dotyczył tego, że w okresie od maja 2020 r. do sierpnia 2021 r. w D., działając w krótkich odstępach czasu w wykonaniu z góry powziętego zamiaru w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, doprowadziła Komendę Wojewódzką Policji w [...] do niekorzystnego rozporządzenia mieniem na łączną kwotę 4325,92 zł z tytułu zwrotu kosztów dojazdu do miejsca pełnienia służby w Posterunku Policji w D., wprowadzając w błąd Komendanta Powiatowego Policji w K., co do swojego miejsca zamieszkania i trasy dojazdu, w ten sposób, że składała co miesiąc wniosek o zwrot kosztów dojazdu do miejsca pełnienia służby na trasie R. – D. – R., wskazując że mieszka w K. na ul. R., podczas gdy faktycznie zamieszkiwała w K. na ul. R., czym działała na szkodę Komendy Wojewódzkiej Policji w [...], tj. o przestępstwo z art. 286 § 1 k.k. w związku z art. 12 § 1 k.k.
Kolejne 18 zarzutów dotyczyło w szczególności tego, iż: skarżąca w określonych dniach w latach 2021-2022, będąc funkcjonariuszem Posterunku Policji w D., przekroczyła swoje uprawnienia wynikające z art. 20 ust. 1c ustawy o Policji, w ten sposób, że w sposób nieuprawiony, bez podstaw faktycznych, bez wskazania sygnatury sprawy oraz bez związku z prowadzonymi czynnościami służbowymi, wielokrotnie dokonywała sprawdzenia określonych osób w policyjnych bazach danych CEPIK, KSIP oraz w bazie PESEL lub zlecała dokonanie takich sprawdzeń innemu funkcjonariuszowi Policji i pozyskała na potrzeby niezwiązane z realizacją zadań służbowych dane o określonych osobach, objęte tajemnicą służbową, czym działała na szkodę interesu prywatnego tychże osób oraz interesu publicznego w postaci zaufania obywateli do organów Policji i wymiaru sprawiedliwości, tj. o przestępstwa z art. 231 § 1 k.k.
Okoliczność wydania przez prokuratora wyżej opisanego postanowienia o postawieniu zarzutów nie budzi wątpliwości i nie jest kwestionowana przez skarżącą. Jak już podkreślono i na co słusznie zwracał uwagę organ w uzasadnieniu zaskarżonego rozkazu personalnego, w postępowaniu w sprawie zwolnienia policjanta ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji organy nie prowadzą ustaleń na okoliczność odpowiedzialności karnej funkcjonariusza. Oznacza to, że nie są uprawnione do samodzielnego ustalenia okoliczności istotnych z punktu widzenia tej odpowiedzialności. Podmiotami, które mają kompetencję do ustalania, czy skarżąca popełniła przestępstwo ścigane z oskarżenia publicznego, są w pierwszej kolejności organy prowadzące postępowanie przygotowawcze, a następnie sąd powszechny. Organ zasadnie uznał natomiast, że w realiach niniejszej sprawy sam fakt przedstawienia skarżącej zarzutów w postępowaniu karnym pozbawia ją przymiotu nieposzlakowanej opinii. Tym bardziej jeśli wziąć pod uwagę charakter stawianych skarżącej zarzutów związanych m.in. z wykonywaniem przez nią obowiązków służbowych. W ocenie Sądu, charakter przypisywanych skarżącej czynów karalnych świadczy o ich naganności z punktu widzenia pełnionej przez nią służby oraz podważa jej wiarygodność jako policjanta niezbędną do wykonywania czynności służbowych oraz godzą w dobre imię Policji, w której pełnił służbę. Policjant, aby mógł skutecznie wykonywać obowiązki służbowe, musi pozostawać poza jakimikolwiek podejrzeniami o prowadzenie działalności sprzecznej z prawem (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 października 2018 r. sygn. akt I OSK 812/17).
Jak również podkreśla się w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 czerwca 2021 r. sygn. akt III OSK 3006/21), postanowienie prokuratora o przedstawieniu zarzutów powinno być oceniane przez pryzmat przepisów ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks postępowania karnego (Dz. U. z 2025 r., poz. 46 ze zm., powoływanej dalej jako k.p.k.), które określają formę, treść i warunki wydania tej czynności procesowej. Zgodnie z art. 313 § 1 k.p.k. postanowienie o przedstawieniu zarzutów sporządza się, jeżeli dane istniejące w chwili wszczęcia śledztwa (lub dochodzenia) lub zebrane w jego toku uzasadniają dostatecznie podejrzenie, że czyn popełniła określona osoba. Chodzi więc o przypadek, w którym zostały przeprowadzone określone czynności dowodowe, które rozwiewają wątpliwości i pozwalają jednoznacznie na przypisanie konkretnej osobie określonego czynu przestępczego oraz zarzutu winy. Powyższe prowadzi do konkluzji, iż organ w toku postępowania nakierowanego na rozwiązanie stosunku służbowego z policjantem na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji w związku z postawieniem mu zarzutów popełnienia przestępstw nie ustala okoliczności ewentualnego popełnienia przestępstwa przez policjanta, lecz rozważa, czy w sytuacji przedstawienia skonkretyzowanego zarzutu popełnienia przestępstwa, zachodzi możliwość dalszego pozostawania policjanta w służbie, czy też ważny interes służby wymaga zwolnienia go ze służby.
Rolą organu w tym zakresie jest wybór jednego z przewidzianych przepisem ustawy rozstrzygnięć. Jak już wskazywano, ten etap postępowania jest objęty uznaniem administracyjnym organu. Ocena przez sądy administracyjne uznania nie polega jednak na ocenie słuszności wybranego przez organ rozwiązania, jeśli tylko organ wybrał rozwiązanie przewidziane przez ustawę. Przypadek taki zachodzi w rozpoznawanej sprawie, gdyż przepis ten przewiduje dwa prawnie dopuszczalne sposoby działania organu, a nie ulega wątpliwości, iż organ wybrał jeden z nich, tzn. zwolnił policjanta ze służby.
Z tych przyczyn zarzuty zarówno naruszenia prawa materialnego, jak i przepisów postępowania zmierzające w istocie do zakwestionowania intencji, którymi kierowały się organy wszczynające przeciwko skarżącej postępowanie karne, w toku którego doszło do wydania przez prokuratora postanowienia o postawieniu skarżącej zarzutów, należało ocenić jako niezasadne. Organ, a także sąd administracyjny rozpoznający niniejszą sprawę, nie są uprawnieni do podważania prawidłowości ustaleń dokonywanych przez prokuratora w ramach prowadzonego postępowania karnego.
Nie można ocenić również jako zasadnych zarzutów skargi dotyczących nieuwzględnienia przez organ okoliczności związanych z dotychczasową nienaganną służbą skarżącej. Jak już wyjaśniono, zasadniczym powodem zastosowania przez organ art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji było stwierdzenie, że wymaga tego ważny interes służby w związku z postawieniem skarżącej zarzutów popełnienia przestępstw ściganych z oskarżenia publicznego. Przebieg służby skarżącej, choć stanowił element stanu faktycznego oceniany przez organ, nie mógł mieć w świetle powyższych rozważań przesądzającego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy.
Sąd uznał, że organ zasadnie powołał się również na drugą okoliczność uzasadniającą zastosowanie w niniejszej sprawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, tj. długotrwałą nieobecność skarżącej w służbie. Jak już wielokrotnie podkreślano w orzecznictwie sądów administracyjnych nieobecność policjanta w służbie związana z długotrwałymi zwolnieniami lekarskimi (tak jak miało to miejsce w niniejszej sprawie) może stanowić uzasadnioną przyczynę do zwolnienia funkcjonariusza z uwagi na ważny interes służby (por. np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 23 listopada 2022 r. sygn. akt III OSK 4883/21; z dnia 18 lipca 2023 r. sygn. akt II OSK 1260/22 oraz z dnia 13 września 2023 r. sygn. akt III OSK 1626/22). Skutki przedłużającej się absencji chorobowej policjanta na funkcjonowanie Policji i dla interesu społecznego, tożsamego z dobrem formacji, są oczywiste i nie wymagają dowodzenia. Teza ta była wielokrotnie wypowiadana w orzecznictwie NSA. Faktem powszechnie znanym jest to, że etaty i środki, którymi dysponuje Policja, są niewystarczające. Zatem muszą być one wykorzystane jak najbardziej efektywnie, gdyż wymaga tego konieczność skutecznej realizacji zadań przydzielonych formacji. Oczywistym również jest, że zadania, które mają być wykonywane przez nieobecnego funkcjonariusza, muszą być przydzielane pozostałym funkcjonariuszom. Zwiększa to ich obciążenie, a w konsekwencji może negatywnie wpływać na jakość oraz terminowość realizowanych zadań. Taki stan rzeczy wymusza również konieczność podejmowania określonych działań przez przełożonych, którzy zmuszeni są do dokonywania między innymi stałych zmian grafików służby pełnionej przez podwładnych oraz innych czynności kadrowo-organizacyjnych. Organy Policji nie mogą być zatem pozbawione możliwości takiego doboru kadry, by służbę w omawianej formacji pełniły osoby o określonych predyspozycjach, a także zdolne fizycznie i psychicznie oraz wykazujące niezbędną dyspozycyjność do wykonywania obowiązków służbowych w czasie i rozmiarze adekwatnym do potrzeb Policji. Długotrwała nieobecność skarżącej w służbie w sposób oczywisty dezorganizowała pracę macierzystej jednostki Policji, co niewątpliwie kolidowało z ważnym interesem formacji. Również zatem z tej przyczyny Sąd ocenił, że zastosowanie przez organ art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji w realiach rozpoznawanej sprawy było prawidłowe.
Biorąc wszystkie powyższe okoliczności pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.), orzekł jak w sentencji.