II SA/Wa 374/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2024-09-19
NSAAdministracyjneŚredniawsa
dodatek mieszkaniowydochód gospodarstwa domowegoświadczenie uzupełniająceustawa o dodatkach mieszkaniowychustawa o świadczeniach rodzinnychustawa o PITprawo administracyjnepostępowanie sądowoadministracyjne

WSA w Warszawie uchylił decyzję SKO i Prezydenta w sprawie dodatku mieszkaniowego, uznając, że błędnie wliczono świadczenie uzupełniające do dochodu.

Skarżący P. J. zakwestionował decyzję o przyznaniu dodatku mieszkaniowego, twierdząc, że organ nieprawidłowo obliczył dochód gospodarstwa domowego, wliczając do niego świadczenie uzupełniające w wysokości 500 zł. WSA w Warszawie przychylił się do skargi, stwierdzając, że świadczenie uzupełniające, zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 100a ustawy o PIT, jest wolne od podatku i nie powinno być wliczane do dochodu przy ustalaniu prawa do dodatku mieszkaniowego. W związku z tym uchylono zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę P. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta o przyznaniu dodatku mieszkaniowego. Skarżący zarzucił organom błędne wliczenie świadczenia uzupełniającego w wysokości 500 zł do dochodu gospodarstwa domowego, co wpłynęło na wysokość przyznanego dodatku. Sąd uznał skargę za zasadną. Wskazał, że zgodnie z ustawą o dodatkach mieszkaniowych, dochód należy ustalać na podstawie ustawy o świadczeniach rodzinnych, która z kolei odwołuje się do przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Kluczowe znaczenie ma art. 21 ust. 1 pkt 100a ustawy o PIT, który wyłącza świadczenie uzupełniające z dochodu podlegającego opodatkowaniu. Sąd stwierdził, że organy obu instancji, wliczając świadczenie uzupełniające do dochodu, naruszyły przepisy prawa, co miało istotny wpływ na wynik sprawy. W związku z tym, WSA uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu pierwszej instancji, nakazując ponowne rozpatrzenie sprawy z uwzględnieniem prawidłowego ustalenia dochodu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, świadczenie uzupełniające, zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 100a ustawy o PIT, jest wolne od podatku dochodowego i nie powinno być wliczane do dochodu w rozumieniu ustawy o świadczeniach rodzinnych i ustawy o dodatkach mieszkaniowych.

Uzasadnienie

Ustawa o PIT w art. 21 ust. 1 pkt 100a wyraźnie wyłącza świadczenie uzupełniające z dochodu podlegającego opodatkowaniu. Ustawa o świadczeniach rodzinnych definiuje dochód jako przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach określonych w ustawie o PIT. W konsekwencji, świadczenie uzupełniające nie stanowi dochodu w rozumieniu ustawy o dodatkach mieszkaniowych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (18)

Główne

p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c)

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia decyzji organu w przypadku naruszenia prawa materialnego lub procesowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy.

u.d.m. art. 2 § ust. 1

Ustawa o dodatkach mieszkaniowych

Określa krąg podmiotów uprawnionych do dodatku mieszkaniowego.

u.d.m. art. 3 § ust. 1 pkt 2

Ustawa o dodatkach mieszkaniowych

Określa warunek dochodowy dla przyznania dodatku mieszkaniowego.

u.d.m. art. 3 § ust. 3

Ustawa o dodatkach mieszkaniowych

Definiuje pojęcie dochodu na potrzeby ustawy, odwołując się do ustawy o świadczeniach rodzinnych.

u.d.m. art. 6 § ust. 1 pkt 2

Ustawa o dodatkach mieszkaniowych

Określa sposób obliczania wysokości dodatku mieszkaniowego dla gospodarstw 2-4-osobowych.

u.ś.r. art. 3 § pkt 1

Ustawa o świadczeniach rodzinnych

Definicja dochodu, uwzględniająca przychody podlegające opodatkowaniu wg ustawy o PIT, po odliczeniu alimentów, kosztów uzyskania przychodu, podatku dochodowego, składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne.

u.p.d.o.f. art. 21 § ust. 1 pkt 100a

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Wyłączenie z dochodu świadczenia uzupełniającego dla osób niezdolnych do samodzielnej egzystencji.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 135

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd rozstrzyga sprawę co do istoty.

u.d.m. art. 6 § ust. 8

Ustawa o dodatkach mieszkaniowych

Określa zasady obniżania dodatku mieszkaniowego w przypadku przekroczenia określonego progu dochodowego.

u.d.m. art. 7 § ust. 6

Ustawa o dodatkach mieszkaniowych

Dotyczy sposobu obliczania dochodu.

u.p.d.o.f. art. 21 § ust. 1 pkt 8

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Wyłączenie z dochodu świadczeń rodzinnych, dodatków rodzinnych i pielęgnacyjnych.

u.p.d.o.f. art. 21 § ust. 1 pkt 64

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Wyłączenie z dochodu dodatków dla sierot zupełnych.

u.p.d.o.f. art. 27

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Zasady opodatkowania dochodów.

u.p.d.o.f. art. 30b

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Zasady opodatkowania dochodów z kapitałów pieniężnych.

u.p.d.o.f. art. 30c

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Zasady opodatkowania dochodów z działalności gospodarczej.

u.p.d.o.f. art. 30e

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Zasady opodatkowania dochodów z niezrealizowanych opcji na instrumenty pochodne.

u.p.d.o.f. art. 30f

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Zasady opodatkowania dochodów z tytułu przeniesienia rezydencji podatkowej.

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

Utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Świadczenie uzupełniające w wysokości 500 zł nie powinno być wliczane do dochodu gospodarstwa domowego przy ustalaniu prawa do dodatku mieszkaniowego, ponieważ jest zwolnione z podatku dochodowego na mocy art. 21 ust. 1 pkt 100a ustawy o PIT.

Godne uwagi sformułowania

organy obydwu instancji nieprawidłowo ustaliły stan faktyczny sprawy, co miało istotny wpływ na wynik sprawy przychodów niepodlegające opodatkowaniu na zasadach określonych w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych nie wliczają się do dochodu w rozumieniu art. 3 pkt 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych świadczenie uzupełniające otrzymane na podstawie przepisów o świadczeniu uzupełniającym dla osób niezdolnych do samodzielnej egzystencji

Skład orzekający

Iwona Maciejuk

sędzia

Mateusz Rogala

sprawozdawca

Sławomir Fularski

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących dochodu przy ustalaniu prawa do dodatku mieszkaniowego, w szczególności wyłączenie świadczenia uzupełniającego."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnego stanu faktycznego i przepisów ustawy o dodatkach mieszkaniowych, ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz ustawy o PIT.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego dla wielu obywateli świadczenia socjalnego, a jej rozstrzygnięcie opiera się na precyzyjnej interpretacji przepisów podatkowych i socjalnych.

Czy świadczenie uzupełniające obniża dodatek mieszkaniowy? WSA wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Wa 374/24 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2024-09-19
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-03-18
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Iwona Maciejuk
Mateusz Rogala /sprawozdawca/
Sławomir Fularski /przewodniczący/
Symbol z opisem
6210 Dodatek mieszkaniowy
Hasła tematyczne
Dodatki mieszkaniowe
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) w zw. z art 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2023 poz 1335
art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 1 pkt 2, art. 3 ust 3, art. 6 ust. 1 pkt 2, art. 6 ust. 8, art. 7 ust. 6
Ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (t. j.)
Dz.U. 2020 poz 111
art. 3 pkt 1
Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - t.j.
Dz.U. 2022 poz 2647
art. 21 ust 1 pkt 8, art. 21 ust 1 pkt 64, art. 21 ust 1pkt 100a, art. 27, art. 30b, art. 30c, art. 30e, art. 30f
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Fularski, Sędzia WSA Iwona Maciejuk, Asesor WSA Mateusz Rogala (spr.), Protokolant specjalista Monika Gieroń po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 września 2024 r. sprawy ze skargi P. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] stycznia 2024 r. nr [...] w przedmiocie przyznania dodatku mieszkaniowego uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] października 2023 r. nr [...]
Uzasadnienie
Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzją z dnia [...] stycznia 2024 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., działając m.in. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca
1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r., poz. 775 ze zm., powoływanej dalej jako k.p.a.), utrzymało w mocy decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] października 2023 r. przyznającą P. J. dodatek mieszkaniowy na okres od [...] października 2023 r. do [...] marca 2024 r. w wysokości 205,07 zł miesięcznie.
W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ obszernie przytoczył brzmienie przepisów ustawy z dnia [...] czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. z
2023 r., poz. 1335) i wyjaśnił, że wnioskodawca zamieszkuje w lokalu nr [...] położonym przy ul. B. [...] w W. o pow. użytkowej 57,70 m2, w którym prowadzi trzyosobowe gospodarstwo domowe.
Średni miesięczny dochód gospodarstwa domowego wnioskodawcy w okresie 3 miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego, tj. czerwiec, lipiec, sierpień 2023 r., zgodnie z deklaracją wnioskodawcy, wynosił
4.417,71 zł. Średni miesięczny dochód na jednego członka gospodarstwa domowego wnioskodawcy wyniósł zatem 1.472,57 zł. Natomiast udokumentowane wydatki za ostatni miesiąc wyniosły 942,69 zł. Wydatki na normatywną powierzchnię zajmowanego lokalu mieszkalnego, obliczonego zgodnie z art. 5 ust. 4 ustawy o dodatkach mieszkaniowych wynoszą 735,20 zł (942,69 zł/57,70 m2x45m2 = 735,20 zł)
Średni miesięczny dochód 3-osobowego gospodarstwa domowego wnioskodawcy z okresu ostatnich 3 miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku nie przekracza 175% najniższej emerytury w gospodarstwie 1-osobowym, co oznacza, że dla obliczenia należnego dodatku mieszkaniowego przyjmuje się wydatki na poziomie 20% dochodu gospodarstwa, tj. 401,26 zł
Organ wyjaśnił, że stosownie do art. 6 ust. 1 ustawy, wysokość dodatku mieszkaniowego stanowi różnicę między wydatkami, o których mowa w ust. 3-6, przypadającymi na normatywną powierzchnię użytkową zajmowanego lokalu mieszkalnego (735,20 zł), a kwotą wydatków poniesionych przez osobę ubiegającą się o dodatek mieszkaniowy w wysokości 12% dochodów gospodarstwa domowego (12% x 4 417,71 = 530,13 zł). Dodatek mieszkaniowy przysługuje zatem w wysokości 205,07 zł (735,20 zł - 530,13 zł = 205,07 zł).
Odnosząc się do zarzutów odwołania, Kolegium wskazało, że przy obliczeniu dochodu gospodarstwa domowego odliczono od dochodu kwoty dodatku dla sieroty zupełnej (553,30 zł) oraz kwoty dodatku pielęgnacyjnego (294,39 zł), co w sposób jednoznaczny wynika z zaświadczenia ZUS z dnia [...] września 2023 r. i zawartego na tym dokumencie wyliczenia kwoty dochodu. Niezasadny jest zatem zarzut dotyczący wliczenia do dochodu kwoty dodatku pielęgnacyjnego w wysokości 294,39 zł.
P. J. wniósł na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, podnosząc, że jego zdaniem do dochodu błędnie zostało wliczone świadczenie uzupełniające w wysokości 500 zł. Podniósł, że w zaświadczeniu o dochodach wydanym przez ZUS, lI Oddział w Warszawie, zostały wyszczególnione rodzaje dodatków: dodatek dla sieroty zupełnej w wysokości 553,30 zł, dodatek pielęgnacyjny w wysokości 294,39 zł oraz świadczenie uzupełniające w wysokości 500 zł. Informacja o świadczeniu uzupełniającym została zawarta w ostatnim zdaniu ww. zaświadczenia: "Kwota brutto świadczenia (wraz z dodatkami) uwzględnia świadczenie uzupełniające w wysokości 500 zł."
W konsekwencji, w ocenie skarżącego, organ nieprawidłowo wyliczył dochód, od którego zależy wysokość przyznanego dodatku mieszkaniowego.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem organy obydwu instancji nieprawidłowo ustaliły stan faktyczny sprawy, co miało istotny wpływ na wynik sprawy.
Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 2 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, dodatek mieszkaniowy przysługuje osobom, o którym mowa w art. 2 ust. 1, jeżeli w okresie 3 miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku o jego przyznanie średni miesięczny dochód przypadający na jednego członka gospodarstwa domowego wnioskodawcy nie przekroczył w gospodarstwie wieloosobowym - 30% przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej, obowiązującego w dniu złożenia wniosku, z uwzględnieniem art. 6 ust. 8 i art. 7 ust. 6. Przy czym w myśl art. 6 ust. 8 ustawy, jeżeli średni miesięczny dochód na jednego członka gospodarstwa domowego jest wyższy od określonego w art. 3 ust. 1, a kwota nadwyżki nie przekracza wysokości dodatku mieszkaniowego, należny dodatek mieszkaniowy obniża się o tę kwotę.
Z kolei art. 6 ust. 1 pkt 2 ustawy o dodatkach mieszkaniowych stanowi, że wysokość dodatku mieszkaniowego stanowi różnicę między wydatkami, o których mowa w ust. 3-6, przypadającymi na normatywną powierzchnię użytkową zajmowanego lokalu mieszkalnego, a kwotą wydatków poniesionych przez osobę ubiegającą się o dodatek mieszkaniowy w wysokości 12% dochodów gospodarstwa domowego - w gospodarstwie 2-4-osobowym.
Jak wynika z treści przywołanych przepisów, po pierwsze dla prawidłowego ustalenia, czy wnioskodawcy przysługuje prawo do dodatku mieszkaniowego, a po drugie do wyliczenia wysokości tego dodatku, konieczne jest dokonanie przez organ ustalenia dochodów gospodarstwa domowego wnioskodawcy.
Ustawodawca w art. 3 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych określił, że za dochód uważa się dochód w rozumieniu art. 3 pkt 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2020 r., poz. 111).
Powołany przepis ustawy o świadczeniach rodzinnych stanowi zaś, że ilekroć w ustawie jest mowa o dochodzie, oznacza to, po odliczeniu kwot alimentów świadczonych na rzecz innych osób: m.in. przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 27, art. 30b, art. 30c, art. 30e i art. 30f ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2647 ze zm.), pomniejszone o koszty uzyskania przychodu, należny podatek dochodowy od osób fizycznych, składki na ubezpieczenia społeczne niezaliczone do kosztów uzyskania przychodu oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne.
Innymi słowy, przychody niepodlegające opodatkowaniu na zasadach określonych w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych nie wliczają się do dochodu w rozumieniu art. 3 pkt 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, a w konsekwencji nie stanowią również dochodu w rozumieniu art. 3 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych.
W art. 21 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych zawarty został katalog przychodów, które są wolne od podatku dochodowego. Należą do nich m.in.: świadczenia rodzinne otrzymane na podstawie przepisów o świadczeniach rodzinnych, dodatki rodzinne i pielęgnacyjne (art. 21 ust.1 pkt 8); dodatki do rent rodzinnych dla sierot zupełnych, wypłacone na podstawie odrębnych przepisów (art. 21 ust. 1 pkt 64); a także – co szczególnie istotne dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy – świadczenie uzupełniające otrzymane na podstawie przepisów o świadczeniu uzupełniającym dla osób niezdolnych do samodzielnej egzystencji (art. 21 ust. 1 pkt 100a).
Jak wynika z akt niniejszej sprawy, dokonując wyliczenia dochodu skarżącego organy prawidłowo nie wliczyły do tego dochodu zarówno otrzymywanego przez skarżącego dodatku pielęgnacyjnego, jak i dodatku dla sierot zupełnych.
Jednak organy obydwu instancji pominęły, że jak wynika z treści zaświadczenia Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] września 2023 r. (k. 4 akt administracyjnych), podana przez ZUS kwota brutto świadczenia rentowego uwzględnia świadczenie uzupełniające w wysokości 500 zł, tj. świadczenie przyznawane na podstawie przepisów ustawy z dnia 31 lipca 2019 r. o świadczeniu uzupełniającym dla osób niezdolnych do samodzielnej egzystencji (Dz. U. z 2024 r., poz. 256 ze zm.). Z tej przyczyny organy z naruszeniem wyżej przywołanych przepisów wliczyły skarżącemu do dochodu kwotę 500 zł świadczenia uzupełniającego, co z kolei skutkowało błędnym obliczeniem wysokości przyznanego dodatku mieszkaniowego.
Rozpatrując sprawę ponownie, organ uwzględni wyżej przedstawione rozważania Sądu i dokona ustalenia wysokości dochodów gospodarstwa domowego skarżącego, biorąc pod uwagę treść art. 21 ust. 1 pkt 100a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w zw. z art. 3 pkt 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych w związku z art. 3 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych.
Biorąc wszystkie powyższe okoliczności pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935), orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI