II SA/Wa 389/16

II SA/Wa 389/16 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2016-07-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2016-03-08
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Andrzej Góraj
Anna Mierzejewska /przewodniczący sprawozdawca/
Eugeniusz Wasilewski
Symbol z opisem
6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne
Policja
Skarżony organ
Komendant Policji
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 1990 nr 30 poz 179
art. 99 ust 1 w zw. z art. 32
Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Anna Mierzejewska (sprawozdawca), Sędziowie WSA Eugeniusz Wasilewski, Andrzej Góraj, Protokolant specjalista Marek Kozłowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 lipca 2016 r. sprawy ze skargi S. K. na rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z dnia [...] stycznia 2016 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia prawa do uposażenia – oddala skargę –
Uzasadnienie
II SA/Wa 389/16
UZASADNIENIE
Komendant Główny Policji rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] stycznia 2016 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa, utrzymał w mocy decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] listopada 2015 r. nr [...], którą to decyzją organ odmówił S. K. przyznania prawa do uposażenia za okres od dnia [...] sierpnia 2015 r. do dnia [...] października 2015 r. i od dnia [...] października 2015 r. do dnia [...] listopada 2015 r.
Jako podstawę materialnoprawną organ wskazał art. 99 ust. 1 w zw. z art. 32 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2011 r. Nr 287, poz. 1687 ze zm.).
W motywach uzasadnienia organ wskazał, iż Komendant Główny Policji rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] lipca 2015 r. zwolnił S. K. z dniem [...] lipca 2015 r. ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust 2 pkt 5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji.
Komendant Główny Policji po rozpoznaniu odwołania rozkazem personalnym nr [...]z dnia [...] października 2015 r. uchylił zaskarżony rozkaz personalny i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia Komendantowi Głównemu Policji.
Decyzja została doręczona policjantowi w dniu 23 października 2015 r.
W dniu [...] października 2015 r. do Komendanta Głównego Policji wpłynęło wystąpienie S. K. z dnia [...] października 2015 r., w którym ww powołuje się na decyzję z dnia [...] października 2015 r. i zgłasza gotowość do niezwłocznego podjęcia służby w Policji na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym. Ponadto policjant wniósł o wypłatę zaległych pensji za okres od dnia zwolnienia tj. od [...] lipca 2015 r. do chwili obecnej wraz z odsetkami za zwłokę w wypłacie należności.
Pismem z dnia 4 listopada 2015 r. S. K. został poinformowany o swojej sytuacji faktycznej i prawnej wynikającej z faktu doręczenia decyzji [...] Ministra Spraw Wewnętrznych, stawienia się w służbie oraz konsekwencjach w zakresie prawa do uposażenia związanych z niepodjęciem służby.
W dniu [...] października do Komendy Głównej Policji wpłynął wniosek S. K. z dna [...] października 2015 r. o udzielenie urlopu wychowawczego w okresie od dnia [...]listopada 2015 r. do dnia [...] sierpnia 2016r. Urlopu udzielono rozkazem personalnym nr [...] Komendanta Głównego Policji z dnia [...] listopada 2015 r.
Następnie Komendant Główny Policji w dniu [...] listopada 2015 r. wydał rozkaz personalny nr [...], na mocy którego odmówił przyznana S. K. prawa do uposażenia za okres od dnia [...] sierpnia 2015 r. do dnia [...] października 2015 r. oraz od dnia [...] października 2015 r. do dnia [...] listopada 2015 r.
W stosunku do rozkazu został złożony wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Skarżący zarzucił naruszenie art. 99 ust. 1 oraz 126 ust 1 ustawy o Policji, wnosząc o jego uchylenie i przyznanie prawa do uposażenia wraz z odsetkami za zwłokę. W uzasadnieniu wniosku podkreślił, że po uchyleniu decyzji o zwolnieniu ze służby w Policji, złożył pisemne oświadczenie o gotowości podjęcia służby i wskazanie miejsca i terminu stawienia się do służby.
Przyznał, że w okresie od [...] sierpnia 2015 r. do dnia [...] października 2015 r. pozostawał poza służbą jednak mało to miejsce z winy organu.
Rozpoznając wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy Komendant Główny Policji wskazał, iż zgodnie z art. 100 ustawy o Policji, uposażenie policjanta składa się z uposażenia zasadniczego i z dodatków do uposażenia. Artykuł 99 ust. 1 tej ustawy stanowi natomiast, iż prawo do uposażenia powstaje z dniem mianowania policjanta na stanowisko służbowe. Natomiast stosownie do ust. 2 powołanego artykułu z tytułu służby policjant otrzymuje jedno uposażenie i inne świadczenia pieniężne określone w ustawie. Ponadto w myśl art. 106 ust. 3 powołanej ustawy, prawo do uposażenia wygasa z ostatnim dniem miesiąca, w którym nastąpiło zwolnienie policjanta ze służby lub zaistniały inne okoliczności uzasadniające wygaśniecie tego prawa. W świetle cytowanych przepisów nie powinno zatem budzić wątpliwości, że otrzymywanie uposażenia i innych świadczeń pieniężnych przez policjanta jest ściśle związane z pełnieniem przez niego służby. O pełnieniu służby można natomiast mówić tylko wówczas, gdy policjant jest uprawniony i zobowiązany do wykonywania obowiązków służbowych.
W myśl art. 42 ust. 1 ustawy o Policji uchylenie lub stwierdzenie nieważności decyzji o zwolnieniu ze służby w Policji z powodu jej wadliwości stanowi podstawę przywrócenia do służby na stanowisko równorzędne. Jeżeli zwolniony policjant w ciągu 7 dni od przywrócenia do służby nie zgłosi gotowości niezwłocznego jej podjęcia, stosunek służbowy ulega rozwiązaniu na podstawie art. 41 ust. 3 (art. 42 ust. 2 cytowanej ustawy). Stosownie natomiast do treści ust. 7 tego artykułu przepisy ust. 1-6 stosuje się odpowiednio do policjanta zwolnionego ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 i 9, jeżeli postępowanie karne zostało zakończone prawomocnym wyrokiem uniewinniającym albo orzeczeniem o umorzeniu postępowania z powodu niepopełnienia przestępstwa albo przestępstwa skarbowego lub braku ustawowych znamion czynu zabronionego.
Dalej organ przypomniał, że S. K. rozkazem personalnym nr [...] Komendanta Głównego Policji z dnia [...] lipca 2015 r., podlegającym natychmiastowym wykonaniu został zwolniony ze służby w Policji z dniem [...] lipca 2015 r., co oznacza, że od [...] sierpnia 2015 r. pozostawał poza służbą.
Sytuacja ta uległa zmianie dopiero w dacie doręczenia decyzji nr [...] Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia [...] października 2015 r, na mocy której powołany rozkaz personalny nr [...] został uchylony. Organ podkreślił, że dopiero z dniem doręczenia ww decyzji (tj. z dniem [...] października 2015 r.) decyzja ta weszła do obrotu prawnego, co skutkowało powrotem do sytuacji prawnej sprzed wydania uchylonego rozkazu personalnego nr [...] Komendanta Głównego Policji, czyli dopiero od [...] października 2015 r. S. K. ponownie stał się uprawniony i zobowiązany do świadczenia służby w Policji na dotychczasowym stanowisku.
Odnosząc się do uprawnień S. K. do uposażenia za okres od [...] października 2015 r. do [...] listopada 2015 r., organ wskazał, że wprawdzie po [...] października 2015 r. status S. K. uległ zmianie, jednak policjant nie podjął służby i w żaden sposób nie usprawiedliwił nieobecności w służbie. Wysłał oświadczenie drogą pocztową o gotowości podjęcia służby, jednak oświadczenie to nie zwalniało go z obowiązku stawienia się do służby.
Organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 42 ust. 4 ustawy o Policji prawo do uposażenia policjanta przywróconego do służby powstaje z dniem podjęcia służby, chyba że po zgłoszeniu do służy zaistniały okoliczności usprawiedliwiające niepodjęcie tej służby.
Organ podkreślił, że zgłoszenie przez policjanta gotowości do niezwłocznego podjęcia służby ma znaczenie wyłącznie w sytuacji, o której mowa w art. 42 ust 1 i 2 ustawy o Policji. Zgodnie bowiem z art. 42 ust 1 cytowanej ustawy uchylenie lub stwierdzenie nieważność decyzji o zwolnieniu ze służby w Policji z powodu jej wadliwości stanowi podstawę przywrócenia do służby na stanowisko równorzędne, przy czym w myśl ust 2 powołanego artykułu, jeżeli zwolniony policjant w ciągu 7 dni od przywrócenia do służby nie zgłosi gotowości niezwłocznego jej podjęcia, stosunek służbowy ulega rozwiązaniu na podstawie art. 41 ust 3.
Powołane przepisy regulują kwestie powrotu policjanta do służby, z którym stosunek służbowy został rozwiązany na mocy ostatecznej decyzji administracyjnej.
W przedmiotowej sprawie rozkaz personalny nr [...] Komendanta Głównego Policji z dnia [...] lipca 2015 r. nie stanowił ostatecznej decyzji administracyjnej, a jego wyeliminowane z obrotu prawnego nastąpiło w administracyjnym toku instancji na podstawie art. 138 § 2 kpa. Tryb ten nie pozwala na przyjęcie, że mamy do czynienia z przywróceniem do służby, o którym mowa w art. 42 ust 1 ustawy o Policji. Art 138 § 2 kpa nakłada na organ I instancji obowiązek ponownego rozpatrzenia danej sprawy w ramach tego samego postępowania administracyjnego, niezależne od tego, czy policjant zgłosił gotowość niezwłocznego podjęcia służby.
Policjant ma natomiast obowiązek w takiej sytuacji podjąć służbę na dotychczas zajmowanym stanowisku służbowym, chyba że zaistnieje przesłanka usprawiedliwiająca jego niestawiennictwo w służbie. W przypadku ww taka przesłanka zaistniała dopiero od dnia [...] listopada 2015 r., w której to dacie policjant rozpoczął korzystanie z udzielonego mu urlopu wychowawczego.
W konsekwencji organ uznał, że samo pozostawanie w okresie od [...] października 2015 r. do dnia [...] listopada 2015 r. w stosunku służbowym bez faktycznego pełnienia służby nie uprawnia skarżącego do uposażenia.
Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi S. K. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której zaskarżonemu rozkazowi personalnemu zarzucił naruszenie art. 99 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji polegające na jego błędnym zastosowaniu i przyjęciu, że prawo do uposażenia powstaje wyłącznie z dniem mianowania policjanta na stanowisko służbowe a nie z dniem reaktywacji stosunku służbowego w wyniku, zapadnięcia prawomocnego wyroku uniewinniającego funkcjonariusza od zarzucanego mu czynu.
Wniósł o uchylenie zaskarżonego rozkazu personalnego oraz poprzedzającego rozkazu personalnego oraz zasądzenie kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z treścią art. 42 ust. 1 ustawy o Policji uchylenie lub stwierdzenie nieważności decyzji o zwolnieniu ze służby w Policji z powodu jej wadliwości stanowi podstawę przywrócenia do służby na stanowisko równorzędne. Jeżeli zwolniony policjant w ciągu 7 dni od przywrócenia do służby nie zgłosi gotowości niezwłocznego jej podjęcia, stosunek służbowy ulega rozwiązaniu na podstawie art. 41 ust 3 (art. 42 ust. 2 cytowanej ustawy). Stosownie natomiast do treści ust. 7 tego artykułu przepisy ust. 1-6 stosuje się odpowiednio do policjanta zwolnionego ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 i 9, jeżeli postępowanie karne zostało zakończone prawomocnym wyrokiem uniewinniającym albo orzeczeniem o umorzeniu postępowania z powodu niepopełnienia przestępstwa albo przestępstwa skarbowego lub braku ustawowych znamion czynu zabronionego.
Podkreślenia wymaga ponadto, że w myśl art. 99 ust. 1 ustawy o Policji, prawo do uposażenia powstaje z dniem mianowania policjanta na stanowisko służbowe, zaś przepis art. 42 ust. 4 (stanowi, że prawo do uposażenia powstaje z dniem podjęcia służby, chyba że po zgłoszeniu do (służby zaistniały okoliczności usprawiedliwiające niepodjęcie służby.
Oznacza to, że pobieranie uposażenia i innych świadczeń pieniężnych przez funkcjonariusza związane jest ściśle z pełnieniem przez niego służby. O pełnieniu służby można jednak mówić jedynie w sytuacji, gdy policjant jest uprawniony oraz zobowiązany do wykonywania obowiązków służbowych i zadania takie wykonuje.
Powyższe prowadzi do konstatacji, iż prawo do uposażenia powstaje dopiero z dniem podjęcia służby, chyba że po zgłoszeniu do służby zaistniały okoliczności usprawiedliwiające niepodjęcie tej służby. Ustawa o Policji posługuje się różnymi zwrotami językowymi nawet na określenie tego samego albo zbliżonego stanu, co oczywiście nie jest pożądane, ale jedynym rozwiązaniem tego problemu jest odpowiednia interpretacja odpowiedniej normy prawnej. Taki sposób legislacji nie pozwala na zastosowanie w tym procesie wyłącznie zasad językowych. Należy wiec sięgnąć do innych metod wykładni prawa. Podjęcie służby w rozumieniu tego przepisu oznacza faktyczne wykonywanie zadań funkcjonariusza Policji w ramach istniejącego stosunku służbowego.
Należy zgodzić się z organem, że w przedmiotowej sprawie rozkaz personalny nr Komendanta Głównego Policji z dna [...] lipca 2015 r. nie stanowił ostatecznej decyzji administracyjnej, a jego wyeliminowane z obrotu prawnego nastąpiło w administracyjnym toku instancji na podstawie art. 138 § 2 kpa. Tryb ten nie pozwala na przyjęcie, że mamy do czynienia z przywróceniem do służby, o którym mowa w art. 42 ust 1 ustawy o Policji. Art 138 § 2 kpa nakłada na organ I instancji obowiązek ponownego rozpatrzenia danej sprawy w ramach tego samego postępowania administracyjnego, niezależne od tego, czy policjant zgłosił gotowość niezwłocznego podjęcia służby.
Policjant ma natomiast obowiązek w takiej sytuacji podjąć służbę na dotychczas zajmowanym stanowisku służbowym, chyba że zaistnieje przesłanka usprawiedliwiająca jego niestawiennictwo w służbie. W przypadku skarżącego taka przesłanka zaistniała dopiero od dnia [...] listopada 2015 r., w której to dacie policjant rozpoczął korzystanie z udzielonego mu urlopu wychowawczego.
W konsekwencji organ prawidłowo uznał, że samo pozostawanie w okresie od [...] października 2015 r. do dnia [...] listopada 2015 r. w stosunku służbowym bez faktycznego pełnienia służby nie uprawnia skarżącego do uposażenia.
Podobne stanowisko zajął również Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 9 kwietnia 2001 r., sygn. akt II SA 94/01, gdzie jednoznacznie wskazał, iż samo pozostawanie w stosunku służbowym bez podejmowania służby nie jest wystarczające, aby domagać się za ten okres uposażenia. Prawo do uposażenia powiązane jest bowiem z faktycznym podejmowaniem służby.
Reasumując, stwierdzić należy, iż organy trafnie uznały, że samo pozostawanie w stosunku służbowym nie stanowi podstawy do przyznania uposażenia za ten okres, bowiem uzależnione jest od faktycznego świadczenia służby.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 132 i art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), orzekł jak w sentencji.