II SA/Wa 336/21

II SA/Wa 336/21 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2021-10-08
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2021-02-08
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Agnieszka Góra-Błaszczykowska
Andrzej Góraj
Ewa Kwiecińska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6213 Inne  świadczenia finansowe związane z lokalem mieszkalnym
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
III OSK 511/22 - Wyrok NSA z 2023-07-11
Skarżony organ
Minister Obrony Narodowej
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a i c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 1976 nr 19 poz 121
art. 21 ust. 6 pkt 2
Ustawa z dnia 20 maja 1976 r. o zakwaterowaniu sił zbrojnych.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Kwiecińska (spr.), Sędzia WSA Agnieszka Góra-Błaszczykowska, Sędzia WSA Andrzej Góraj, Protokolant Adrianna Siniarska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 października 2021 r. sprawy ze skargi A. P. na decyzję Prezesa Agencji Mienia Wojskowego z dnia [...] listopada 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wypłaty świadczenia mieszkaniowego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego w W. Agencji Mienia Wojskowego nr [...] z dnia [...] czerwca 2020 r., 2. zasądza od Prezesa Agencji Mienia Wojskowego na rzecz A. P. kwotę 480 (słownie: czterysta osiemdziesiąt) złotych, tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.
Uzasadnienie
Prezes Agencji Mienia Wojskowego wydał w dniu [...] listopada 2020 r. decyzję nr [...], którą utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Mienia Wojskowego w [...] z dnia [...] czerwca 2020 r. nr [...] odmawiającą A. P. wypłaty świadczenia mieszkaniowego od dnia 1 lutego 2020 r.
W uzasadnieniu przedmiotowej decyzji Prezes Agencji Mienia Wojskowego nadmienił, że A. P. jako żołnierz zawodowy służby stałej złożyła w dniu [...] lutego 2020 r. kolejny wniosek o wypłatę świadczenia mieszkaniowego do Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Mienia Wojskowego w [...]. Wniosek ten został uszczegółowiony wskazaniem, że były małżonek żołnierza, P. W. otrzymał odprawę mieszkaniową. Wnioskodawczyni w dniu [...] lutego 2020 r. wniosła o dołączenie do akt niniejszej sprawy dokumentów dotyczących wypłaty odprawy mieszkaniowej jej byłemu mężowi, które znajdują się zarówno w jej posiadaniu, jak i w posiadaniu Oddziału Regionalnego AMW w [...].
Po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego, Dyrektor wydał decyzję nr [...] w dniu [...] czerwca 2020 r., którą odmówił A. P. wypłaty świadczenia mieszkaniowego od dnia 1 lutego 2020 r. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji powołał się na negatywną przesłankę realizacji prawa do zakwaterowania, o której mowa w art. 21 ust. 6 pkt 2 ustawy o zakwaterowaniu.
A. P. wniosła w ustawowym terminie, odwołanie do Prezesa Agencji Mienia Wojskowego, w którym zarzuciła:
1. obrazę prawa materialnego, tj. art. 21 ust. 1 i 2 pkt 3 oraz ust. 3 ustawy o zakwaterowaniu (...) poprzez odmówienie prawa do wypłaty świadczenia mieszkaniowego;
2. obrazę prawa materialnego, tj. art. 21 ust. 6 pkt 2 ww. ustawy poprzez błędną interpretację przepisu i w konsekwencji nieprawidłowe wyciągnięcie wniosku, że przepis ten realizuję ujemną przesłankę, nakazującą odmowę dalszej wypłaty świadczenia mieszkaniowego;
3. obrazę prawa procesowego:
a) art. 77 § 1 w zw. z art. 107 § 3 i art. 8 k.p.a. poprzez niewyczerpujące rozpatrzenie całego materiału dowodowego i niezobrazowanie go w istotnych elementach ustalonego stanu faktycznego, bez wyjaśnienia w uzasadnieniu decyzji dlaczego ów element (data wypłaty odprawy mieszkaniowej, już wtedy byłemu mężowi strony) został zupełnie pominięty i z jakiego powodu i dlaczego nie miał on, zdaniem organu, znaczenia prawnego dla wydanej decyzji, co podważa zaufanie do organu państwa;
b) art. 16 § 1 i 2 k.p.a. poprzez uwzględnienie w stanie faktycznym i prawnym decyzji wcześniejszej decyzji o wypłacie P. W. odprawy mieszkaniowej, pomimo że tamta decyzja zapadła z rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. i powinna być przez organ uchylona z urzędu (art. 157 § 2 k.p.a.), a wtedy nie rodziłaby dla skarżącej negatywnych skutków prawnych w rozumieniu art. 21 ust. 6 pkt 2 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP.
4. błąd w ustaleniach faktycznych, który miał wpływ na treść decyzji o odmowie wypłaty świadczenia mieszkaniowego, polegający na skupieniu się na dacie decyzji ([...] stycznia 2017 r.) przyznającej P. W. odprawę mieszkaniową (wówczas jeszcze formalnie mężowi strony, chociaż już zapadł nieprawomocny wyrok rozwodowy) i całkowitym pominięciu daty wypłaty mu tych środków ([...] stycznia 2017 r.), kiedy już nie był mężem strony.
Prezes AMW rozpatrując ponownie sprawę, stwierdził, że zaistniały okoliczności do zawieszenia postępowania odwoławczego od decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Mienia Wojskowego w [...] nr [...] z dnia [...] czerwca 2020 r., odmawiającej A. P. wypłaty świadczenia mieszkaniowego od 1 lutego 2020 r., do czasu prawomocnego zakończenia postępowania o podział majątku wspólnego, toczącego się z wniosku A. P. z udziałem P. W. przed Sądem Rejonowym w G. [...] Wydział Cywilny (sygn. akt [...]). Minister Obrony Narodowej, po rozpoznaniu zażalenia strony na postanowienie Prezesa uznał, że brak było podstaw do zawieszenia postępowania w sprawie i uchylił je w całości postanowieniem nr [...] z [...] października 2020 r.
Prezes AMW w decyzji z dnia [...] listopada 2020 r. stwierdził, iż zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy o zakwaterowaniu, żołnierzowi zawodowemu przysługuje prawo do zakwaterowania od dnia wyznaczenia na pierwsze stanowisko służbowe do dnia zwolnienia z czynnej służby wojskowej, na czas pełnienia służby wojskowej w miejscowości, w której żołnierz pełni służbę, albo w miejscowości pobliskiej albo za jego zgodą w innej miejscowości. W myśl art. 21 ust. 2 ustawy o zakwaterowaniu realizacja tego prawa następuje w formie: przydziału kwatery albo lokalu mieszkalnego na czas pełnienia służby, przydziału miejsca w internacie, wypłaty świadczenia mieszkaniowego. Natomiast treść art. 21 ust. 6 pkt 1-5 ustawy o zakwaterowaniu zawiera katalog przesłanek negatywnych, które wyłączają dopuszczalność realizacji prawa do zakwaterowania (w tym wypłaty świadczenia mieszkaniowego). Zgodnie z tym przepisem żołnierzowi zawodowemu nie przysługuje prawo do zakwaterowania, jeżeli on lub jego małżonek, z zastrzeżeniem ust. 10:
1. otrzymał ekwiwalent pieniężny w zamian za rezygnację z kwatery, wypłacony na podstawie przepisów ustawy obowiązujących do dnia 30 czerwca 2004 r.;
2. otrzymał odprawę mieszkaniową wypłaconą albo zrealizowaną w formie rzeczowej na podstawie przepisów ustawy obowiązujących od dnia 1 lipca 2004 r.;
3. nabył lokal mieszkalny od Skarbu Państwa, Agencji albo jednostki samorządu terytorialnego z bonifikatą lub z uwzględnieniem pomniejszenia w cenie nabycia;
4. otrzymał pomoc finansową wypłaconą w formie zaliczkowej lub bezzwrotnej do dnia 31 grudnia 1995 r. na podstawie przepisów ustawy z dnia 20 maja 1976 r. o zakwaterowaniu sił zbrojnych (Dz. U. z 1992 r. Nr 5, poz. 19 oraz z 1994 r. Nr 10, poz. 36);
5. nabył własnościowe spółdzielcze prawo do lokalu mieszkalnego od Agencji.
Z powyższych przepisów, zdaniem organu, bezspornie wynika, iż realizacja prawa do zakwaterowania nie może nastąpić w przypadku, gdy zgodnie z art. 21 ust. 6 pkt 2 ustawy o zakwaterowaniu żołnierz lub jego małżonek, otrzymał odprawę mieszkaniową wypłaconą albo zrealizowaną w formie rzeczowej na podstawie przepisów ustawy obowiązujących od dnia 1 lipca 2004 r.
Prezes, zestawiając powyższe, ze sprawą A. P., przyjął, że istota sporu dotyczy oceny, czy przesłanka z art. 21 ust. 6 pkt 2 ustawy o zakwaterowaniu, w tym postępowaniu, zachodzi.
Analizując akta sprawy na etapie postępowania odwoławczego, ustalono, że P. W. – będąc wówczas mężem wnioskodawczym – wystąpił [...] września 2016 r. z wnioskiem o wypłatę odprawy mieszkaniowej. Dyrektor rozpoznał żądanie [...] stycznia 2017 r., orzekając o wypłacie odprawy mieszkaniowej do wyliczenia, której przyjął normę należną P. W. z tytułu stanowiska służbowego i normę z tytułu stanu rodzinnego – uwzględniając A. P. oraz normę na przyszłe dziecko. Dyrektor normy te ustalił według stanu z 30 października 2013 r. (zgodnie z oświadczeniem P. W.), przy czym żołnierz został zwolniony ze służby [...] października 2013 r. Decyzja o wypłacie odprawy została odebrana przez P. W. osobiście [...] stycznia 2017 r., stała się prawomocna [...] stycznia 2017 r., a kwota odprawy mieszkaniowej została wypłacona [...] stycznia 2017 r. Ustalono także, że małżeństwo pomiędzy P. W. a A. P. zostało rozwiązane wyrokiem Sądu Okręgowego w [...][...] listopada 2016 r. Wyrok stal się prawomocny 6 stycznia 2017 r.
Zdaniem organu z utrwalonego orzecznictwa wynika, że decydujące znaczenie dla określenia zakresu uprawnień byłego żołnierza do odprawy mieszkaniowej ma stan faktyczny i prawny istniejący w chwili zwolnienia go ze służby wojskowej (wyrok Sądu Najwyższego z 2 marca 2012 r., sygn. akt II CSK 353/11). Z postanowienia Sądu Najwyższego z 7 lutego 2014 r., sygn. akt III CZP 120/13 wynika również, że dla odpowiedzi na pytanie o przynależność pewnego składnika majątkowego do masy majątkowej podlegającej podziałowi w sprawie o podział majątku wspólnego, istotne jest rozważanie statusu tego składnika w świetle stanu prawnego obowiązującego w dacie nabycia prawa do niego, przez któregoś z małżonków oraz w świetle stanu prawnego obowiązującego w dniu uprawomocnienia się wyroku rozwodowego (...). W wyroku z 6 listopada 1967 r., sygn. akt I CR 355/67 Sąd Najwyższy wskazał ponadto, że ustanie małżeństwa przez rozwód następuje z chwilą uprawomocnienia się wyroku rozwodowego. Z licznych orzeczeń Naczelnego Sądu Administracyjnego, np. z wyroku z 15 stycznia 2020 r., sygn. akt I OSK 1480/18, wynika natomiast teza, że wykluczona jest możliwość parokrotnego korzystania z pomocy Państwa i uzyskanie takiej pomocy wyczerpuje negatywną przesłankę prawa do zakwaterowania z art. 21 ust. 6 pkt 3 ustawy o zakwaterowaniu. Za wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 17 marca 2016 r., sygn. akt I OSK 2425/14 organ wskazał, że cyt.: "Jeżeli zatem żołnierzowi lub jego małżonkowi kiedykolwiek udzielono pomocy ze środków publicznych na cele mieszkalne, to fakt ten stanowi przeszkodę w realizacji prawa do wypłaty odprawy mieszkaniowej".
Przenosząc powyższe do sprawy i odnosząc się do zarzutów z odwołania, stwierdzić należy, że zwolnienie ze służby P. W. nastąpiło [...] października 2013 r. W tym dniu ww. byli małżeństwem. Zatem istniały okoliczności faktyczne i prawne, aby w podstawie do ustalenia kwoty odprawy uwzględnić normę na A. P. Dzień zwolnienia z zawodowej służby wojskowej jest dniem nabycia praw do odprawy mieszkaniowej. Wystąpienie z wnioskiem o wypłatę odprawy mieszkaniowej, wydanie decyzji, jak i wpłata kwoty odprawy na konto świadczeniobiorcy, mają charakter wtórny. W konsekwencji dzień wypłaty środków na rzecz P. W., o co wnosi strona, nie może być uznany jako dzień uzyskania tego składnika majątkowego.
Okoliczności te uzasadniały i uzasadniają zastosowanie w niniejszej sprawie wyłączenia, o którym mowa w art. 21 ust. 6 pkt 2 ustawy o zakwaterowaniu. Ogólne sformułowanie tego przepisu, zobowiązuje do przyjęcia, że zamiarem ustawodawcy było szerokie ujęcie omawianego wyłączenia, obejmujące przypadki, gdy osoba będąca żołnierzem zawodowym albo jej małżonek, kiedykolwiek skorzystała z pomocy ze środków publicznych na cele mieszkalne, określone w art. 21 ust. 6 ustawy o zakwaterowaniu. Skorzystanie przez małżonka z tej formy pomocy z uwzględnieniem normy na żonę (niezależnie od faktu, że stało się to tuż przed rozwiązaniem związku małżeńskiego) wyłącza możliwość skorzystania przez żołnierza z prawa do zakwaterowania, w tym również z wypłaty świadczenia mieszkaniowego. Ponadto zauważyć należy, że wymienione w punktach ust. 6 art. 21 ustawy o zakwaterowaniu uprawnienia, z którymi ustawodawca wiąże negatywne skutki w postaci utraty prawa do zakwaterowania, dotyczą świadczeń, które w sposób docelowy i trwały (a nie bieżący czy doraźny) zaspokajają potrzeby mieszkaniowe osób, które z nich skorzystały.
Nie sposób więc nie odnieść tego poglądu, dotyczącego otrzymania odprawy mieszkaniowej przez małżonka żołnierza, do występującej w orzekanej sprawie sytuacji, kiedy małżonek żołnierza przesłał być małżonkiem przed otrzymaniem odprawy mieszkaniowej. Zastosowanie ww. przepisu wyłącza zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych, przy udziale mienia i środków publicznych, więcej niż jeden raz. Na tej podstawie Prezes przyjął, że rozstrzygnięcie inne niż decyzja Dyrektora byłoby naruszeniem normy prawa materialnego, tj. art. 21 ust. 6 pkt 2 ustawy o zakwaterowaniu.
Skoro zatem małżonek A. P., obecnie były małżonek, skorzystał z jednej z państwowych form pomocy mieszkaniowej, wymienionej w art. 21 ust. 6 pkt 1-5 ustawy o zakwaterowaniu, stwierdzić należy, zdaniem Prezesa AMW, iż organ I instancji zasadnie orzekł o odmowie wypłaty na rzecz skarżącej świadczenia mieszkaniowego.
Rozstrzygając w zakresie zarzutów dotyczących naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, organ odwoławczy stwierdził, że skarżąca ma rację, wskazując, że decyzja Dyrektora winna zawierać pełniejsze uzasadnienie. Nie zmienia to jednak istoty rzeczy, że zarówno postępowanie organu I instancji, jak i decyzja są wolne od wad, które uniemożliwiałyby utrzymanie jej w mocy.
A.P. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Prezesa Agencji Mienia Wojskowego z dnia [...] listopada 2020 r. nr [...].
Skarżąca zażądała uchylenia w całości zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej przez nią w mocy decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Mienia Wojskowego w [...] z dnia [...] czerwca 2020 r. nr [...] oraz zwrotu kosztów sądowych i kosztów zastępstwa procesowego.
Zaskarżonej decyzji skarżąca zarzuciła obrazę prawa materialnego:
- art. 21 ust. 1 i 2 pkt 3 oraz ust. 3 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP z dnia 22 czerwca 1995 r. poprzez odmowę prawa do wypłaty świadczenia mieszkaniowego;
- art. 21 ust. 6 pkt 2 ww. ustawy poprzez błędną interpretację przepisu i w konsekwencji nieprawidłowe uznanie, że w przypadku strony przepis ten realizuje ujemną przesłankę nakazującą odmowę dalszej wypłaty świadczenia mieszkaniowego;
Zaskarżonej decyzji skarżąca zarzuciła nadto obrazę prawa procesowego:
- art. 16 § 1 i 2 k.p.a. poprzez uwzględnienie w stanie faktycznym i prawnym skarżonej decyzji innej wcześniejszej decyzji o wypłacie P. W. odprawy mieszkaniowej, pomimo że tamta decyzja – choć ostateczna – zapadła z rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu art. 156 §1 pkt 2 k.p.a i powinna być przez organ uchylona z urzędu (art. 157 § 2 k.p.a), a zatem nie rodziłaby dla strony negatywnych skutków prawnych w rozumieniu art. 21 ust. 6 pkt 2 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, na które powołuje się organ.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał twierdzenia zawarte w uzasadnieniu przedmiotowej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 137) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 z późn. zm.); dalej "P.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Skarga analizowana pod tym kątem nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z prawem.
Zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2018 r., poz. 2356 z późn.zm.), dalej ustawa o zakwaterowaniu, żołnierzowi zawodowemu od dnia wyznaczenia na pierwsze stanowisko służbowe do dnia zwolnienia z czynnej służby wojskowej przysługuje prawo do zakwaterowania na czas pełnienia służby wojskowej w miejscowości, w której żołnierz pełni służbę, albo w miejscowości pobliskiej albo za jego zgodą w innej miejscowości.
Prawo do zakwaterowania żołnierza zawodowego jest realizowane na jego wniosek w jednej z następujących form (art. 21 ust. 2):
1) przydziału kwatery albo innego lokalu mieszkalnego;
2) przydziału miejsca w internacie albo kwaterze internatowej;
3) wypłaty świadczenia mieszkaniowego.
Przy czym żołnierz służby stałej ma prawo wyboru jednej z trzech form zakwaterowania (art. 21 ust. 3 ustawy o zakwaterowaniu), natomiast żołnierzowi służby kontraktowej w pierwszej kolejności prawo do zakwaterowania realizowane jest w formie przydziału kwatery albo innego lokalu mieszkalnego (art. 21 ust. 4). Dopiero w przypadku braku możliwości przydziału kwatery albo innego lokalu mieszkalnego, żołnierz służby kontraktowej ma prawo wyboru korzystania z jednej z dwóch pozostałych form zakwaterowania, tj. przydziału miejsc w internacie lub kwaterze internatowej albo wypłaty świadczenia mieszkaniowego.
Zgodnie z art. 24 ust. 1 ustawy o zakwaterowaniu, na wniosek żołnierza zawodowego poświadczony przez dowódcę jednostki wojskowej, w której żołnierz pełni służbę wojskową, dyrektor oddziału regionalnego właściwy dla garnizonu, w którym żołnierz pełni służbę wojskową, wydaje decyzję o przydziale kwatery albo innego lokalu mieszkalnego. Prawo do zakwaterowania poprzez przydział kwatery lokalu mieszkalnego może zostać zrealizowane w miejscowości, w której żołnierz pełni służbę albo w miejscowości pobliskiej albo za jego zgodą w innej miejscowości.
Żołnierzowi zawodowemu nie przysługuje prawo do zakwaterowania, jeżeli on lub jego małżonek (art. 21 ust. 6 ustawy o zakwaterowaniu):
1. otrzymał ekwiwalent pieniężny w zamian za rezygnację z kwatery, wypłacony na podstawie przepisów ustawy obowiązujących do dnia 30 czerwca 2004 r.;
2. otrzymał odprawę mieszkaniową wypłaconą albo zrealizowaną w formie rzeczowej na podstawie przepisów ustawy obowiązujących od dnia 1 lipca 2004 r.
3. nabył lokal mieszkalny od Skarbu Państwa, Agencji albo jednostki samorządu terytorialnego z bonifikatą lub z uwzględnieniem pomniejszenia w cenie nabycia;
4. nabył lokal mieszkalny od Skarbu Państwa, Agencji albo jednostki samorządu terytorialnego z bonifikatą lub z uwzględnieniem pomniejszenia w cenie nabycia;
5. otrzymał pomoc finansową wypłaconą w formie zaliczkowej lub bezzwrotnej do dnia 31 grudnia 1995 r. na podstawie przepisów ustawy z dnia 20 maja 1976 r. o zakwaterowaniu sił zbrojnych (Dz.U. z 1992 r., poz. 19 oraz z 1994 r., poz. 36);
6. nabył własnościowe spółdzielcze prawo do lokalu mieszkalnego od Agencji.
W rozpatrywanej sprawie spór dotyczy tego, czy na podstawie art. 21 ust. 6 pkt 2 ustawy o zakwaterowaniu można odmówić skarżącej prawa do świadczenia mieszkaniowego, jeżeli były mąż skarżącej otrzymał na podstawie decyzji Dyrektora OR WAM w [...] z dnia [...] stycznia 2017 r. odprawę mieszkaniową, do której prawo przysługiwało mu w związku ze zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej w dniu [...] października 2013 r., w sytuacji gdy wyrok Sądu Okręgowego w [...] z dnia [...] listopada 2016 r., sygn. akt [...], orzekający rozwód małżonków stał się prawomocny z dniem 6 stycznia 2017 r.,
Rozstrzygnięcie tak ukształtowanego problemu wymaga ustalenia i porównania dat uprawomocnienia się decyzji z dnia [...] stycznia 2017 r. orzekającej o prawie P. W. do odprawy mieszkaniowej i w/w wyroku Sądu Okręgowego w [...] orzekającego rozwód małżonków. Jak wynika z akt sprawy oraz z treści zaskarżonej decyzji decyzja z dnia [...] stycznia 2017 r. stała się ostateczna z dniem [...] stycznia 2017 r., zaś wyrok Sądu Okręgowego w [...] uprawomocnił się z dniem 6 stycznia 2017 r. (k. 23 akt administracyjnych)
Z powyższego wynika, iż w dniu [...] stycznia 2017 r., a więc w dniu w którym decyzja z dnia [...] stycznia 2017 r. stała się ostateczna, małżeństwo skarżącej z P. W. zawarte w dniu [...] kwietnia 2012 r. było już prawomocnie rozwiązane na mocy wyroku Sądu Okręgowego w [...]. W dacie zatem gdy decyzja z dnia [...] stycznia 2017 r. orzekająca o prawie P. W. do odprawy mieszkaniowej stała się ostateczna skarżąca nie pozostawała z ww. w związku małżeńskim. Dodać też należy, iż decyzji tej nie został nadany rygor natychmiastowej wykonalności. Odprawę mieszkaniową otrzymał zatem były małżonek skarżącej.
W opisanej sytuacji brak jest podstaw do przyjęcia, iż spełniona została przesłanka negatywna z art. 21 ust. 6 pkt 2 ustawy o zakwaterowaniu. Przepis ten wyraźnie bowiem stanowi, iż przesłanką negatywną jest otrzymanie przez małżonka żołnierza zawodowego odprawy mieszkaniowej wypłaconej albo zrealizowanej w formie rzeczowej. Otrzymanie wypłaconej odprawy mieszkaniowej oznacza, zdaniem Sądu, otrzymanie konkretnego świadczenia finansowego, wypłaconego w oparciu o ostateczną decyzję orzekającą o prawie do takiej odprawy. W języku polskim czasownik "otrzymać" oznacza "uzyskać coś", "zostać odbiorcą czegoś, "dostać coś" ("Słownik języka polskiego" PWN). Ten sposób wykładni wzmacnia dodatkowo użycie przez ustawodawcą zwrotu "otrzymał odprawę mieszkaniową wypłaconą(...)". Oznacza to, iż ustawodawca powiązał otrzymanie odprawy mieszkaniowej z jej wypłaceniem, a więc z wykonaniem decyzji o prawie do odprawy mieszkaniowej.
Wypada wreszcie zauważyć, iż w krajowym porządku prawnym zasadnicze znaczenie i zarazem pierwszeństwo ma wykładnia językowa, a pozostałym metodom wykładni, w tym wykładni celowościowej należy przypisać znaczenie subsydiarne (pomocnicze, wspierające). W procesie wykładni prawa nie wolno całkowicie ignorować wykładni systemowej lub funkcjonalnej. Może się bowiem okazać, że sens przepisu okaże się wątpliwy, gdy go skonfrontujemy z innymi przepisami lub weźmiemy pod uwagę cel regulacji prawnej. Jest to bardzo istotne, jeśli zważy się chociażby na to, że jednym z najmocniejszych argumentów o poprawności interpretacji jest okoliczność, że wykładnia językowa, systemowa i funkcjonalna dają zgodny wynik (por. M. Zieliński, Wykładnia prawa. Zasady, reguły, wskazówki, Warszawa 2010, s. 291 i n. L. Morawski, op. Cit., Toruń 2010, s. 74-83, a także wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 17 lipca 2020 r., sygn. akt II SA/Wa 2715/19 i z 21 lipca 2020 r., sygn. akt II SA/Wa 2169/19 i powołane tam orzecznictwo). Trzeba dodać, że względy celowościowe w żadnym jednak razie nie mogą być wykorzystane do podważenia i w rezultacie odrzucenia zastosowania normy prawnej, która na gruncie językowym nie budzi żadnych wątpliwości.
Zdaniem Sądu brak jest podstaw do sięgnięcia w niniejszej sprawie do reguł wykładni celowościowej, jak to uczynił organ w zaskarżonej decyzji, stwierdzając, iż "ogólne sformułowanie tego przepisu (art. 21 ust. 6 pkt 2 ustawy o zakwaterowaniu – dopisek Sądu), zobowiązuje do przyjęcia, że zamiarem ustawodawcy było szerokie ujęcie omawianego wyłączenia obejmujące przypadki, gdy osoba będąca żołnierzem zawodowym albo jej małżonek, kiedykolwiek skorzysta z pomocy na cele mieszkaniowe, określone w art. 21 ust. 6 ustawy o zakwaterowaniu".
Należy wyraźnie wskazać, że w demokratycznym państwie prawa organy administracji publicznej – rozstrzygając o prawach obywatela – zobowiązane są podejmować swoje decyzje na podstawie wyraźnej podstawy prawnej przewidzianej w powszechnie obowiązujących przepisach prawa. Jednocześnie przyjąć należy, iż – zgodnie z wymogami przewidzianymi w Konstytucji RP – niejasne, czy też niejednoznaczne przepisy prawa nie mogą być interpretowane na niekorzyść strony.
Rozpatrując ponownie wniosek skarżącej, organ zobowiązany będzie zastosować wykładnię prawa zawartą w niniejszym uzasadnieniu.
Biorąc pod uwagę powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie – działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a., orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a.