II SA/Wa 3378/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na decyzję Komendanta Głównego Policji nakazującą opróżnienie lokalu mieszkalnego, uznając, że przepisy ustawy o Policji wyłączają zastosowanie przepisów o ochronie lokatorów i Kodeksu cywilnego w przypadku lokali służbowych.
Skarżący domagali się uchylenia decyzji nakazującej opróżnienie lokalu mieszkalnego, argumentując naruszenie prawa do godnego życia i dyskryminację osób niepełnosprawnych. Sąd administracyjny oddalił skargę, podkreślając, że lokal był przydzielony jako funkcyjny funkcjonariuszowi Policji, a skarżący nie posiadali do niego tytułu prawnego w rozumieniu ustawy o Policji. Sąd powołał się na orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego, które potwierdziło zgodność przepisów ustawy o Policji z Konstytucją, nawet w przypadku osób niezdolnych do samodzielnego zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych.
Skarżący, Z. S. z dziećmi, wnieśli skargę na decyzję Komendanta Głównego Policji nakazującą opróżnienie lokalu mieszkalnego, który był pierwotnie przydzielony jako funkcyjny funkcjonariuszowi MO. Skarżący podnosili, że decyzja narusza ich prawo do godnego życia, prawo do ochrony osób niepełnosprawnych i małoletnich, a także dyskryminuje osoby niepełnosprawne. Sąd administracyjny oddalił skargę, stwierdzając, że lokal pozostaje w dyspozycji Policji i nie ma do niego zastosowania ustawa o ochronie praw lokatorów ani Kodeks cywilny. Sąd podkreślił, że przepisy ustawy o Policji regulują przydział i opróżnianie takich lokali w drodze decyzji administracyjnej, a skarżący nie posiadają do lokalu tytułu prawnego w rozumieniu tej ustawy. Powołano się na orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego (sygn. akt SK 29/16), które potwierdziło zgodność przepisów ustawy o Policji z Konstytucją, wskazując, że obowiązek zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych osób o niskich dochodach spoczywa na gminie, a nie na organach administracji realizujących zadania publiczne. Sąd uznał, że organy prawidłowo zastosowały prawo materialne i proceduralne, a uzasadnienia decyzji były należyte.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, przepisy ustawy o Policji regulują te kwestie w sposób odrębny i wyłączają zastosowanie przepisów ogólnych dotyczących najmu.
Uzasadnienie
Ustawa o Policji zawiera własne regulacje dotyczące przydziału i opróżniania lokali mieszkalnych dla funkcjonariuszy i ich rodzin, które mają pierwszeństwo przed przepisami Kodeksu cywilnego i ustawy o ochronie praw lokatorów. Lokale te nie są częścią mieszkaniowego zasobu gminy.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (10)
Główne
u. Policji art. 90
Ustawa o Policji
Na lokale mieszkalne dla policjantów przeznacza się lokale będące w dyspozycji ministra właściwego do spraw wewnętrznych lub podległych mu organów.
u. Policji art. 95 § ust. 3 pkt 3
Ustawa o Policji
Podstawa do wydania decyzji o opróżnieniu lokalu mieszkalnego w przypadku zajmowania go bez tytułu prawnego.
u. Policji art. 97 § ust. 5
Ustawa o Policji
Przydział i opróżnianie mieszkań policjantom następuje w formie decyzji administracyjnej.
Pomocnicze
u.o.p.l. art. 3 § ust. 2 i 3
Ustawa o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego
Przepisy ustawy stosuje się do lokali będących w dyspozycji ministra właściwego do spraw wewnętrznych lub podległych mu organów, jeżeli przepisy odrębne nie stanowią inaczej. Podstawą nawiązania stosunku najmu jest decyzja administracyjna.
k.c. art. 691 § § 1
Kodeks cywilny
Nie ma zastosowania do lokali mieszkalnych będących w dyspozycji organów Policji.
u.z.e.f. art. 29 § ust. 1-3
Ustawa o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin
Określa prawo do lokalu mieszkalnego dla funkcjonariuszy zwolnionych ze służby, uprawnionych do policyjnej emerytury lub renty, oraz dla członków ich rodzin uprawnionych do renty rodzinnej.
p.u.s.a. art. 1 § § 2
Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Zakres kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne.
p.p.s.a. art. 3 § § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne.
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa prawna oddalenia skargi.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Lokal mieszkalny pozostaje w dyspozycji Policji i jest objęty przepisami ustawy o Policji. Skarżący nie posiadają tytułu prawnego do zajmowania lokalu w rozumieniu ustawy o Policji. Przepisy ustawy o Policji dotyczące opróżniania lokali funkcyjnych są zgodne z Konstytucją RP, a obowiązek zapewnienia lokalu zastępczego spoczywa na gminie.
Odrzucone argumenty
Naruszenie prawa do godnego życia i ochrony osób niepełnosprawnych/małoletnich. Dyskryminacja osób niepełnosprawnych. Zastosowanie przepisów ustawy o ochronie praw lokatorów i Kodeksu cywilnego.
Godne uwagi sformułowania
lokal mieszkalny posiadający status lokalu funkcyjnego nie posiadają uprawnień do renty rodzinnej po zmarłym funkcjonariuszu nie mają zastosowania przepisy ogólne dotyczące najmu zawarte w ustawie o ochronie praw lokatorów oraz w kodeksie cywilnym nie jest obowiązkiem organów Policji zabezpieczanie potrzeb mieszkaniowych obywatelom niezwiązanym z resortem nie jest uprawnionym utożsamianie zasobu lokali mieszkalnych, o których mowa w art. 90 ustawy o Policji z gminnym zasobem mieszkaniowym obowiązek zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych gospodarstw o niskich dochodach należy do gminy a nie do organów administracji publicznej
Skład orzekający
Łukasz Krzycki
przewodniczący
Tomasz Szmydt
sprawozdawca
Joanna Kube
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów ustawy o Policji dotyczących lokali funkcyjnych, wyłączenie stosowania przepisów o ochronie lokatorów i Kodeksu cywilnego, zgodność tych przepisów z Konstytucją RP w kontekście prawa do mieszkania."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej kategorii lokali (służbowych Policji) i konkretnych przepisów ustawy o Policji. Nie dotyczy ogólnych zasad ochrony lokatorów.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy konfliktu między prawem do lokalu służbowego a prawem do mieszkania, z silnym aspektem społecznym dotyczącym osób niepełnosprawnych i małoletnich. Pokazuje, jak specyficzne przepisy resortowe mogą wyłączać ogólne gwarancje prawne.
“Czy można wyrzucić rodzinę na bruk z lokalu służbowego? Sąd wyjaśnia granice prawa.”
Sektor
administracja publiczna
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Wa 3378/21 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2022-10-27 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2021-09-23 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Joanna Kube Łukasz Krzycki /przewodniczący/ Tomasz Szmydt /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6211 Przydział i opróżnienie lokalu mieszkalnego oraz kwatery tymczasowej w służbach mundurowych Skarżony organ Komendant Policji Treść wyniku Oddalono skargę Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Łukasz Krzycki, Sędzia WSA Tomasz Szmydt (spr.), Sędzia WSA Joanna Kube, Protokolant specjalista Joanna Głowala po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 października 2022 r. sprawy ze skargi Z. S., M. S., M. S. oraz małoletniej M. S. reprezentowanej przez Z. S. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] lipca 2021 r. nr [...] w przedmiocie opróżnienia i przekazania w stanie wolnym lokalu mieszkalnego oddala skargę Uzasadnienie Z. S., M. S., M. S. oraz małoletnia M. S. reprezentowana przez Z. S. wnieśli skargę na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] lipca 2021r., nr [...], wydaną w przedmiocie opróżnienia i przekazanie w stanie wolnym lokalu mieszkalnego. Lokal mieszkalny nr [...] przy ul. [...] w [...] został przydzielony decyzją z dnia [...] września 1968 r. KMO [...] B. S. do wspólnego zamieszkania z żoną M. oraz dziećmi: W., B., E., Z. Z akt sprawy wynika, że B. S. zmarł w 1993 r. a M. S. w 2003 r. Obecnie w lokalu zamieszkuje Z. S.(syn głównego najemcy) z dziećmi: M., M. i M. Komendant [...] Policji, działając w trybie art. 61 Kodeksu postępowania administracyjnego zawiadomieniem nr [...] z dnia [...] sierpnia 2020 r. poinformował strony o wszczęciu postępowania w sprawie opróżnienia zajmowanego lokalu mieszkalnego i możliwości zapoznania się z aktami spraw oraz wypowiedzenia się, co do zebranych dowodów i materiałów. Decyzją nr [...] z dnia [...] maja 2021 r. Komendanta [...] Policji nakazano Panu Z. S., Pani M. S., Panu M. S. i małoletniej M. S. opróżnienie i przekazanie w stanie wolnym lokalu mieszkalnego nr [...] przy ul. [...] w [...]. Od powyższej decyzji strony złożyły odwołanie do Komendanta Głównego Policji, który po rozpatrzeniu akt sprawy stwierdził co następuje. Organ wskazał, iż przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest kwestia bezprawnego korzystania przez skarżących z lokalu mieszkalnego posiadającego status lokalu funkcyjnego, przyznanego funkcjonariuszowi MO w 1968 r. Lokal ten znajduje się w dyspozycji Policji, zaś strony postępowania nie posiadają uprawnień do renty rodzinnej po zmarłym funkcjonariuszu. Materię związaną ze stanem prawnym lokali mieszkalnych pozostających w dyspozycji organów Policji regulują przepisy rozdziału 8 ustawy o Policji oraz przepisy rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 maja 2005 r. Zgodnie z art. 90 ustawy o Policji na lokale mieszkalne dla policjantów przeznacza się lokale będące w dyspozycji ministra właściwego do spraw wewnętrznych lub podległych mu organów. W myśl art. 97 ust. 5 ustawy o Policji przydział i opróżnianie mieszkań policjantom następuje w formie decyzji administracyjnej, przy czym przesłanki do wydawania decyzji o opróżnieniu lokalu mieszkalnego zajmowanego przez policjantów, emerytów i rencistów policyjnych, a także inne osoby reguluje art.95 powołanej ustawy. Regulacja prawna dotycząca problematyki mieszkań dla funkcjonariuszy Policji, emerytów policyjnych i członków ich rodzin została zatem odrębnie określona w przepisach resortowych i w tym zakresie nie mają zastosowania przepisy ogólne dotyczące najmu zawarte w ustawie z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz.U. z 2020 r. poz. 611) oraz w kodeksie cywilnym. Organ wskazał, iż nie należy pomijać również tego, że art. 3 ust. 2 ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego stanowi, że do lokali będących w dyspozycji ministra właściwego do spraw wewnętrznych lub podległych mu organów, do lokali będących w dyspozycji jednostek organizacyjnych Służby Więziennej oraz do lokali pozostających i przekazanych do dyspozycji Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego. Szefa Agencji Wywiadu, Szefa Służby Kontrwywiadu Wojskowego lub Szefa Służby Wywiadu Wojskowego, przepisy ustawy stosuje się, jeżeli przepisy odrębne dotyczące tych lokali nie stanowią inaczej. Dodatkowo, ustęp 2a tego przepisu stanowi, że w przypadku lokali, o których mowa w ust. 2, podstawą nawiązania stosunku najmu jest decyzja administracyjna o przydziale lokalu wydana na mocy odrębnych przepisów. W odniesieniu do lokali mieszkalnych będących w dyspozycji ministra właściwego do spraw wewnętrznych lub podległych mu organów przepisami odrębnymi są przepisy znajdujące się w rozdziale 8 ustawy o Policji. Okolicznością bezsporną i nie budzącą jakichkolwiek wątpliwości jest fakt, że lokal nr [...] przy ul. [...] w [...], który zamieszkują strony postępowania należy do kategorii lokali mieszkalnych, o których mowa w art. 90 ustawy o Policji. Wprawdzie Komendant [...] Policji nie jest właścicielem tego lokalu mieszkalnego, lecz dysponuje nim jako lokalem służbowym przeznaczonym na zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych funkcjonariusza Policji na podstawie powołanych wyżej przepisów ustawy o Policji oraz § 14 ust. 1 pkt 5 powołanego wyżej rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji. Przez uprawnienie do dysponowania lokalem mieszkalnym należy rozumieć prawo do wydawania decyzji administracyjnych w przedmiocie przydzielenia tego lokalu do zamieszkiwania jako służbowego oraz w przedmiocie nakazania opróżnienia tego lokalu. Organ wskazał, iż w orzecznictwie ugruntowany jest pogląd, iż nie jest uprawnionym utożsamianie zasobu lokali mieszkalnych, o których mowa w art. 90 ustawy o Policji z gminnym zasobem mieszkaniowym. Przepisy ustawy o Policji w sposób odrębny, uzasadniony potrzebami służby, regulują powstanie uprawienia do zajmowania lokalu mieszkalnego pozostającego w dyspozycji organów Policji (m.in. wyrok z dnia 23 listopada 2010 r., sygn. I OSK 837/10). Z tych też względów do lokali, o których mowa w rozdziale 8 ustawy z 1990 r. o Policji, nie mają zastosowania przepisy Kodeksu cywilnego. Ponadto wskazać należy, że zgodnie z art. 89 ustawy o Policji członkami rodziny policjanta, których uwzględnia się przy przydziale lokalu mieszkalnego, są pozostający z policjantem we wspólnym gospodarstwie domowym: 1) małżonek; 2) dzieci (własne lub małżonka, przysposobione lub przyjęte na wychowanie w ramach rodziny zastępczej) pozostające na jego utrzymaniu, nie dłużej jednak niż do ukończenia przez nie 25 lat życia; 3) rodzice policjanta i jego małżonka będący na jego wyłącznym utrzymaniu lub jeżeli ze względu na wiek albo inwalidztwo, albo inne okoliczności są niezdolni do wykonywania zatrudnienia; za rodziców uważa się również ojczyma i macochę oraz osoby przysposabiające. Kwestie uprawnień do lokalu mieszkalnego będącego w dyspozycji odpowiednio ministra właściwego do spraw wewnętrznych lub podległych mu organów reguluje ustawa z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. z 2020 r. poz. 723). Przepis art. 29 ust. 1 powołanej ustawy stanowi, iż funkcjonariusze zwolnieni ze służby, uprawnieni do policyjnej emerytury lub renty, mają prawo do lokalu mieszkalnego będącego w dyspozycji odpowiednio ministra właściwego do spraw wewnętrznych. Ministra Sprawiedliwości lub podległych im organów, albo Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Szefa Agencji Wywiadu, Szefa Służby Kontrwywiadu Wojskowego i Szefa Służby Wywiadu Wojskowego w rozmiarze przysługującym im w dniu zwolnienia ze służby. Do mieszkań tych stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące lokali mieszkalnych dla funkcjonariuszy. Prawo do lokalu mieszkalnego, określone w ust. 1, przysługuje również członkom rodzin uprawnionym do renty rodzinnej po funkcjonariuszach, którzy w chwili śmierci spełniali warunki wymagane do uzyskania emerytury lub renty policyjnej, oraz po zmarłych emerytach i rencistach (ust. 2). Prawo do lokalu mieszkalnego, o którym mowa w ust. 1, przysługuje osobom wymienionym w ust. 2, do czasu przydzielenia zastępczego lokalu mieszkalnego, nie krócej jednak niż na czas posiadania uprawnień do policyjnej renty rodzinnej (ust. 3). Bezsporny w niniejszej sprawie jest brak posiadania przez strony własnego, ani jakiegokolwiek innego tytułu prawnego do lokalu mieszkalnego, którego nakazano opróżnienie, zgodnie z art. 95 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji. Komendant [...] Policji ma obowiązek wydania decyzji o opróżnieniu lokalu mieszkalnego pozostającego w jego dyspozycji, jeżeli taki lokal zajmuje osoba nie posiadająca do niego prawa. Wydanie takiej decyzji wyłączone jest z istnienia stosunku podległości służbowej w Policji. Organ Policji taką decyzję może wydać wobec każdej osoby, w tym także i tej, która nigdy nie należała do Policji, jeżeli zajmuje bez tytułu prawnego lokal mieszkalny będący w dyspozycji Policji. W stanie faktycznym sprawy Z. S. oraz członkowie jego rodziny nie są funkcjonariuszami Policji oraz nie spełniają przesłanek z art. 29 ustawy emerytalnej, gdyż nie są emerytami lub rencistami policyjnym albo osobami uprawnionymi do renty rodzinnej po funkcjonariuszu Policji, który w chwili śmierci spełniał warunki do uzyskania renty lub emerytury policyjnej, a to daje podstawę do wydania orzeczenia o opróżnieniu mieszkania pozostającego w dyspozycji Komendanta [...] Policji. Organ wskazał przy tym na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 15 listopada 2017 r. sygn. akt SK 29/16, opub. w OTK-A 2017/75, który na pytanie o to, czy art. 90 w związku z art. 95 ust. 3 pkt 3, w związku z art. 95 ust. 4, w związku z art. 97 ust. 5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji, w związku z art. 3 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. z 2014 r. poz. 150) w zakresie, w jakim nakazują w drodze decyzji administracyjnej opróżnienie lokalu mieszkalnego znajdującego się w chwili jej wydania w dyspozycji organu podległego Ministrowi Spraw Wewnętrznych ze wszystkich zamieszkujących w nim, innych niż policjant czy też członek jego rodziny osób, w tym osób małoletnich w sytuacji, gdy osobom, które zajmują tenże lokal bez tytułu prawnego, nie został wskazany lokal, do którego miałoby nastąpić przekwaterowanie, nawet tymczasowy, a nie są one w stanie we własnym zakresie zaspokoić swoich potrzeb mieszkaniowych, a decyzja o opróżnieniu w zakresie legalności podlega kognicji sądów administracyjnych, z art. 30, art. 71 ust. 1 oraz art. 75 ust. 1 Konstytucji orzekł w ten sposób, że - art. 90 w związku z art. 95 ust. 3 pkt 3, w związku z art. 95 ust. 4, w związku z art. 97 ust. 5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2017 r. poz. 2067), w związku z art. 3 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 1610 oraz z 2017 r. poz. 1442 i 1529) są zgodne z art. 30, art. 71 ust. 1 oraz art. 75 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. W powołanym wyroku Trybunał Konstytucyjny wyraźnie stwierdził, że ustawa o Policji nie nakłada na organy wydające decyzję, z których wynika obowiązek opróżnienia lokalu mieszkalnego, obowiązku badania w toku prowadzonego postępowania administracyjnego, czy osoby zobowiązane do opróżnienia lokalu będą w stanie samodzielnie zaspokoić swoje potrzeby mieszkaniowe. Zdaniem Trybunału Konstytucyjnego, obowiązek zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych gospodarstw o niskich dochodach należy do gminy a nie do organów administracji publicznej realizujących zadania publiczne w zakresie swojej właściwości. W oparciu o powyższe ustalenia i wykładnię przepisów Komendant Główny Policji utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Komendanta [...] Policji z dnia [...] maja 2021r. Z. S., M. S., M. S. oraz małoletnia M. S. reprezentowana przez Z. S. wnieśli skargę na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] lipca 2021r., nr [...], wydaną w przedmiocie opróżnienia i przekazanie w stanie wolnym lokalu mieszkalnego. W ocenie skarżących zarówno organ pierwszej instancji, jak również organ drugiej instancji dopuścili się wielu nieprawidłowości. Skarżący Z. S. wskazuje, że zarówno on jak również jego dzieci zostałyby bez dachu nad głową po eksmisji na bruk, które w decyzji obu instancji są potwierdzone godzi w człowieczeństwo i gwarantowane przez Konstytucję Rzeczypospolitej Polski prawo do godnego życia oraz co dotyczy osób niepełnosprawnych i osób niepełnoletnich szczególnie chronionych prawem do godnego życia i poszanowania. Decyzje te dyskryminują również osoby niepełnosprawne, które ze względów zdrowotnych nie będą w stanie zapewnić sobie samodzielnie dachu nad głową. Podnosi, iż jest osobą niepełnosprawną o znacznym stopniu niepełnosprawności. Jest na emeryturze pomostowej. Pomimo niepełnosprawności stara się uczciwie pracować i nie obciążać Państwa kosztami socjalnymi. Wskazuje, iż pobierana emerytura wynosi 2.667,98 brutto netto to 2.224,86 złotych. Po opłaceniu czynszu oraz prądu i kupieniu leków zostaje mu 600-700 zł na życie. Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 137) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, dalej "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do rażącego naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia jego nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd nie rozstrzyga sprawy administracyjnej merytorycznie, lecz ocenia zgodność aktu z przepisami prawa. Przepis art. 95 ust. 3 pkt 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990r. o Policji (t.j. Dz.U. z 2020r., poz.360 ze zm., dalej "ustawa o Policji", "ustawa") stanowi dyspozycję do wydania decyzji związanej o opróżnieniu lokalu mieszkalnego w przypadku zajmowania lokalu mieszkalnego, o którym mowa w art. 90, przez policjanta lub członków jego rodziny albo inne osoby – bez tytułu prawnego. Zgodnie z art. 90 ustawy na lokale mieszkalne dla policjantów przeznacza się lokale będące w dyspozycji ministra właściwego do spraw wewnętrznych lub podległych mu organów. Decyzja podejmowana w trybie art. 95 ust. 3 pkt 3 ma charakter związany, co oznacza, że w sytuacji wystąpienia określonej w tej normie przesłanki polegającej na zajmowaniu przez daną osobę lokalu, o którym mowa w art. 90 ustawy o Policji bez tytułu prawnego, organ Policji jest zobligowany do wydania rozstrzygnięcia nakazującego jej opróżnienie tego mieszkania. W sprawach, w których wprowadzona jest instytucja decyzji związanej, nie ma podstaw do stosowania luzu decyzyjnego ze względu na jednoznaczne oznaczenie sposobu rozstrzygnięcia przez ustawodawcę. Nie jest obowiązkiem organów Policji zabezpieczanie potrzeb mieszkaniowych obywatelom niezwiązanym z resortem (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 kwietnia 2016r. sygn. I OSK 2887/14, LEX nr 2111053). Z akt sprawy nie wynika, aby skarżący posiadali jakikolwiek tytuł prawny uprawniający do zajmowania lokalu mieszkalnego, co słusznie ocenił organ. Pojęcie tytułu prawnego do lokalu należy przy tym rozumieć w znaczeniu przepisów ustawy o Policji. Tytułem prawnym do lokalu będzie decyzja o jego przydziale, a nie np. umowa najmu czy też okoliczność zameldowania w lokalu. Zgodnie bowiem z art. 97 ust. 5 ustawy o Policji przydział i opróżnianie mieszkań oraz załatwianie spraw, o których mowa w art. 91, art. 92, art. 94 i art. 96 ust. 2-4, następuje w formie decyzji administracyjnej. Oznacza to, że kluczowe znaczenie w świetle ustawy o Policji ma decyzja o przydziale lokalu. Jej brak świadczy o tym, że osoba zajmująca lokal nie posiada tytułu prawnego do jego zajmowania w rozumieniu powołanego art. 95 ust. 3 pkt 3. Status zajmowanego przez skarżącą lokalu, a więc lokalu pozostającego w dyspozycji Policji, przesądza również o tym, że do lokalu takiego nie mają zastosowania przepisy Kodeksu cywilnego, w tym art. 691 § 1 k.c. Lokale, o których mowa w art. 90 ustawy o Policji, służą realizacji prawa policjanta w służbie stałej do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której pełni służbę lub w miejscowości pobliskiej, z uwzględnieniem liczby członków rodziny oraz ich uprawnień wynikających z przepisów odrębnych, jak stanowi art. 88 ust. 1 ustawy o Policji. Natomiast przepis art. 89 tej ustawy wymienia członków rodziny policjanta, których uwzględnia się przy przydziale lokalu mieszkalnego, pozostających z policjantem we wspólnym gospodarstwie domowym. Zatem w drodze decyzji o przydziale lokalu mieszkalnego to jedynie policjant (milicjant) uzyskiwał i uzyskuje tytuł prawny do lokalu, natomiast członkowie jego rodziny, wymienieni w decyzji, własnego tytułu prawnego nie uzyskują. Posiadają oni wyłącznie uprawnienie pochodne do tytułu prawnego funkcjonariusza, zamieszkiwania w lokalu. Wyjątkowo samoistny tytuł prawny do lokalu mieszkalnego pozostającego w dyspozycji ministra właściwego do spraw wewnętrznych lub podległych organów, może uzyskać członek rodziny zmarłego funkcjonariusza, emeryta lub rencisty policyjnego. Przewiduje to przepis art. 29 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. z 2018 r., poz. 132 ze zm.), który stanowi w ust. 1, że funkcjonariusze zwolnieni ze służby, uprawnieni do policyjnej emerytury lub renty, mają prawo do lokalu mieszkalnego będącego w dyspozycji odpowiednio ministra właściwego do spraw wewnętrznych, (...) w rozmiarze przysługującym im w dniu zwolnienia ze służby. Do mieszkań tych stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące lokali mieszkalnych dla funkcjonariuszy. Natomiast ust. 2 stanowi, że prawo do lokalu mieszkalnego, określone w ust. 1, przysługuje również członkom rodzin uprawnionym do renty rodzinnej po funkcjonariuszu, którzy w chwili śmierci spełniali warunki wymagane do uzyskania emerytury lub renty policyjnej, oraz po zmarłych emerytach i rencistach. W niniejszej sprawie bezsporne jest, że skarżący nie są funkcjonariuszami policji, emerytami policyjnym (milicyjnymi) lub osobą uprawnioną do renty rodzinnej po zmarłym Z. S. Nie mogli zatem uzyskać tytułu prawnego do przedmiotowego lokalu. Ten tytułu nie mógł uzyskać także uzyskany chociażby w oparciu o przepis art. 691 k.c. (wstąpienie w stosunek najmu). Przepis ten nie ma bowiem zastosowania w sprawach dotyczących mieszkań, o których mowa w art. 90 ustawy o Policji. Przepis art. 90 ustawy o Policji stanowi, że na lokale mieszkalne dla policjantów przeznacza się lokale będące w dyspozycji ministra właściwego do spraw wewnętrznych lub podległych mu organów, nie wiążąc owej dyspozycji z konkretną jednostką. Dysponowanie lokalem jest specyficznym pojęciem prawnym, różnym od własności, czy posiadania, czy innego stanu władania prawa. Jest oderwane zwłaszcza od własności. W tym miejscu należy zwrócić uwagę na wyrok Sądu Najwyższego z dnia 20 czerwca 2001 r., sygn. akt I CKN 683/00, w którym Sąd ten wskazał, że lokalem będącym w dyspozycji Ministra Spraw Wewnętrznych w rozumieniu art. 90 ustawy o Policji jest lokal, co do którego decyzja o jego przydziale lub o jego opróżnieniu należy do kompetencji jednostek podległych temu organowi, a to oznacza, że dysponowanie lokalem związane jest z prawem organu Policji do decydowania o jego przydziale bądź opróżnieniu. Jak wynika z trafnych ustaleń poczynionych w sprawie, lokal mieszkalny nr [...] przy ul. [...] w [...], pozostaje w zasobach i dyspozycji organów Policji. Przy czym godzi się podkreślić, że obowiązujące przepisy nie wymagają dysponowania lokalem przez konkretną jednostkę organizacyjną Policji, bo w art. 90 ustawy o Policji stanowi się, iż na lokale mieszkalne dla policjantów przeznacza się lokale będące w dyspozycji ministra właściwego do spraw wewnętrznych lub podległych mu organów (tak m.in. NSA w wyroku z dnia 21.08.2020r., I OSK 653/20). Podkreślić przy tym należy, że w wyroku z dnia 18 października 2017 r. sygn. akt K 27/15 Trybunał Konstytucyjny orzekł, że art. 144 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2017 r. poz. 1201 i 1475, dalej "u.p.e.a."), w zakresie, w jakim odnosi się do egzekucji z nieruchomości lub lokalu (pomieszczenia) służących zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych zobowiązanego, jest niezgodny z art. 30, art. 71 ust. 1 i art. 75 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej przez to, że nie zawiera regulacji gwarantujących minimalną ochronę przed bezdomnością osobom, które nie są w stanie we własnym zakresie zaspokoić swoich potrzeb mieszkaniowych. Trybunał Konstytucyjny wskazał, że konsekwencją wyroku K 27/15 jest utrata mocy obowiązującej art. 144 u.p.e.a. w zakresie, w jakim odnosi się do przeprowadzenia eksmisji "na bruk" z lokali mieszkalnych osób, które nie są w stanie we własnym zakresie zaspokoić swoich potrzeb mieszkaniowych. Wyrok ten nie dotyczył zatem przepisów ustawy o Policji, na podstawie których wydana została zaskarżona decyzja. Odnosząc się do zarzutów naruszenia Konstytucji RP należy wskazać, iż w wyroku o sygn. akt SK 29/16 z dnia 15 listopada 2017r. (Dz. U. z 2017 r., poz. 2174) Trybunał Konstytucyjny zwrócił uwagę na szczególny status mieszkań służbowych przydzielanych policjantom. Wskazał, że przepisy dotyczące wygaśnięcia prawa do lokalu i opróżnienia go są ściśle powiązane z samym prawem do lokalu, jakie przysługuje funkcjonariuszowi pozostającemu w służbie stałej. Trybunał Konstytucyjny w powołanym wyroku orzekł, że art. 90 w związku z art. 95 ust. 3 pkt 3, w związku z art. 95 ust. 4, w związku z art. 97 ust. 5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2017 r. poz. 2067), w związku z art. 3 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 1610 oraz z 2017 r. poz. 1442 i 1529) są zgodne z art. 30, art. 71 ust. 1 oraz art. 75 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Za niezasadnym należało zatem uznać zarzut naruszenia Konstytucji RP oraz art. 95 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji. Organy należycie uzasadniły decyzje. Organ odwoławczy odniósł się przy tym do kwestii podniesionych w odwołaniu. Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302) oddalił skargę.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI