II SA/Wa 1038/24

II SA/Wa 1038/24 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2025-01-15
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-06-25
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Łukasz Krzycki /przewodniczący/
Mateusz Rogala /sprawozdawca/
Sławomir Antoniuk
Symbol z opisem
6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne
Policja
Skarżony organ
Komendant Policji
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2016 poz 1782
art. 107 ust 1 i ust. 3 pkt 1, art. 115a,
Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji
Dz.U. 2020 poz 1740
art. 124 par 1
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Łukasz Krzycki, Sędzia WSA Sławomir Antoniuk, Asesor WSA Mateusz Rogala (spr.), , Protokolant starszy specjalista Bogumiła Kobierska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 stycznia 2025 r. sprawy ze skargi R. A. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] kwietnia 2024 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wypłaty wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop oddala skargę
Uzasadnienie
Komendant Główny Policji decyzją z dnia [...] kwietnia 2024 r. nr [...], wydaną m.in. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r., poz. 775, powoływanej dalej jako k.p.a.), utrzymał w mocy decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] lutego 2024 r. nr [...], którą m.in. na podstawie art. 114 ust. 1 pkt 2 i art. 107 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2024 r., poz. 145) w zw. z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 14 sierpnia 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach dotyczących wsparcia służb mundurowych nadzorowanych przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych, o zmianie ustawy o Służbie Więziennej oraz niektórych ustaw (Dz. U. z 2020 r., poz. 1610, powoływanej dalej jako ustawa zmieniająca), odmówiono R. A. wypłaty wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy, zgodnie z jego wnioskiem z dnia [...] stycznia 2024 r.
W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ odwoławczy stwierdził, że prawo policjanta zwalnianego ze służby do otrzymania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy wynika z art. 114 ust. 1 pkt 2 ustawy o Policji, natomiast sposób ustalania jego wysokości określa art. 115a tej ustawy, który w brzmieniu obowiązującym do dnia 6 listopada 2018 r. stanowił, że ekwiwalent pieniężny za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego ustala się w wysokości 1/30 części miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym należnego na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym.
Wyrokiem z dnia 30 października 2018 r. sygn. akt K 7/15 Trybunał Konstytucyjny orzekł, że przepis art. 115a ustawy o Policji w zakresie, w jakim ustala wysokość ekwiwalentu pieniężnego za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego w wymiarze 1/30 części miesięcznego uposażenia, jest niezgodny z art. 66 ust. 2 w związku z art. 31 ust. 3 zdanie drugie Konstytucji RP. Wyrok został ogłoszony w Dzienniku Ustaw w dniu 6 listopada 2018 r. (poz. 2102), co – zdaniem organu administracji - prowadzi do wniosku, że z tym dniem powołany przepis utracił moc obowiązującą w zakwestionowanym zakresie. Luka, która powstała w systemie prawnym, została wyeliminowana w dniu wejścia w życie ustawy zmieniającej, tj. 1 października 2020 r. Na mocy art. 1 pkt 16 tej ustawy, art. 115a ustawy o Policji otrzymał brzmienie, zgodnie z którym ekwiwalent pieniężny za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego ustala się w wysokości 1/21 części miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym, należnego policjantowi na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym.
Jednocześnie, zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy zmieniającej, przepis art. 115a ustawy o Policji, w brzmieniu nadanym tą ustawą, stosuje się do spraw dotyczących wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy wszczętych i niezakończonych przed 6 listopada 2018 r. oraz do spraw dotyczących wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy policjantowi zwolnionemu ze służby od 6 listopada 2018 r. Ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy za okres przed 6 listopada 2018 r. ustala się na zasadach wynikających z przepisów ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu obowiązującym przed 6 listopada 2018 r. Przy obliczaniu wysokości ekwiwalentu pieniężnego przysługującego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy za 2018 r. określa się proporcję liczby dni niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego przysługującego przed 6 listopada 2018 r. oraz od 6 listopada 2018 r.
Zdaniem Komendanta Głównego Policji, z powyższego wynika, że od dnia 1 października 2020 r. w stosunku do policjantów zwolnionych ze służby przed dniem 6 listopada 2018 r. stosuje się wyłącznie dotychczasowe przepisy dotyczące ustalania wysokości ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy (a więc przy zastosowaniu współczynnika 1/30 części miesięcznego uposażenia za jeden dzień niewykorzystanego urlopu), chyba że sprawa dotycząca wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy została wszczęta i nie została zakończona przed dniem 6 listopada 2018 r.
Odnosząc wywiedzione rozumienie przepisów prawa do okoliczności rozpatrywanej sprawy, Komendant Główny Policji podał, że R. A. został zwolniony ze służby w Policji z dniem [...] lutego 2020 r. i wówczas wypłacono mu ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy, którego wysokość ustalono za niewykorzystany urlop przed dniem 6 listopada 2018 r. z uwzględnieniem współczynnika 1/30 części miesięcznego uposażenia za jeden dzień niewykorzystanego urlopu, zaś za niewykorzystany urlop po dniu 6 listopada 2018 r. z uwzględnieniem współczynnika 1/21 części miesięcznego uposażenia za jeden dzień niewykorzystanego urlopu.
Organ odwoławczy skonstatował, że w aktualnym stanie faktycznym i prawnym stronie nie przysługuje prawo do wypłaty ekwiwalentu w wyższej niż dotychczas wysokości, bowiem dokonano ponownego obliczenia wysokości ekwiwalentu i wypłacono wyrównanie zgodnie z przepisami ustawy zmieniającej.
Ponadto, organ zauważył, że zgodnie z art. 107 ust. 1 ustawy o Policji, roszczenia z tytułu prawa do uposażenia i innych świadczeń oraz należności pieniężnych ulegają przedawnieniu z upływem 3 lat od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne. W rozpoznawanej sprawie wniosek o wypłatę wyrównania ekwiwalentu za niewykorzystany urlop został złożony po terminie przedawnienia roszczenia - tj. po upływie trzech lat od dnia, w którym strona mogła zgłosić żądanie przyznania i wypłaty tego świadczenia. Biorąc pod uwagę powyższe, roszczenie stało się wymagalne w dniu [...] listopada 2020 r., czyli w dniu wypłaty ekwiwalentu. Tym samym zgodnie z art. 107 ust. 1 ustawy o Policji, roszczenie przedawniło się w dniu [...] listopada 2023 r. Nawet gdyby uznać pismo R. A. z dnia [...] listopada 2020 r. za przerywające bieg terminu przedawnienia i przyjąć jego rozpoczęcie od nowa, to trzyletni termin przedawnienia upłynął w 2023 r., natomiast wniosek został złożony w dniu [...] stycznia 2024 r.
Komendant Główny Policji w uzasadnieniu decyzji dodał, że Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale siedmiu sędziów z dnia 5 marca 2001 r. sygn. akt OPS 17/00 przyjął, że sprawa o odsetki za zwłokę nie jest sprawą administracyjną, której rozpoznanie należy do właściwości organów administracji publicznej. Powyższe oznacza, że roszczenie funkcjonariusza o odsetki za zwłokę od niewypłaconego w terminie ekwiwalentu za urlop nie podlega rozpoznaniu w postępowaniu administracyjnym, lecz w postępowaniu cywilnym.
R. A. złożył na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o jej uchylenie oraz o zobowiązanie organu do dokonania czynności wypłaty wyrównania w określonym terminie wraz z ustawowymi odsetkami.
Skarżący zarzucił organowi:
- naruszenie art. 190 ust. 4 Konstytucji RP w związku z art. 115a ustawy o Policji, w zakresie związanym z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 30 października 2018 r. sygn. K 7/15, a przez to pozbawienie należnych z mocy prawa świadczeń w postaci właściwej wysokości ekwiwalentu za niewykorzystany urlop;
- działanie, które uniemożliwiło mu realizację gwarantowanego w art. 66 ust. 2 Konstytucji RP prawa funkcjonariusza Policji do urlopu wypoczynkowego i dodatkowego w formie ekwiwalentu z tytułu jego niewykorzystania, pod pretekstem konieczności stosowania ustawy zmieniającej z pominięciem wyroku Trybunału Konstytucyjnego sygn. K 7/15.
W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że zgodnie z art. 190 ust. 1 Konstytucji RP, orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego są ostateczne i mają charakter powszechny. Zdaniem skarżącego, całkowicie nie do zaakceptowania jest decyzja podjęta w opozycji do jednolitej linii orzeczniczej przyjętej przez NSA i wojewódzkie sądy administracyjne, które jednoznacznie stwierdzają, że realizacja wniosku o wyrównanie ekwiwalentu powinna następować zarówno w warunkach zaniechania ustawodawczego (które trwało prawie dwa lata), jak i w obecnej sytuacji, tj. próby "zniesienia" wyroku TK ustawą zwykłą.
Podkreślił, że jego pismo z dnia [...] listopada 2020 r. powinno zostać potraktowane jako wniosek o wyrównanie, ponieważ prosi w nim o podanie podstawy prawnej, która pozwoliła na niekorzystny dla niego sposób obliczania należnego ekwiwalentu.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja pomimo częściowo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu.
Sąd nie podzielił stanowiska organów obydwu instancji w zakresie wykładni art. 115a ustawy o Policji w zw. z art. 9 ustawy zmieniającej, jednak uznał, że zawarcie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji błędnego stanowiska w tym zakresie nie miało wpływu na wynik sprawy, bowiem organ zasadnie zastosował w tej sprawie art. 107 ust. 1 ustawy o Policji, uznając, że roszczenie skarżącego uległo przedawnieniu.
Jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 11 grudnia 2024 r. sygn. akt III OSK 6166/21, kwestia przedawnienia jest bez wątpienia objęta zakresem sprawy wypłaty wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop w znaczeniu materialnoprawnym i ma znaczenie dla ostatecznego wyniku tej sprawy. Przedawnienie jest instytucją prawa materialnego, która wywołuje także skutki procesowe.
Należy zauważyć, że zgodnie z art. 107 ust. 1 ustawy o Policji, roszczenia z tytułu prawa do uposażenia i innych świadczeń oraz należności pieniężnych ulegają przedawnieniu z upływem 3 lat od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne. Jak słusznie zauważył organ, roszczenie skarżącego o wypłatę wyrównania ekwiwalentu za niewykorzystany urlop stało się wymagalne z dniem wypłaty tego ekwiwalentu w niepełnej wysokości, tj. w dniu [...] listopada 2020 r. Roszczenie ulegało zatem co do zasady przedawnieniu z dniem [...] listopada 2023 r.
Wprawdzie skarżący w dniu [...] listopada 2020 r. złożył pismo, z którego treści wynika, że domaga się wskazania podstawy prawnej sposobu wyliczenia przez organ ekwiwalentu, co w ocenie Sądu winno zostać uznane jako czynność podjęta w celu ustalenia roszczenia, która w myśl art. 107 ust. 3 pkt 1 ustawy o Policji przerywa bieg przedawnienia, jednak – jak stanowi art. 124 § 1 Kodeksu cywilnego – po każdym przerwaniu przedawnienia biegnie ono na nowo. Powyższe oznacza, że po złożeniu przez skarżącego pisma z dnia [...] listopada 2020 r. trzyletni termin przedawnienia rozpoczął na nowo swój bieg. W konsekwencji termin przedawnienia upłynął w dniu [...] listopada 2023 r. Wniosek z dnia [...] stycznia 2024 r. o wypłatę wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy został zatem złożony przez skarżącego w momencie, gdy roszczenie o wypłatę wyrównania ekwiwalentu było już przedawnione. Z tych przyczyn Sąd uznał, że organ zasadnie odmówił wypłaty wyrównania, powołując jako podstawę rozstrzygnięcia art. 107 ust. 1 ustawy o Policji.
Odnosząc się natomiast do argumentacji organu dotyczącej zastosowania w tej sprawie art. 115a ustawy o Policji w zw. z art. 9 ustawy zmieniającej, Sąd uznał, że nie można zaakceptować stanowiska organu opartego na literalnej wykładni art. 9 ust. 1 ustawy zmieniającej, zgodnie z którym ustawodawca w art. 9 ust. 1 zdanie drugie tej ustawy, w przypadku ustalenia ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy za okres przed 6 listopada 2018 r., nakazał przyjąć zasady wynikające z przepisów ustawy o Policji w brzmieniu obowiązującym przed 6 listopada 2018 r., a więc te, które zostały uznane przez Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 30 października 2018 r. sygn. akt K 7/15 za sprzeczne z art. 66 ust. 2 w zw. z art. 31 ust. 3 zdanie drugie Konstytucji RP.
Jak już jednak wskazano, naruszenie przez organ wskazanych przepisów prawa materialnego, tj. art. 115a ustawy o Policji w zw. z art. 9 ustawy zmieniającej, poprzez ich błędną wykładnię nieuwzględniającą treści art. 66 ust. 2 i art. 190 ust. 4 Konstytucji RP nie miało wpływu na wynik sprawy, z uwagi na fakt, że w sprawie miał zastosowanie art. 107 ust. 1 ustawy o Policji, co zasadnie wywiódł organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.) orzekł jak w sentencji.