II SA/Wa 3610/21

II SA/Wa 3610/21 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2022-06-20
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-10-21
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Michał Sułkowski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6480
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Sygn. powiązane
III OSK 2278/22 - Wyrok NSA z 2025-10-15
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 2176
art. 5 ust. 1
Ustawa z dnia  6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
Dz.U. 2018 poz 1914
art. 15
Ustawa z dnia 26 stycznia 1984 r. Prawo prasowe (t. j.)
Dz.U. 2019 poz 684
art. 120
Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. Kodeks wyborczy - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa, Sędzia WSA Sławomir Antoniuk, Asesor WSA Michał Sułkowski (spr.), , Protokolant specjalista Joanna Głowala, , po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 czerwca 2022 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia [...] z siedzibą w [...] na decyzję Telewizji Polskiej S.A. z siedzibą w [...] z dnia [...] września 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Telewizji Polskiej S.A. z siedzibą w [...] na rzecz skarżącego Stowarzyszenia [...] z siedzibą w Warszawie kwotę 200 zł (słownie: dwustu złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Stowarzyszenie [...] z siedzibą w [...] (dalej "Stowarzyszenie") we wniosku z [...] czerwca 2020 r. wysłanym pocztą elektroniczną zwróciło się do Telewizji Polskiej S.A. z siedzibą w [...] o udostępnienie informacji publicznej poprzez wskazanie, kto był autorem pytań, które zadano kandydatom na Prezydenta RP w trakcie debaty organizowanej przez TVP dnia [...] czerwca 2020 r. Stowarzyszenie zwróciło się o podanie imion i nazwisk tych osób.
Telewizja Polska S.A. decyzją z [...] października 2020 r. nr [...], na podstawie art. 16 w zw. z art. 5 ust. 2 i art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (dalej "udip"), art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 1984 r. Prawo prasowe (dalej "Prawo prasowe") i art. 104 K.p.a. odmówiła udostępnienia informacji publicznej objętej wnioskiem Stowarzyszenia z [...] czerwca 2020 r.
Stowarzyszenie zaskarżyło powołaną decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z 14 maja 2021 r. sygn. akt II SA/Wa 2534/20 stwierdził jej nieważność (wyrok jest prawomocny).
W uzasadnieniu wyroku Sąd skonstatował, że poza przedmiotem sporu w sprawie pozostawało to, że żądane przez skarżące Stowarzyszenie informacje miały walor informacji publicznej. Istota sprawy dotyczyła natomiast rozważenia stosowania przepisów K.p.a. w zakresie nieuregulowanym w udip. Dokonawszy wykładni art. 16 udip, Sąd stwierdził, że decyzja Telewizji Polskiej S.A. z [...] października 2020 r. jest dotknięta wadą nieważności, ponieważ została wydana po rozpatrzeniu wniosku, który nie zawierał podpisu osób upoważnionych do działania w imieniu Stowarzyszenia, a zatem nie był zdolny do wywołania skutku prawnego w postaci wszczęcia postępowania kończącego się wydaniem decyzji, o której mowa w art. 16 ust. 1 udip. W ocenie Sądu decyzja rażąco naruszała prawo (art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a.). Brak spełnienia wymagań podania określonych w art. 63 K.p.a. powoduje bowiem, że podmiot zobowiązany nie ma podstaw do wydania kwalifikowanego aktu administracyjnego na podstawie art. 16 udip.
W konkluzji Sąd stwierdził, że ocena, czy informacja zawarta we wniosku podlega udostępnieniu i przekazaniu przez podmiot zobowiązany, czy też podlega ograniczeniu na zasadach określonych w art. 5 ust. 1 udip w zw. z art. 15 ust. 1 Prawa prasowego jest przedwczesna. Wskazał, że Telewizja Polska S.A., ponownie rozpatrując wniosek Stowarzyszenia o udostępnienie informacji publicznej, w przypadku gdy w jej ocenie żądane informacje podlegają ochronie i ponownie zmierzać będzie do wydania decyzji o odmowie ich udostępnienia, w pierwszej kolejności powinna wezwać Stowarzyszenie do usunięcia braku wniosku o udostępnienie informacji publicznej, zgodnie z art. 64 § 2 K.p.a. i dopiero w razie uzupełnienia tego braku, rozpoznać sprawę merytorycznie.
Telewizja Polska S.A. w piśmie z 20 sierpnia 2021 r. wezwała Stowarzyszenie do usunięcia braków formalnych wniosku z [...] czerwca 2020 r. poprzez jego podpisanie.
27 sierpnia 2021 r. Stowarzyszenie uzupełniło brak formalny wniosku poprzez jego podpisanie przez osoby uprawnione do reprezentacji.
Telewizja Polska S.A. decyzją z [...] września 2021 r. nr [...], na podstawie art. 16 w zw. z art. 5 ust. 2 i art. 17 ust. 1 udip, art. 15 ust. 1 Prawa prasowego i art. 104 K.p.a. ponownie odmówiła udostępnienia informacji publicznej objętej wnioskiem Stowarzyszenia z [...] czerwca 2020 r. W uzasadnieniu, przywoławszy treść art. 5 ust. 1 udip, stwierdziła, że w przedmiotowej sprawie dane osobowe autora materiału prasowego są objęte ustawowo chronioną tajemnicą, określoną w art. 15 ust. 1 Prawa prasowego. Wywiodła, że debata będąca przedmiotem wniosku o dostęp do informacji publicznej zorganizowana przez Telewizję Polską S.A. [...] czerwca 2020 r. stanowiła audycję w rozumieniu ustawy z dnia 29 grudnia 1992 r. o radiofonii i telewizji. Została zorganizowana i wyprodukowana na potrzeby nadania jej na antenie Telewizji Polskiej S.A. Była zatem objęta odpowiedzialnością redakcyjną.
W ocenie Telewizji Polskiej S.A. pytania, które zadano kandydatom na Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w trakcie tejże debaty stanowiły materiał prasowy w rozumieniu Prawa prasowego przygotowany przez dziennikarzy Telewizji Polskiej S.A. na potrzeby emisji tej audycji. Z kolei na podstawie art. 15 ust. 1 Prawa prasowego, autorowi materiału prasowego przysługuje prawo zachowania w tajemnicy swojego imienia i nazwiska. Jak skonstatowała Telewizja Polska S.A., jeżeli autorzy pytań nie zdecydowali się zatem na ujawnianie swojej tożsamości (w przypadku audycji telewizyjnej w napisach końcowych), powoduje to obowiązek chronienia anonimowości takich osób.
Stowarzyszenie zaskarżyło decyzję z [...] września 2021 r. nr [...] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzucając naruszenie art. 5 ust. 1 udip poprzez nieuprawnione ograniczenie prawa do informacji publicznej z uwagi na tajemnicę wskazaną w art. 15 ust. 1 Prawa prasowego, podczas gdy nie zaszła podstawa do takiego ograniczenia.
Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
Telewizja Polska S.A. wniosła o oddalenie skargi. W odpowiedzi na skargę stwierdziła, że prawo do zachowania w tajemnicy swojego nazwiska jest bezwzględnym prawem każdego dziennikarza, gwarantującym mu niczym nieskrępowaną swobodę działalności. Podniosła, że art. 15 ust. 1 Prawa prasowego jest przepisem szczególnym, którego możliwość zastosowania wynika z art. 5 ust. 1 udip. Wywiodła, że Telewizja Polska S.A. jest prasą w rozumieniu ustawy Prawo prasowe. Z tego względu nie jest jej zdaniem trafne twierdzenia skarżącego, że pytania stanowiące przedmiot wniosku o udostępnienie informacji publicznej nie zostały opublikowane na łamach prasy i nie zostały sporządzone w celu takiej publikacji, a powstały wyłącznie w celu przedstawienia obywatelom politycznych zamierzeń kandydatów na urząd Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej. Telewizja Polska S.A. zaznaczyła, że przedmiotowa debata nie stanowiła orędzia Prezydenta, czy innej, jednostronnej prezentacji, czy wyjaśnia polityki państwa. Była zorganizowana w formie debaty, której formułę stanowiły pytania przygotowane przez organ, na które odpowiedzi udzielali kandydaci na urząd Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej. Została przeprowadzona w studiu Telewizji Polskiej S.A., została zorganizowana przez Telewizję Polską S.A. na potrzeby nadawcze Telewizji Polskiej S.A. Stanowiła audycję w rozumieniu ustawy o radiofonii i telewizji. Podniosła, że w podobny sposób produkowane są audycje publicystyczne, tzn. dziennikarze układają pytania, moderują dyskusję, a zaproszeni goście udzielają na nie odpowiedzi. Każda tego typu praca dziennikarska stanowi materiał prasowy w rozumieniu Prawa prasowego. Jeżeli autor materiału prasowego nie decyduje się na publikację swojego imienia i nazwiska, organ jest obowiązany zachować je w poufności.
Strony podtrzymały stanowiska w sprawie na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie w dniu 10 czerwca 2022 r. Pełnomocnik Telewizji Polskiej S.A. zwrócił uwagę, że za prawidłowością argumentacji zawartej w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji przemawiają stanowiska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w orzeczeniach wydanych w sprawach o sygn. akt II SA/Wa 939/18 i III OSK 1172/21 dotyczących ochrony tajemnicy autora materiału prasowego na podstawie przepisów Prawa prasowego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga podlegała uwzględnieniu.
Stosownie do treści art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2020 r. poz. 2176 ze zm. – stan prawny na dzień wydania zaskarżonej decyzji; dalej powoływana jako "udip"), każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w tej ustawie.
W świetle natomiast art. 4 ust. 1 udip, obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, a w szczególności podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów (art. 4 ust. 1 pkt 5 udip).
Mając na uwadze treść powołanych przepisów, w pierwszej kolejności należy stwierdzić, że nie ulega wątpliwości i nie jest kwestią sporną w sprawie, że Telewizja Polska S.A. jest podmiotem obowiązanym do udostępnienia informacji publicznej, o którym mowa w art. 4 ust. 1 udip.
Między stronami nie ma też sporu co do tego, że informacja objęta wnioskiem Stowarzyszenia z [...] czerwca 2020 r. stanowi informację publiczną w rozumieniu art. 1 ust. 1 udip. Jak wynika z wydanego w przedmiotowej sprawie prawomocnego wyroku z 14 maja 2021 r. sygn. akt II SA/Wa 2534/20, wątpliwości co do kwalifikacji żądanej informacji jako publicznej nie miał również Wojewódzki Sądu Administracyjny w Warszawie. Po pierwsze bowiem, stwierdził nieważność decyzji z [...] października 2020 r. z powodu rażącego naruszenia prawa - ponieważ wniosek Stowarzyszenia z [...] czerwca 2020 r. zawierał brak formalny polegający na niepodpisaniu go, a Telewizja Polską S.A. nie wezwała do uzupełniania tego braku i wydała decyzję administracyjną. Sąd nie stwierdził zatem, że w sprawie w ogóle nie było podstaw do wydania decyzji administracyjnej, co miałoby miejsce w przypadku wniosku, że żądana informacja nie jest informacją publiczną i stanowiłoby dalej idącą przesłankę stwierdzenia nieważności decyzji, jako że w takiej sytuacji zostałaby wydana bez podstawy prawnej (art. 156 § 1 pkt 2 ab initio K.p.a. – zob. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 28 lipca 2021 r. sygn. akt III OSK 3943/21 – niepublikowany; dostępny: https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Po drugie natomiast, w uzasadnieniu wyroku z 14 maja 2021 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wprost stwierdził, że "[...] poza przedmiotem sporu w sprawie pozostawało to, że żądane przez skarżące Stowarzyszenie informacje miały walor informacji publicznej (...)". Dalej zaś uznał, że "[...] przedwczesna jest ocena, czy informacja zawarta we wniosku podlega udostępnieniu i przekazaniu przez podmiot zobowiązany, czy też podlega ograniczeniu na zasadach określonych w art. 5 ust. 1 u.d.i.p. w związku z art. 15 ust. 1 ustawy
- Prawo prasowe [...]". "(...) W przypadku, gdy w ocenie Telewizji Polskiej S.A. żądane informacje podlegają ochronie i organ ponownie zmierzać będzie do wydania decyzji o odmowie ich udostępnienia, organ w pierwszej kolejności powinien wezwać Stowarzyszenie do usunięcia braku wniosku o udostępnienie informacji publicznej, zgodnie z art. 64 § 2 k.p.a., i dopiero w razie uzupełnienia tego braku, rozpoznać sprawę merytorycznie [...]".
Mając powyższe na względzie, należy zauważyć, że godnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm. – dalej powoływana jako P.p.s.a.), ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Użyte w powołanym przepisie pojęcie "orzeczenie" należy odnosić zarówno do sentencji wyroku, jak i jego uzasadnienia. To w uzasadnieniu przedstawione jest rozumowanie, które doprowadziło sąd do określonej konkluzji prawnej. Analiza treści uzasadnienia wyroku pozwala także na sprecyzowanie zakresu przedmiotowego ferowanych ocen, tj. ustalenie, co wziął pod uwagę sąd uwzględniając wniesioną skargę lub ją oddalając (zob. uzasadnienie uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z 7 grudnia 2009 r. sygn. akt I OPS 6/09 - ONSAiWSA z 2010 r. nr 2, poz.18). Należy przy tym zaznaczyć, że dokonując oceny legalności zaskarżonej decyzji, zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a., wojewódzki sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd bada więc w pełnym zakresie treść zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem, niezależnie od podniesionych w skardze zarzutów. Jak zauważył Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu powołanej wyżej uchwały z 7 grudnia 2009 r., uregulowania art. 134 § 1 i art. 153 P.p.s.a. należy rozpatrywać razem z art. 171 P.p.s.a., zgodnie z którym wyrok ma powagę rzeczy osądzonej "tylko co do tego, co w związku ze skargą stanowiło przedmiot rozstrzygnięcia", a także z art. 170 P.p.s.a., który stanowi, że orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby.
Uwzględnienie powyższego prowadzi do wniosku, że o ile analiza treści uzasadnienia wyroku wydanego w tej samej sprawie (w ujęciu materialnym) pozwala stwierdzić, że w określonym zakresie postępowanie administracyjne w tej sprawie zostało już poddane prawomocnej ocenie sądu administracyjnego, to sąd orzekający w tej samej sprawie po raz kolejny – o ile w tym zakresie nie uległy zmianie stan faktyczny lub prawny – nie może dokonać odmiennej oceny niż zawarta w uprzednio wydanym prawomocnym wyroku. Postępując w ten sposób wkroczyłby bowiem w zakres objęty powagą rzeczy osądzonej prawomocnego orzeczenia. W literaturze przedmiotu trafnie zawraca się uwagę na to, że aczkolwiek zakresem powagi rzeczy osądzonej, co do zasady, objęte są określone zagadnienia prawne autorytatywnie przesądzone przez sformułowanie przez sąd tejże oceny prawnej, to jednocześnie odrzucić należy jako zbyt daleko idący pogląd, że z zakresu związania należy wyłączyć oceny przybierające postać pośrednich wniosków, jakie można wywieść z rozważań przedstawionych przez sąd w uzasadnieniu orzeczenia (zob. Hauser R., Piątek W., Glosa do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 marca 2012 r. sygn. akt II OSK 2562/10, Zeszyty Naukowe Sądownictwa Administracyjnego z 2013 r. nr 3 (48), str. 234 – 240).
Rekapitulując tę część wyjaśnienia podstawy prawnej wyroku, Sąd stwierdza, że z uzasadnienia wydanego w przedmiotowej sprawie prawomocnego wyroku z 14 maja 2021 r. sygn. akt II SA/Wa 2534/20 wynika, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, iż poza sporem pozostaje to, że żądane przez Stowarzyszenie informacje miały walor informacji publicznej, a także jednoznacznie dopuścił możliwość rozstrzygnięcia o wniosku z [...] czerwca 2020 r. w prawnej formie decyzji administracyjnej, co byłoby niedopuszczalne w przypadku odmowy przyznania żądanym informacjom waloru informacji publicznej. Z tych względów kwestia kwalifikacji tych informacji jako informacji publicznej jest na obecnym etapie prawomocnie przesądzona. Przy czym, jak już nadmieniono, nie pozostaje ona także przedmiotem sporu między stronami postępowania.
Wobec powyższego kluczowe dla rozstrzygnięcia, czy zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem było ustalenie, czy Telewizja Polska S.A. zasadnie odmówiła udostępnienia żądanej informacji, powołując się na art. 5 ust. 1 udip w zw. z art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 1984 r. Prawo prasowe (Dz. U. z 2018 r. poz. 1914
– stan prawny na dzień wydania zaskarżonej decyzji; dalej powoływana jako "Prawo prasowe"). Należało zatem odpowiedzieć na pytanie, czy pytania, które zadano kandydatom na Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w trakcie debaty zorganizowanej [...] czerwca 2020 r. stanowiły materiał prasowy.
Zgodnie z art. 5 ust. 1 udip, prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu w zakresie i na zasadach określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych oraz o ochronie innych tajemnic ustawowo chronionych. Wśród ustaw zawierających przepisy dotyczące ochrony informacji liczną grupę stanowią ustawy chroniące informacje uzyskane w związku z wykonywanym zawodem lub działalnością.
Stosownie do treści art. 15 ust. 1 Prawa prasowego, autorowi materiału prasowego przysługuje prawo zachowania w tajemnicy swego nazwiska. Jak wynika z art. 15 ust. 2 pkt 1 Prawa prasowego, dziennikarz ma obowiązek zachowania w tajemnicy danych umożliwiających identyfikację autora materiału prasowego, listu do redakcji lub innego materiału o tym charakterze, jak również innych osób udzielających informacji opublikowanych albo przekazanych do opublikowania, jeżeli osoby te zastrzegły nieujawnianie powyższych danych. Obowiązek, o którym mowa w powołanym przepisie – mocą art. 15 ust. 3 Prawa prasowego - dotyczy również innych osób zatrudnionych w redakcjach, wydawnictwach prasowych i innych prasowych jednostkach organizacyjnych.
Jak wynika z art. 7 ust. 2 pkt 4 Prawa prasowego, materiałem prasowym jest każdy opublikowany lub przekazany do opublikowania w prasie tekst albo obraz o charakterze informacyjnym, publicystycznym, dokumentalnym lub innym, niezależnie od środków przekazu, rodzaju, formy, przeznaczenia czy autorstwa. Prasa to
– stosownie do treści art. 7 ust. 2 pkt 1 Prawa prasowego - publikacje periodyczne, które nie tworzą zamkniętej, jednorodnej całości, ukazujące się nie rzadziej niż raz do roku, opatrzone stałym tytułem albo nazwą, numerem bieżącym i datą, a w szczególności: dzienniki i czasopisma, serwisy agencyjne, stałe przekazy teleksowe, biuletyny, programy radiowe i telewizyjne oraz kroniki filmowe; prasą są także wszelkie istniejące i powstające w wyniku postępu technicznego środki masowego przekazywania, w tym także rozgłośnie oraz tele- i radiowęzły zakładowe, upowszechniające publikacje periodyczne za pomocą druku, wizji, fonii lub innej techniki rozpowszechniania; prasa obejmuje również zespoły ludzi i poszczególne osoby zajmujące się działalnością dziennikarską. Jak wynika z art. 3 ustawy z dnia 29 grudnia 1992 r. o radiofonii i telewizji (Dz. U. z 2020 r. poz. 805 ze zm. – stan prawny na dzień wydania zaskarżonej decyzji; dalej powoływana jako), do rozpowszechniania programów radiowych i telewizyjnych stosuje się przepisy prawa prasowego, o ile ustawa nie stanowi inaczej.
Mając powyższe na uwadze, należy zaznaczyć, że debata pomiędzy kandydatami na Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, do której odnosi się wniosek skarżącego, została przeprowadzona na podstawie przepisów ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. - Kodeks wyborczy (Dz. U. z 2019 r. poz. 684 ze zm. – stan prawny obowiązujący w dniu [...] czerwca 2020 r.; dalej powoływana jako "Kodeks wyborczy"). Stosownie do treści art. 120 § 1 Kodeksu wyborczego, Telewizja Polska Spółka Akcyjna ma obowiązek przeprowadzenia debat w szczególności pomiędzy kandydatami w przypadku wyborów Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej. W art. 120 § 2 Kodeksu wyborczego zawarto delegację ustawową dla Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji do określenia w drodze rozporządzenia, po zasięgnięciu opinii Zarządu Telewizji Polskiej, szczegółowych zasad i trybu przeprowadzenia debat, o których mowa w § 1, w tym czasu trwania debat i programu ogólnokrajowego, w którym debaty będą przeprowadzane, sposobu przygotowania i emisji debat, oraz sposobu upowszechnienia informacji o terminie emisji debat - tak, aby zapewnić poszanowanie zasady równości w prezentowaniu stanowisk i opinii uczestników debaty.
W oparciu o powołaną delegację Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji wydała rozporządzenie z dnia 6 lipca 2011 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu przeprowadzania debat przez Telewizję Polską Spółkę Akcyjną (Dz. U. Nr 146, poz. 878; dalej powoływane jako "rozporządzenie").
Zgodnie z § 2 pkt 3 rozporządzenia, Telewizja Polska ma obowiązek przeprowadzenia w Programie I debat pomiędzy kandydatami w wyborach na Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, o których mowa w art. 289 i 292 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. - Kodeks wyborczy.
Stosownie do treści § 3 rozporządzenia, debata, o której mowa w § 2, powinna: 1) trwać co najmniej 45 minut i być wyraźnie wyodrębniona w programie; 2) rozpoczynać się między godziną 1800 a godziną 2215; 3) być wyemitowana w okresie ostatnich dwóch tygodni poprzedzających dzień wyborów, o których mowa w § 2.
W świetle § 4 rozporządzenia, w okresie, o którym mowa w § 3 pkt 3, Telewizja Polska ma obowiązek przeprowadzenia co najmniej jednej debaty z przedstawicielami lub kandydatami, o których mowa w § 2 (ust. 1). W przypadku dużej liczby przedstawicieli lub kandydatów, o których mowa w § 2, Telewizja Polska powinna przeprowadzić odpowiednią liczbę debat, które powinny mieć taką samą formułę (ust. 2).
Jak wynika z § 5 rozporządzenia, Telewizja Polska powinna zapewnić równe warunki udziału w debacie każdemu przedstawicielowi lub kandydatowi, o których mowa w § 2, poprzez: 1) umożliwienie wzięcia udziału w takiej samej liczbie debat; 2) zapewnienie równego czasu na wypowiedzi w debatach; 3) zapewnienie tej samej godziny rozpoczęcia emisji debat z tolerancją ±15 minut; 4) poinformowanie co najmniej na 48 godzin przed emisją debaty przedstawicieli lub kandydatów o terminie i tematach debaty; 5) przeprowadzenie debaty bez udziału publiczności w studiu.
W myśl § 6 ust. 1 rozporządzenia, przedstawiciele lub kandydaci, o których mowa w § 2, uzgadniają między sobą dobór uczestników do poszczególnych debat (ust. 1). Jeżeli co najmniej 96 godzin przed emisją pierwszej debaty przedstawiciele lub kandydaci, o których mowa w § 2, nie uzgodnią między sobą doboru uczestników do poszczególnych debat, Telewizja Polska ustala ten dobór w drodze losowania przeprowadzanego w obecności pełnomocników wyborczych komitetów wyborczych (ust. 2).
Zgodnie z § 8 rozporządzenia, Telewizja Polska ma obowiązek emitowania debat w czasie rzeczywistym ich trwania.
Wedle § 9 ust. 1 rozporządzenia, Telewizja Polska zobowiązana jest do informowania w zapowiedziach programowych o dniu i godzinie emisji debat. Informacje dotyczące dni i godzin emisji debat Telewizja Polska przekazuje niezwłocznie prasie (§ 9 ust. 2 rozporządzenia). Zapowiedzi programowych, o których mowa w ust. 1, nie wlicza się do czasu ogłoszeń nadawcy, o którym mowa w art. 16 ust. 5 ustawy z dnia 29 grudnia 1992 r. o radiofonii i telewizji (Dz. U. z 2011 r. Nr 43, poz. 226, Nr 85, poz. 459 i Nr 112, poz. 654) (§ 9 ust. 3 rozporządzenia).
Uwzględniając treść powołanych przepisów, w pierwszym rzędzie należy podkreślić, że podstawę obowiązku przeprowadzenia przez Telewizję Polską S.A. debaty pomiędzy kandydatami w wyborach Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej zawarto w art. 120 Kodeksu wyborczego, czyli w ustawie, która określa zasady i tryb zgłaszania kandydatów, przeprowadzania oraz warunki ważności wyborów m.in. Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej (art. 1 pkt 2 Kodeksu wyborczego). Wskazany przepis znajduje się w rozdziale 13 Kodeksu wyborczego "Kampania wyborcza w programach nadawców radiowych i telewizyjnych". Debata pomiędzy kandydatami w wyborach na Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej jest zatem przewidzianym przez ustawodawcę elementem procesu wyborczego stanowiącego podstawowy sposób realizacji zasady demokratycznego państwa prawnego. Z jednej strony pozwala ona kandydatom na zaprezentowanie siebie (swoich stanowisk i opinii) wielomilionowej publiczności, z drugiej – pozwala wyborcom wyrobić sobie zdanie co do ewentualnych preferencji wyborczych.
Dalej należy natomiast stwierdzić, że Kodeks wyborczy i rozporządzenie zawierają całościową i szczegółową regulację tak w zakresie samego obowiązku przeprowadzania debat oraz podmiotu zobowiązanego do realizacji tego obowiązku, jak i w zakresie zasad i trybu przeprowadzenia debat, w tym czasu trwania i programu ogólnokrajowego, w którym debaty mają być przeprowadzane, sposobu przygotowania i emisji debat, jak również sposobu upowszechnienia informacji o terminie emisji debat. Przeprowadzając debatę wyborczą, Telewizja Polska S.A. realizuje zatem obowiązki wynikające wprost z prawa wyborczego, a nie zadania nałożone na nią przepisami ustawy o radiofonii i telewizji.
Uwzględniając z kolei powyższe, należy stwierdzić, że z oczywistych względów (tj. częstotliwości z jaką się odbywa i jest emitowana) debata pomiędzy kandydatami na Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej nie spełnia kryteriów określonych w art. 7 ust. 2 pkt 1 Prawa prasowego. Jak natomiast wskazano stanowi ona element procesu wyborczego, a ściślej rzecz ujmując jego etapu w postaci kampanii wyborczej. Mocą § 2 pkt 3 rozporządzenia musi być wyraźnie wyodrębniona w programie, zaś pozostałe przepisy aktu wykonawczego, wydanego w oparciu o delegację ustawową zawartą w art. 120 ust. 2 Prawa wyborczego, zawierają szczegółową regulację zasad i trybu jej przeprowadzenia, w tym – ale nie wyłącznie – emisji, o której prasa powinna zostać poinformowana przez Telewizję Polską S.A. (§ 9 ust. 2 rozporządzenia). Nie ma więc podstaw, by z faktu, że do obowiązków Telewizji Polskiej S.A. jako podmiotu, który przeprowadza debatę, należy jej wyemitowanie w Programie I w czasie rzeczywistym (§ 8 rozporządzenia), wywodzić, że pytania zadane kandydatom na Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej podczas tej debaty stanowią materiał prasowy w rozumieniu art. 7 ust. 2 pkt 4 Prawa prasowego. W konsekwencji nie ma też podstaw, by prawo dostępu do informacji publicznej objętej wnioskiem Stowarzyszenia z [...] czerwca 2020 r. podlegało ograniczeniu na podstawie art. 5 ust. 1 udip w zw. z art. 15 ust. 1 Prawa prasowego.
Należy nadmienić, że wyroki we wskazanych przez Telewizję Polską S.A. sprawach o sygn. akt II SA/Wa 939/18 i III OSK 1172/21 zostały wydane w odmiennych okolicznościach faktycznych, w których nie ulegało wątpliwości, że informacje publikowane na tzw. pasku informacyjnym stanowią materiał prasowy.
Mając powyższe na uwadze Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 5 ust. 1 udip w zw. z art. 15 ust. 1 Prawa prasowego, które miało wpływ na wynik sprawy.
Ponownie rozpatrując wniosek Stowarzyszenia Telewizja Polska S.A. uwzględni, że art. 15 ust. 1 Prawa prasowego nie ma zastosowania w sprawie.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję.
O zwrocie kosztów postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 P.p.s.a. Objęły one uiszczony wpis od skargi w wysokości 200 zł.