II SA/Wa 336/19
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA oddalił skargę funkcjonariusza SOP na decyzję odmawiającą przyznania pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego, uznając, że posiadanie własnego domu w miejscowości służby zaspokaja potrzeby mieszkaniowe.
Funkcjonariusz Służby Ochrony Państwa (SOP) złożył wniosek o pomoc finansową na uzyskanie lokalu mieszkalnego, po tym jak nabył dom jednorodzinny. Komendant SOP odmówił przyznania pomocy, argumentując, że posiadanie własnego domu zaspokaja potrzeby mieszkaniowe i wyłącza prawo do świadczenia. Skarżący kwestionował tę interpretację, wskazując na odmienne brzmienie przepisów. WSA oddalił skargę, opierając się na utrwalonym orzecznictwie, zgodnie z którym pomoc finansowa jest świadczeniem pochodnym od prawa do lokalu, a posiadanie własnego lokalu w miejscowości służby wyklucza przyznanie takiej pomocy.
Sprawa dotyczyła skargi funkcjonariusza Służby Ochrony Państwa (SOP) R.B. na decyzję Komendanta SOP z dnia [...] grudnia 2018 r., odmawiającą przyznania pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego. Funkcjonariusz złożył wniosek po nabyciu domu jednorodzinnego w miejscowości pełnienia służby. Komendant SOP odmówił przyznania pomocy, powołując się na art. 180 ust. 1 ustawy o SOP, który stanowi, że pomoc finansowa przysługuje, gdy funkcjonariusz nie otrzymał lokalu na podstawie decyzji administracyjnej. Organ uznał, że posiadanie przez funkcjonariusza własnego domu w miejscowości służby, spełniającego normy zaludnienia, oznacza zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych, co wyklucza prawo do pomocy finansowej. Skarżący zarzucił organowi błędną wykładnię przepisów, argumentując, że pomoc finansowa jest świadczeniem niezależnym od prawa do przydziału lokalu i nie jest ograniczona przesłankami negatywnymi określonymi w art. 181 ustawy o SOP. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę. Sąd podkreślił, że kluczowe znaczenie ma faktyczna sytuacja mieszkaniowa funkcjonariusza i cel regulacji, jakim jest zapewnienie mu miejsca zamieszkania w miejscowości pełnienia służby. Sąd oparł się na utrwalonym orzecznictwie NSA i TK dotyczącym uprawnień mieszkaniowych funkcjonariuszy służb mundurowych, zgodnie z którym pomoc finansowa jest świadczeniem pochodnym od prawa do lokalu, a posiadanie własnego, odpowiedniego lokalu w miejscowości służby lub pobliskiej wyklucza możliwość przyznania zarówno lokalu, jak i pomocy finansowej. W ocenie Sądu, posiadanie przez skarżącego domu jednorodzinnego w Warszawie zaspokajało jego potrzeby mieszkaniowe, co skutkowało utratą prawa do przydziału lokalu na podstawie decyzji administracyjnej, a w konsekwencji do pomocy finansowej.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, funkcjonariuszowi, który posiada w miejscowości pełnienia służby lub pobliskiej odpowiedni lokal mieszkalny lub dom, nie przysługuje pomoc finansowa na uzyskanie lokalu mieszkalnego, ponieważ prawo do takiej pomocy jest pochodną prawa do przydziału lokalu na podstawie decyzji administracyjnej, a posiadanie własnego lokalu wyklucza to prawo.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na utrwalonym orzecznictwie, zgodnie z którym celem regulacji mieszkaniowych dla funkcjonariuszy jest zapewnienie im miejsca zamieszkania w miejscowości służby. Posiadanie własnego, odpowiedniego lokalu lub domu w tej miejscowości zaspokaja te potrzeby i wyklucza prawo do przydziału lokalu na drodze administracyjnej, a tym samym do pomocy finansowej.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (7)
Główne
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.SOP art. 180 § 1
Ustawa z dnia 8 grudnia 2017 r. o Służbie Ochrony Państwa
Pomocnicze
u.SOP art. 178 § 1
Ustawa z dnia 8 grudnia 2017 r. o Służbie Ochrony Państwa
u.SOP art. 179
Ustawa z dnia 8 grudnia 2017 r. o Służbie Ochrony Państwa
u.SOP art. 181
Ustawa z dnia 8 grudnia 2017 r. o Służbie Ochrony Państwa
p.u.s.a. art. 1 § 1
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.u.s.a. art. 1 § 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Argumenty
Odrzucone argumenty
Argument skarżącego, że pomoc finansowa jest świadczeniem niezależnym od prawa do przydziału lokalu i nie podlega przesłankom negatywnym z art. 181 u.SOP. Argument skarżącego, że pomoc finansowa przysługuje każdemu funkcjonariuszowi, niezależnie od służby stałej czy przygotowawczej, oraz od faktu złożenia wniosku po nabyciu lokalu.
Godne uwagi sformułowania
Celem tego uprawnienia jest według organu stworzenie warunków, w których funkcjonariusz w służbie stałej będzie zamieszkiwał w miejscowości, w której pełni służbę lub w miejscowości oddalonej od tej miejscowości nie więcej niż 100 km. Pomoc finansowa na uzyskanie lokalu mieszkalnego jest alternatywną formą spełnienia prawa do lokalu mieszkalnego i w konsekwencji niezrealizowania uprawnienia funkcjonariusza do otrzymania lokalu mieszkalnego poprzez jego przydział decyzją administracyjną. Oznacza to, że nie przyznaje się pomocy finansowej, jeżeli nie przysługuje funkcjonariuszowi SOP prawo uzyskania przydziału lokalu mieszkalnego w drodze decyzji administracyjnej ze względu na wystąpienie przesłanki negatywnej określonej w art. 181 ustawy o SOP. Decydujące znaczenie ma faktyczna sytuacja mieszkaniowa funkcjonariusza składającego wniosek o przyznanie analizowanego świadczenia. Głównym celem omawianej regulacji jest bowiem to, aby funkcjonariusze mieli zapewnione godziwe, i zgodne z przysługującymi im normami mieszkaniowymi miejsce zamieszkania w czasie pełnienia służby. Stąd więc pomoc finansowa przysługuje funkcjonariuszowi tylko wówczas, gdy zgłaszając roszczenia nie miał on zaspokojonych potrzeb mieszkaniowych w miejscowości pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej.
Skład orzekający
Andrzej Góraj
sprawozdawca
Andrzej Kołodziej
przewodniczący
Iwona Maciejuk
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących uprawnień mieszkaniowych funkcjonariuszy służb mundurowych, w szczególności powiązania prawa do pomocy finansowej z faktycznym zaspokojeniem potrzeb mieszkaniowych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej regulacji ustawy o Służbie Ochrony Państwa, ale jego argumentacja ma szersze zastosowanie do podobnych przepisów w innych służbach mundurowych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak szczegółowa interpretacja przepisów dotyczących świadczeń mieszkaniowych dla funkcjonariuszy może prowadzić do sporów i jak sądy podchodzą do takich kwestii, opierając się na utrwalonym orzecznictwie.
“Czy posiadanie własnego domu odbiera funkcjonariuszowi prawo do pomocy mieszkaniowej?”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Wa 336/19 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2019-09-19
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2019-02-22
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Andrzej Góraj /sprawozdawca/
Andrzej Kołodziej /przewodniczący/
Iwona Maciejuk
Symbol z opisem
6196 Funkcjonariusze Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu i Biura Ochrony Rządu
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
III OSK 2151/21 - Wyrok NSA z 2023-05-10
Skarżony organ
Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 1302
art.151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
Dz.U. 2018 poz 138
art./178-181
Ustawa z dnia 8 grudnia 2017 r. o Służbie Ochrony Państwa
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Kołodziej, Sędzia WSA Andrzej Góraj (spr.), Sędzia WSA Iwona Maciejuk, Protokolant referent stażysta Magdalena Morawiec po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 września 2019 r. sprawy ze skargi R. B. na decyzję Komendanta Służby Ochrony Państwa z dnia [...] grudnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego oddala skargę
Uzasadnienie
W dniu 18 lipca 2018 r. Pan R.B. złożył wniosek o przyznanie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego przedkładając akt notarialny Repertorium [...]nr [...]z [...]listopada 2017 r. o nabyciu nieruchomości oraz dokumenty potwierdzające nabycie tej nieruchomości ze środków pochodzących z zaciągniętego kredytu.
Decyzją z [...]grudnia 2018 r. Komendant Służby Ochrony Państwa odmówił uwzględnienia w/w wniosku. W uzasadnieniu wyjaśniono, że wnioskodawca rozkazem personalnym Komendanta Służby Ochrony Państwa nr [...]z dnia [...]maja 2018 r. został mianowany z dniem [...] czerwca 2018 r. funkcjonariuszem Służby Ochrony Państwa w służbie stałej. W czasie pełnienia służby przygotowawczej w Biurze Ochrony Rządu nabył dom jednorodzinny o powierzchni zabudowy 54 zawierający dwie kondygnacje nadziemne przy ul. [...] nr [...] w W.
Zgodnie z art. 178 ust. 1 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Służbie Ochrony Państwa (Dz. U. z 2018 r. poz. 138, 650, 730, 1544, 1562, 1669), funkcjonariuszowi w służbie stałej przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której pełni służbę lub w miejscowości pobliskiej, z uwzględnieniem liczby członków rodziny oraz ich uprawnień wynikających z przepisów odrębnych. Celem tego uprawnienia jest według organu stworzenie warunków, w których funkcjonariusz w służbie stałej będzie zamieszkiwał w miejscowości, w której pełni służbę lub w miejscowości oddalonej od tej miejscowości nie więcej niż 100 km. Lokal, o którym mowa w art. 178 ust. 1 ustawy, może być przydzielony decyzją administracyjną z zasobów mieszkaniowych będących w dyspozycji Służby Ochrony Państwa. W przypadku gdy funkcjonariusz nie otrzymał lokalu na podstawie decyzji administracyjnej o przydziale, przysługuje pomoc finansowa na uzyskanie lokalu mieszkalnego w spółdzielni mieszkaniowej lub towarzystwie budownictwa społecznego albo domu jednorodzinnego, lub lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość (art. 180 ust. 1 ustawy o SOP). Pomoc finansowa na uzyskanie lokalu mieszkalnego jest alternatywną formą spełnienia prawa do lokalu mieszkalnego i w konsekwencji niezrealizowania uprawnienia funkcjonariusza do otrzymania lokalu mieszkalnego poprzez jego przydział decyzją administracyjną. W art. 181 ustawy o Służbie Ochrony Państwa zostały wyliczone przypadki, w których nie przydziela się lokalu funkcjonariuszowi w służbie stałej. Prawo do przyznania pomocy finansowej przysługuje tylko i wyłącznie w takim przypadku, gdy funkcjonariusz spełnia wszystkie przesłanki warunkujące przyznanie mu prawa do przydziału lokalu. Jak podkreśla orzecznictwo sądowoadministracyjne w odniesieniu do funkcjonariuszy innych formacji mundurowych uprawnienia do lokalu nie mogą być interpretowane oddzielnie od treści przepisów regulujących przesłanki przydzielenia lokalu. Oznacza to, że nie przyznaje się pomocy finansowej, jeżeli nie przysługuje funkcjonariuszowi SOP prawo uzyskania przydziału lokalu mieszkalnego w drodze decyzji administracyjnej ze względu na wystąpienie przesłanki negatywnej określonej w art. 181 ustawy o SOP. Taką negatywną przesłanką jest posiadanie przez wnioskodawcę w W. domu jednorodzinnego. W świetle powyższego należy w ocenie organu przyjąć, że jeżeli funkcjonariusz posiada nieruchomość w W. (dom) spełniający przysługujące funkcjonariuszowi normy zaludnienia, to ma zaspokojone potrzeby mieszkaniowe. Zatem nie spełnia niezbędnej przesłanki przyznania pomocy finansowej określonej w art. 180 ustawy, która jest pochodną od prawa do lokalu formą pomocy finansowej. Dla oceny tego prawa miarodajny jest dzień złożenia wniosku w sprawie przyznania pomocy finansowej tj. 18 lipca 2018 r. Z tego dnia organ bierze pod uwagę istniejący stan faktyczny i prawny. Rozpoznając taki wniosek organ zobligowany jest ustalić, czy funkcjonariusz ma zaspokojone potrzeby mieszkaniowe. Warunek przyznania pomocy finansowej należy wiązać wyłącznie z taką sytuacją, w której funkcjonariusz w dniu złożenia wniosku spełnia warunki do uzyskania lokalu, lecz takiego lokalu nie otrzymał. Pan R.B. złożył wniosek o przyznanie pomocy finansowej w dniu 18 lipca 2018 r., a więc po dniu w którym nabył na własność wymieniona nieruchomość. Nie miało znaczenia, czy funkcjonariusz nabył nieruchomość za własne środki, czy sfinansowano jego nabycie z kredytu bankowego. Stanowisko takie potwierdza Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w wyroku z dnia 24 lutego 2005 r. (sygn. akt II SA/Bk712/04, LEX nr 890596).
Od powyższej decyzji skargę do tut. Sądu wywiódł R.B..
Zaskarżonej Decyzji zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
I. przepisów art. 180 § 1 i 6 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Służbie Ochrony Państwa ("USOP") oraz przepisów rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 11 czerwca 2018 r. w sprawie przyznawania i cofania pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu przez funkcjonariuszy Służby Ochrony Państwa ("Rozporządzenie") poprzez błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że nie przysługuje mi pomoc finansowa na nabycie lokalu mieszkalnego/domu, podczas gdy powyższe przepisy przewidują przyznanie pomocy finansowej każdemu funkcjonariuszowi, niezależnie od faktu powołaniu do służby przygotowawczej czy służby stałej oraz niezależnie od tego czy wniosek o przyznanie pomocy został złożony po nabyciu lokalu/domu;
II. przepisów art. 178, art. 179 i art. 181 USOP poprzez ich bezzasadne zastosowanie w sprawie w sytuacji gdy nie ubiegałem się ani o przyznanie lokalu/domu ani o równoważnik pieniężny, o których mowa w tych przepisach lecz o pomoc finansową, o której mowa w art. 180 USOP, co w konsekwencji doprowadziło do bezzasadnego uznania przez Komendanta, że nie przysługuje mi pomoc finansowa na nabycie lokalu mieszkalnego/domu.
Z uwagi na powyższe naruszenia prawa, wniósł o uchylenie zaskarżonej Decyzji w całości; rozpoznanie skargi na rozprawie; zasądzenie na rzecz Skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów ewentualnego zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi podkreślono, że z wykładni językowej przepisu art. 180 USOP wynika jednoznacznie, że określona w tym przepisie pomoc finansowa przysługuje każdemu funkcjonariuszowi, bez względu na to czy jest w służbie stałej czy służbie przygotowawczej. Przepis ten posługuje się bowiem sformułowaniem "funkcjonariusz", nie zaś "funkcjonariusz w służbie stałej", odmiennie zatem niż przepisy art. 178 czy 179 USOP. Nie można zatem wiązać prawa do otrzymania pomocy finansowej w rozumieniu art. 180 USOP z warunkami do przyznania lokalu mieszkalnego lub równoważnika pieniężnego, a więc z warunkami określonymi w przepisach art. 178 i art. 179 USO. Sprzeczne zatem z językowym brzmieniem w/w przepisów jest twierdzenie Komendanta zawarte w uzasadnieniu Decyzji, iż: ,,prawo do przyznania pomocy finansowej przysługuje tylko i wyłącznie gdy funkcjonariusz spełnia wszystkie przesłanki warunkujące przyznanie mu prawa do przydziału lokalu. Zgodnie z art. 180 § 1 USOP pomoc finansowa przysługuje funkcjonariuszowi, który nie otrzymał lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej o przydziale. Jest to w praktyce podstawowy warunek ubiegania się o taką pomoc. Warunek ten jest jednak określny obiektywnie, tj. funkcjonariusz nie może otrzymać wcześniej lokalu na podstawie decyzji. Nie chodzi tu zaś o prawo funkcjonariusza do ubiegania się o taki lokal. Gdyby zamiarem ustawodawcy było pozbawienie prawa do pomocy finansowej zawsze gdy funkcjonariuszowi nie przysługuje prawo do lokalu, to wówczas zbędne byłoby regulowanie w USOP dwóch instytucji zamiennych, tj. prawa do otrzymania równoważnika pieniężnego (art. 179) oraz prawa do otrzymania pomocy finansowej (art. 180). Te dwie formy finansowe wsparcia funkcjonariusza zawsze bowiem spełniałby tę samą funkcję, tj. subsydiarną/pochodną do prawa do otrzymania lokalu. Tymczasem, tylko równoważnik pieniężny pełni funkcję pochodną do prawa do lokalu, gdyż przysługuje on wyłącznie funkcjonariuszowi w służbie stałej, jeżeli nie otrzyma lokalu na podstawie art. 178 USOP. W odniesieniu do równoważnika pieniężnego zatem można zgodzić się z Komendantem, że brak jest podstaw do jego przyznania jeżeli funkcjonariusz nie spełniałby warunków do przyznania lokalu. Przy czym, nigdy nie wniosłem do Komendanta o przyznanie mi równoważnika pieniężnego, o którym mowa w art. 179 USOP. Komendant twierdzi też w Decyzji, że: ,,nie przyznaje się pomocy finansowej, jeżeli nie przysługuje funkcjonariuszowi SOP prawo przydziału lokalu (...) ze względu na wystąpienie przesłanki negatywnej określonej w art. I8I ustawy o SOP'’. Tymczasem, przepisy art. 181 USOP nie przewidują żadnych regulacji w zakresie warunków odmowy przyznania pomocy finansowej w trybie art. 180 USOP. Przewidują one jedynie przypadki kiedy nie przydziela się lokalu mieszkalnego. Przy czym, również i w tym zakresie nigdy nie wnosiłem do Komendanta o przyznanie mi lokalu na podstawie art. 178 USOP. Uprawnienie od przyznania w okolicznościach mojej sprawy pomocy finansowej na uzyskanie lokalu/domu, wynika także wprost z uzasadnienia projektu USOP oraz przepisów wykonawczych do tej ustawy, w tym przepisów Rozporządzenia. Z druku sejmowego 1916 (źródło: http://orka.seim.gov.pl) i zwartego w nim szczegółowego omówienia projektowanych przepisów wynika, że omawiane rozporządzenia wykonawcze regulują uprawnienia funkcjonariusza do otrzymania pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu oraz określają wysokość świadczenia na podstawie wniosku składanego przez funkcjonariusza. Z uzasadnienia tego wynika też wprost, że; "Pomoc finansowa na uzyskanie lokalu mieszkalnego jest alternatywną formą pomocy mieszkaniowej na rzecz funkcjonariuszy, w stosunku do przydziału lokalu mieszkalnego. Pomocą finansowa jest takie pomoc dokonana ex post a wiec już po nabyciu lokalu jeżeli zaciągnięty został przez nr funkcjonariusza lub członka jego rodziny kredyt hipoteczny, który w dacie składania wniosku o pomoc finansowa nie był spłacony (podkreśl. Skarżącego). Z treści powyższego uzasadnia wynika jednoznacznie, że pomoc finansowa jest alternatywą - a nie pochodną (jak wskazuje Komendant w Decyzji) do prawa do otrzymania lokalu Uzasadnienie nowych przepisów USOP jasno podkreśla, że ich intencją było przyznanie funkcjonariuszom SOP dodatkowej drogi do uzyskania wsparcia potrzeb mieszkaniowych (zresztą całkowicie słusznej) w sytuacji, w które nie jest im przyznany lokal mieszkalny. formą wsparcia mieszkaniowego funkcjonariusza SOP. Wreszcie, brak jest podstaw do uzasadnienia przyjętego w Decyzji także na gruncie Rozporządzenia. Nie formułuje ono bowiem innych warunków do przyznania pomocy niż te spełnione przez mnie. Nie wprowadza także przepisów wskazujących na prawo do odmowy przyznania pomocy wynikające z faktu przysługiwania lub nie prawa do lokalu mieszkalnego, ani innych regulacji, które uzasadniałyby treść Decyzji. Wzór wniosku stanowiący załącznik do Rozporządzenia jasno określa jakie okoliczności powinien wskazać funkcjonariusz-wnioskodawca, w tym kluczowym elementem wniosku jest wskazanie lokalu/domu, który uzyskał. Wniosek nie obejmuje natomiast tych okoliczności, które warunkowały wydaną Decyzję, w tym przede wszystkim konieczności wykazania warunków do przyznania lokalu mieszkalnego/domu czy ich równoważnika pieniężnego
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
zgodnie z treścią przepisu art.1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 z późn. zm.) Sąd Administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem skarżonej decyzji administracyjnej. Jest więc to kontrola legalności rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym, z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i procesowym. Oceniając przedmiotową decyzję według powyższych kryteriów, uznać należało, iż nie narusza ona prawa.
Istota sprawy w niniejszym postępowaniu sprowadzała się do oceny tego, czy istniały podstawy do przyznania funkcjonariuszowi Służby Ochrony Państwa dochodzonego świadczenia. W tym celu należało więc dokonać wykładni przepisów art. 178 – 181 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Służbie Ochrony Państwa – regulujących materię uprawnień mieszkaniowych jej funkcjonariuszy. Podkreślenia przy tym wymagała kwestia tego, że w zakresie ustalania prawa funkcjonariusza SOP do otrzymania omawianej pomocy finansowej, nie można wykładni wymienionego przepisu dokonać wyłączne na podstawie językowych dyrektyw interpretacyjnych. Niezbędne było bowiem dokonanie wykładni systemowej i celowościowej, przy uwzględnieniu nie tylko przepisów ustawy o SOP, ale też konstrukcji równokształtnych instytucji uregulowanych w innych ustawach dotyczących szeroko pojmowanych służb mundurowych.
Co do zasady pamiętać więc należało o tym, ze decydujące znaczenie ma faktyczna sytuacja mieszkaniowa funkcjonariusza składającego wniosek o przyznanie analizowanego świadczenia. Głównym celem omawianej regulacji jest bowiem to, aby funkcjonariusze mieli zapewnione godziwe, i zgodne z przysługującymi im normami mieszkaniowymi miejsce zamieszkania w czasie pełnienia służby. Kwestią drugorzędną jest zaś to, w jaki sposób owo prawo do lokalu mieszkalnego zostanie zaspokojone. Niezależnie bowiem od tego, czy funkcjonariusz będzie zamieszkiwał we własnym mieszkaniu czy domu, czy też w mieszkaniu służbowym, lub wynajętym, dla omawianej regulacji kluczowe znaczenie ma to, aby funkcjonariusz miał gdzie mieszkać w miejscu pełnienia służby czy w miejscowości pobliskiej. Stąd więc pomoc finansowa przysługuje funkcjonariuszowi tylko wówczas, gdy zgłaszając roszczenia nie miał on zaspokojonych potrzeb mieszkaniowych w miejscowości pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej.
Pogląd zbieżny z w/zaprezentowanym wielokrotnie prezentowały już Sądy administracyjne, zajmujące się materią uprawnień mieszkaniowych funkcjonariuszy policji. Przywołanie zaś rozstrzygnięć Sądów administracyjnych wydanych w tego rodzaju sprawach, jest ze wszech miar dopuszczalne zważywszy na tożsamość omawianych regulacji zarówno w odniesieniu do policji jak i SOP. I tak wskazać należało, iż w uchwale składu 7 sędziów NSA z dnia 29 marca 1999 r., sygn. I OPS 1/99, ONSA 1999, Nr 3, poz. 77) przesądzono, iż stosownie do art. 94 ust. 1 w związku z art. 88 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. Nr 30, poz. 179 ze zm.), policjantowi nie przysługuje pomoc finansowa na uzyskanie lokalu lub domu, jeżeli policjant nie ma prawa do uzyskania przydziału lokalu mieszkalnego, określonego w art. 90 tej ustawy, w drodze decyzji administracyjnej, ponieważ posiada inny odpowiedni lokal mieszkalny w miejscowości, w której pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej (art. 95 powołanej ustawy). W uzasadnieniu tej uchwały NSA stwierdził, że prawo policjanta w służbie stałej do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej nie może być rozumiane jako prawo całkowicie oderwane od praw i obowiązków wynikających z istoty stosunku służbowego policjanta. Celem tego przepisu jest niewątpliwie to, ażeby policjant w służbie stałej mieszkał w miejscowości, w której pełni służbę, albo w miejscowości pobliskiej. Z tym celem, a nie z przywilejem jako takim, związane jest prawo, o którym mowa w art. 88 ustawy. Tak rozumianemu uprawnieniu policjanta odpowiadają obowiązki organów Policji zaspokojenia tego prawa. Oznacza to, że jeżeli policjant ma odpowiednie mieszkanie w miejscowości, w której pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej, to cel przepisu jest osiągnięty, a wobec tego nie powstaje prawo do lokalu, o którym mowa w art. 88 ustawy. Prawo policjanta do lokalu mieszkalnego jest wyraźnie powiązane z przesłanką niezaspokojenia potrzeby mieszkaniowej uprawnionego funkcjonariusza. Omawiane uprawnienia policjanta do lokalu mieszkalnego lub pomocy finansowej na cele mieszkaniowe nie mogą być interpretowane w oderwaniu od treści art. 95 ustawy. Powyższe stanowisko zostało też zaprezentowane między innymi w wyroku NSA z dnia 9 stycznia 2002 r., sygn. I SA 708/00 (Lex nr 81657), oraz w wyroku z dnia 25 sierpnia 2005 r., sygn. OSK 1957/04 (Lex nr 191827).
Z kolei w wyroku z dnia 13 września 2006 r., sygn. I OSK 1203/05 (Lex nr 321175) NSA wskazał, że pomoc finansowa przysługuje wyłącznie funkcjonariuszom Policji, którzy są uprawnieni do otrzymania lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej, gdy ich potrzeby mieszkaniowe nie zostały zaspokojone w sposób określony w art. 95 ust. 1 pkt 1-4 ustawy z 1990 r. o Policji.
Dokonując wykładni przepisów w zakresie dotyczącym pomocy finansowej przyznanej funkcjonariuszom SOP i policji, na uzyskanie lokalu mieszkalnego albo domu jednorodzinnego wskazać należało, że analogiczną regulację wobec funkcjonariuszy służby więziennej zawiera ustawa z dnia 26 kwietnia 1999 r. o Służbie Więziennej (tekst jedn. DZ.U. z 2002 r., Nr 207, poz. 1761 ze zm.). W rezultacie, w realiach faktycznych niniejszej sprawy zasadnym było odniesienie się do stanowiska Naczelnego Sądu Administracyjnego zawartego w uchwale 7 sędziów z dnia 29 kwietnia 2009 r., sygn. I OPS 7/08, ( ONSAiWSA 2009, Nr 4, poz. 66) Dla zagadnienia ocenianego w niniejszej sprawie najistotniejsze są rozważania zawarte w uzasadnieniu cyt. uchwały. Mianowicie NSA zaznaczył między innymi, że przewidziana ustawą pomoc finansowa nie została ukształtowana jako prawo z tytułu samego pełnienia służby w charakterze funkcjonariusza Służby Więziennej. Nie może być też ona uznawana za dodatkowy przywilej tej grupy zawodowej, co musiałoby budzić uzasadnione wątpliwości z punktu widzenia zasady równego traktowania obywateli.
Wyjaśniając problematykę prawną rozpoznawanej sprawy warto też było zwrócić uwagę na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 14 maja 2001 r., SK 1/100 (OTK 2001/4/84) w którym TK stwierdził, że ratio legis szczególnej pomocy w uzyskaniu mieszkania przez funkcjonariusza Policji wynika z art. 88 ust. 1 ustawy o Policji, który stanowi, że funkcjonariuszowi w służbie stałej przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której pełni służbę lub w miejscowości pobliskiej, z uwzględnieniem liczby członków rodziny oraz ich uprawnień przysługujących z mocy przepisów odrębnych. Pomoc ta została wprowadzona w interesie służby, z uwagi na daleko idącą dyspozycyjność funkcjonariuszy Policji. Ze wskazanym przepisem art. 88 ust. 1 ustawy koresponduje powołany już art. 95 pkt 2 i 3 tejże ustawy, wyłączający z grona policjantów którym przydziela się lokal mieszkalny na podstawie decyzji administracyjnej tych policjantów, którzy posiadają w miejscowości w której pełnią służbę lub pobliskiej odpowiedni lokal mieszkalny oraz tych których małżonek posiada taki lokal mieszkalny. Analiza treści powołanych przepisów wyraźnie wskazuje, że szczególna pomoc w uzyskaniu mieszkania przez policjantów uzasadniana jest dążeniem do zapewnienia policjantowi możliwości zamieszkania w miejscowości, w której pełni służbę.
Biorąc pod uwagę argumentację wynikającą z w/zaprezentowanego ugruntowanego stanowiska judykatury podkreślenia wymagało to, że przepis art. 181 ustawy o SOP nawiązujący do materii decyzji administracyjnej, dotyczy jedynie takiej sytuacji faktycznej, gdy policjantowi przysługuje prawo do otrzymania lokalu mieszkalnego na podstawie takiej decyzji. Również w myśl tej normy, lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji nie przydziela się funkcjonariuszowi posiadającemu w miejscowości w której pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej lokal mieszkalny albo dom jednorodzinny albo dom mieszkalno-pensjonatowy, odpowiadający co najmniej przysługującej mu powierzchni mieszkalnej.
Biorąc pod uwagę w/powołane unormowania, jako oczywista jawi się konkluzja, iż funkcjonariuszowi nie przysługuje omawiana pomoc finansowa, jeżeli nie ma on prawa do uzyskania przydziału lokalu mieszkalnego w drodze decyzji, ponieważ posiada inny-odpowiedni lokal mieszkalny w miejscowości w której pełni służbę lub w miejscowości pobliskiej (patrz wyrok NSA z 21.01.2016r. sygn. akt I OSK 751/15).
Przenosząc powyższe konkluzje na realia faktyczne niniejszej sprawy wskazać należało, iż organ nie uchybił przepisom prawa wydając skarżoną decyzję. Skoro bowiem skarżący, w miejscu pełnienia służby posiada dom o powierzchni stosownej do przysługującej mu normy mieszkaniowej, to równocześnie utracił prawo do przydziału lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej. Tym samym więc, wątpliwości sygnalizowane przez stronę w uzasadnieniu rozpoznawanej skargi jawiły się jako niezasadne.
W tym stanie sprawy, nie podzielając argumentów zawartych w złożonej skardze, oraz uznając iż organ w sposób prawidłowy zebrał i ocenił materiał dowodowy, oraz iż przy wykonywaniu tych czynności nie naruszył przepisów prawa, Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 z późn. zm.).Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI