II SA/Wa 381/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2025-05-29
NSAAdministracyjneWysokawsa
GIIFodwołaniePrezes Rady Ministrówsąd administracyjnywłaściwość sądupodległość organizacyjnapranie pieniędzyfinansowanie terroryzmu

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę na akt odwołania ze stanowiska Generalnego Inspektora Informacji Finansowej, uznając sprawę za niedopuszczalną do kognicji sądu administracyjnego ze względu na nadrzędność i podległość organizacyjną między organami.

Skarżąca A. C. wniosła skargę na akt Prezesa Rady Ministrów z dnia [...] listopada 2024 r. odwołujący ją ze stanowiska Generalnego Inspektora Informacji Finansowej. Zarzuciła naruszenie przepisów prawa procesowego i materialnego, w tym błędne zastosowanie ustawy o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu. Prezes Rady Ministrów wniósł o odrzucenie skargi, argumentując, że sprawa dotyczy relacji nadrzędności i podległości między organami administracji publicznej, co wyłącza właściwość sądu administracyjnego. Sąd przychylił się do stanowiska organu, odrzucając skargę.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę A. C. na akt Prezesa Rady Ministrów z dnia [...] listopada 2024 r. dotyczący odwołania ze stanowiska Generalnego Inspektora Informacji Finansowej (GIIF). Skarżąca zarzuciła organowi naruszenie przepisów prawa procesowego i materialnego, w tym błędne zastosowanie przepisów ustawy o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu, twierdząc, że odwołanie nastąpiło bez podstawy prawnej i z naruszeniem standardów proceduralnych. Prezes Rady Ministrów wniósł o odrzucenie skargi, wskazując, że akt odwołania jest aktem wewnętrznym dotyczącym relacji nadrzędności i podległości między organami administracji publicznej, co na mocy art. 5 pkt 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.) wyłącza właściwość sądu administracyjnego. Sąd administracyjny, analizując przepisy ustawy o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu, a także orzecznictwo, uznał, że relacje między Prezesem Rady Ministrów, Ministrem Finansów a GIIF charakteryzują się podległością organizacyjną. W konsekwencji, Sąd stwierdził, że akt odwołania ze stanowiska GIIF nie jest decyzją administracyjną ani innym aktem podlegającym zaskarżeniu do sądu administracyjnego, a sprawa mieści się w kategorii wyłączonej spod kognicji sądów administracyjnych na podstawie art. 5 pkt 1 p.p.s.a. Skarga została odrzucona jako niedopuszczalna.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, akt odwołania ze stanowiska GIIF nie jest decyzją administracyjną ani innym aktem podlegającym zaskarżeniu do sądu administracyjnego, a sprawa dotyczy relacji nadrzędności i podległości organizacyjnej między organami administracji publicznej, co wyłącza właściwość sądu administracyjnego na podstawie art. 5 pkt 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że akt odwołania ze stanowiska kierowniczego w administracji państwowej, takiego jak GIIF, jest przejawem wewnętrznego działania administracji i wynika z podległości organizacyjnej między organami. Nie jest to decyzja administracyjna rozstrzygająca o prawach lub obowiązkach obywatelskich w sposób zewnętrzny, dlatego nie podlega kontroli sądu administracyjnego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (27)

Główne

p.p.s.a. art. 5 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wyłącza właściwość sądów administracyjnych w sprawach wynikających z nadrzędności i podległości organizacyjnej w stosunkach między organami administracji publicznej.

p.p.s.a. art. 58 § § 1 pkt 1 i 6

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do odrzucenia skargi.

p.p.s.a. art. 58 § § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do odrzucenia skargi.

u.p.p.p.f.t. art. 10 § ust. 2

Ustawa z dnia 1 marca 2018 r. o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu

Reguluje powoływanie i odwoływanie GIIF przez Prezesa Rady Ministrów.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa zakres kontroli sądów administracyjnych, obejmujący m.in. decyzje administracyjne.

p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa zakres kontroli sądów administracyjnych, obejmujący inne akty lub czynności z zakresu administracji publicznej.

u.p.p.p.f.t. art. 11 § ust. 1 pkt 7

Ustawa z dnia 1 marca 2018 r. o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu

Określa wymogi wobec osoby zajmującej stanowisko GIIF (wiedza z zakresu przeciwdziałania praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu).

u.p.p.p.f.t. art. 11b

Ustawa z dnia 1 marca 2018 r. o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu

Reguluje warunki odwołania GIIF przed upływem kadencji.

u.p.p.p.f.t. art. 11e

Ustawa z dnia 1 marca 2018 r. o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu

GIIF składa oświadczenie o stanie majątkowym Prezesowi Rady Ministrów.

u.p.p.p.f.t. art. 11f § ust. 1

Ustawa z dnia 1 marca 2018 r. o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu

Prezes Rady Ministrów ustala wynagrodzenie zasadnicze GIIF.

u.p.p.p.f.t. art. 12 § ust. 2

Ustawa z dnia 1 marca 2018 r. o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu

GIIF wykonuje zadania w urzędzie obsługującym ministra właściwego do spraw finansów publicznych.

u.p.p.p.f.t. art. 12b

Ustawa z dnia 1 marca 2018 r. o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu

Minister właściwy do spraw finansów publicznych zapewnia obsługę GIIF.

u.p.p.p.f.t. art. 14 § ust. 1

Ustawa z dnia 1 marca 2018 r. o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu

GIIF przedstawia Prezesowi Rady Ministrów roczne sprawozdanie ze swojej działalności.

p.p.s.a. art. 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Normuje postępowanie sądowe w sprawach z zakresu kontroli działalności administracji publicznej.

p.p.s.a. art. 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ustanawia właściwość sądów administracyjnych.

k.p.a. art. 6

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada praworządności.

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada prawdy obiektywnej.

k.p.a. art. 8

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada pogłębiania zaufania do organów państwa.

k.p.a. art. 10 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Zapewnienie stronie czynnego udziału w sprawie.

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego.

Konstytucja RP art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Zasada państwa prawnego.

Konstytucja RP art. 7

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Organy władzy działają na podstawie i w granicach prawa.

Konstytucja RP art. 45 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Prawo do sądu.

Konstytucja RP art. 77 § ust. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Prawo do odszkodowania za działanie niezgodne z prawem.

Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Finansów art. 1 § ust. 5

Określa organy podległe Ministrowi Finansów, w tym GIIF.

u.d.a.r. art. 4

Ustawa z dnia 4 września 1997 r. o działach administracji rządowej

Definicja działów administracji rządowej.

u.d.a.r. art. 12 § ust. 1

Ustawa z dnia 4 września 1997 r. o działach administracji rządowej

Zakres działu 'instytucje finansowe'.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Akt odwołania ze stanowiska GIIF jest aktem wewnętrznym dotyczącym relacji nadrzędności i podległości organizacyjnej między organami administracji publicznej. Sprawy wynikające z nadrzędności i podległości organizacyjnej między organami administracji publicznej są wyłączone spod kognicji sądów administracyjnych na podstawie art. 5 pkt 1 p.p.s.a. Akt odwołania ze stanowiska kierowniczego w administracji państwowej nie jest decyzją administracyjną w rozumieniu przepisów k.p.a.

Odrzucone argumenty

Akt odwołania ze stanowiska GIIF jest aktem podlegającym kontroli sądów administracyjnych, ponieważ narusza prawa skarżącej. Zastosowanie analogii legis przepisów k.p.a. do oceny aktu odwołania. Naruszenie przepisów prawa procesowego i materialnego przez organ przy wydawaniu aktu odwołania.

Godne uwagi sformułowania

sprawą wynikająca z nadrzędności i podległości organizacyjnej w stosunkach między organami administracji publicznej akt odwołania ze stanowiska kierowniczego administracji państwowej osoby powołanej na to stanowisko, nie jest decyzją administracyjną przejaw wewnętrznego działania administracji

Skład orzekający

Arkadiusz Koziarski

przewodniczący-sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie zakresu kognicji sądów administracyjnych w sprawach dotyczących odwołań ze stanowisk kierowniczych w administracji państwowej, zwłaszcza w kontekście relacji podległości organizacyjnej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji odwołania ze stanowiska GIIF, ale zasada wyłączenia właściwości sądu administracyjnego ma szersze zastosowanie do podobnych aktów wewnętrznych w administracji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego stanowiska w administracji i kwestii proceduralnych związanych z dostępem do sądu, co jest istotne dla prawników zajmujących się prawem administracyjnym.

Czy odwołanie ze stanowiska szefa ważnej instytucji zawsze trafia do sądu? WSA w Warszawie odpowiada.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Wa 381/25 - Postanowienie WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2025-05-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-03-11
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Arkadiusz Koziarski. /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6199 Inne o symbolu podstawowym 619
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi
Sygn. powiązane
III OSK 1560/25 - Postanowienie NSA z 2025-10-07
Skarżony organ
Prezes Rady Ministrów
Treść wyniku
Odrzucono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 58§ 1 pkt 1 i 6 oraz §3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący – asesor WSA Arkadiusz Koziarski po rozpoznaniu w dniu 29 maja 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. C. na akt Prezesa Rady Ministrów z dnia [...] listopada 2024 r. w przedmiocie odwołania ze stanowiska Generalnego Inspektora Informacji Finansowej postanawia: odrzucić skargę
Uzasadnienie
Pismem z dnia 22 listopada 2024 r. zatytułowanym "Akt odwołania" Prezes Rady Ministrów, powołując się na art. 10 ust. 2 w zw. z art. 11 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 1 marca 2018 r. o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu (Dz. U. z 2023 r. poz. 1124 z późn. zm.), w związku z wnioskiem Ministra Finansów z dnia [...] listopada 2024 r. z dniem [...] listopada 2024 r., odwołał A. C. (dalej "skarżąca") ze stanowiska Generalnego Inspektora Informacji Finansowej (dalej GIIF").
W uzasadnieniu organ wskazał, że wymogi wobec osoby zajmującej stanowisko GIIF, zostały określone w art. 11 ust. 1 i 2 ustawy o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu. Wymogi te muszą być spełnione łącznie, a zatem osoba niespełniająca wszystkich przesłanek określonych w art. 11 ustawy, nie może sprawować funkcji GIIF.
W ocenie organu kluczowym, z punktu widzenia możliwości zapewnienia skutecznej i prawidłowej realizacji ustawowych zadań GIIF, jako organu właściwego w sprawach przeciwdziałania praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu, jest wymóg określony w art. 11 ust 1 pkt 7 ustawy przewidujący konieczność posiadania, przez osobę zajmującą to stanowisko, wiedzy z zakresu przeciwdziałania praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu. Organ stwierdził, że analiza kwalifikacji
i kompetencji zawodowych wskazuje, iż skarżąca nie spełnia ustawowego warunku zajmowania stanowiska GIIF, tj. nie posiada wiedzy z zakresu przeciwdziałania praniu pieniędzy oraz finansowania terroryzmu. Wobec tego skarżąca nie powinna zostać powołana na to stanowisko. Obecnie stanowisko to obsadzone jest wbrew wymaganiom ustawy, co stanowi uzasadnioną przyczynę odwołania skarżącej ze stanowiska GIIF.
A. C. wniosła na powyższy akt skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zaskarżonemu aktowi skarżąca zarzuciła, stosując analogię legis na podstawie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez art. 2 i art. 7 Konstytucji RP w zw. art. 11 oraz 11b ustawy
o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu poprzez jego błędne zastosowanie, w sytuacji gdy w danym stanie faktycznym nie było podstaw do odwołania skarżącej ze stanowiska, a w związku z odwołaniem doszło do:
- naruszenia przepisów prawa procesowego, tj. art. 6, art. 7, art. 8, art. 10 § 1 k.p.a. art. 80 k.p.a. poprzez niedochowanie standardów proceduralnych w procesie wydawania aktu odwołania, a także przez błędne zastosowanie ww. przepisów i dokonanie dowolnej, a nie swobodnej oceny dowodów, poprzez przyjęcie, że zasadnym jest odwołanie skarżącej z zajmowanego przezeń stanowiska, w sytuacji braku zebrania przez organ i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, a także braku uzasadnienia aktu odwołania w sposób poddający się kontroli i nadzorowi; brak zapewnienia skarżącej czynnego udziału w sprawie,
- naruszenia prawa materialnego, tj. art. 11 ust. 1 pkt 7 ustawy
o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu poprzez jego błędne zastosowanie i oparcie się przez Prezesa Rady Ministrów na ww. przepisie jako podstawie do odwołania skarżącej ze stanowiska podczas, gdy jedynymi przesłankami odwołania skarżącej mogły być te zawarte w art. 11b tej.
W oparciu o powyższe zarzuty skarżąca wniosła o:
1. stwierdzenie nieważności ewentualnie uchylenie aktu odwołania skarżącej z funkcji GIIF,
2. zasądzenie od Prezesa Rady Ministrów na rzecz skarżącej kosztów postępowania według norm przepisanych,
3. dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z załączonych do skargi dokumentów, tj.:
a) aktu powołania skarżącej na stanowisko GIIF z dnia [...] grudnia 2023 roku na fakt treści dokumentu urzędowego,
b) aktu odwołania skarżącej z stanowiska GIIF z dnia [...] listopada 2024 roku na fakt treści dokumentu urzędowego.
W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, że Prezes Rady Ministrów odwołując ją ze stanowiska opiera się wyłącznie na art. 11 ust. 1 pkt 7 ustawy o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu pomijając jednocześnie art. 11b tej ustawy, który kompleksowo reguluje warunki odwołania GIIF przed upływem kadencji. Jako przyczynę faktyczną ww. odwołania Prezes Rady Ministrów podaje "analizę kwalifikacji i kompetencji zawodowych", wskazując, że skarżąca nie spełnia ustawowego warunku zajmowania stanowiska GIIF, tj. nie posiada wiedzy z zakresu przeciwdziałania praniu pieniędzy oraz finansowania terroryzmu, wobec czego nie powinna zostać powołana na to stanowisko. Zdaniem skarżącej takie rozważania organu byłyby zasadne przy powoływaniu na stanowisko, nie zaś w przypadku odwołania ze stanowiska. Dlatego też akt odwołania z dnia [...] listopada 2024 r. został wydany z rażącym naruszeniem prawa, tj. bez podania właściwej podstawy prawnej i opiera się na nieistniejącej podstawie prawnej uzasadniającej odwołanie ze stanowiska.
Ponadto skarżąca wskazała, że artykuł 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935, z późn. zm.), dalej: "p.p.s.a.", stanowi, że ustawa ta normuje postępowanie sądowe w sprawach z zakresu kontroli działalności administracji publicznej oraz w innych sprawach, do których jej przepisy stosuje się z mocy ustaw szczególnych (sprawy sądowoadministracyjne). Z kolei art. 2 tej ustawy ustala właściwość w zakresie rozstrzygania spraw sądowoadministracyjnych, wskazując, że do rozpoznawania spraw sądowoadministracyjnych powołane są sądy administracyjne. Odwołując się do piśmiennictwa skarżąca podniosła, że z art. 45 ust. 1 w związku z art. 77 ust. 2 Konstytucji RP wynika domniemanie drogi sądowej oraz zakaz zawężającej wykładni przepisów gwarantujących jednostce prawo do sądu. Zdaniem skarżącej obywatel, którego prawa lub wolności zostały naruszone, ma zapewniony dostęp do sądu.
Skarżąca stwierdziła, że nie powinno budzić wątpliwości, iż odwołanie ze stanowiska GIIF przez Prezesa Rady Ministrów ma charakter kompetencji władczej, związanej z wykonywaniem publicznoprawnych zadań. Personalny charakter odwołania z ww. funkcji nie stanowi zatem o jego prywatnoprawnym charakterze, gdyż obsada stanowiska GIIF jest formą zarządzania administracji. W związku
z powyższym, w ocenie skarżącej, odwołanie skarżącej z funkcji GIIF podlega kontroli sądów administracyjnych.
Dalej skarżąca podniosła, że co prawda przedmiotowe działanie organu administracji publicznej nie należało do kategorii aktów administracyjnych wieńczących postępowanie administracyjne, to jednak stosując art. 2 i art. 7 Konstytucji RP w zw. z art. 11 i 11b ustawy o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu, jej zdaniem,` w niniejszej sprawie doszło do niedochowania standardów proceduralnych, tj. naruszeń mających zastosowanie na zasadzie analogii legis przepisów k.p.a., tj.:
- art. 6 - stanowiącego zasadę praworządności,
- art. 7 - wyrażającego zasadę prawdy obiektywnej,
- art. 8 - określającego zasadę pogłębiania zaufania do organów państwa,
- art. 10 § 1 - wymagającego zapewnienia stronie czynnego udziału w sprawie
- art. 77 § 1 - zobowiązującego organ do zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, a także brak stosownego uzasadnienia w sposób poddający się kontroli i nadzorowi.
W odpowiedzi na skargę Prezes Rady Ministrów wniósł o odrzucenie skargi ewentualnie o jej oddalenie.
W uzasadnieniu, odnośnie wniosku o odrzucenie skargi, organ wskazał, że sprawa dotycząca aktu odwołania skarżącej ze stanowiska GIIF, nie mieści się
w zakresie spraw podlegających właściwości sądu administracyjnego.
W przedmiotowej sprawie zachodzi przypadek wyłączający wprost właściwość sądu administracyjnego, tj. mamy do czynienia ze sprawą wynikająca z nadrzędności
i podległości organizacyjnej w stosunkach między organami administracji publicznej (art. 5 pkt 1 p.p.s.a.).
Organ podniósł, że zaskarżony akt odwołania jest aktem kierownictwa wewnętrznego oraz dotyczy spraw wynikających z nadrzędności i podległości organizacyjnej w stosunkach między organami administracji publicznej, co przesądza o wyłączeniu dopuszczalności drogi sądowej przed sądem administracyjnym z uwagi na zachodzące pomiędzy organami zależności organizacyjne.
Zdaniem Prezesa Rady Ministrów potwierdzenie powyższego znajduje odzwierciedlenie w ustawie o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu. W art. 10 tej ustawy określono, że organami administracji rządowej właściwymi w sprawach przeciwdziałania praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu, są: 1) minister właściwy do spraw finansów publicznych jako naczelny organ informacji finansowej; 2) Generalny Inspektor Informacji Finansowej. Uprawnienie do powoływania i odwoływania Generalnego Inspektora Informacji Finansowej powierzono Prezesowi Rady Ministrów działającemu na wniosek ministra właściwego do spraw finansów publicznych po zasięgnięciu opinii ministra - członka Rady Ministrów właściwego do spraw koordynowania działalności służb specjalnych, jeżeli został wyznaczony przez Prezesa Rady Ministrów. Zgodnie z art. 11e cytowanej ustawy oświadczenie o stanie majątkowym GIIF składa Prezesowi Rady Ministrów. Ponadto Prezes Rady Ministrów ustala wynagrodzenie zasadnicze GIIF (art. 11f ust. 1 ustawy).
GIIF wykonuje swoje zadania w urzędzie obsługującym ministra właściwego do spraw finansów publicznych przy pomocy komórki organizacyjnej wyodrębnionej w tym urzędzie w celu zapewnienia prawidłowej realizacji jego zadań (art. 12 ust.2 ustawy). Minister właściwy do spraw finansów publicznych zapewnia siedzibę, obsługę prawną i organizacyjno-techniczną Generalnego Inspektora Informacji Finansowej, a także ponosi wydatki finansowane z budżetu państwa związane z jego funkcjonowaniem i wypłatą wynagrodzenia (art. 12b ustawy). Stosownie do art. 14 ust. 1 ustawy GIIF przedstawia Prezesowi Rady Ministrów, za pośrednictwem ministra właściwego do spraw finansów publicznych, roczne sprawozdanie ze swojej działalności w terminie 3 miesięcy od zakończenia roku, za który jest składane sprawozdanie.
Dodatkowo w rozporządzeniu Prezesa Rady Ministrów w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Finansów z dnia 18 grudnia 2023 r. (Dz.U. z 2023 r. poz. 2710) w § 1 ust. 5 przeczytać można, że organy podległe ministrowi lub przez niego nadzorowane określa załącznik do rozporządzenia. W załączniku tym w pkt 2 wymieniono Generalnego Inspektora Informacji Finansowej.
W § 1 ust. 2 ww. rozporządzenia określono jakimi działami administracji rządowej kieruje Minister Finansów: 1) budżet; 2) finanse publiczne; 3) instytucje finansowe. Dział "instytucje finansowe" obejmuje sprawy funkcjonowania rynku finansowego, w tym sprawy banków, zakładów ubezpieczeń, funduszy inwestycyjnych i innych instytucji wykonujących działalność na tym rynku (art. 4 oraz art. 12 ust. 1 ustawy o działach administracji rządowej).
Organ zwrócił uwagę, że w orzecznictwie wskazano, iż procedura powoływania i odwoływania GIIF stanowi sama w sobie element podległości tego organu wobec Ministra Finansów, jak również stanowi metodę sprawowania nad nim kontroli. Struktura organizacyjna określona w art. 10 ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu także przesądza o świadomym ukształtowaniu nadzoru instancyjnego w sposób odzwierciedlający zasady ogólne wyrażone w k.p.a. Ponadto odwołując się do piśmiennictwa organ podał, że relacja między ministrem właściwym ds. finansów publicznych a GIIF sprowadza się do podległości tego ostatniego.
W ocenie organu przywołane powyżej przepisy jednoznacznie wskazują, że pomiędzy Prezesem Rady Ministrów oraz współdziałającym z nim Ministrem Finansów, a GIIF zachodzi stosunek nadrzędności i podległości, o jakim mowa w art. 5 pkt 1 p.p.s.a.
Ponadto organ przywołał tezy z postanowienia WSA w Warszawie wydanego w sprawie dotyczącej odwołania Szefa Centralnego Biura Antykorupcyjnego.
Dodatkowo organ zwrócił uwagę, że w orzecznictwie pojawił się również pogląd wskazujący, że akt odwołania w konkretnym przypadku może stanowić "jedynie" o nawiązaniu stosunku pracy bez istnienia stosunku służbowego (administracyjnoprawnego stosunku służbowego), co wyklucza wówczas właściwość sądu administracyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Stosownie do treści art. 3 § 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
1) decyzje administracyjne;
2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie;
4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r. poz. 2000 i 2185), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2022 r. poz. 2651 i 2707), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2022 r. poz. 813, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających;
5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;
9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 p.p.s.a.).
Zgodnie natomiast z art. 5 pkt 1 p.p.s.a. sądy administracyjne nie są właściwe w sprawach wynikających z nadrzędności i podległości organizacyjnej w stosunkach między organami administracji publicznej.
Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest akt odwołania skarżącej ze stanowiska GIIF. Zdaniem Sądu skarga na tego rodzaju akt nie jest dopuszczalna albowiem nie stanowi on decyzji administracyjnej, nie jest również innym aktem lub czynnością z zakresu administracji publicznej, o których stanowi art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.
Jako podstawę prawną zaskarżonego aktu organ wskazał art. 10 ust. 2 ustawy o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu. Zgodnie z tym przepisem GIIF powołuje i odwołuje Prezes Rady Ministrów na wniosek ministra właściwego do spraw finansów publicznych po zasięgnięciu opinii ministra - członka Rady Ministrów właściwego do spraw koordynowania działalności służb specjalnych, jeżeli został wyznaczony przez Prezesa Rady Ministrów.
W orzecznictwie sądowoadministracyjnym prezentowany jest pogląd, według którego akt odwołania ze stanowiska kierowniczego administracji państwowej osoby powołanej na to stanowisko, nie jest decyzją administracyjną w rozumieniu przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego i na ten akt nie przysługuje skarga do sądu administracyjnego (por. postanowienia NSA z dnia 21 października 1981 r., sygn. akt II SA 670/81 ONSA 1981/2/102 i z dnia 16 listopada 1991 r., sygn. akt IISA 807/90 OSP 1992/4/93). Pogląd taki wyraził również Naczelny Sąd Administracyjny w powołanym w odpowiedzi na skargę postanowieniu z dnia 3 listopada 2010 r., sygn. akt I OSK 1067/10 (orzeczenia.nsa.gov.pl), wydanym w sprawie dotyczącej odwołania ze stanowiska Szefa CBA. Sąd poglądy te popiera. Jak słusznie bowiem wskazuje NSA w postanowieniu z dnia z dnia 3 listopada
2010 r. odwołanie ze stanowiska dotyczy sfery organizacji służby jest, ono elementem stosunku wynikającego z podległości organizacyjnej pomiędzy organem administracji publicznej, a osoba zatrudnioną.
Podnieść też należy, że przepisy ustawy o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu w zakresie powołania oraz odwołania GIIF nie odsyłają do stosowania przepisów k.p.a. ani wprost, ani odpowiednio. Zaznaczyć należy, że przepisy k.p.a. stosuje się do spraw administracyjnych. Zgodnie z art. 1 pkt 1 k.p.a. przepisy tej ustawy normują postępowanie przed organami administracji publicznej w należących do właściwości tych organów sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnych albo załatwianych milcząco. Jednym z istotnych elementów pojęcia sprawy administracyjnej jest indywidualny charakter sprawy ściśle oznaczonego podmiotu w konkretnie określonej sytuacji. Pojęcie sprawy indywidualnej wyznacza zakres obowiązywania przepisów Kodeksu w przedmiocie ogólnego postępowania administracyjnego w powiązaniu z innymi przesłankami wymienionymi w art. 1 pkt 1 i 2, które muszą być spełnione łącznie. Jednakże sprawa indywidualna nie staje się sprawą administracyjną tylko i wyłącznie z tej przyczyny, że jest to sprawa ściśle oznaczonego podmiotu w konkretnie określonej sprawie (A. Wróbel [w:] M. Jaśkowska, M. Wilbrandt-Gotowicz, A. Wróbel, Komentarz aktualizowany do Kodeksu postępowania administracyjnego, LEX/el. 2025, art. 1.). Sprawą indywidualną jest sprawa dotycząca uprawnień bądź obowiązków określonego podmiotu dotyczącej jego sfery osobistej, a nie związanej z pełnieniem określonej funkcji w strukturze administracji publicznej. Tego typu działania organu, nawet jeśli noszą cechy działań władczych nie stanowią załatwienia sprawy indywidualnej.
Jak wspomniano wyżej, w myśl art. 5 pkt 1 p.p.s.a. sądy administracyjne nie są właściwe w sprawach wynikających z nadrzędności i podległości organizacyjnej
w stosunkach między organami administracji publicznej. Przepis art. 5 pkt 1 p.p.s.a. stanowi podstawę wyłączenia dopuszczalności drogi sądowej przed sądem administracyjnym w sferze wewnętrznego działania administracji publicznej z uwagi na zachodzące między organami administracji publicznej zależności organizacyjne.
Słuszny jest wywód organu zawarty w odpowiedzi na skargę wskazujący na podległość organizacyjną GIIF Prezesowi Rady Ministrów oraz współdziałającym z nim Ministrem Finansów. Jak słusznie zauważa organ uprawnienie do powoływania i odwoływania GIIF powierzone jest Prezesowi Rady Ministrów działającemu na wniosek ministra właściwego do spraw finansów publicznych po zasięgnięciu opinii ministra - członka Rady Ministrów właściwego do spraw koordynowania działalności służb specjalnych, jeżeli został wyznaczony przez Prezesa Rady Ministrów. Zgodnie natomiast z art. 11e ustawy o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu GIIF składa Prezesowi Rady Ministrów. Prezes Rady Ministrów ustala wynagrodzenie zasadnicze GIIF (art. 11f ust. 1 ustawy).
Należy też zauważyć, że GIIF wykonuje swoje zadania w urzędzie obsługującym ministra właściwego do spraw finansów publicznych przy pomocy komórki organizacyjnej wyodrębnionej w tym urzędzie w celu zapewnienia prawidłowej realizacji jego zadań (art. 12 ust.2 ustawy). Minister właściwy do spraw finansów publicznych zapewnia siedzibę, obsługę prawną i organizacyjno-techniczną GIIF, a także ponosi wydatki finansowane z budżetu państwa związane z jego funkcjonowaniem i wypłatą wynagrodzenia (art. 12b ustawy). Stosownie natomiast do treści art. 14 ust. 1 ustawy GIIF przedstawia Prezesowi Rady Ministrów, za pośrednictwem ministra właściwego do spraw finansów publicznych, roczne sprawozdanie ze swojej działalności w terminie 3 miesięcy od zakończenia roku, za który jest składane sprawozdanie.
Istotne jest również to, że z załącznika do rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Finansów z dnia 18 grudnia 2023 r. (Dz.U. z 2023 r. poz. 2710) wynika, że GIIF jest organem podległym ministrowi lub przez niego nadzorowanym.
W ocenie Sądu, relacje organizacyjne GIIF oraz Prezesa Rady Ministrów oraz współdziałającego z nim Ministrem Finansów, wskazują, że sprawa dotycząca zarówno powołania, jak i odwołania GIIF, jest sprawą, o której stanowi art. 5 pkt 1 p.p.s.a. Jest to bowiem przejaw wewnętrznego działania administracji, które w odróżnieniu od zewnętrznej działalności może być adresowana wyłącznie do podmiotów wchodzących w skład aparatu państwa (zależność organizacyjna) i nie może kształtować sytuacji prawnej osób niebędących podporządkowanymi organizacyjnie ani służbowo. W przypadku natomiast zewnętrznej działalności administracji adresatem aktów i czynności podejmowanych w ramach prowadzonego postępowania są podmioty względnie od siebie niezależne, a skutkiem takiej działalności jest władcze rozstrzyganie o prawach lub obowiązkach obywatelskich niezwiązanych z udziałem określonej osoby w funkcjonowaniu w strukturach administracji (por. P. Razowski, Niedopuszczalność drogi sądowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym, Warszawa 2015 r, s. 186).
Reasumując stwierdzić należy, iż akt odwołania ze stanowiska GIIF nie jest decyzją administracyjną, postanowieniem, czy też innym aktem lub czy czynnością z zakresu administracji podlegającym zaskarżeniu do sądu administracyjnego, stąd skarga jako niedopuszczalna podlega odrzuceniu.
Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i 6 oraz § 3 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI