II SA/Wa 388/24

II SA/Wa 388/24 - Postanowienie WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2024-09-13
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-03-20
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Dorota Kozub-Marciniak /sprawozdawca/
Ewa Radziszewska-Krupa /przewodniczący/
Joanna Kube
Symbol z opisem
6246 Orzeczenia Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej
Hasła tematyczne
Żołnierze zawodowi
Skarżony organ
Centralna Wojskowa Komisja Lekarska
Treść wyniku
Odrzucono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 58 § 1 pkt.1, art. 3 § 2 pkt.1 i  4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa, Sędzia WSA Joanna Kube, Asesor WSA Dorota Kozub-Marciniak (spr.), Protokolant specjalista Joanna Głowala po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 września 2024 r. sprawy ze skargi L.O. na orzeczenie Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w W. z dnia [...] stycznia 2024 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia istnienia inwalidztwa i jego związku ze służbą wojskową lub chorobami powstałymi w związku ze służbą wojskową postanawia: odrzucić skargę
Uzasadnienie
L. O. (dalej, jako: skarżący) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na orzeczenie Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w W. (dalej, jako: CWKL) z dnia [...] stycznia 2024 r. Nr [...]w przedmiocie ustalenia istnienia inwalidztwa i jego związku ze służbą wojskową lub chorobami powstałymi w czasie służby.
W uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia wskazano, że w dniu [...] listopada 2023 r. Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska w Z. (RWKL) działając na skierowanie Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego w Z. z dnia [...] października 2023 r. w celu ustalenia istnienia inwalidztwa i jego związku ze służbą wojskową lub chorobami powstałymi w czasie służby wojskowej, wydała orzeczenie Nr [...], w którym uznała skarżącego za zdolnego do zawodowej służby wojskowej - kategoria Z, Zał. 1 Grupa IV rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 7 czerwca 2022 r. w sprawie orzekania o zdolności do służby wojskowej oraz trybu postepowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. z 2022 r. poz. 1243 ze zm., dalej, także jako: rozporządzenie). W punkcie 8 orzeczenia rozpoznano następujące jednostki chorobowe:
1. Zespół bólowy kręgosłupa L/S na tle choroby zwyrodnieniowej [...]- § 62 pkt 2,
2. Zmiany zwyrodnieniowo-dyskopatyczne kręgosłupa L-S. Cechy niestabilności pogranicza L-S - § 34 pkt 6,
3. Zwężenie przestrzeni międzykręgowej [...]- § 34 pkt 5,
4. 22% utraty zdolności żucia - § 24 pkt 1,
5. Tatuaż lewego przedramienia - § 2 pkt 8.
Uznano, że schorzenie w pkt 1 rozpoznania pozostaje w związku ze służbą wojskową - podstawa orzeczenie RWKL w Z. Nr [...]z dnia [...] września 2023 r., pozostałe schorzenia pozostają bez związku ze służbą wojskową. Orzeczono kategorię zdrowia Z – Zał. 1 Grupa IV - zdolny do zawodowej służby wojskowej. Orzekanego nie zaliczono do żadnej grupy inwalidztwa z ogólnego stanu zdrowia, do żadnej grupy inwalidztwa w związku ze służbą wojskową oraz do żadnej grupy inwalidztwa w związku ze służbą wojskową, powstałego wskutek wypadku/choroby, z tytułu których przysługują świadczenia odszkodowawcze. Nie wyznaczono terminu kontrolnego badania.
Od tego orzeczenia skarżący złożył odwołanie do Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w W.. W treści odwołania zakwestionował orzeczoną kategorię zdolności do zawodowej służby wojskowej. Do odwołania dołączono dokumentację znaną komisji I instancji.
CWKL po analizie całokształtu zgromadzonej dokumentacji orzeczniczej stwierdziło, że wniesione odwołanie jest bezzasadne. W aktach sprawy znajduje się dokumentacja medyczna z leczenia neurologicznego zespołu bólowego kręgosłupa odcinka L/S po wypadku z dnia [...] lutego 2023 r. uznanego kwalifikacją prawną CWCR OZ w W. Nr Od [...] z dnia [...] czerwca 2023 r. Z danych z protokołu powypadkowego wynika, ze do wypadku doszło podczas wykonywaniu obowiązków służbowych na poligonie w wyniku rozwijania linii gaśniczej na nierównym terenie w wyniku nagłego obciążenia pleców całym ciężarem ciała. Zastosowano leczenie ambulatoryjne objawowe. W wyniku tego zdarzenia RWKL w Z. wydała dwa orzeczenia, tj. orzeczenie Nr [...] z dnia [...] czerwca 2023 r., w którym rozpoznała dyskopatię odcinka L-S z niestabilnością w odcinku L-S § 34 pkt 6 oraz przeciążeniowy zespół bólowy w odcinku L-S § 62pkt 2 i orzeczono o potrzebie udzielenia ulg w służbie w postaci zwolnienia z zajęć i egzaminów z WF na okres trzech miesięcy oraz orzeczenie Nr [...] w którym rozpoznała I. Przeciążeniowe zaostrzenie przewlekłego zespołu bólowego kręgosłupa L-S na tle choroby zwyrodnieniowej kręgów L4/L5/S1 ustalając długotrwały uszczerbek na zdrowiu w wysokości 6% wg pozycji 94c wykazu ustalającego normy oceny uszczerbku na zdrowiu stanowiącego załącznik nr 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 sierpnia 2003 r. w sprawie ustalania stopnia uszczerbku na zdrowiu oraz związku śmierci żołnierzy ze służbą wojskową wskutek wypadku lub choroby (Dz. U. z 2014 r., poz. 839 z późn. zm.). CWKL zaznaczyła, że skarżący pełnił służbę wojskową od 1 października 2007 r. do 21 grudnia 2007 r. jako podchorąży WSOWL, a następnie zawodową służbę wojskową od 1 sierpnia 2008 r. do 30 września 2023 r. na stanowiskach starszego mechanika, starszego operatora, ratownika, dowódcy zastępu, technik - zwolniony z zawodowej służby wojskowej nie ze względu na stan zdrowia. W zgromadzonej dokumentacji orzeczniczej brak jest danych, aby żołnierz pełnił służbę wojskową w warunkach szkodliwych dla zdrowia, o których mowa w art. 281 ust. 6 ustawy z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny, ani na stanowiskach określonych jako stanowiska o szczególnych właściwościach, o których mowa w art. 281 ust. 7 ustawy z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny. Skarżący nie przedłożył też żadnej dokumentacji wskazującej na wystąpienie w trakcie służby wojskowej innych wypadków pozostających w związku z tą służbą, poza wymienionym w zaskarżonym orzeczeniu. Jak wynika z karty skierowania WBE orzekany został zwolniony ze służby wojskowej [...] września 2023 r. i nie posiada grupy inwalidzkiej.
W ramach postępowania orzeczniczego RWKL działając na skierowanie WBE zleciła stosowne badania i konsultacje. Rtg kręgosłupa szyjnego i L/S wykazały zmiany zwyrodnieniowo-dyskopatyczne [...] oraz [...] z cechami niestabilności pogranicza L/S. W konsultacji ortopedycznej z dnia [...] października 2023 r. potwierdzono zmiany zwyrodnieniowo-dyskopatyczne kręgosłupa szyjnego i lędźwiowo-krzyżowego w oparciu o wyniki Rtg i MRI kręgosłupa oraz zgłaszane dolegliwości bólowe kręgosłupa L-S w wyniku wypadku na poligonie. Konsultacja neurologiczna z dnia [...] października 2023 r. wykazała chorobę zwyrodnieniowo-dyskopatyczną kręgosłupa L/S z uciskiem struktur na pograniczu poziomie L5/S1, objawy korzeniowe dodatnie obustronnie, objawy rozciągowe symetryczne, czucie powierzchowne niezaburzone - przeciążeniowy zespól bólowy kręgosłupa L/S.
CWKL podniosła, że stopień nasilenia stwierdzonych w rozpoznaniu schorzeń został właściwie ustalony. Skarżący wymaga kontynuacji leczenia w Poradni Neurologicznej i Rehabilitacyjnej, ale obecne nasilenie objawów chorobowych nie powoduje aktualnie znacznego stopnia upośledzenia sprawności ustroju. Dlatego orzeczono kategorię Z - zdolny do zawodowej służby wojskowej i nie zaliczono orzekanego do żadnej grupy inwalidztwa. Zdaniem organu odwoławczego, zaskarżone orzeczenie zostało wydane zgodnie ze stanem faktycznym i obowiązującymi przepisami. Brak jest merytorycznych i prawnych podstaw do uchylenia zaskarżonego orzeczenia RWKL.
Z tym rozstrzygnięciem skarżący nie zgodził się i wywiódł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
Skarżący nie zgodził się z zakwalifikowaniem go do grupy "zdolny do zawodowej służby wojskowej", co powoduje brak zaliczenia stwierdzonych schorzeń do grupy inwalidzkiej. Wniósł o zmianę zaskarżonego orzeczenia poprzez orzeczenie o niezdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej, ewentualnie uchylenie zaskarżonego orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi.
Skarżący w pierwszej kolejności zarzucił naruszenie art. 12 § 1, art. 7, art. 77 § 1, art. 35 § 1 i 3, art. 36 § 1 i 2 K.p.a., przedstawił krótko przebieg postępowania wskazując na przewlekłość tego postępowania. Podniósł, że w zaskarżonym orzeczeniu nie został pouczony co do prawa odwołania lub skutków zrzeczenia się odwołania albo wniesienia powództwa do sądu powszechnego lub skargi do sądu administracyjnego - art. 112 K.p.a. Podano jedynie informacje, że orzeczenie jest ostateczne w trybie postępowania wojskowych komisji lekarskich. Dodatkowo nie zastał poinformowany zgodnie z art. 10 § 1 K.p.a. o możliwości wypowiedzenia się w sprawie przed wydaniem zaskarżonego orzeczenia.
Dalej organ wskazał, że organ nie uwzględnił wcześniejszych badań i konsultacji czym naruszył art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a. Skarżący przytoczył konkretne dokumenty i przedstawił ich wartość dowodową.
Zdaniem skarżącego CWKL nie wzięła również pod uwagę art. 332 ustawy z dnia 11 marca 2022 r. o Obronie Ojczyzny. Skarżący nie jest w stanie – z uwagi na stan zdrowia – spełnić wytycznych wskazanego przepisu prawa.
Skarżący podkreślił, że dolegliwości spowodowane zdarzeniem z dnia [...] lutego 2023r. nie ustępują, utrudniają mu normalne funkcjonowanie. Ból kręgosłupa towarzyszy mu cały czas, nasila się m.in. przy podnoszeniu cięższych przedmiotów, schylaniu się, dłuższym chodzeniu lub dłuższej pozycji siedzącej np. praca przy komputerze. Cały czas zażywa środki przeciwbólowe.
Skarżący opisał ponadto kwestie związane z orzekaniem przez organ w zakresie uszczerbku na zdrowiu, zmiany przepisów wykonawczych i podał, iż do dnia wniesienia skargi nie uzyskał stosownego rozstrzygnięcia w tej sprawie.
Zdaniem skarżącego, CWKL wydając orzeczenie nie wzięła również pod uwagę czynników niebezpiecznych, które mogą wystąpić na stanowisku pracy i mogą wpłynąć na stan zdrowia, a co za tym idzie na zdolność do zawodowej służby wojskowej. Skarżący odniósł się szczegółowo do tej kwestii.
Dodatkowo skarżący wskazał na art. 229 § 4 Kodeksu pracy, wyjaśnił, że towarzyszący ból kręgosłupa uniemożliwia mu podjęcie pracy, co wpływa na sytuację finansową jego rodziny. Skarżący uważa, że uszczerbek na zdrowiu spowodowany urazem doznanym dnia [...] lutego 2023r. podczas pełnienia obowiązków służbowych (akcja ratowniczo.-gaśnicza na terenie poligonu w S. dyskwalifikuje go z możliwości pełnienia służby jako żołnierz zawodowy.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o:
1. odrzucenie skargi w części dotyczącej inwalidztwa i jego związku ze służbą wojskową lub chorobami powstałymi w czasie służby, uznając, iż w tej części sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego;
2. oddalenie skargi w części dotyczącej zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej; organ w tym zakresie podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia; zarzuty skargi organ uznał za pozbawione racji
W piśmie procesowym z dnia [...] kwietnia 2024 r. skarżący podtrzymał zarzuty i wnioski skargi, a w kolejnym piśmie z dnia [...]maja 2024 r. – również podtrzymując swoje stanowisko – uzupełnił dokumentację dowodową dotycząca jego stanu zdrowia, wnosząc o jej uwzględnienie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Sąd administracyjny rozpoznając skargę w pierwszej kolejności bada, czy wniesiona skarga jest dopuszczalna. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, ze zm. dalej, jako: P.p.s.a.), sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego.
Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest orzeczenie CWKL wydane w zakresie ustalenia istnienia inwalidztwa i jego związku ze służbą wojskową lub chorobami powstałymi w czasie służby.
Wskazać należy, że zgodnie z § 7 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 24 sierpnia 2012 r. w sprawie wojskowych komisji lekarskich oraz określenia ich siedzib, zasięgu działania i właściwości (Dz. U. z 2021 r., poz. 1013 ze zm.), wojskowe komisje lekarskie orzekają o:
1) zdolności fizycznej i psychicznej do czynnej służby wojskowej;
2) zdolności do służby w poszczególnych rodzajach Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej oraz rodzajach wojsk i służb, a także na poszczególnych stanowiskach służbowych i poza granicami państwa oraz o zdolności do zawodowej służby wojskowej z ograniczeniami;
3) uszczerbku na zdrowiu wskutek wypadku lub choroby;
4) związku choroby i ułomności ze szczególnymi właściwościami lub warunkami czynnej służby wojskowej, służby w SKW i SWW lub zasadniczej służby wojskowej w jednostkach organizacyjnych obrony cywilnej albo z działaniami wojennymi lub mającymi charakter wojenny, a także z zatrudnieniem w miejscach, o których mowa w art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 2 września 1994 r. o świadczeniu pieniężnym i uprawnieniach przysługujących żołnierzom zastępczej służby wojskowej przymusowo zatrudnianym w kopalniach węgla, kamieniołomach, zakładach rud uranu i batalionach budowlanych;
5) związku śmierci z czynną służbą wojskową, ze służbą w SKW i SWW albo z działaniami wojennymi lub mającymi charakter wojenny;
6) inwalidztwie, niezdolności do pracy i niezdolności do samodzielnej egzystencji;
7) związku inwalidztwa z czynną służbą wojskową albo ze służbą w SKW i SWW;
8) potrzebie udzielenia żołnierzowi urlopu zdrowotnego.
W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że orzeczenia komisji lekarskich dzielą się na dwie zasadnicze grupy.
Pierwsza z nich obejmuje kwestie zaliczenia danej osoby do określonej kategorii zdolności do służby. Orzeczenia w tych sprawach są wiążące dla organu w sprawie powołania danej osoby do służby lub zwolnienia ze służby. Podlegają one zaskarżeniu do sądów administracyjnych na podstawie art. 3 § 2 pkt 1 P.p.s.a.
Druga grupa orzeczeń, to orzeczenia ustalające schorzenia danej osoby, ich związek ze służbą i stopień inwalidztwa. Są one poddawane kontroli przez sądy powszechne w ramach odwołań od decyzji, wydawanych w innych postępowaniach przez organy właściwe w sprawach odszkodowawczych lub emerytalno-rentowych.
Orzecznictwo sądów administracyjnym jednoznacznie stoi na stanowisku, że do zakresu kognicji sądów administracyjnych nie należy rozpatrywanie skarg na orzeczenia komisji lekarskich stwierdzających związek choroby lub inwalidztwa ze służbą (uchwała Składu Siedmiu Sędziów Sądu Najwyższego z dnia 27 października 1999 r., sygn. akt III ZP 9/99, Państwo i Prawo 2000/5 s. 114, postanowienie siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 listopada 2000 r., sygn. akt OSA 1/100, ONSA 2001/2/47).
Orzeczenia z tej drugiej grupy mają wyłącznie charakter orzeczenia wstępnego, jako jedna z przesłanek ustalenia prawa do określonych świadczeń, ich zakresu i wysokości. W konsekwencji nie podlegają one zaskarżeniu do sądu administracyjnego, gdyż sprawy orzekania o inwalidztwie i związku schorzeń ze służbą nie należą do jego właściwości (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 30 kwietnia 2010 r., sygn. akt I OSK 93/10; z dnia 29 maja 2008 r., sygn. akt II OSK 667/08; uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 stycznia 1998 r., sygn. akt OPS 8/9; postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 września 2017 r., sygn. akt II SA/Wa 1116/1; postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 maja 2017 r., sygn. akt II SA/Wa 108/17).
Będące przedmiotem skargi orzeczenie CWKL z dnia [...] stycznia 2024 r. wydane zostało w przedmiocie ustalenia istnienia inwalidztwa i jego związku ze służbą wojskową lub chorobami powstałymi w czasie służby.
Orzeczenie to należy do drugiej omawianej grupy orzeczeń, niemających samodzielnego bytu i niepodlegających kontroli sądów administracyjnych. Ustalenia Sądu w tym zakresie nie zmienia zawarte w treści tego orzeczenia dodatkowe wskazanie "zdolny do zawodowej służby wojskowej". W sprawie jest bowiem bezsporne, że orzeczenie zostało wydane na skutek skierowania wystosowanego do komisji lekarskiej Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego w Z.w celu ustalenia istnienia inwalidztwa i jego związku ze służbą wojskową lub chorobami powstałymi w czasie służby.
Orzeczenie to nie dotyczy ustalenia kategorii zdolności do służby ani kandydata, ani funkcjonariusza w celu oceny, czy jest on zdolny do pełnienia służby na zajmowanym stanowisku. Skarżący nie został poddany badaniu jako kandydat do służby ani jako funkcjonariusz pełniący służbę. Skarżący służby nie pełni, nie zajmuje żadnego stanowiska, jest byłym funkcjonariuszem (zwolniony ze służby w dniu [...] września 2023 r.). Zaskarżone orzeczenie nie stanowi orzeczenia w przedmiocie zdolności do zawodowej służby wojskowej, ale orzeczenie w przedmiocie ustalenia istnienia inwalidztwa i jego związku ze służbą wojskową lub chorobami powstałymi w czasie służby, które kontroli sądu administracyjnego nie podlega. Tego rodzaju orzeczenia nie mają samodzielnego bytu. Poddawane są kontroli przez sądy powszechne w ramach odwołań od decyzji wydawanych w innych postępowaniach przez organy właściwe w sprawach emerytalno-rentowych lub odszkodowawczych.
Biorąc zatem pod uwagę powyższe rozważania, należy stwierdzić, że rozpoznawana sprawa nie ma charakteru sprawy administracyjnej, gdyż zaskarżony akt nie mieści się w katalogu aktów prawnych lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. – i jako taki – nie podlega kontroli sądowoadministracyjnej.
Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.