II SA/Wa 339/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2008-08-29
NSAAdministracyjneWysokawsa
żołnierze zawodowizwrot kosztówstudia wojskowedecyzja administracyjnaniezgodność z prawemrozporządzenieustawa pragmatycznasąd administracyjnyMinister Obrony Narodowej

WSA w Warszawie uchylił decyzję Ministra Obrony Narodowej w sprawie zwrotu kosztów zakwaterowania, wyżywienia i umundurowania, uznając, że zostały one ustalone na niewłaściwej podstawie prawnej.

Skarżący, M. B., wystąpił o stwierdzenie nieważności decyzji nakładających na niego obowiązek zwrotu kosztów zakwaterowania, wyżywienia i umundurowania poniesionych w czasie studiów wojskowych. Zarzucił, że decyzje te zostały wydane z naruszeniem prawa, w szczególności z uwagi na wadliwe przepisy wykonawcze. WSA w Warszawie przychylił się do tych argumentów, uchylając zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję poprzedzającą. Sąd uznał, że podstawy prawne, na których oparto wyliczenie kosztów, były wadliwe i nie stanowiły prawidłowej realizacji delegacji ustawowej.

Sprawa dotyczyła skargi M. B. na decyzję Ministra Obrony Narodowej stwierdzającą nieważność decyzji Komendanta Centrum w sprawie zwrotu kosztów zakwaterowania, wyżywienia i umundurowania poniesionych w czasie studiów wojskowych. M. B. ukończył Akademię Wojskową i pełnił służbę wojskową przez 5 lat, po czym został zwolniony na własną prośbę. Komendant Centrum określił koszty podlegające zwrotowi na kwotę 28.164,99 zł, rozkładając ją na raty. Po latach M. B. wystąpił o stwierdzenie nieważności tych decyzji, podnosząc zarzut rażącego naruszenia prawa przez zastosowanie wadliwych przepisów wykonawczych (§ 133-135 rozporządzenia MON) oraz rozkazu Szefa Sztabu Generalnego WP. Po postępowaniu administracyjnym, Dyrektor Departamentu Informatyki i Telekomunikacji MON stwierdził nieważność decyzji w części dotyczącej ustalenia podlegającej zwrotowi kwoty, umarzając postępowanie w tym zakresie, ale odmówił stwierdzenia nieważności w pozostałym zakresie. WSA w Warszawie uchylił decyzję Ministra Obrony Narodowej, uznając, że zarówno § 133 rozporządzenia MON, jak i rozkaz Szefa Sztabu Generalnego WP, na podstawie których wyliczono koszty, były niezgodne z prawem. Sąd wskazał, że przepisy wykonawcze wykroczyły poza delegację ustawową, a rozkaz Szefa Sztabu Generalnego WP nie mógł stanowić legalnej podstawy prawnej. W związku z tym, kwota podlegająca zwrotowi została ustalona na niewłaściwej podstawie prawnej, co skutkowało uchyleniem decyzji.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, przepisy te nie stanowią prawidłowej realizacji delegacji ustawowej, gdyż wykroczyły poza jej granice.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że § 133 rozporządzenia MON odwołał się do innych przepisów niż ustawa stanowiąca podstawę, a także określił czas właściwy dla ustalania kosztów w sposób odmienny niż ustawa. Rozkaz Szefa Sztabu Generalnego WP nie mógł stanowić legalnej podstawy prawnej, gdyż uprawnienia do wydawania aktów wykonawczych w tym zakresie miał jedynie Minister Obrony Narodowej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (9)

Główne

u.s.w.ż.z. art. 80 § ust. 1 i 2

Ustawa o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 152

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

rozp. MON § § 133, 134, 135

Rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej w sprawie służby wojskowej żołnierzy zawodowych

Przepisy te zostały uznane za wadliwe, ponieważ wykroczyły poza delegację ustawową i odwoływały się do niewłaściwych norm.

k.p.a. art. 156 § § 1 pkt 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Zastosowany do stwierdzenia nieważności decyzji, która rozstrzygała sprawę już wcześniej rozstrzygniętą.

Konstytucja RP art. 92 § ust. 1 i 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Przepisy rozporządzenia naruszyły normy konstytucyjne dotyczące wydawania rozporządzeń.

p.u.s.a. art. 1 § § 1 i 2

Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 13 § § 2

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 153

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Przepisy wykonawcze (rozporządzenie MON, rozkaz Szefa Sztabu Generalnego WP) określające sposób wyliczania kosztów zwrotu poniesionych w czasie studiów wojskowych, stanowią wadliwą realizację delegacji ustawowej. Wadliwość przepisów wykonawczych skutkuje nieważnością decyzji administracyjnych wydanych na ich podstawie.

Odrzucone argumenty

Organ podtrzymał argumenty zawarte w uzasadnieniach decyzji, wskazując na właściwość organu i brak innych przesłanek skutkujących nieważność decyzji w rozumieniu Kpa.

Godne uwagi sformułowania

Minister Obrony Narodowej wykroczył poza granice ustawowego upoważnienia nie może on stanowić legalnej podstawy prawnej przedmiotowej decyzji kwota dotycząca zwrotu kosztów wyżywienia, zakwaterowania i umundurowania została określona na niewłaściwej podstawie prawnej Wojewódzki Sąd Administracyjny jest zobowiązany do zastosowania środków prawnych zmierzających do odmowy stosowania wskazanych wyżej przepisów podustawowych, jako wykraczających poza upoważnienie ustawowe.

Skład orzekający

Adam Lipiński

przewodniczący sprawozdawca

Ewa Grochowska-Jung

członek

Jarosław Trelka

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów wykonawczych dotyczących zwrotu kosztów kształcenia wojskowego oraz zasady kontroli legalności tych przepisów przez sądy administracyjne."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji żołnierzy zawodowych zwolnionych z czynnej służby wojskowej w okresie służby obowiązkowej na własną prośbę, a także przepisów obowiązujących w okresie wydania decyzji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak wadliwe przepisy wykonawcze mogą prowadzić do błędnych decyzji administracyjnych i jak sądy administracyjne kontrolują legalność tych przepisów. Jest to istotne dla prawników zajmujących się prawem administracyjnym i wojskowym.

Wadliwe przepisy wykonawcze i ich konsekwencje dla żołnierzy zawodowych – wyrok WSA w Warszawie.

Dane finansowe

WPS: 28 164,99 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Wa 339/08 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2008-08-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2008-03-10
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Adam Lipiński /przewodniczący sprawozdawca/
Ewa Grochowska-Jung
Jarosław Trelka
Symbol z opisem
6191 Żołnierze zawodowi
Hasła tematyczne
Żołnierze zawodowi
Skarżony organ
Minister Obrony Narodowej
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 1997 nr 7 poz 38
art. 80 ust. 1 i 2, par. 132,133,134,135
Rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 19 grudnia 1996 r. w sprawie służby wojskowej żołnierzy zawodowych.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Lipiński (spr.), Sędzia WSA Ewa Grochowska - Jung, Asesor WSA Jarosław Trelka, Protokolant Aneta Duszyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 sierpnia 2008 r. sprawy ze skargi M. B. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] stycznia 2008 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie zwrotu kosztów zakwaterowania, wyżywienia, umundurowania i nauki: 1) uchyla zaskarżoną decyzję w całości i utrzymaną nią w mocy decyzję poprzedzającą z dnia [...] października 2007 r. 2) zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości.
Uzasadnienie
[...] M. B. ukończył w 1998 r. Wojskową Akademię [...] i został powołany do zawodowej służby wojskowej, którą powinien pełnić przez okres 12 lat. Służbę tę oficer pełnił jedynie przez 5 lat, do dnia [...] lutego 2001 r., to jest do daty zwolnienia z zawodowej służby wojskowej w związku ze złożonym przez niego wypowiedzeniem. Ostatnim miejscem pełnienia służby było Centrum [...].
Komendant Centrum [...] decyzją nr [...] z dnia [...] lutego 2001 r., wydaną na podstawie art. 80 ust. 1 ustawy z dnia 30 czerwca 1970 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 1997 r. Nr 10, poz. 55 ze zm.), na podstawie § od 132 do 135 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 19 grudnia 1996 r. w sprawie służby wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. Nr 7, poz. 38 ze zm.) oraz na podstawie "Wskaźników kosztów utrzymania żołnierza/pracownika wojska według stanu na 1 kwietnia 2000 r." wprowadzonych do użytku rozkazem Szefa Sztabu Generalnego WP nr 2/Log z dnia 6 marca 2000 r. (Wytyczne Szefa Oddziału Finansów DGW nr 1455 z 24 marca 2000 r. - Wojska Lądowe - tabela I pkt 7), określił koszty zakwaterowania, wyżywienia i umundurowania w okresie studiów wojskowych wymienionego oficera na kwotę 48.282,80 zł. i określił koszty podlegające zwrotowi przez byłego żołnierza na kwotę 28.164,99 zł., stanowiącą 7/12 kwoty 48.282,80 zł. Na podstawie wniosku oficera z dnia 26 lutego 2001 r. o rozłożenie kosztów podlegających zwrotowi na raty, Komendant Centrum [...] decyzją nr [...] z dnia [...] sierpnia 2001 r. ustalił ponownie koszty podlegające zwrotowi przez byłego żołnierza na kwotę 28.164,99 zł. i należność tę rozłożył na 48 comiesięcznych rat. Podstawę wydania decyzji stanowił art. 104 § 1 Kpa oraz przepisy wskazane w decyzji nr [...].
Powyższe decyzje stały się prawomocne i ostateczne, zaś oficer przystąpił do ich wykonywania.
Wnioskiem z dnia 8 maja 2005 r. M. B. wystąpił o stwierdzenie nieważności obu wyżej opisanych decyzji Komendanta Centrum [...], podnosząc, iż decyzje te wydane zostały z rażącym naruszeniem prawa, przy zastosowaniu wadliwych przepisów wykonawczych to jest § 133, § 134 i § 135 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 19 grudnia 1996 r. w sprawie służby wojskowej żołnierzy zawodowych oraz rozkazu Szefa Sztabu Generalnego WP nr 2/Log z dnia 6 marca 2000 r. W uzasadnieniu wskazał na treść wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 28 czerwca 2000 r. sygn. akt K 34/99 oraz na liczne wyroki sądów administracyjnych orzekających w sprawach dotyczących zwrotu równowartości kosztów zakwaterowania, wyżywienia i umundurowania poniesionych przez budżet państwa w okresie studiów wojskowych. We wniosku tym żołnierz zażądał także zwrotu kwoty, wpłaconej przez niego na rzecz organu z powyższego tytułu.
Wniosek ten został rozpatrzony przez Szefa Sztabu Generalnego W.P., który decyzją nr [...] z dnia [...] lipca 2006 r. utrzymał w mocy obie decyzje Komendanta Centrum [...] i odmówił zwrotu żądanej kwoty. Na skutek wniesionego przez M. B. środka odwoławczego Szef Sztabu Generalnego W.P. decyzją nr [...] z dnia [...] września 2006 r. uchylił w całości swoją decyzję poprzedzającą i skierował sprawę do ponownego rozpatrzenia. Następnie Szef Sztabu Generalnego W.P. postanowieniem nr [...] z dnia [...] grudnia 2006 r. wystąpił do Dyrektora Departamentu Prawnego MON o rozstrzygnięcie zagadnienia prawnego w przedmiocie istnienia przesłanek do stwierdzenia nieważności decyzji wydanej pod rządami poprzednio obowiązującej wojskowej ustawy pragmatycznej i jeżeli istniałyby takie przesłanki o określenie właściwego organu, trybu i procedury do zwrotu wpłaconej przez oficera kwoty i z tej przyczyny zawiesił niniejsze postępowanie. Na skutek zażalenia M. B. Minister Obrony Narodowej postanowieniem nr [...] z dnia [...] marca 2007 r. uchylił to postanowienie wskazując w uzasadnieniu na brak związku przyczynowego pomiędzy rozstrzygnięciem istoty sprawy, a zagadnieniem wstępnym. Natomiast Szef Sztabu Generalnego W.P. postanowieniem nr [...] z dnia [...] stycznia 2007 r. przekazał sprawę do rozstrzygnięcia Dyrektorowi Departamentu Informatyki i Telekomunikacji MON - jako właściwemu zgodnie z decyzją organizacyjną Ministra Obrony Narodowej w sprawie bezpośredniego podporządkowania jednostek organizacyjnych podległych Ministrowi Obrony Narodowej.
Dyrektor Departamentu Informatyki i Telekomunikacji MON decyzją nr [...] z dnia [...] października 2007 r. stwierdził nieważność decyzji nr [...] z dnia [...] sierpnia 2001 r. Komendanta Centrum [...] w części dotyczącej ustalenia podlegającej zwrotowi części kosztów zakwaterowania, wyżywienia i umundurowania poniesionych przez Skarb Państwa w czasie studiów oficera w [...] w kwocie 28.164,99 zł. i w tym zakresie umorzył postępowanie, zaś w pozostałym zakresie odmówił stwierdzenia nieważności obu decyzji Komendanta Centrum [...]. Na skutek wniesionego przez M. B. środka odwoławczego Dyrektor Departamentu Informatyki i Telekomunikacji MON decyzją nr [...] z dnia [...] stycznia 2008 r. utrzymał w mocy swoją poprzedzającą decyzję.
W uzasadnieniu organ wskazał, iż Komendant Centrum [...] w decyzji nr [...] z dnia [...] sierpnia 2001 r. określił podlegające zwrotowi koszty zakwaterowania, wyżywienia i umundurowania poniesione przez Skarb Państwa w czasie studiów oficera w [...] w kwocie 28.164,99 zł., które zostały już określone we wcześniejszej ostatecznej decyzji tegoż organu z dnia [...] lutego 2001 r. - tak więc w tej części decyzja nr [...] z dnia [...] sierpnia 2001 r. dotknięta jest wadą nieważności (art. 156 § 1 pkt 3 Kpa). Natomiast co do istoty zarzutu wskazanego we wniosku o stwierdzenie nieważności obu decyzji z dnia 8 maja 2006 r. organ wskazał na brak innych przesłanek skutkujących nieważność tych decyzji w rozumieniu przepisów Kpa. Decyzje wydane zostały, bowiem na podstawie art. 80 ustawy z dnia 30 czerwca 1970 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych nakazującego zwrot części kosztów zakwaterowania, wyżywienia i umundurowania poniesionych przez Skarb Państwa w czasie studiów oficera, jeżeli żołnierz ten wypowiedział stosunek służby przed upływem określonego czasu. W niniejszej sprawie wraz ze zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej wskutek wypowiedzenia dokonanego przez M. B. obowiązek taki po jego stronie powstał. Przepisy § 133, § 134 i § 135 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 19 grudnia 1996 r. w sprawie służby wojskowej żołnierzy zawodowych, wydane na podstawie ustawy, uściślają ten obowiązek. Jeśli zaś chodzi o zarzut niezgodności wskazanych przepisów tego rozporządzenia z ustawą pragmatyczną, to zdaniem organu orzekać o tym może jedynie Trybunał Konstytucyjny, który wprost się na ten temat nie wypowiedział. Organ wskazywał nadto, iż oficer nie kwestionował decyzji w trybie zwykłym. Zatem wniosek skarżącego o stwierdzenie nieważności wskazanych decyzji narusza zasadę trwałości decyzji administracyjnych (art. 16 Kpa.).
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie M. B. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji nr [...] z dnia [...] stycznia 2008 r. Dyrektora Departamentu Informatyki MON oraz żądał stwierdzenia przez sąd administracyjny nieważności decyzji nr [...] z dnia [...] lutego 2001 r. Komendanta Centrum [...] i orzeczenia na jego rzecz zwrotu kwoty 28.164,99 zł., którą wpłacił zgodnie z decyzją nr [...]. W uzasadnieniu skargi powtórzył argumentację zawartą w uzasadnieniu wniosku z dnia 8 maja 2006 r.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał argumenty zawarte w uzasadnieniach obu decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Organ wskazał także na decyzję nr 104/MON z dnia 7 marca 2007 r. w sprawie bezpośredniego podporządkowania jednostek organizacyjnych podległych Ministrowi Obrony Narodowej lub przez niego kontrolowanych (Dz. Urz. MON Nr 6, poz. 76 ze zm.), z treści, której wynika właściwość organu do rozstrzygnięcia niniejszej sprawy i przedłożył pełnomocnictwo Ministra Obrony Narodowej dla Zastępcy Dyrektora Departamentu Prawnego MON - radcy prawnego M. T. i pełnomocnictwo substytucyjne do reprezentowania organu w postępowaniu sądowo-administracyjnym przez radcę prawnego U. J. oraz potwierdzenie czynności dokonanych w niniejszej sprawie przez Dyrektora Departamentu Informatyki i Telekomunikacji MON.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Stosownie do treści art. 13 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) do rozpoznania sprawy właściwy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona, czyli w tej sprawie - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie.
Natomiast zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania.
Skarga jest uzasadniona.
Na wstępie należy podkreślić, iż zgodnie z treścią art. 80 § 1 ustawy z dnia 30 czerwca 1970 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych M. B. zobowiązany jest zwrócić równowartość kosztów zakwaterowania, wyżywienia i umundurowania, poniesionych na niego w czasie studiów w szkole wojskowej. Tak więc, sama zasada zwrotu przez żołnierza równowartości kosztów zakwaterowania, wyżywienia i umundurowania, poniesionych przez Skarb Państwa w czasie studiów żołnierza w szkole wojskowej jest tu oczywista i bezsporna. Jednakże określenie wysokości tych kosztów przez właściwy organ musi nastąpić w sposób zgodny z prawem. Prawidłowe wyliczenie tych kosztów, dokonane na podstawie prawidłowo skonstruowanych przepisów wykonawczych jest kluczowe dla rozstrzygnięcia wszystkich żądań skarżącego.
Z treści przepisu art. 80 ust. 1 i 2 powołanej ustawy pragmatycznej wynika, że żołnierz zawodowy zwolniony z zawodowej służby wojskowej w okresie pełnienia służby obowiązkowej, z powodu wypowiedzenia stosunku służbowego dokonanego przez żołnierza, jest obowiązany zwrócić równowartość kosztów zakwaterowania, wyżywienia i umundurowania, poniesionych w czasie studiów - w dalszej treści uzasadnienia zwanych "kosztami kształcenia", przy czym równowartość tych kosztów oraz zasady i tryb ich zwracania określa w drodze rozporządzenia Minister Obrony Narodowej. Niewątpliwie zasadnicza przesłanka z tego przepisu (art. 80) powołanej ustawy pragmatycznej, polegająca na zwolnieniu oficera z zawodowej służby wojskowej na skutek wypowiedzenia przez niego stosunku służbowego, w okresie pełnienia służby obowiązkowej została w niniejszej sprawie spełniona. Zatem, brak jest podstaw do kwestionowania zasady obciążenia skarżącego obowiązkiem zwrotu kosztów jego kształcenia w szkole wojskowej, bowiem pozostawałoby to w sprzeczności z zebranym w sprawie materiałem dowodowym. Skoro, więc obciążenie skarżącego obowiązkiem zwrotu kosztów jego kształcenia w szkole wojskowej wynikało z wypowiedzenia przez niego stosunku służbowego w okresie służby obowiązkowej, to była podstawa do obciążenia go kwotą stanowiącą równowartość "kosztów kształcenia", pod warunkiem, że wysokość tej kwoty została określona na właściwej podstawie prawnej.
Zawarta w art. 80 ust. 2 pkt 1 ustawy pragmatycznej delegacja ustawowa dla Ministra Obrony Narodowej do określenia zwrotu kosztów kształcenia żołnierzy zawodowych w zakresie wskazówek co do sposobu wyliczenia tych kosztów ogranicza się jedynie do określenia jakie pozycje - wydatki rozumie się pod pojęciem tych kosztów, to jest równowartość kosztów zakwaterowania, wyżywienia i umundurowania. Podkreślić należy tu, że zgodnie z art. 80 ust. 1 powołanej ustawy pragmatycznej żołnierz zawodowy zwolniony ze służby w okresie pełnienia służby obowiązkowej z powodu wypowiedzenia przez niego stosunku służbowego obowiązany jest zwrócić koszty kształcenia poniesione w czasie studiów, a więc koszty poniesione przez resort Ministra Obrony Narodowej na jego wojskowe wykształcenie w szkole wojskowej w czasie trwania studiów lub nauki.
Z analizy przepisu art. 80 ustawy pragmatycznej wynika, że prawidłowe wykonanie tej normy ustawowej nie jest możliwe bez istnienia przepisu wykonawczego, który określi szczegółowo sposób wyliczania równowartości kosztów zakwaterowania, wyżywienia i umundurowania, poniesionych w czasie studiów.
Komendant Centrum [...] wydając decyzję nr [...] z dnia [...] lutego 2001 r. oraz wydajac decyzję nr [...] z dnia [...] sierpnia 2001 r. oparł je na treści § 133, § 134 i § 135 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 19 grudnia 1996 r. w sprawie służby wojskowej żołnierzy zawodowych oraz na rozkazie Szefa Sztabu Generalnego WP nr 2/Log z dnia 6 marca 2000 r. w sprawie wprowadzania w resorcie obrony narodowej wskaźników utrzymania żołnierza pracownika wojska jako na podstawę do wyliczeń kwoty kosztów wyżywienia, zakwaterowania i umundurowania.
Dla oceny prawidłowości niniejszej decyzji wystarczy zbadać legalność § 133 rozporządzenia, albowiem przepis ten jest decydujący dla sposobu wyliczania kosztów zakwaterowania, wyżywienia i umundurowania, poniesionych w czasie studiów oraz legalność wyżej przytoczonego rozkazu Szefa Sztabu Generalnego WP.
Treść § 133 rozporządzenia jest następująca: "Równowartość kosztów, o których mowa w art. 80 ust. 1 ustawy, zwanych dalej "kosztami", ustala się na podstawie wynikających z odrębnych przepisów norm budżetowych określających jednostkowe wskaźniki kosztów utrzymania żołnierza - w zakresie zakwaterowania, wyżywienia i umundurowania, obowiązujących w dniu zwolnienia żołnierza z zawodowej służby wojskowej." Stosownie do art. 92 ust. 1 Konstytucji RP rozporządzenia wydawane są przez organy wskazane w Konstytucji, na podstawie szczegółowego upoważnienia zawartego w ustawie i w celu wykonania postanowień ustawy. Upoważnienie określa organ właściwy do wydania rozporządzenia, zakres spraw przekazanych do uregulowania oraz wytyczne dotyczące treści ustawy.
Analizowany pod tym kątem przepis § 133 nie stanowi, zgodnie z treścią art. 80 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 30 czerwca 1970 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, realizacji nałożonego na Ministra Obrony Narodowej obowiązku określenia w drodze rozporządzenia równowartości kosztów zakwaterowania, wyżywienia i umundurowania żołnierza, poniesionych w czasie studiów lub nauki. Minister Obrony Narodowej w rozporządzeniu tym wykroczył poza granice ustawowego upoważnienia, gdyż w przepisie tym stwierdził, iż równowartość kosztów ustala się na podstawie wynikającej z odrębnych przepisów norm budżetowych, określających jednostkowe wskaźniki kosztów utrzymania żołnierza - w zakresie zakwaterowania, wyżywienia i umundurowania, obowiązujących w dniu zwolnienia żołnierza z zawodowej służby wojskowej. A zatem odwołał się do regulacji zawartej w innej ustawie (normy budżetowe), niż ustawa stanowiąca podstawę do uregulowania tego problemu - tu ustawa z dnia 30 czerwca 1970 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. Minister Obrony Narodowej wykroczył również poza granice ustawowego upoważnienia określając w inny sposób, niż to czyni ustawa, czas właściwy dla ustalania kosztów nauki lub studiów. Ustawa w sposób jednoznaczny koszty te nakazuje wyliczać mając na uwadze czas ich poniesienia, używając sformułowania "poniesionych w czasie studiów". W rozporządzeniu koszty te należy wyliczać według wskaźników "obowiązujących w dniu zwolnienia żołnierza z zawodowej służby wojskowej", a więc według wskaźników obowiązujących w innym czasie, niż czas trwania studiów lub nauki.
Powyższy wywód znajduje swoje uzasadnienie w okoliczności uchylenia z dniem 7 lutego 2003 r. treści przepisów § od 133 do 136 omawianego rozporządzenia, rozporządzeniem Ministra Obrony Narodowej z dnia 9 stycznia 2003 r. (Dz. U. z 2003 r. Nr 7, poz. 83), a także jest zgodny z prezentowaną linią orzeczniczą sądów administracyjnych (porównaj wyroki NSA w następujących sprawach: II SA 2663/01; I OSK 305/05; II SA 457/01; II SA 437/01; II SA 112/01).
Analizując rozkaz Szefa Sztabu Generalnego WP nr 2/Log z dnia 6 marca 2000 r. należy podzielić zarzuty skarżącego podnoszone w tej materii. Nie można uznać niniejszego rozkazu za akt wykonawczy zgodny z ustawą pragmatyczną (tu art. 80). Ustawa zobowiązała wprost Ministra Obrony Narodowej do określenia kosztów wyżywienia, zakwaterowania i umundurowania, a zatem tylko on mógł wydawać akty wykonawcze do tego przepisu. Uprawnienia tego nie posiadał, zgodnie z treścią art. 80 ustawy pragmatycznej, Szef Sztabu Generalnego WP. Z tego też względu, nie wdając się szerzej w analizowanie innych uchybień tego aktu stwierdzić należy, iż nie może on stanowić legalnej podstawy prawnej przedmiotowej decyzji.
Wskazując na powyższe uchybienia legislacyjne, należy uznać, że wskazana przez Komendanta Centrum [...] kwota dotycząca zwrotu kosztów wyżywienia, zakwaterowania i umundurowania została określona na niewłaściwej podstawie prawnej. Paragraf 133 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 19 grudnia 1996 r. w sprawie służby wojskowej żołnierzy zawodowych jak i rozkaz Szefa Sztabu Generalnego WP nr 2/Log z dnia 6 marca 2000 r. nie stanowią, zgodnie z treścią art. 80 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 30 czerwca 1970 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, prawidłowej realizacji nałożonego na Ministra Obrony Narodowej obowiązku określenia w drodze rozporządzenia równowartości kosztów zakwaterowania, wyżywienia i umundurowania żołnierza, poniesionych w czasie studiów lub nauki. Wydanie przepisów wykonawczych tej treści narusza także normę art. 92 ust. 1 i 2 Konstytucji RP. Dlatego na zasadzie art. 184, art. 178 i art. 8 Konstytucji RP Wojewódzki Sąd Administracyjny jest zobowiązany do zastosowania środków prawnych zmierzających do odmowy stosowania wskazanych wyżej przepisów podustawowych, jako wykraczających poza upoważnienie ustawowe.
Z tych też względów zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego decyzja nr [...] z dnia [...] stycznia 2008 r., jak i utrzymana nią w mocy decyzja nr [...] z dnia [...] października 2007 r. są wadliwe i dlatego zostały uchylone.
Organ trafnie zauważył, iż decyzja nr [...] z dnia [...] sierpnia 2001 r. Komendanta Centrum [...] w pkt 1 rozstrzyga sprawę już wcześniej rozstrzygniętą decyzją nr [...] z dnia [...] lutego 2001 r. tego samego organu, a zatem zachodzi tu oczywista nieważność takiego rozstrzygnięcia, zgodnie z art. 156 § pkt 3) Kpa. Wojewódzki Sąd Administracyjny dostrzega tę istotną okoliczność, jednakże wobec wyżej szczegółowo opisanej wadliwości podstawy prawnej rozstrzygnięć co do wyliczenia kwoty podlegającej zwrotowi nie miało to istotnego znaczenia dla treści wyroku.
Minister Obrony Narodowej, w ramach kierowniczej funkcji nad powierzonym mu resortem, ma prawo do rozdziału poszczególnych zadań na poszczególne jednostki organizacyjne Ministerstwa. Na podstawie § 4 pkt 13), § 5 ust. 2 pkt 2), § 9 ust. 1 pkt 5) i pkt 7) Regulaminu Organizacyjnego MON, stanowiącego załącznik do zarządzenia nr 40/MON Ministra Obrony Narodowej z dnia 22 listopada 2006 r. w sprawie regulaminu organizacyjnego Ministerstwa Obrony narodowej (Dz. Urz. MON z 2006 r. Nr 21, poz. 270) oraz na podstawie pkt 40 Wykazu jednostek organizacyjnych podległych Ministrowi Obrony Narodowej lub przez niego nadzorowanych wraz z ich bezpośrednim podporządkowaniem, stanowiącym załącznik do decyzji nr 104/Mon Ministra Obrony Narodowej z dnia 7 marca 2007 r. w sprawie bezpośredniego podporządkowania jednostek organizacyjnych podległych Ministrowi Obrony Narodowej lub przez niego nadzorowanych (Dz. Urz. MON z 2007 r., Nr 6, poz. 76), należy podzielić stanowisko wskazujące na Dyrektora Departamentu Informatyki i Telekomunikacji MON jako na właściwego do rozpoznania wniosku żołnierza o stwierdzenie nieważności decyzji Komendanta Centrum [...]. Jednakże Dyrektor wydaje decyzje w imieniu Ministra Obrony Narodowej i tak potraktował przedmiotowe decyzje Wojewódzki Sąd Administracyjny, zgodnie z treścią pełnomocnictwa i pełnomocnictwa substytucyjnego udzielonego przez Ministra Obrony Narodowej Zastępcy Dyrektora Departamentu Prawnego MON.
Zgodnie z treścią przepisu art. 153 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, organ ponownie rozpatrując wniosek skarżącego z dnia 5 maja 2006 r. o stwierdzenie nieważności ostatecznych decyzji Komendanta Centrum [...] nr [...] z dnia [...] lutego 2001 r. i nr [...] z dnia [...] sierpnia 2001 r. w przedmiocie ustalenia równowartość kosztów zakwaterowania, wyżywienia i umundurowania poniesionych przez budżet państwa w czasie studiów wojskowych, jest związany oceną prawna zawartą w niniejszym wyroku.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku, a na zasadzie art. 152 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI