II SA/WA 3414/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2022-01-27
NSAAdministracyjneWysokawsa
świadczenie mieszkanioweżołnierz zawodowyzakwaterowaniezwrot nadpłatyzmiana garnizonuprawo administracyjnepostępowanie administracyjneAgencja Mienia Wojskowego

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje o zwrocie nadpłaconego świadczenia mieszkaniowego dla żołnierza, uznając, że zmiana garnizonu służby nie powoduje automatycznej utraty prawa do świadczenia.

Skarżący, żołnierz zawodowy Z. C., został zobowiązany do zwrotu nadpłaconego świadczenia mieszkaniowego po zmianie garnizonu służby. Organy administracji uznały, że świadczenie wygasło z dniem zmiany garnizonu, powołując się na przepisy ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych. Sąd administracyjny uchylił te decyzje, stwierdzając, że zmiana garnizonu nie powoduje automatycznej utraty prawa do świadczenia, a jedynie może wpływać na jego wysokość. Sąd podkreślił, że utrata prawa do zakwaterowania wymaga wydania decyzji administracyjnej, a nie następuje automatycznie.

Sprawa dotyczyła żołnierza zawodowego Z. C., który został zobowiązany do zwrotu nadpłaconego świadczenia mieszkaniowego w kwocie 15 580 zł za okres od marca 2018 r. do listopada 2020 r. Organy administracji, w tym Prezes Agencji Mienia Wojskowego, uznały, że świadczenie mieszkaniowe przysługuje tylko w garnizonie, w którym żołnierz aktualnie pełni służbę, a zmiana garnizonu powoduje jego wygaśnięcie. Skarżący argumentował, że przez cały sporny okres pełnił zawodową służbę wojskową i nie nastąpiły okoliczności wyłączające jego prawo do świadczenia. Podkreślał, że zmiana garnizonu nie jest równoznaczna z zakończeniem służby wojskowej ani nie powoduje automatycznej utraty prawa do zakwaterowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przychylił się do skargi, uchylając zaskarżone decyzje. Sąd uznał, że przepisy ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych nie przewidują automatycznej utraty prawa do świadczenia mieszkaniowego w przypadku zmiany garnizonu. Sąd podkreślił, że prawo do zakwaterowania jest realizowane na wniosek i jego utrata lub odmowa przyznania wymaga wydania decyzji administracyjnej, a nie następuje z mocy prawa. Zmiana garnizonu może jedynie wpływać na wysokość świadczenia, a nie na samo uprawnienie. Sąd zwrócił uwagę, że organy błędnie zinterpretowały art. 48d ust. 7 ustawy, pomijając fragment dotyczący żołnierzy przeniesionych do rezerwy kadrowej lub dyspozycji.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, zmiana garnizonu nie powoduje automatycznej utraty prawa do świadczenia mieszkaniowego. Prawo to ustaje jedynie w przypadkach enumeratywnie wymienionych w ustawie, a sama zmiana garnizonu może jedynie wpływać na wysokość świadczenia.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że przepisy ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych nie przewidują automatycznej utraty prawa do świadczenia mieszkaniowego w przypadku zmiany garnizonu. Utrata prawa wymaga wydania decyzji administracyjnej. Zmiana garnizonu może wpływać jedynie na wysokość świadczenia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (15)

Główne

u.z.SZ. art. 21 § 1

Ustawa o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej

Żołnierzowi zawodowemu przysługuje prawo do zakwaterowania (w tym świadczenie mieszkaniowe) od dnia wyznaczenia na pierwsze stanowisko służbowe do dnia zwolnienia z czynnej służby wojskowej.

u.z.SZ. art. 48d § 1

Ustawa o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej

Świadczenie mieszkaniowe przysługuje żołnierzowi zawodowemu przez czas pełnienia służby w danym garnizonie w określonej wysokości.

u.z.SZ. art. 48d § 7

Ustawa o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej

Określa zasady wypłaty świadczenia mieszkaniowego, w tym do dnia zakończenia pełnienia służby w danym garnizonie (w przypadku żołnierza przeniesionego do rezerwy kadrowej lub dyspozycji).

p.p.s.a. art. 145 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 135

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

u.z.SZ. art. 21 § 8

Ustawa o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej

Enumeratywnie wymienione przypadki, w których żołnierz traci prawo do zakwaterowania.

u.z.SZ. art. 24 § 5

Ustawa o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej

Obowiązek żołnierza do niezwłocznego powiadomienia o okolicznościach mających wpływ na prawo do zakwaterowania.

k.p.a. art. 138 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 9

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 11

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § 4

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 220

Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zmiana garnizonu pełnienia służby nie powoduje automatycznej utraty prawa do świadczenia mieszkaniowego. Utrata prawa do zakwaterowania wymaga wydania decyzji administracyjnej, a nie następuje z mocy prawa. Przepisy ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych nie przewidują automatycznego wygaśnięcia świadczenia mieszkaniowego w przypadku zmiany garnizonu.

Odrzucone argumenty

Świadczenie mieszkaniowe przysługuje tylko w garnizonie, w którym żołnierz aktualnie pełni służbę, a zmiana garnizonu powoduje jego wygaśnięcie. Brak złożenia nowego wniosku o świadczenie po zmianie garnizonu skutkuje utratą prawa do jego wypłaty.

Godne uwagi sformułowania

zmiana garnizonu pełnienia służby nie powoduje automatycznej utraty prawa do świadczenia mieszkaniowego utrata prawa do zakwaterowania wymaga wydania decyzji administracyjnej prawo do zakwaterowania w postaci świadczenia mieszkaniowego jest przyznawane na czas nieokreślony i ustaje wyłącznie w przypadkach określonych w tej ustawie

Skład orzekający

Karolina Kisielewicz

przewodniczący sprawozdawca

Andrzej Kołodziej

sędzia

Piotr Borowiecki

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących świadczeń mieszkaniowych dla żołnierzy zawodowych, zwłaszcza w kontekście zmiany miejsca pełnienia służby i wymogów proceduralnych dotyczących utraty uprawnień."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej grupy zawodowej (żołnierze zawodowi) i konkretnych przepisów ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego uprawnienia socjalnego żołnierzy zawodowych i pokazuje, jak błędna interpretacja przepisów przez organy administracji może prowadzić do krzywdzących decyzji. Pokazuje też znaczenie formalnych wymogów proceduralnych.

Czy zmiana garnizonu pozbawi Cię świadczenia mieszkaniowego? Sąd Administracyjny wyjaśnia.

Dane finansowe

WPS: 15 580 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Wa 3414/21 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2022-01-27
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2021-09-27
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Andrzej Kołodziej
Karolina Kisielewicz /przewodniczący sprawozdawca/
Piotr Borowiecki
Symbol z opisem
6213 Inne  świadczenia finansowe związane z lokalem mieszkalnym
Hasła tematyczne
Dodatki mieszkaniowe
Sygn. powiązane
III OSK 1184/22 - Wyrok NSA z 2024-02-14
Skarżony organ
Minister Obrony Narodowej
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 133
art. 21 ust. 1 i 8, art. 48d
Ustawa z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Karolina Kisielewicz (spr.), Sędzia WSA Andrzej Kołodziej, Sędzia WSA Piotr Borowiecki, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 27 stycznia 2022 r. sprawy ze skargi Z. C. na decyzję Prezesa Agencji Mienia Wojskowego z dnia [...] lipca 2021 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu nadpłaconego świadczenia mieszkaniowego - uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Mienia Wojskowego w [...] z dnia [...] kwietnia 2021 r., nr [...]
Uzasadnienie
Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez Z. C. decyzją z [...] lipca 2021 r. (nr [...]) Prezes Agencji Mienia Wojskowego działając na podstawie art. 138 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r., poz. 735), art. 17 ust. 3 i ust. 4 ustawy z dnia 10 lipca 2015 r. o Agencji Mienia Wojskowego (Dz. U. z 2021 r. poz.303), art. 48d ust. 1, ust. 12 i ust. 13 zw. z art. 21 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. z 2020 r., poz. 2017), po rozpoznaniu odwołania skarżącego od decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Mienia Wojskowego w [...] z [...] kwietnia 2021 r. (nr [...]) zobowiązującej Z. C. do zwrotu nadpłaconego w okresie do 19 marca 2018 r. do 30 listopada 2020 r. świadczenia mieszkaniowego w kwocie 15.580 zł., utrzymał w mocy tę decyzję.
W uzasadnieniu organ podał m. in., że zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej, żołnierzowi zawodowemu przysługuje prawo do zakwaterowania (m. in. w formie wypłaty świadczenia mieszkaniowego), od dnia wyznaczenia na pierwsze stanowisko służbowe do dnia zwolnienia z czynnej służby wojskowej, na czas pełnienia służby wojskowej w miejscowości, w której żołnierz pełni służbę, albo w miejscowości pobliskiej albo za jego zgodą w innej miejscowości. Według art. 48d ust. 1 tej ustawy, świadczenie mieszkaniowe przysługuje żołnierzowi zawodowemu przez cały czas pełnienia służby w danym garnizonie, w wysokości iloczynu stawki podstawowej i współczynnika świadczenia mieszkaniowego zależnego od garnizonu. Stosownie do art. 48d ust. 7, świadczenie mieszkaniowe jest wypłacane do dnia zakończenia pełnienia służby w danym garnizonie.
Prezes Agencji Mienia Wojskowego podał, że Z. C. do 18 marca 2018 r. pełnił zawodową służbę wojskową w Jednostce Wojskowej nr [...] w [...] w garnizonie [...], od 19 marca 2018 r. został wyznaczony na stanowisko służbowe od 19 marca 2018 r. w garnizonie [...] (na podstawie rozkazu personalnego nr [...] Dowódcy [...] Brygady Zmechanizowanej z [...] lutego 2018r.). Z. C. nie zawiadomił organu I instancji o zmianie garnizonu pełnienia służby (mimo, że w zawiadomieniu z 7 grudnia 2016 r. został pouczony o treści art. 24 ust. 5 ustawy, przewidującego obowiązek powiadomienia dyrektora oddziału regionalnego o wszelkich okolicznościach mających wpływ na jego prawdo do zakwaterowania) i w związku z tym organ I instancji nadal (do 30 listopada 2020 r.) wypłacał mu świadczenie mieszkaniowe w wysokości iloczynu stawki podstawowej i współczynnika mieszkaniowego dla garnizonu [...] (w kwocie 300 zł od 1 listopada 2016 r. do 31 grudnia 2016 r. oraz w związku ze zmianą współczynnika w kwocie 450 zł od 1 stycznia 2017 r.), mimo że od 19 marca 201. w związku ze zmianą garnizonu przez żołnierza i niezłożeniem wniosku o przyznanie świadczenia, świadczenie było nienależne.
Z. C. w wyznaczonym przez organ czternastodniowym terminie nie zwrócił należności, w związku z tym organ I instancji prawidłowo zobowiązał go, w drodze decyzji (art. 48 d ust. 12 powołanej ustawy) do zwrotu nadpłaconego przez Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Mienia Wojskowego w [...] świadczenia mieszkaniowego za okres od 19 marca 2018 r. do 30 listopada 2020 r.). Prezes Agencji Mienia Wojskowego podkreślił, że prawo do zakwaterowania przysługuje w danym garnizonie i aby móc kontynuować wypłatę świadczenia mieszkaniowego skarżący był zobowiązany do złożenia nowego wniosku o przyznanie świadczenia.
Organ odwoławczy nie podzielił sformułowanego w odwołaniu zarzutu naruszenia przez organ I instancji art. 10 k.p.a. poprzez uniemożliwienie stronie wypowiedzenia się co do zebranego w sprawie materiału dowodowego. Prezes Agencji Mienia Wojskowego wyjaśnił, że w piśmie z 24 marca 2021 r. zawiadomił skarżącego o wszczęciu postępowania, w sprawie nie prowadził postępowania wyjaśniającego (okoliczności sprawy są bezsporne), a ponadto skarżący nie wykazał że to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Organ dodał, że z art. 73 § 1 k.p.a. wynika, że strona w każdym stadium postępowania administracyjnego ma możliwość przeglądania akt sprawy oraz sporządzania z nich notatek i odpisów. Zdaniem organu II instancji, Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Mienia Wojskowego w [...] prawidłowo ustalił stan faktyczny sprawy, a zawarte w odwołaniu zarzuty naruszenia art. 7, art. 9, art. 11, art. 77 § 1 i § 4 oraz art. 220 k.p.a. są nieuzasadnione.
Z. C. w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Prezesa Agencji Mienia Wojskowego z [...] lipca 2021 r. zarzucił, że wydana została z naruszeniem art. 48d ust. 7 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych. Przepis ten dotyczy wyłącznie zakończenia wypłaty świadczenia mieszkaniowego żołnierzowi zawodowemu, któremu zakończyła się kadencja lub kontrakt bądź przeniesionego do rezerwy lub dyspozycji, podczas gdy skarżący przez cały okres, którego dotyczy decyzja, pełnił zawodową służbę wojskową na stanowisku służbowym w jednostce wojskowej ([...] Brygadzie Zmechanizowanej). Skarżący podkreślił, że nie zakończyła mu się kadencja lub kontrakt , jak również nie przebywał w rezerwie kadrowej lub w dyspozycji. Wbrew stwierdzeniu organu, art. 48d ust. 7 ustawy nie ma zastosowania do zakończenia pełnienia służby w danym garnizonie, bez względu na powód zakończenia tej służby.
W skardze do Sądu Z. C. zarzucił ponadto organowi odwoławczemu naruszenie art. 7, art. 9, art. 77 § 1 i § 4, art. 220 k.p.a. oraz art. 15 i art. 107 § 3 k.p.a. W uzasadnieniu tych zarzutów podał, że organ nie wyciągnął prawidłowych wniosków z korespondencji prowadzonej przez organ I instancji z jednostką wojskową dotyczącej miejsca jego służby i w konsekwencji nieprawidłowo przyjął, że powstała nadpłata świadczenia mieszkaniowego.
Skarżący podniósł, że Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Mienia Wojskowego w [...] otrzymywał na bieżąco wykaz żołnierzy zwalnianych z zawodowej służby wojskowej oraz zmieniających miejsce wykonywania obowiązków służbowych (o czym świadczą dokumenty znajdujące się w aktach sprawy). W rezultacie nie wystąpiła "bezpośrednia konieczność" informowania Agencji o tym fakcie przez skarżącego. Z. C. stwierdził, że pozbawienie go w takiej sytuacji utraty prawa do zakwaterowania jest w sposób oczywisty krzywdzące i stanowi rażące naruszenie prawa. Skarżący dodał, że przez sporny okres pobierał świadczenie mieszkaniowe w wysokości 450 zł miesięcznie (za garnizon [...]), podczas w garnizonie [...] przysługiwałoby mu świadczenie w wyższej kwocie (510 zł.)
Zdaniem Z. C., Prezes Agencji Mienia Wojskowego w zaskarżonej decyzji nie odniósł się do zarzutów postawionych w odwołaniu od decyzji organu I instancji, a jej uzasadnienie nie odpowiada wymaganiom art. 107 § 3 k.p.a.
W dalszej części skargi Z. C. podniósł m. in., że w świetle art. 21 ust. 1 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej, prawo do zakwaterowania (m. in. w formie wypłaty świadczenia mieszkaniowego) przysługuje żołnierzowi od dnia wyznaczenia na pierwsze stanowisko służbowe do dnia zwolnienia z czynnej służby wojskowej oraz że od chwili wyznaczenia go na pierwsze stanowisko służbowe w jednostce wojskowej nie wystąpiły żadne okoliczności wyłączające prawo do świadczenia mieszkaniowego (o których mowa w art. 21 ust. 6 pkt 4 i art. 48d ust. 2 ustawy) lub jego utratę (art. 21 ust. 8 powołanej ustawy).
Zdaniem odwołującego się, przepis art. 48d ust. 1 ustawy (w myśl którego świadczenie mieszkaniowe przysługuje żołnierzowi zawodowemu przez cały czas pełnienia służby w danym garnizonie w wysokości iloczynu stawki podstawowej i współczynnika świadczenia mieszkaniowego zależnego od garnizonu) oraz art. 48d ust. 7 (który stanowi, że świadczenie mieszkaniowe jest wypłacane za miesiąc kalendarzowy w terminie do 10 dnia każdego miesiąca kalendarzowego za poprzedni miesiąc, począwszy od pierwszego dnia miesiąca, w którym wpłynął wniosek o wypłatę świadczenia mieszkaniowego do właściwego oddziału regionalnego Agencji, do dnia zakończenia kadencji lub kontraktu, albo w przypadku przeniesionego do rezerwy kadrowej lub dyspozycji - do dnia zakończenia pełnienia służby w danym garnizonie określonym w rozkazie personalnym) dotyczą technicznych aspektów związanych z określeniem wysokości i początkiem rzeczywistej realizacji uprawnienia (wypłaty świadczenia mieszkaniowego). Nie można z tego wywodzić, że dopiero złożenie odpowiedniego wniosku skutkuje powstaniem "materialnego uprawnienia" do zakwaterowania w formie wypłaty świadczenia mieszkaniowego, a tym samym nie można uznać, że nie złożenie przez żołnierza wniosku o wypłatę świadczenia (niezwłocznie po zmianie garnizonu), stanowi przesłankę do pozbawienia go prawa do zakwaterowania.
Skarżący podniósł również, że art. 24 ust. 5 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej zobowiązuje żołnierza zawodowego do niezwłocznego powiadomienia dyrektora oddziału regionalnego o wszelkich okolicznościach mających wpływ na jego prawo do zakwaterowania. Powołany przepis stanowi (zd. 2), że skutki braku powiadomienia organów Agencji o zaistniałych zmianach obciążają żołnierza. Nie można jednak z tego wywodzić, że tym skutkiem jest pozbawienie żołnierza prawa do zakwaterowania.
Prezes Agencji Mienia Wojskowego w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Organ podał, że art. 47d ust. 1 ustawy o zakwaterowaniu określa czasokres przysługiwania prawa do świadczenia mieszkaniowego żołnierzowi zawodowemu (czas pełnienia służby w danym garnizonie), natomiast art. 48d ust. 7 określa zasady wypłaty świadczenia przysługującego (podkreślenie organu).
Organ dodał, że kadencyjność stanowisk służbowych w zawodowej służbie wojskowej zastrzeżona jest wyłącznie dla oficerów zawodowych w służbie stałej i nie obejmuje podoficerów (skarżącego). W takim przypadku (jak skarżącego) wypłata świadczenia następuje bezterminowo, niemniej do dnia zakończenia obowiązków służbowych w danym garnizonie. Składanie nowych wniosków przy zmianie garnizonu czy po skończonej kadencji podyktowane jest okresową potrzebą weryfikacji uprawnień żołnierzy. Zauważyć przy tym należy, że w jednym garnizonie można przesłużyć kilka kadencji na danym stanowisku służbowym jak również w czasie trwania kadencji możliwa jest zmiana garnizonu pełnienia służby, co zazwyczaj uzasadnione jest potrzebami Sił Zbrojnych.
Słusznie strona podnosi, że organy Agencji I instancji otrzymują informacje z jednostek wojskowych odnośnie żołnierzy, pobierających świadczenie mieszkaniowe, w tym informacje dotyczące kadencji czy zmiany miejsca wykonywania obowiązków służbowych, niemniej o fakcie zmiany garnizonu pełnienia służby przez skarżącego Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Mienia Wojskowego w [...] dowiedział się dopiero w grudniu 2020 r. - jak wynika z akt sprawy. Informację tę potwierdził dowódca jednostki pismem z dnia 29 stycznia 2021 r.
Prezes Agencji Mienia Wojskowego na zakończenie podniósł, że organy I instancji zdając sobie sprawę z faktu, że żołnierze nieświadomie nie informują o okolicznościach mających znaczenie dla samego posiadania uprawnienia do wypłaty świadczenia mieszkaniowego, wdrożyły procedurę pozyskiwania z jednostek wojskowych wykazów z informacjami, istotnymi z punktu widzenia wypłaty świadczenia mieszkaniowego, celem kontroli prawidłowości wypłaty świadczeń i podjęcia działań w sytuacjach wymagających wyjaśnienia.
Uprawnienia w zakresie zakwaterowania żołnierzy zawodowych Agencja realizuje na wniosek a nie z urzędu i zaniechanie składania wniosków czy wręcz tolerowanie ich braku w sytuacjach tego wymagających prowadziłaby do chaosu, zważywszy na fakt, że Agencja obsługuje ponad 90 tysięcy żołnierzy z czego ponad 70 tysięcy (miesięcznie) to beneficjenci świadczenia mieszkaniowego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zaskarżona przez Z. C. decyzja Prezesa Agencji Mienia Wojskowego z [...] lipca 2021 r. oraz utrzymana nią w mocy decyzja Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Mienia Wojskowego w [...] z [...] kwietnia 2021 r. naruszają prawo i dlatego jego skarga zasługuje na uwzględnienie.
Według art. 21 ust. 1 ustawy o zakwaterowaniu Sil Zbrojnych, żołnierzowi zawodowemu od dnia wyznaczenia na pierwsze stanowisko służbowe do dnia zwolnienia z czynnej służby wojskowej przysługuje prawo do zakwaterowania na czas pełnienia służby wojskowej w miejscowości, w której żołnierz pełni służbę, albo w miejscowości pobliskiej albo za jego zgodą w innej miejscowości. Prawo do zakwaterowania żołnierza zawodowego jest realizowane w formie : przydziału kwatery albo innego lokalu mieszkalnego; przydziału miejsca w internacie albo kwaterze internatowej, wypłaty świadczenia mieszkaniowego (ust. 2).
Stosownie do art. 21 ust. 8 tej ustawy, żołnierz zawodowy traci prawo do zakwaterowania w miejscowości, w której pełni służbę przez czas pełnienia tej służby, w przypadkach enumeratywnie wy6mienionych w tym przepisie. A zatem, żołnierz traci prawo do zakwaterowania, jeżeli 1) wynajmuje albo oddaje do bezpłatnego używania przydzieloną kwaterę albo inny lokal mieszkalny, nie zamieszkuje w niej przez okres dłuższy niż trzy miesiące, z przyczyn niewynikających ze stosunku służby lub innych niezależnych od niego; 2) używa lokalu mieszkalnego, miejsca w internacie albo kwaterze internatowej w sposób sprzeczny z decyzją o przydziale kwatery albo innego lokalu mieszkalnego, miejsca w internacie albo kwaterze internatowej lub w sposób niezgodny z przeznaczeniem, zaniedbuje obowiązki, dopuszczając do powstania szkód, albo niszczy urządzenia przeznaczone do wspólnego korzystania przez mieszkańców; 3) wykracza w sposób rażący lub uporczywy przeciwko porządkowi domowemu albo obowiązującym w tym zakresie regulaminom w internacie albo w kwaterze internatowej, czyniąc uciążliwym korzystanie z innych lokali lub miejsc w internacie albo kwaterze internatowej; 4) zajmuje lokal mieszkalny przydzielony na podstawie art. 38 i nie uiszcza pełnych opłat za używanie kwatery lub pełnych opłat pośrednich z tytułu zajmowania kwatery przez łączny okres dłuższy niż trzy miesiące. W przypadkach, o których mowa w ust. 8, dyrektor oddziału regionalnego wzywa żołnierza do zaniechania naruszeń, określając trzydziestodniowy termin realizacji, a w przypadku niezastosowania się do wezwania wydaje decyzję o utracie prawa do zakwaterowania w miejscowości, w której żołnierz pełni służbę, przez czas pełnienia tej służby. Utrata prawa do zakwaterowania następuje z dniem, w którym decyzja staje się ostateczna (ust. 9).
Przepis art. 48d ust. 1 tej ustawy stanowi natomiast, że świadczenie mieszkaniowe, przysługuje żołnierzowi zawodowemu przez czas pełnienia służby w danym garnizonie w wysokości iloczynu stawki podstawowej i współczynnika świadczenia mieszkaniowego zależnego od garnizonu. Stosownie do art. 48d ust. 2, świadczenie mieszkaniowe nie przysługuje żołnierzowi zawodowemu przeniesionemu do rezerwy kadrowej niewykonującemu zadań służbowych (pkt 1), przeniesionemu do dyspozycji zwolnionemu z wykonywania zadań służbowych (pkt 2), pobierającemu świadczenia, o których mowa w art. 68 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (pkt 3) oraz żołnierzowi wyznaczonemu do pełnienia zawodowej służby wojskowej poza granicami państwa, korzystającemu z prawa do nieodpłatnego zakwaterowania w lokalu mieszkalnym albo równoważnika pieniężnego na wynajęcie lokalu mieszkalnego na podstawie przepisów ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (pkt 4). Świadczenie mieszkaniowe jest wypłacane za miesiąc kalendarzowy w terminie do 10 dnia każdego miesiąca kalendarzowego za poprzedni miesiąc, począwszy od pierwszego dnia miesiąca, w którym wpłynął wniosek o wypłatę świadczenia mieszkaniowego do właściwego oddziału regionalnego Agencji, do dnia zakończenia kadencji lub kontraktu, albo w przypadku żołnierza zawodowego przeniesionego do rezerwy kadrowej lub dyspozycji - do dnia zakończenia pełnienia służby w danym garnizonie określonym w rozkazie personalnym (art. 48d ust. 7 ustawy).
Należy przypomnieć, że organ I instancji w decyzji z [...] kwietnia 2021 r. (nr [...]) w sprawie zwrotu nadpłaconego świadczenia mieszkaniowego powołując się na art. 48d ust. 7 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych stwierdził, że skarżący utracił prawo do tego świadczenia wraz z zakończeniem pełnienia służby wojskowej w garnizonie [...] z dniem 18 marca 2018 r.
Organ II instancji w zaskarżonej decyzji powołał się na ten sam przepis ustawy, nie przytaczając jednak pełnej jego treści. Prezes Agencji Mienia Wojskowego podał mianowicie, że "Stosownie do art. 48d ust. 7 świadczenie mieszkaniowe jest wypłacane do dnia zakończenia pełnienia służby w danym garnizonie określonym w rozkazie personalnym". Pominął zaś, fragment przepisu istotny dla tej sprawy, że wymóg ten odnosi się do żołnierza zawodowego przeniesionego do rezerwy kadrowej lub dyspozycji. Niewątpliwie fragment przepisu, przytoczony przez organ, odnosi się do "żołnierza zawodowego przeniesionego do rezerwy kadrowej lub dyspozycji".
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zauważa, że stanowisko organów obu instancji zostało oparte na założeniu, że prawo żołnierza do świadczenia mieszkaniowego ma charakter terminowy, przysługuje tylko przez czas pełnienia służby w danym garnizonie, ustaje zatem czy wygasa wraz z odejściem (zmianą) garnizonu. Uzasadniono je treścią art. 48d ust. 1 ustawy, który stanowi, że świadczenie mieszkaniowe, o którym mowa w art. 21 ust. 2 pkt 3, przysługuje żołnierzowi zawodowemu przez czas pełnienia służby w danym garnizonie w wysokości iloczynu stawki podstawowej i współczynnika świadczenia mieszkaniowego zależnego od garnizonu.
Sąd nie podziela tej wykładni art. 48d ust. 7 w związku z ust. 1 tego artykułu.
Przede wszystkim zdaniem Sądu ust. 1 art. 47d ustawy należy czytać w całości; "pełnienie służby w danym garnizonie" odnosi się do ustalenia wysokości tego świadczenia (stanowi kryterium decydujące o jego wysokości). Nie decyduje natomiast o okresie, w którym ono przysługuje.
Jeżyli w istocie byłoby tak, jak przyjmują organy, to skutkiem zakończenia pełnienia służby w danym garnizonie, jest ustanie prawa do świadczenia o charakterze majątkowym, to ten skutek powinien być wprost przewidziany w ustawie. Powinien być potraktowany jako przesłanka utraty prawa do zakwaterowania, na takiej zasadzie, jak w art. 21 ust. 8 ustawy określono inne przesłanki utraty tego prawa. Wiązałoby się to z koniecznością wydania w takiej sprawie decyzji administracyjnej, jako że ustawa wymaga w art. 21 ust. 9 wydania decyzji administracyjnej w razie zaistnienia przesłanek utraty prawa do zakwaterowania określonych w art. 21 ust. 8, a także wydania decyzji na podstawie art. 48d ust. 12 w razie odmowy przyznania tego świadczenia z przyczyn określonych w art. 48d ust.2.
Żadnej takiej decyzji nie wydano w rozpatrywanej sprawie, przyjmując, że prawo skarżącego do świadczenia mieszkaniowego ustało niejako "samo", automatycznie, bez konieczności podejmowania jakichkolwiek formalnych rozstrzygnięć. Taka praktyka jest ewidentnie sprzeczne z panującą w stosunkach publicznoprawnych zasadą rozstrzygania, w szczególności o utracie albo odmowie przyznania prawa przysługującego indywidualnemu podmiotowi, w formie decyzji administracyjnej (czego potwierdzenia zawiera zresztą ustawa o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych).
Zdaniem Sądu prawo do zakwaterowania w postaci świadczenia mieszkaniowego jest przyznawane na czas nieokreślony i ustaje wyłącznie w przypadkach określonych w tej ustawie, czego potwierdzeniem jest art. 21 ust. 1 i w całości odczytany art. 48d ust. 7. Do takich przypadków nie należy zmiana miejsca pełnienia służby (garnizonu). Zmiana garnizonu przez żołnierza wymaga jedynie weryfikacji ustalenia dotyczącego wysokości tego świadczenia. Potwierdzeniem tej tezy może być skierowane do skarżącego zawiadomienie z dnia 7 grudnia 2016 r., o rozpoznaniu wniosku o przyznanie świadczenia, w którym określono jedynie termin początkowy wypłaty tego świadczenia, nie wiążąc tego prawa z pełnieniem służby w garnizonie [...]. To miejsce pełnienia służby przyjęto jedynie za podstawę ustalenia współczynnika świadczenia i w rezultacie określenia jego wysokości.
Sąd zauważa, że niekwestionowanych okoliczności faktycznych sprawy wynika, że Z. C. po zakończeniu służby zawodowej w Jednostce Wojskowej nr [...] w [...] (w garnizonie [...]), został skierowany do pełnienia służby w garnizonie [...], co wskazywałoby że "oczekiwany" przez organ wniosek o wypłatę świadczenia miałby złożyć do to tego samego, właściwego oddziału regionalnego Agencji.
Z przedstawionych powodów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c i w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI