II SA/Wa 355/12

II SA/Wa 355/12 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2012-11-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2012-02-24
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Andrzej Góraj /przewodniczący/
Ewa Pisula-Dąbrowska /sprawozdawca/
Iwona Dąbrowska
Symbol z opisem
6146 Sprawy uczniów
Hasła tematyczne
Oświata
Sygn. powiązane
I OSK 1036/13 - Wyrok NSA z 2013-07-23
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2004 nr 256 poz 2572
art. 39 ust. 2, art. 41 ust. 1 pkt 5
Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Góraj, Sędziowie WSA Iwona Dąbrowska, Ewa Pisula-Dąbrowska (spr.), , , Protokolant specjalista Elwira Sipak, , po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 listopada 2012 r. sprawy ze skargi L. S. na decyzję Dyrektora Ośrodka Rozwoju Polskiej Edukacji za Granicą z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie skreślenia z listy uczniów oddala skargę
Uzasadnienie
Ośrodek Rozwoju Polskiej Edukacji za Granicą w [...] Szkolny Punkt Konsultacyjny przy Konsulacie Generalnym RP w [...] decyzją z dnia [...] września 2011 r. nr [...] r. skreślił A. C., urodzonego [...] lipca 1996 r. w [...], z listy uczniów Szkolnego Punktu Konsultacyjnego przy Konsulacie Generalnym RP w [...].
W motywach uzasadnienia organ podał, że w roku szkolnym [...] uczeń A. C. 34 razy był nieobecny na obowiązkowych zajęciach lekcyjnych. Z tego powodu Rada Pedagogiczna Szkoły podjęła w dniu [...] czerwca 2011 r. uchwałę nr [...], którą skreślono go z listy uczniów. Na tej podstawie Kierownik Szkoły wszczął postępowanie w sprawie skreślenia go z listy uczniów. W toku postępowania Kierownik Szkoły uzyskał opinię samorządu uczniowskiego, który nie wniósł zastrzeżeń do skreślenia z listy uczniów A. C. z powodu nieusprawiedliwionej nieobecności na zajęciach lekcyjnych.
Jako podstawę materialnoprawną decyzji organ wskazał art. 39 ust. 2 i art. 41 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004 r. nr 256, poz. 2572 ze zm.) oraz § 27 ust. 1 w zw. z § 26 pkt 1 Statutu Szkolnego Punktu Konsultacyjnego przy Konsulacie Generalnym RP w [...].
Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi L. S. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
Wnosząc o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji ewentualnie o jej uchylenie i zasądzenie kosztów postępowania skarżąca podniosła, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie posiada jurysdykcji i nie jest właściwy do rozpoznania niniejszej sprawy. Nadto podniosła, że brak jest właściwości rzeczowej i miejscowej Kierownika Szkoły do wydania zaskarżonej decyzji na obszarze jurysdykcji [...].
Przyznając w pkt III skargi, że uczeń nie uczęszczał do szkoły, skarżąca wskazała, że na podstawie art. 39 ust. 2 ustawy o systemie oświaty można skreślić ucznia z listy uczniów tylko w przypadkach określonych w statucie szkoły, a Statut Szkoły jest nieważny. Wyjaśniła, że argumenty przemawiające za nieważnością Statutu zaprezentowała w postępowaniu przed Sądem (sygn. akt II SAB/Wa 10/11), w którym Sąd odrzucił skargę. Twierdziła też, że jeśli decyzja o utworzeniu Szkoły jest ważna, to obowiązuje Statut nadany Szkole w dacie wydania decyzji o jej utworzeniu, który to Statut nie przewiduje skreślenia ucznia.
Strona skarżąca podniosła też, że w oparciu o art. 39 ust. 2 ustawy o systemie oświaty ucznia można skreślić tylko po zasięgnięciu opinii samorządu uczniowskiego. Kwestionując w pkt XV prawidłowość powołania samorządu uczniowskiego, poddając w wątpliwość treść "Regulaminu Samorządu Uczniowskiego Szkolnego Punktu Konsultacyjnego w [...]" skarżąca twierdziła, że brak było opinii reprezentantów uczniów.
Skarżąca zarzuciła również, że Szkoła nie wykazała troski o ucznia, że nikt nie poinformował skarżącej o zmianie zasad, o nowej procedurze karania uczniów. Nadto, że Kierownik Szkoły nie udostępnił dokumentów, o które strona wnosiła, czym uniemożliwił skarżącej ustosunkowanie się do wszystkich faktów i dowodów.
W złożonej skardze skarżąca domagała się zobowiązania do udostępnienia dokumentów na okoliczność podstawy prawnej utworzenia i funkcjonowania Szkoły w pomieszczeniach urzędowych Konsulatu, noty dyplomatycznej określonej w art. 5 Konwencji wiedeńskiej, aktów prawnych stanowiących podstawę prawną funkcjonowania Szkoły w [...], dokumentów stanowiących podstawę prawną powołania wicekonsula na stanowisko kierownika szkoły.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wyjaśnił, że Szkolny Punkt Konsultacyjny przy Konsulacie Generalnym RP w [...] funkcjonuje legalnie. Wskazał, że Szkoła ulokowana jest w systemie szkolnictwa polskiego, jest placówką polskiego systemu edukacji. Wskazał, że zarządzeniem nr [...] Ministra Edukacji Narodowej z dnia [...] marca 2011 r. nadany został Szkole Statut Szkoły, przyjęty uchwałą nr [...] z dnia [...] lutego 2011 r. Rady Pedagogicznej Szkolnego Punktu Konsultacyjnego przy Konsulacie Generalnym RP w [...].
Organ wyjaśnił, że M. B. jest umocowana do działania jako kierownik szkoły, albowiem Minister Edukacji Narodowej powierzył jej to stanowisko na okres od [...] września 2011 r. do [...] sierpnia 2012 r.
Organ podkreślił, że uczeń A. C. w roku szkolnym [...] nie był obecny na żadnych zajęciach, a rodzice ucznia nie wystąpili o usprawiedliwienie jego nieobecności.
Wyjaśnił też, że brak jest obowiązku uczęszczania do szkoły, która nie prowadzi nauczania ramowego, a jedynie uzupełniające, w systemie sobotnim, w którym uczestniczą osoby zainteresowane, na zasadzie dobrowolności.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie należy podkreślić, że postępowanie w sprawie skreślenia ucznia z listy uczniów jest postępowaniem administracyjnym, którego tryb został uregulowany w art. 39 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004 r. nr 256, poz. 2572 ze zm.).
Zgodnie z art. 39 ust. 2 powołanej ustawy, dyrektor szkoły lub placówki może, w drodze decyzji, skreślić ucznia z listy uczniów w przypadkach określonych w statucie szkoły lub placówki. Skreślenie następuje na podstawie uchwały rady pedagogicznej, po zasięgnięciu opinii samorządu uczniowskiego.
Z cytowanego przepisu wynika, że postępowanie to wszczyna uchwała Rady Pedagogicznej, a następnie wymagane jest zasięgnięcie przez dyrektora szkoły opinii samorządu uczniowskiego, jako organu społecznego ulokowanego w systemie oświaty. Warunek ten jest spełniony przed wydaniem decyzji w przedmiocie skreślenia z listy uczniów wówczas, gdy opinia samorządu uczniowskiego została wydana w trybie działania organów samorządu, określonych w regulaminie samorządu.
Taką decyzję administracyjną wydaje się na piśmie. Nie istnieje żaden wzór urzędowy, blankiet takiej decyzji. Wydając ją dyrektor (kierownik szkoły) winien opierać się na treści art. 107 k.p.a., mając szczególnie na względzie jej staranne uzasadnienie, odpowiadające wymaganiom § 3 tego przepisu – powinien rozważyć fakty, jak i przepisy prawa mające zastosowanie do ich oceny. Odwołanie od decyzji wnosi się za pośrednictwem dyrektora (kierownika) do właściwego miejscowo - ze względu na siedzibę szkoły – kuratora oświaty, jako do organu wyższego stopnia (art. 31 ust. 1 pkt 5 lit. b ustawy).
Minister właściwy do spraw oświaty i wychowania (Minister Edukacji Narodowej) sprawuje nadzór pedagogiczny za pośrednictwem urzędu ministra (Ministerstwa Edukacji Narodowej), z tym że nadzór pedagogiczny nad szkołami i szkolnymi punktami konsultacyjnymi za granicą sprawuje Dyrektor Zespołu Szkół dla Dzieci Obywateli Polskich Czasowo Przebywających za Granicą (§ 12 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 2 września 2004 r. w sprawie organizacji kształcenia dzieci obywateli polskich czasowo przebywających za granicą; Dz. U. nr 194, poz. 1986).
Wskazać należy, że Szkolny Punkt Konsultacyjny przy Konsulacie Generalnym RP w [...] ulokowany jest w systemie szkolnictwa polskiego, utworzony został na podstawie decyzji Ministra Edukacji Narodowej z dnia [...] czerwca 1993 r. Szkoła jest placówką polskiego systemu edukacji, wchodzącą aktualnie w skład Ośrodka Rozwoju Edukacji Polskiej za Granicą, zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 3 Statutu ORPEG. Zarządzeniem nr [...] Ministra Edukacji Narodowej z dnia [...] marca 2011 r. w sprawie nadania statutu Ośrodkowi Rozwoju Polskiej Edukacji za Granicą, wydanym na postawie § 2 ust 2 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 31 sierpnia 2010 r. w sprawie organizacji kształcenia dzieci polskich czasowo przebywających za granicą (Dz. U. nr 170, poz. 1143 ze zm.) nadany został przez ww. Ministra statut ORPEG. Szkoła posiada aktualnie Statut Szkoły, przyjęty uchwałą nr [...] z dnia [...] lutego 2011 r. Rady Pedagogicznej Szkolnego Punktu Konsultacyjnego przy Konsulacie Generalnym RP w [...].
Statut Punktu Konsultacyjnego przy Konsulacie Generalnym Rzeczypospolitej Polskiej w [...] został opracowany na podstawie:
1. ustawy o systemie oświaty,
2. ustawy z dnia 8 stycznia 1999 r. – Przepisy wprowadzające reformę ustroju szkolnego (Dz. U. z 1999 r. nr 12, poz. 96 ze zm.),
3. rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 21 maja 2001 r. w sprawie ramowych statutów publicznego przedszkola oraz publicznych szkół (Dz. U. z 2001 r. nr 61, poz. 624 ze zm.),
4. rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 30 kwietnia 2007 r. w sprawie warunków i sposobu oceniania, klasyfikowania i promowania uczniów i słuchaczy oraz przeprowadzania egzaminów i sprawdzianów w szkołach publicznych (Dz. U. z 2007 r. nr 83, poz. 562 ze zm.),
5. rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 2 września 2004 r. w sprawie kształcenia dzieci obywateli polskich czasowo przebywających za granicą (Dz. U. nr 194, poz. 1986),
6. rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 9 września 2004 r. w sprawie wynagradzania nauczycieli zatrudnionych w publicznych szkołach i szkolnych punktach konsultacyjnych przy przedstawicielstwach dyplomatycznych, urzędach konsularnych i przedstawicielstwach wojskowych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. nr 210, poz. 2138 ze zm.).
Jako podstawę prawną skreślenia A. C. z listy uczniów organ wskazał, obok przepisów ustawowych - art. 39 ust. 2 i art. 41 ust. 1 pkt 5 ustawy o systemie oświaty - § 27 ust. 1 w zw. z § 26 pkt 1 Statutu Szkoły.
Zgodnie z § 27 ust. 1 Statutu, za niewypełnienie obowiązków ucznia wynikających z niniejszego statutu i wewnętrznego regulaminu szkoły uczeń może być ukarany poprzez skreślenie z listy uczniów uchwałą Rady Pedagogicznej, jeżeli inne kary nie odniosły skutku. Na podstawie ust. 3 § 27, kierownik ma obowiązek pisemnie powiadomić rodziców (opiekunów prawnych) ucznia o zastosowaniu wobec niego kary zawieszenia w prawach ucznia lub skreślenia z listy uczniów. Ustęp 4 § 27 przewiduje odwołanie przez ucznia od zastosowanej kary w terminie 14 dni do kierownika szkoły.
Przypomnieć należy, że tryb skreślenia ucznia z listy uczniów określa art. 39 ust. 2 ustawy o systemie oświaty, a zatem dyrektor szkoły lub placówki może w drodze decyzji skreślić ucznia z listy uczniów w przypadkach określonych w statucie szkoły lub placówki. Skreślenie następuje na podstawie uchwały rady pedagogicznej po zasięgnięciu opinii samorządu uczniowskiego.
Paragraf 26 Statutu określa obowiązki ucznia, zaś § 1 pkt 13 stanowi, że Kierownik skreśla z listy uczniów w drodze decyzji, w przypadkach określonych w Statucie Szkoły. Skreślenie następuje na podstawie uchwały rady pedagogicznej po zasięgnięciu opinii samorządu uczniowskiego.
W rozpoznawanej sprawie bezsporne jest, iż w roku szkolnym [...] uczeń A. C. był 34 razy nieobecny (nie był ani razu na zajęciach). Bezsporne też jest, że w dniu [...] czerwca 2011 r. Rada Pedagogiczna Szkoły podjęła uchwałę nr [...], skreślającą A. C. z listy uczniów. Na jej podstawie Kierownik Szkoły wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie skreślenia A. C. z listy uczniów. W toku postępowania Kierownik Szkoły uzyskał opinię samorządu uczniowskiego, który nie wniósł zastrzeżeń do skreślenia z listy uczniów z powodu długotrwałej nieusprawiedliwionej nieobecności na zajęciach lekcyjnych A. C.
Stwierdzić zatem należy, iż w oparciu o art. 39 ust. 2 ustawy o systemie oświaty oraz Statut Szkoły zaistniały wszelkie przesłanki do skreślenia A. C. z listy uczniów.
Odnosząc się do zarzutu nieprawidłowego powołania Kierownika Szkolnego Punktu Konsultacyjnego przy Konsulacie Generalnym RP w [...] – M. B., wskazać należy, iż Minister Edukacji Narodowej, w oparciu o § 17 ust. 5 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia [...] sierpnia 2010 r. w sprawie organizacji kształcenia dzieci polskich czasowo przebywających za granicą (Dz. U. nr 170, poz. 1143 ze zm.), powierzył M. B. tę funkcję na okres od [...] września 2011 r. do [...] sierpnia 2012 r. A zatem, wbrew twierdzeniom strony skarżącej, posiadała ona umocowanie do działania.
Stwierdzić też należy w ślad za organem, iż szkoła, do której uczęszczał syn skarżącej nie jest szkołą obowiązkową. A zatem, skoro rodzice małoletniego podjęli decyzję o nieuczęszczaniu dziecka do tej szkoły (organ ustalił, że dziecko uczęszczało do innej szkoły polonijnej w miejscu zamieszkania), wniesiona skarga tym bardziej jest nieuzasadniona (niezrozumiała).
Wskazać również trzeba, iż skarżąca pozostaje w konflikcie ze Szkołą w przedmiocie m.in. powołania Rady Szkoły, sygn. akt: II SAB/Wa 10/11, II SA/Wa 1113/11, II SA/Wa 515/11. W kontekście faktu, iż dziecko skarżącej jest (z wyboru rodziców) uczniem innej szkoły polonijnej, żądanie skargi, dotyczące skreślenia z listy uczniów wydaje się być pozbawione interesu faktycznego i prawnego. Nie istnieją też żadne przeszkody do ponownego przyjęcia dziecka skarżącej do przedmiotowej szkoły.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), orzekł jak sentencji.