II SA/Wa 363/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę K. H. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych odmawiającą przyznania emerytury w drodze wyjątku. Organ administracji utrzymał w mocy własną decyzję o odmowie, argumentując, że skarżąca nie spełnia łącznie przesłanek określonych w art. 83 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS. Wskazano, że skarżąca pozostaje w zatrudnieniu, co wyklucza przesłankę niemożności podjęcia pracy, a także posiada niezbędne środki utrzymania, czego dowodem jest wysoki dochód rodziny. Ponadto, podkreślono, że przepisy nie przewidują zbiegu świadczenia w drodze wyjątku ze świadczeniem przyznawanym w trybie zwykłym, które skarżąca już pobierała. Skarżąca kwestionowała ustalenia dotyczące dochodu i podjęła pracę zarobkową z konieczności. WSA oddalił skargę, uznając, że Prezes ZUS prawidłowo wywiódł brak podstaw do przyznania świadczenia, ponieważ skarżąca pozostawała w zatrudnieniu, a dochód jej rodziny przekraczał kwotę minimalnej emerytury. Sąd podkreślił, że świadczenie w drodze wyjątku ma charakter uznaniowy i wymaga łącznego spełnienia wszystkich ustawowych przesłanek, a nie jest świadczeniem socjalnym opartym wyłącznie na trudnej sytuacji materialnej.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przesłanek przyznania świadczenia w drodze wyjątku z art. 83 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, w szczególności kwestii niemożności podjęcia pracy, posiadania środków utrzymania oraz niedopuszczalności zbiegu świadczeń.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji osoby ubiegającej się o świadczenie w drodze wyjątku, która już pobiera świadczenie w trybie zwykłym i pozostaje w zatrudnieniu.
Zagadnienia prawne (4)
Czy osoba pobierająca emeryturę w trybie zwykłym może ubiegać się o przyznanie świadczenia w drodze wyjątku?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przepisy ustawy o emeryturach i rentach z FUS nie przewidują zbiegu świadczenia w drodze wyjątku ze świadczeniami przyznawanymi w trybie zwykłym.
Uzasadnienie
Sąd powołuje się na utrwalone orzecznictwo, w tym wyroki NSA i SN, które jednoznacznie wykluczają możliwość łączenia świadczeń zwykłych i nadzwyczajnych.
Jakie są przesłanki przyznania świadczenia w drodze wyjątku na podstawie art. 83 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Świadczenie w drodze wyjątku może być przyznane osobie, która wskutek szczególnych okoliczności nie spełnia warunków do uzyskania świadczenia w zwykłym trybie, nie może podjąć pracy lub działalności objętej ubezpieczeniem ze względu na całkowitą niezdolność do pracy lub wiek, i nie ma niezbędnych środków utrzymania. Wszystkie te przesłanki muszą być spełnione łącznie.
Uzasadnienie
Sąd podkreśla, że regulacja ma charakter szczególny i wymaga łącznego spełnienia wszystkich przesłanek, a niespełnienie choćby jednej z nich wyklucza możliwość przyznania świadczenia.
Jak należy ocenić przesłankę braku niezbędnych środków utrzymania przy ubieganiu się o świadczenie w drodze wyjątku?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Przesłankę braku niezbędnych środków utrzymania należy ocenić porównując sytuację materialną ubiegającego się z wysokością świadczeń określonych w przepisach jako minimalne (np. najniższa emerytura).
Uzasadnienie
Sąd odwołuje się do utrwalonego stanowiska orzecznictwa, które wskazuje na konieczność porównania dochodu z minimalnymi świadczeniami ustawowymi.
Czy pozostawanie w zatrudnieniu wyklucza możliwość przyznania świadczenia w drodze wyjątku?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, pozostawanie w zatrudnieniu oznacza, że osoba nie spełnia przesłanki niemożności podjęcia pracy lub innej działalności objętej ubezpieczeniem społecznym, co wyklucza przyznanie świadczenia w drodze wyjątku.
Uzasadnienie
Sąd stwierdza, że okoliczność podjęcia przez skarżącą zatrudnienia jest niesporna i stanowi podstawę do odmowy przyznania świadczenia.
Przepisy (9)
Główne
u.e.r.f.u.s. art. 83 § ust. 1
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Pomocnicze
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 75 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 106 § § 3
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Odrzucone argumenty
Skarżąca nie spełnia przesłanki niemożności podjęcia pracy z uwagi na pozostawanie w zatrudnieniu. • Skarżąca posiada niezbędne środki utrzymania, co potwierdza wysoki dochód rodziny. • Przepisy nie przewidują zbiegu świadczenia w drodze wyjątku ze świadczeniem przyznawanym w trybie zwykłym.
Godne uwagi sformułowania
świadczenia w drodze wyjątku nie mają charakteru roszczeniowego • ustawa pozostawia ich przyznanie uznaniu Prezesa ZUS • nie oznacza to jednak, że organ ma całkowitą swobodę i dowolność, bowiem przyznanie świadczenia ustawa uzależnia od łącznego spełnienia wszystkich przesłanek • nie można jednak tracić z pola widzenia faktu, że skarżąca posiada prawo do emerytury w wysokości 1,27 zł • zasadą jest niedopuszczalność łączenia świadczeń zwykłych i nadzwyczajnych
Skład orzekający
Karolina Kisielewicz
przewodniczący sprawozdawca
Joanna Kruszewska-Grońska
członek
Iwona Maciejuk
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek przyznania świadczenia w drodze wyjątku z art. 83 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, w szczególności kwestii niemożności podjęcia pracy, posiadania środków utrzymania oraz niedopuszczalności zbiegu świadczeń."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji osoby ubiegającej się o świadczenie w drodze wyjątku, która już pobiera świadczenie w trybie zwykłym i pozostaje w zatrudnieniu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia z zakresu prawa ubezpieczeń społecznych – możliwości uzyskania świadczenia w drodze wyjątku, co może być interesujące dla osób znajdujących się w trudnej sytuacji życiowej i zawodowej.
“Emerytura w drodze wyjątku – czy to szansa na dodatkowe wsparcie, gdy nie spełniasz zwykłych warunków?”
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.