II SA/Wa 387/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2024-10-22
NSAAdministracyjneŚredniawsa
prawo pracyukład zbiorowy pracydostęp do aktpostępowanie administracyjnezażalenieniedopuszczalnośćinspekcja pracyprawo układowe

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę Związku Zawodowego na postanowienie Głównego Inspektora Pracy stwierdzające niedopuszczalność zażalenia na pismo pracownika Okręgowego Inspektoratu Pracy dotyczące udostępnienia akt układu zbiorowego pracy.

Związek Zawodowy domagał się wglądu do akt rejestru Zakładowego Układu Zbiorowego Pracy i możliwości sporządzania kopii. Okręgowy Inspektor Pracy poinformował o możliwości wglądu pod nadzorem, bez możliwości kopiowania, w formie pisma pracownika. Główny Inspektor Pracy stwierdził niedopuszczalność zażalenia na to pismo, wskazując, że nie jest ono postanowieniem i nie podlega zaskarżeniu, a sprawy układów zbiorowych regulowane są przepisami szczególnymi, nie Kodeksem postępowania administracyjnego. WSA w Warszawie oddalił skargę, podzielając stanowisko GIP.

Sprawa dotyczyła skargi Związku Zawodowego na postanowienie Głównego Inspektora Pracy (GIP), które stwierdziło niedopuszczalność zażalenia na pismo pracownika Okręgowego Inspektoratu Pracy. Związek Zawodowy zwrócił się o wgląd do akt rejestru Zakładowego Układu Zbiorowego Pracy i możliwość sporządzania kopii. Pracownik OIP poinformował o możliwości wglądu pod nadzorem, ale bez możliwości kopiowania, powołując się na rozporządzenie MPiPS z 2001 r. Związek Zawodowy wniósł zażalenie, twierdząc, że pismo powinno być postanowieniem i że naruszono jego prawo do sporządzania kopii oraz prawo do dwuinstancyjnego postępowania. GIP stwierdził niedopuszczalność zażalenia, argumentując, że pismo OIP nie jest postanowieniem, a sprawy układów zbiorowych pracy są regulowane przepisami szczególnymi (Kodeks pracy i rozporządzenie MPiPS), które wyłączają stosowanie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego w zakresie udostępniania akt i możliwości zaskarżenia. WSA w Warszawie oddalił skargę, uznając, że GIP prawidłowo stwierdził niedopuszczalność zażalenia. Sąd podkreślił, że pismo OIP miało charakter informacyjny, nie było postanowieniem w rozumieniu k.p.a., a przepisy dotyczące układów zbiorowych pracy są kompletne i nie przewidują możliwości wniesienia zażalenia czy skargi do sądu administracyjnego na czynności organu w tym zakresie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, pismo to nie jest postanowieniem w rozumieniu Kodeksu postępowania administracyjnego i nie podlega zaskarżeniu w drodze zażalenia, ponieważ sprawy dotyczące układów zbiorowych pracy są regulowane przepisami szczególnymi, które wyłączają stosowanie k.p.a. w tym zakresie.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że pismo pracownika OIP miało charakter informacyjny i nie rozstrzygało o istocie sprawy administracyjnej. Ponadto, przepisy Kodeksu pracy i rozporządzenia MPiPS z 2001 r. dotyczące układów zbiorowych pracy są kompletne i nie przewidują możliwości wniesienia zażalenia na czynności organu w tym zakresie, co potwierdza orzecznictwo NSA.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (29)

Główne

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 119 § pkt 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 120

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 133

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 106 § § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 7 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 9

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 73 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 74 § § 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 124

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 15

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 123 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 123 § § 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 141 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 141 § § 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 144

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 134

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

ustawa o PiP art. 18 § ust. 1 pkt 2

Ustawa z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy

ustawa o PiP art. 17

Ustawa z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy

ustawa o PiP art. 12

Ustawa z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy

rozporządzenie MPiPS z dnia 4 kwietnia 2001 r. § § 12

Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 4 kwietnia 2001 r. w sprawie trybu postępowania w sprawie rejestracji układów zbiorowych pracy, prowadzenia rejestru układów i akt rejestrowych oraz wzorów klauzul rejestracyjnych i kart rejestrowych

rozporządzenie MPiPS z dnia 4 kwietnia 2001 r. § § 1 ust. 1

Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 4 kwietnia 2001 r. w sprawie trybu postępowania w sprawie rejestracji układów zbiorowych pracy, prowadzenia rejestru układów i akt rejestrowych oraz wzorów klauzul rejestracyjnych i kart rejestrowych

k.p. art. 24111 § § 6

Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy

k.p. § Dział jedenasty

Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy

Konstytucja RP art. 78

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

p.u.s.a. art. 1 § § 1

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.u.s.a. art. 1 § § 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Argumenty

Skuteczne argumenty

Pismo pracownika Okręgowego Inspektoratu Pracy nie jest postanowieniem w rozumieniu k.p.a. i nie podlega zaskarżeniu. Sprawy dotyczące układów zbiorowych pracy są regulowane przepisami szczególnymi (Kodeks pracy, rozporządzenie MPiPS), które wyłączają stosowanie przepisów k.p.a. w zakresie udostępniania akt i możliwości zaskarżenia. Przepisy dotyczące układów zbiorowych pracy są kompletne i nie przewidują możliwości sporządzania kopii akt przez strony.

Odrzucone argumenty

Pismo pracownika OIP powinno być traktowane jako postanowienie, a odmowa sporządzenia kopii narusza prawo strony. Naruszenie prawa do dwuinstancyjnego postępowania administracyjnego poprzez wydanie pisma zamiast postanowienia. Zastosowanie przepisów k.p.a. do udostępniania akt układu zbiorowego pracy.

Godne uwagi sformułowania

pismo pracownika niedopuszczalność zażalenia przepisy te mają charakter zupełny nie powstaje konieczność zastosowania odesłania do przepisów k.p.a. pismo to nie rozstrzyga żadnej sprawy administracyjnej, nie stanowi władczego i jednostronnego rozstrzygnięcia, ma ono wyłącznie charakter informacyjny.

Skład orzekający

Ewa Marcinkowska

przewodniczący

Danuta Kania

sprawozdawca

Anna Pośpiech-Kłak

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących dostępu do akt układów zbiorowych pracy i możliwości zaskarżania pism organów administracji w sprawach nieuregulowanych wprost w k.p.a."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji związanej z udostępnianiem akt układów zbiorowych pracy i procedurą z tym związaną.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu prawa pracy - dostępu do informacji o układach zbiorowych pracy, ale rozstrzygnięcie opiera się na formalnych przesłankach proceduralnych, co czyni ją interesującą głównie dla prawników specjalizujących się w tej dziedzinie.

Czy pismo pracownika może zablokować dostęp do ważnych dokumentów? Sąd wyjaśnia granice postępowania administracyjnego.

Sektor

prawo pracy

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Wa 387/24 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2024-10-22
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-03-20
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Anna Pośpiech-Kłak
Danuta Kania /sprawozdawca/
Ewa Marcinkowska /przewodniczący/
Symbol z opisem
6198 Inspekcja pracy
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ
Inspektor Pracy
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Marcinkowska, Sędzia WSA Danuta Kania (spr.), Asesor WSA Anna Pośpiech-Kłak, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 22 października 2024 r. sprawy ze skargi [...] Związku Zawodowego [...] przy [...] S.A. Oddział [...] z siedzibą w G. na postanowienie Głównego Inspektora Pracy z dnia [...] stycznia 2024 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia oddala skargę
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego [...] przy [...] S.A. Oddział [...] – będącego oddziałem Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego [...] - Region [...] (dalej: "Związek Zawodowy", "strona skarżąca") jest postanowienie Głównego Inspektora Pracy (dalej: "GIP", "organ") z dnia [...] stycznia 2024 r. nr [...] stwierdzające niedopuszczalność zażalenia na pismo pracownika Okręgowego Inspektoratu Pracy w [...] z dnia [...] grudnia 2023 r. nr [...].
Z akt sprawy wynika, że wnioskiem z dnia [...] listopada 2023 r. Związek Zawodowy, powołując art. 73 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r., poz. 775), dalej: "k.p.a.", zwrócił się do Okręgowego Inspektora Pracy w [...] o wgląd do wszystkich akt "rejestru" Zakładowego Układu Zbiorowego Pracy dla Pracowników [...] S.A. obowiązującego w [...] S.A. (KRS [...]), ul. [...], [...], zawartego w dniu [...] marca 2000 r. w [...] pomiędzy [...] S.A. z siedzibą w [...] reprezentowaną przez Zarząd Spółki, a zakładowymi organizacjami związkowymi działającymi w Oddziałach i Centrali [...]S.A., zarejestrowanego pod nr [...] przez Okręgowy Inspektorat Pracy w [...] (NIP nr [...]), ul. [...], [...] - z możliwością kopii tych akt.
Zawiązek Zawodowy zaznaczył, że przedmiotowe dokumenty są niezbędne do postępowania sądowego, dlatego też wniósł o niezwłoczne ustalenie terminu wglądu do akt.
Pismem z dnia [...] grudnia 2023 r. nr [...] pracownik Okręgowego Inspektoratu Pracy w [...] poinformował Związek Zawodowy o treści § 12 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 4 kwietnia 2001r., w sprawie trybu postępowania w sprawie rejestracji układów zbiorowych pracy, prowadzenia rejestru układów i akt rejestrowych oraz wzorów klauzul rejestracyjnych i kart rejestrowych (Dz. U. 2001 r. Nr 34, poz. 408), dalej: "rozporządzenie MPiPS z dnia 4 kwietnia 2001 r.". Wskazał, że przepis ren określa warunki, w jakich możliwe jest udostępnienie m.in. układu zbiorowego pracy, poprzez wgląd do tego dokumentu w miejscu jego przechowywania. Natomiast w razie wniosku o udostępnienie akt rejestru poprzez wgląd do tego dokumentu, jego przeglądanie może nastąpić tylko w miejscu przechowywania i tylko pod nadzorem upoważnionego pracownika. Przepis ten nie przewiduje możliwości sporządzania kopii akt.
W związku z tym możliwe jest uzyskanie dostępu do wglądu do akt rejestru układu zbiorowego pracy w siedzibie Okręgowego Inspektoratu Pracy w [...] w okresie od dnia [...] stycznia 2024 r. do dnia [...] stycznia 2024 r., w godz. 13.00 -15.00. po uprzednim umówieniu się drogą telefoniczną.
Pismem z dnia [...] grudnia 2023 r. Związek Zawodowy wniósł zażalenie na powyższe pismo z dnia [...] grudnia 2023 r. podnosząc, że pismo to winno być postanowieniem a ponadto zarzucając naruszenie:
- art. 7 k.p.a. w związku z art. 9 k.p.a. w związku z art. 73 k.p.a. w związku z § 12 rozporządzenia MPiPS z dnia 4 kwietnia 2001 r. poprzez błędne uznanie, że strona nie może sporządzać kopii akt sprawy i tym samym zasadna jest odmowa dokonania tych czynności w sytuacji, gdy stronie przysługuje prawo do sporządzania kopii akt sprawy,
- art. 78 Konstytucji RP w związku z art. 15 k.p.a. w związku z art. 74 § 2 k.p.a. w związku z art. 124 k.p.a. poprzez wydanie pisma w przedmiocie odmowy sporządzenia akt sprawy uniemożliwiającego stronie zaskarżenie tej odmowy w sytuacji, gdy organ winien wydać postanowienie w tym przedmiocie umożliwiając stronie złożenie zażalenia.
W związku z powyższymi zarzutami Związek Zawodowy wniósł o uchylenie zaskarżonego pisma w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
W uzasadnieniu wskazano, że jakkolwiek pismo z dnia [...] grudnia 2023 r. nie spełnia przesłanek z art. 124 k.p.a., to jednak stronie należy przyznać prawo do jego zaskarżenia. Wnioskodawca nie może bowiem ponosić odpowiedzialności za błędne stosowanie przez organ I instancji przepisów k.p.a., a w konsekwencji uniemożliwienie skorzystania przez jednostkę z prawa do dwuinstancyjnego postępowania zagwarantowanego jej w art. 78 Konstytucji RP i art. 15 k.p.a. Podkreślono, że na mocy 73 § 1 k.p.a. obowiązkiem organu jest stworzenie stronie realnych możliwości sporządzania na jej koszt odpisów i kopii akt sprawy za pomocą urządzeń służących do powielania. Organ, odmawiając w takiej sytuacji sporządzenia kopii dokumentów na żądanie strony, powinien wydać postanowienie na podstawie art. 74 § 2 k.p.a.
Nadto wskazano, że błędne jest stanowisko organu co do wykładni § 12 rozporządzenia MPiPS z dnia 4 kwietnia 2001 r., bowiem przepis ten stanowi jedynie "powielenie i zaakcentowanie treści" art. 73 § 1 k.p.a.
Powołanym na wstępie postanowieniem z dnia [...] stycznia 2024 r. nr [...], na podstawie art. 134 w związku z art. 144 k.p.a., stwierdził niedopuszczalność zażalenia na pismo pracownika Okręgowego Inspektoratu Pracy w [...] z dnia [...] grudnia 2023 r. nr [...].
W uzasadnieniu organ wskazał, że zgodnie z art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy (Dz. U. z 2019 r., poz. 1251 ze zm.), dalej: "ustawa o PiP", Główny Inspektor Pracy rozpatruje odwołania (zażalenia) od decyzji (na postanowienia) okręgowych inspektorów pracy. W aktach sprawy brak jest postanowienia Okręgowego Inspektora Pracy w [...], ponieważ w niniejszej sprawie organ ten nie prowadził postępowania administracyjnego.
Na podstawie art. 24111 § 6 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dz.U. z 2023 r., poz. 1465) w sprawie niniejszej ma zastosowanie rozporządzenie MPiPS z dnia 4 kwietnia 2001 r., a w szczególności przepis § 12 tego rozporządzenia. Powyższa regulacja jest zupełna, przez co nie powstaje konieczność zastosowania odesłania do przepisów k.p.a., do których należy sięgać tylko wówczas, gdy dana kwestia jest nieuregulowana w ustawie bądź przepisach wydanych na jej podstawie. Taka sytuacja nie ma miejsca w niniejszej sprawie. Pogląd powyższy znajduje potwierdzenie w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 stycznia 2022 r. o sygn. akt III OSK 7682/21, zgodnie z którym przepisy rozdziału jedenastego Kodeksu pracy nie zawierają odesłania do stosowania w sprawach nieuregulowanych w tym rozdziale, do przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, co w konsekwencji czyni niemożliwym wniesienie zażalenia czy też innej czynności dokonanej na gruncie prawa układowego ani do organu II instancji, ani do sądu administracyjnego.
Uwzględniając powyższe GIP wskazał, że niedopuszczalność zażalenia w niniejszej sprawie wynika z przyczyn o charakterze przedmiotowym (brak postanowienia wydanego przez organ I instancji, tj. Okręgowego Inspektora Pracy). Będące przedmiotem zażalenia pismo z dnia [...] grudnia 2023 r. nie jest postanowieniem, lecz jedynie pismem informacyjnym. Pismo to nie rozstrzyga żadnej sprawy administracyjnej, nie stanowi władczego i jednostronnego rozstrzygnięcia, ma ono wyłącznie charakter informacyjny.
Z tego względu z przyczyn formalnych nie mona dokonać oceny postępowania w przedmiotowej sprawie. Stanowiłoby to bowiem naruszenie wyrażonej art. 6 k.p.a. zasady działania organów administracji publicznej na podstawie przepisów prawa.
Pismem z dnia [...] lutego 2024 r. Związek Zawodowy wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na powyższe postanowienie GIP z dnia [...] stycznia 2024 r. zarzucając naruszenie:
- art. 17 w związku z art. 12 ustawy o PIP w związku z art. § 12 rozporządzenia MPiPS z dnia 4 kwietnia 2001 r. w związku z art. 6 w związku z art. 74 § 2 w związku z art. 124 k.p.a. w związku z art. 2 Konstytucji RP poprzez błędne uznanie, że w sprawie dostępu do akt sprawy tj. kart rejestrowych, zbioru układów oraz akt rejestrowych, osobą upoważnioną do odpowiedzi na wniosek o udostępnienie akt sprawy jest pracownik, a odpowiedź może być udzielona w formie "pisma pracownika", poprzez brak zastosowania w niniejszej sprawie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego w sytuacji, gdy Okręgowa Inspekcja Pracy jest organem administracji publicznej, zobowiązanym do działania na podstawie i w granicach prawa oraz obowiązana do wydania odpowiedniego orzeczenia, tj. o udzieleniu zgody lub w przedmiocie odmowy,
- art. 78 Konstytucji RP w związku z art. 15 k.p.a. wobec naruszenia prawa strony skarżącej do dwuinstancyjnego postępowania administracyjnego, uniemożliwienia złożenia mu środka zaskarżenia od odmownej decyzji dotyczącej wykonywania kopii akt sprawy poprzez fakt, że odmowa nastąpiła w nieprzewidzianej przez prawo formie "pisma pracownika".
W związku z powyższymi zarzutami strona skarżąca wniosła o:
1) uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości,
2) zobowiązanie organu do wydania decyzji w przedmiocie udzielenia zgody na dostęp do akt sprawy lub postanowienia w przedmiocie odmowy dostępu do akt sprawy z możliwością kopii tych akt,
3) dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z następujących dokumentów:
a) odpis z KRS wraz zaświadczeniem - na fakt umocowania Z. K. do występowania w postępowaniu w imieniu strony skarżącej,
b) ponaglenie z dnia [...] grudnia 2023 r. - na fakt jego treści; na fakt braku podejmowania działań przez organ,
c) odpowiedź na ponaglenie z dnia [...] stycznia 2024 r. - na fakt jego treści; na fakt przeświadczenia organu o braku obowiązku podejmowania czynności na podstawie i w granicach prawa; na fakt odmowy podjęcia postępowania w związku z wniesionym ponagleniem,
4) dopuszczenie dowodu z przesłuchania świadków:
a) G. P. - wezwanie na adres: ul. [...]; [...]
- na fakt stosowanych mechanizmów funkcjonowania organu, w którym zatrudniony jest pracownik; na fakt stanowiska organu w zakresie udzielonej odpowiedzi na pismo,
b) K. L. - wezwanie na adres: ul. [...]; [...] - na fakt stosowanych mechanizmów funkcjonowania organu, w którym zatrudniony jest pracownik; na fakt stanowiska organu w zakresie udzielonej odpowiedzi na pismo.
W motywach skargi podniesiono, że Państwowa Inspekcja Pracy jako organ administracji publicznej jest zobligowana do przestrzegania przepisów prawa wynikających w pierwszej kolejności z ustawy o PIP, która normuje zasady działalności PIP, a następnie zgodnie z art. 12 ustawy o PIP, z przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Strona skarżąca złożyła wniosek do organu administracji publicznej, na który to wniosek odpowiedział pracownik organu, nie w formie postanowienia czy decyzji, lecz w formie niedookreślonej, tj. "pisma pracownika", co w niniejszej sprawie jest nieuzasadnione. Przedmiotowe "pismo" powinno mieć formę postanowienia zgodnie z przepisami k.p.a. Przepisy prawa nie przewidują rozstrzygnięcia sprawy w formie "niedookreślonego" pisma.
Niewyjaśniona zatem pozostaje działalność PIP oraz to, w jakich przypadkach określone czynności podejmuje organ, a w jakich jego pracownik. Wątpliwości budzą ww. mechanizmy działania oraz brak sprecyzowania form rozstrzygnięć i wskazania konkretnych przepisów prawa w tym zakresie. Wątpliwości budzi również stanowisko GIP co do braku podstaw do wydania postanowienia w trybie art. 37 § 6 k.p.a. w następstwie wniesienia ponaglenia na niezałatwienie sprawy z wniosku z dnia [...] listopada 2023 r. w formie postanowienia.
W odpowiedzi na skargę GIP wniósł o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko jak w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Sprawa została rozpoznana w na podstawie art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024r. poz. 935 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.". Przepis ten stanowi, że sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty (...). Zgodnie natomiast z art. 120 p.p.s.a. w trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2023 r., poz. 2492 ze zm.), dalej: "p.u.s.a." oraz art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej.
W myśl art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności (§ 2).
Rozpatrując skargę wedle powyższych kryteriów Sąd stwierdził, że nie zasługuje ona na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 134 k.p.a., stanowiącym podstawę zaskarżonego postanowienia, organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne.
W myśl art. 123 § 1 i 2 k.p.a. w toku postępowania organ administracji publicznej wydaje postanowienia, które dotyczą poszczególnych kwestii wynikających w toku postępowania, lecz nie rozstrzygają o istocie sprawy, chyba że przepisy kodeksu stanowią inaczej. Stosownie do art. 124 § 1 i 2 k.p.a. postanowienie powinno zawierać: oznaczenie organu administracji publicznej, datę jego wydania, oznaczenie strony lub stron albo innych osób biorących udział w postępowaniu, powołanie podstawy prawnej, rozstrzygnięcie, pouczenie, czy i w jakim trybie służy na nie zażalenie lub skarga do sądu administracyjnego, oraz podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby upoważnionej do jego wydania. Postanowienie powinno zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne, jeżeli służy na nie zażalenie lub skarga do sądu administracyjnego oraz gdy wydane zostało na skutek zażalenia na postanowienie. Jak stanowi art. 141 § 1 i 2 k.p.a. na wydane w toku postępowania postanowienia służy stronie zażalenie, gdy kodeks tak stanowi. Zażalenia wnosi się w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia postanowienia stronie, a gdy postanowienie zostało ogłoszone ustnie - od dnia jego ogłoszenia stronie. Z kolei w myśl art. 144 k.p.a. w sprawach nieuregulowanych w niniejszym rozdziale do zażaleń mają odpowiednie zastosowanie przepisy dotyczące odwołań.
Z przepisu art. 123 wynika, że na kodeksowe pojęcie postanowienia składają się następujące elementy: 1) postanowienie jest wydawane w toku postępowania administracyjnego, 2) postanowienie dotyczy poszczególnych kwestii wynikających z toku postępowania, 3) postanowienie nie rozstrzyga o istocie sprawy. Charakter postanowień sprawia, że - w opozycji do decyzji - są one aktami administracyjnymi wydawanymi w ramach stosunku procesowego łączącego organ administracji i strony postępowania jurysdykcyjnego, a wyjątkowo także inne podmioty mające do spełnienia określoną rolę w toczącym się postępowaniu, oraz ze względu na trwanie tego stosunku.
Pismo z dnia [...] grudnia 2023 r. nr [...] nie jest aktem administracyjnym (postanowieniem) wydanym przez okręgowego inspektora pracy w przedstawionym wyżej rozumieniu tego pojęcia. Z akt sprawy nie wynika bowiem, aby pomiędzy stroną skarżącą a Okręgowym Inspektorem Pracy w [...] toczyło się jakiekolwiek postępowanie jurysdykcyjne, w ramach którego postanowienie takie miałoby zostać wydane.
Trafnie wskazał Główny Inspektor Pracy w zaskarżonym postanowieniu, że zastosowanie w przedmiotowej sprawie, na podstawie art. 24111 § 6 Kodeksu pracy, ma rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 4 kwietnia 2001 r. w sprawie trybu postępowania w sprawie rejestracji układów zbiorowych pracy, prowadzenia rejestru układów i akt rejestrowych oraz wzorów klauzul rejestracyjnych i kart rejestrowych (Dz. U. Nr 34, poz. 408). Przepisy tego rozporządzenia, jak stanowi § 1 ust. 1, stosuje się nie tylko do układów zbiorowych pracy, ale także protokołów dodatkowych, które służą zmianie treści układu. Ponadto, poza określonymi wyjątkami, uregulowania te odnoszą się również do porozumień o stosowaniu układu i protokołów dodatkowych do tych porozumień. W myśl § 12 rozporządzenia karty rejestrowe, zbiór układów oraz akta rejestrowe nie mogą być wynoszone poza miejsce ich przechowywania i przeglądane bez nadzoru upoważnionego pracownika.
Nie ma racji strona skarżąca zarzucając, że GIP dokonał błędnej wykładni ww. przepisu. Z przepisu tego wynika bowiem bezwzględny zakaz wynoszenia pism dotyczących układów zbiorowych pracy poza miejsce ich przechowywania. Osoby trzecie mogą przeglądać te dokumenty, ale tylko w obecności upoważnionego pracownika. Regulacja ta ma charakter zupełny, odrębny od zasad udostępniania akt określonych w Kodeksie postępowania administracyjnego, co wyłącza zastosowanie przepisów k.p.a. w odnośnym zakresie.
Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 18 stycznia 2022 r. o sygn. akt III OSK 7682/21 (publ. CBOSA), kwestia układów zbiorowych została uregulowana w Dziale jedenastym Kodeksu pracy i rozporządzeniu Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 4 kwietnia 2001 r. w sprawie trybu postępowania w sprawie rejestracji układów zbiorowych pracy, prowadzenia rejestru układów i akt rejestrowych oraz wzorów klauzul rejestracyjnych i kart rejestrowych. Wskazane przepisy w całości regulują tryb postępowania w sprawie rejestracji układu, zawarto w nich szczegółowe i precyzyjne regulacje odnoszące się do wszystkich stron układu, zarówno w zakresie praw i obowiązków, jak i trybów rozstrzygania sporów pomiędzy tymi stronami. Powołane wyżej przepisy Kodeksu pracy określają również sposób odwołania się od odmowy rejestracji układu i wykreślenia układu z rejestru. Przy czym wskazano w nich również, w jakim zakresie i trybie pracodawca lub organizacje związkowe mogą kwestionować prawidłowość działań organu podejmowanych w sprawach dotyczących układów zbiorowych pracy. (...) Przepisy Działu jedenastego nie zawierają odesłania do stosowania w sprawach nieuregulowanych w tym rozdziale, do przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, co w konsekwencji czyni niemożliwym wniesienie zażalenia czy odwołania się od odmowy rejestracji układu, wykreślenia układu z rejestru układów czy też innej czynności dokonanej na gruncie prawa układowego ani do organu II instancji, ani do sądu administracyjnego.
W świetle powyższego nieuzasadnione są zarzuty skargi. W sprawie nie doszło do naruszenia art. 17 w związku z art. 12 ustawy o PIP w związku z art. § 12 rozporządzenia MPiPS z dnia 4 kwietnia 2001 r. w związku z art. 6 w związku z art. 74 § 2 w związku z art. 124 k.p.a. w związku z art. 2 Konstytucji RP, bowiem wniosek z dnia [...] listopada 2023 r. nie podlegał załatwieniu w trybie przewidzianym w przepisach k.p.a.
Nieuzasadniony jest również zarzut naruszenia art. 78 Konstytucji RP w związku z art. 15 k.p.a. Prawidłowo bowiem uznał GIP, że od ww. pisma Okręgowego Inspektoratu Pracy w [...] nie przysługuje zażalenie. Pismo to nie jest postanowieniem wydanym w trybie k.p.a.
Podkreślić należy, że ocena, czy działanie organu administracji publicznej nastąpiło w formie postanowienia (wydanego w ramach postępowania administracyjnego) nie zależy od subiektywnego przekonania strony. Kryteria dotyczące kwalifikacji określonego działania jako formy postanowienia mają charakter cech zobiektywizowanych. I jakkolwiek zakwalifikowanie danego pisma jako postanowienia nie wymaga, aby zawierało ono wszystkie składniki przewidziane w art. 124 § 1 i 2 k.p.a., to jednak musi posiadać elementy niezbędne. Do takich należy zaliczyć: oznaczenie organu administracji wydającego akt, wskazanie adresata aktu, rozstrzygnięcie oraz podpis osoby reprezentującej organ administracji.
Pismo z dnia [...] listopada 2023 r. nie zawiera oznaczenia organu administracji jakim jest okręgowy inspektor pracy, rozstrzygnięcia oraz podpisu osoby reprezentującej organ administracji.
Prawidłowo zatem stwierdził GIP, że pismo z dnia [...] grudnia 2023 r. nie jest postanowieniem, lecz jedynie pismem informacyjnym. Pismo to nie rozstrzyga sprawy administracyjnej, ma ono wyłącznie charakter informacyjny.
W konsekwencji GIP prawidłowo stwierdził niedopuszczalność zażalenia na powyższe pismo na podstawie art. 134 k.p.a. Niedopuszczalność zażalenia wynikała z przyczyn przedmiotowych, tj. braku przedmiotu zaskarżenia. Pismo informacyjne nie podlega zaskarżeniu w trybie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego.
Końcowo wskazać należy, że zgodnie z art. 106 § 3 p.p.s.a. sąd administracyjny może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowód uzupełniający z dokumentów, jeśli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. W świetle ww. przepisu postępowanie dowodowe przed sądem administracyjnym może obejmować jedynie dokumenty, które nie stanowią akt sprawy. Akta sprawy są natomiast podstawą orzekania zgodnie z art. 133 p.p.s.a. Uwzględniając powyższe Sąd nie stwierdził podstaw do przeprowadzenia dowodu z zeznań świadków oraz z dokumentów stanowiących akta sprawy na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a.
Podkreślić również należy, że przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie było postanowienie GIP z dnia [...] stycznia 2024 r. stwierdzające niedopuszczalność zażalenia, nie zaś bezczynność tego organu. Sąd zatem nie mógł uwzględnić wniosku skargi o zobowiązanie właściwego organu do "wydania decyzji w przedmiocie udzielenia zgody na dostęp do akt sprawy lub postanowienia w przedmiocie odmowy dostępu do akt sprawy z możliwością kopii tych akt". Żądanie strony skarżącej w tym zakresie wykracza bowiem poza przedmiot skargi.
Konkludując Sąd stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa, zaś zarzuty i wnioski skargi nie zasługują na uwzględnienie. Z tych przyczyn, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI