II SA/Wa 3335/21

II SA/Wa 3335/21 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2022-05-24
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2021-09-20
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Danuta Kania
Ewa Kwiecińska /przewodniczący sprawozdawca/
Michał Sułkowski
Symbol z opisem
6140 Nadanie stopnia i tytułu naukowego oraz potwierdzenie równoznaczności dyplomów, świadectw i tytułów
Sygn. powiązane
III OSK 1889/22 - Wyrok NSA z 2024-05-21
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Kwiecińska (spr.), Sędzia WSA Danuta Kania, Asesor WSA Michał Sułkowski, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 24 maja 2022 r. sprawy ze skargi S. K. na decyzję Rady Doskonałości Naukowej z dnia [...] maja 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy nadania stopnia naukowego [...] uchyla zaskarżoną decyzję
Uzasadnienie
Rada Doskonałości Naukowej wydała w dniu [...] maja 2021 r. decyzję nr [...], którą utrzymała w mocy uchwałę Rady Dyscypliny Nauki o Bezpieczeństwie Akademii Sztuki Wojennej z dnia [...] listopada 2020 r. nr [...] odmawiającą nadania dr S. K. stopnia doktora habilitowanego w dziedzinie nauk społecznych w dyscyplinie nauki o bezpieczeństwie.
W uzasadnieniu przedmiotowej decyzji organ nadmienił, iż Rada Dyscypliny Nauki o Bezpieczeństwie Akademii Sztuki Wojennej podjęła uchwałę nr [...] z dnia [...] listopada 2020 r. o odmowie nadania dr S. K. stopnia doktora habilitowanego w dziedzinie nauk społecznych w dyscyplinie nauki o bezpieczeństwie.
Od ww. uchwały kandydat wniósł odwołanie. W postępowaniu odwoławczym powołany został superrecenzent, który przedstawił negatywną opinię i nie znalazł podstaw do uwzględnienia odwołania. Ustalenia i opinie recenzentów Rada Doskonałości Naukowej przyjęła za własne.
Kandydat - S. K. stopień doktora nauk wojskowych uzyskał na Wydziale [...] w 2000 r. w specjalności dowodzenie, tytuł rozprawy doktorskiej: "[...]". Kandydat nie ubiegał się uprzednio o nadanie stopnia doktora habilitowanego. Jako osiągnięcie naukowe wskazał monografię pt: "[...]".
Komisja habilitacyjna została powołana przez Centralną Komisję do Spraw Stopni i Tytułów w dniu [...] maja 2020 r. w składzie:
1. przewodniczący komisji - prof. T. S. Wojskowa Akademia Techniczna w [...],
2. sekretarz komisji - dr hab. H. S. Akademia Sztuki Wojennej w [...],
3. recenzent - prof. A. G. Uniwersytet Przyrodniczo- Humanistyczny w [...],
4. recenzent - prof. R. J. Wyższa Szkoła Policji w [...],
5. recenzent - prof. W. K. Akademia Sztuki Wojennej w [...],
6. członek komisji - dr hab. M. J. Politechnika [...],
7. członek komisji - dr hab. B. M. Akademia Sztuki Wojennej w [...].
Po wysłuchaniu wystąpień recenzentów, członków komisji, sekretarza komisji i przewodniczącego komisji, przeprowadzono głosowanie. W głosowaniu jawnym, 5 głosów za, przeciw głosów 2, głosów wstrzymujących się 0 Komisja habilitacyjna, podjęła uchwałę wyrażającą pozytywną opinię w sprawie nadania dr S. K. stopnia doktora habilitowanego w dziedzinie nauk społecznych w dyscyplinie nauk o bezpieczeństwie.
Został przygotowany protokół Komisji habilitacyjnej celem przedstawienia go Radzie Dyscypliny Nauki o Bezpieczeństwie Akademii Sztuki Wojennej w [...]. Zgodnie z zapisami w powyższym protokole, każdy z wyznaczonych do Komisji habilitacyjnej zabrał głos. Negatywną recenzję przedstawił prof. W. K., uzasadniając ją, zarzucił habilitantowi, że według jego opinii treści monografii niewystarczająco dostarczają dowodów, że habilitant zna przedmiot badań. W dalszej części podkreślił prawidłowo sformułowane problemy badawcze, ale postawił zarzut nieścisłości hipotezy, który wynika, jak podkreślił, z faktu ograniczonej znajomości obiektu badań. Zarzucił habilitantowi powołanie na już nieaktualne dokumenty, niestaranność przywołań, nieprawdziwe powielanie treści "nie naukowych" oraz zbyt małą liczbę powołań. W dalszej części wystąpienia recenzent odniósł się do dorobku naukowego habilitanta, zaznaczył że nie postarał się o oświadczenia od współtwórców dzieł nt. ich udziału, w szczególności w odniesieniu do projektów (licznych), w których tworzeniu był współautorem. Podkreślił, że artykuły są słabej jakości, z wyjątkiem tych, których habilitant był współautorem. Pozostały dorobek ocenił pozytywnie, stwierdzając, że habilitant podejmował liczne starania, uczestnicząc w życiu naukowym (konferencje, sympozja, również zagraniczne).
Profesor W. K. stwierdził, że wniosek zawarł w recenzji, pozostając przy sformułowanej w niej swojej ocenie. W recenzji odniósł się szczegółowo do osiągnięcia naukowego habilitanta, tj. książki pt.: "[...]". Na stronie 2 napisał: "[...]". Na kolejnej stronie recenzent stwierdził: "[...]". Moja wątpliwość dotyczy również całej problematyki zarządzania kryzysowego, którą Autor traktuje dość pobieżnie, odtwórczo, żeby nie powiedzieć niefrasobliwie, bez należnej przedmiotowości badań staranności" (s. 3). W dalszej części pojawiły się zarzuty dotyczące hipotezy badawczej, "[...]". Kolejne zarzuty dotyczą braku krytycznej analizy literatury przedmiotu i analizy źródeł, przypisywania autorstwo poglądów w zakresie zarządzania kryzysowego innym niż trzeba osobom, a także przedstawianie przez Autora dość dowolnie "Powiatowy system zarządzania kryzysowego" oraz "Powiatowe Centrum Zarządzania Kryzysowego". Recenzent stwierdził, że: "W czterech rozdziałach merytorycznych monografii przeważa materiał nie związany lub tylko luźno związany z przedmiotem badań" (s. 5). Na kolejnych stronach pojawiają się zarzuty natury merytorycznej i metodologicznej w "rozbiciu" na rozdziały. To wszystko zdecydowało o negatywnej ocenie monografii. Superrecenzent biorąc pod uwagę wszystkie uchybienia zaprezentowane przez recenzenta, dotyczące monografii, ocenił ocenę negatywną za zasadną.
W dalszej części recenzji, prof. W. K. dokonał oceny pozostałych osiągnięć naukowobadawczych. Już na wstępie stwierdził, że wyraża swoje niezadowolenie z niestarannej prezentacji informacji w "Wykazie opublikowanych prac naukowych lub twórczych prac zawodowych oraz informacji o osiągnięciach dydaktycznych, współpracy naukowej i popularyzacji nauki", szczególnie w części dotyczącej publikacji w monografiach i czasopismach. Nie wskazano bowiem rzetelnie współautorów i stopnia udziału w opracowaniu prac zespołowych. W dalszej części recenzent wskazał na brak dorobku habilitanta w bazach, miernikach i wskaźnikach cytowań.
Recenzent słusznie stwierdził, że chociaż są różne oceny tych wskaźników, baz itd., to jednak mają one swoje znaczenie w ocenie naukowej. Również wskazał na nieliczny i skromny dorobek habilitanta, są to zaledwie 22 publikacje, w tym aż 13 współautorskich, bez możliwości określenia wkładu osobistego habilitanta. Próbę wniesienia wkładu do wiedzy naukowej z zakresu nauk o bezpieczeństwie, w tym zarządzania kryzysowego, zważywszy na brak przyrostu wiedzy naukowej i jakichkolwiek śmiałych hipotez, ocenił negatywnie.
Po wystąpieniu prof. W. K., głos zabrał recenzent prof. A. G., który stwierdził w kwestii oceny monografii, że źle zarysowana sytuacja problemowa skutkuje źle określonym przedmiotem badań. W dalszej części wystąpienia powiedział, że "moja opinia jest na nie", a "resztę można doczytać w recenzji". Prof. A. G. wskazał na szereg zastrzeżeń co do zawartej w autoreferacie przez habilitanta działalności naukowo-dydaktycznej. Zwrócił uwagę, na brak danych o sumarycznym impact factor według listy Journal Citation Raeport (JCR) oraz liczbie cytowań i indeksie Hirscha (II-I) według bazy Web of Science (WOS). Brak też danych o cytowaniach dzieł kandydata w bazach Google Scholar i Publish or Perish.
Ocena osiągnięcia naukowego (monografii) pod względem metodologicznym pokrywa się z zastrzeżeniami zawartymi w recenzji prof. W. K., a więc brak odniesień do literatury przedmiotu badań. Wreszcie we wstępie brak wprowadzenia czytelnika w przyjętą przez Autora strukturę opisu wyniku badań. W dalszej części recenzent podkreślił, że Autor nie uzasadnia, a jedynie komunikuje, co jest przedmiotem jego badań. Wady przejawiają się przede wszystkim w braku korelacji pomiędzy: problemem badawczym a celami pracy, problemem ogólnym a problemami szczegółowymi, a hipotezą badawczą. Recenzent stwierdził, uogólniając, podniesione wątpliwości nie pozwalają na pozytywną ocenę dokonań poznawczych kandydata w ich metodologicznym aspekcie (s.7).
Ocena merytoryczna przedstawiona przez recenzenta prof. A. G. jest również bardzo szczegółowo uzasadniona. Każdy rozdział zostaje omówiony i wszelkie nieprawidłowości wyartykułowane. Dotyczą one min. błędów w tworzeniu i opisywaniu schematów w rozdziale 1, braku odnoszenia się w rozdziale do zadeklarowanego przedmiotu badań, przypisywanie błędnemu autorowi autorstwo wypowiedzi. Każdy rozdział i podrozdziały poddane zostały precyzyjnej ocenie przez recenzenta. Wszelkie nieprawidłowości zostały zaakcentowane. Recenzent stwierdził, że w zakończeniu autor powtarza część wniosków z treści pracy, wyraża wysoką samoocenę rzetelności badań. Zdaniem recenzenta kandydat ujawnia niezrozumienie roli hipotezy w procesie poznania naukowego i jej przekształcenia od wstępnej hipotezy roboczej przez kolejne wersje hipotez roboczych do formy wyjaśniającej hipotezy naukowej cechującej się wysokim poziomem uzasadnienia. Recenzent nie podzielił wysokiej samooceny wykonanych badań. Na podstawie tych wszystkich uwag, zdaniem recenzenta monografia, nie wnosi wkładu w rozwój nauki o bezpieczeństwie oraz wniósł o niedopuszczenie kandydata do dalszego postępowania habilitacyjnego.
Kolejnym recenzentem, zabierającym głos podczas posiedzenia komisji habilitacyjnej był prof. R. J.. Jego recenzja była pozytywna. Stwierdził, że podziela niektóre wnikliwe uwagi pozostałych recenzentów, ale w całokształcie uznaje, że problemy metodologiczne są zaprezentowane w stopniu wystarczającym, aby uznać dorobek habilitanta jako znaczący, dostrzegając ułomności, lecz nie na tyle, by dyskwalifikować część badawczą. W swojej recenzji prof. R. J., stwierdził, że w przedmiotowej monografii w sposób zadawalający zakreślono sytuację problemową oraz przedstawiono organizację procesu badawczego. Podsumowując, warstwę merytoryczną i metodologiczną "osiągnięcia naukowego" ocenił pozytywnie.
W sposób ogólny recenzent odniósł się do osiągnięć naukowo-badawczych, czyli dorobku publikacyjnego. Jego zdaniem wiele z tych pozycji ma charakter popularyzatorski i promujący naukę o bezpieczeństwie.
Kolejną ocenę przedstawił dr hab. M. J., który stwierdził, że swoją opinię pozytywną podtrzymuje. W swojej opinii nie odniósł się w sposób merytoryczny do osiągnięcia naukowego, a skupił się na aktywności zawodowej kandydata. W podsumowaniu swojej opinii stwierdził, pozytywnie oceniam osiągnięcia naukowe, w tym monografię, jak również pozostały dorobek dydaktyczno — organizacyjny i wniósł o dopuszczenie dra S. K. do dalszych etapów postępowania habilitacyjnego.
Następnym referującym w trakcie posiedzenia Komisji habilitacyjnej był członek komisji dr hab. B. M., który między innymi podkreślił, że - w jego ocenie zarówno dzieło przedłożone, mimo pewnych braków, zasługuje na pozytywną ocenę, jak i dorobek w dziedzinie organizacyjnej. Podkreślił kompetencje badawcze oraz zdolności do prowadzenia samodzielnej działalności naukowo-dydaktycznej, która jest potwierdzona dorobkiem naukowym. W swojej opinii odniósł się do osiągnięcia naukowego habilitanta, stwierdzając, że struktura monografii wydaje się logiczna, przejrzysta i odpowiada przyjętym celom badawczym (choć należy zwrócić uwagę na brak korelacji pomiędzy celem poznawczym a pragmatycznym). Pewien niedosyt budził brak krytycznej oceny literatury przedmiotu, dotychczasowych osiągnięć na przedmiotowym polu. Zauważył, że kandydat nie ustrzegł się w swojej pracy niedomagań, chwilami rozbieżności, niemniej jednak, nie ma to wymiaru, który dyskwalifikowałby całokształt. Efektem działalności naukowo-badawczej habilitanta są 3 monografie (w tym 1 współautor), 14 rozdziałów w monografiach (w tym 8 jako autor), 7 artykułów naukowych (w tym 2 jako autor). Zdaniem opiniującego podstawowy wymóg znacznego wkładu w rozwój dyscypliny nauki o bezpieczeństwie został spełniony.
Kolejną osobą przedstawiającą opinię była sekretarz komisji dr hab. Halina Świeboda, która całość dorobku w naukach o bezpieczeństwie oceniła pozytywnie. Pozytywną opinię wyraziła również w odniesieniu do doświadczeń dydaktyczno- organizacyjnych habilitanta. Oceniając dzieło przedłożone, stwierdziła, że habilitant, wprawdzie nie ustrzegł się błędów, jednak cel dzieła ze wszech miar praktyczny, dostarczył konceptualnego modelu zmian w strukturze oraz założeniach organizacyjnych dla centrów zarządzania kryzysowego na poziomie powiatów, spełnił więc wymagania dla powiększenia teorii w tym zakresie. Opiniująca stwierdziła, że przeważają zalety zarówno w odniesieniu do dzieła, jak i całego dorobku, pomimo braku dostępu do niektórych pozycji dorobku uzyskał "swoistą wartość dodaną", co zostało przedstawione i posiada cechy znaczącego wkładu do rozwoju nauki o bezpieczeństwie.
Sekretarz komisji stwierdziła, że należy w pełni pozytywnie ocenić dorobek dydaktyczny, organizacyjny i naukowy, choć jest on niestarannie udokumentowany i sprawiło wiele trudności, aby odnaleźć w zasobach Internetu by go potwierdzić. Jednak należy przyjąć, że dokonania naukowe i dydaktyczne kandydata mieszczą się w zakresie materialnym i formalnym nauk o bezpieczeństwie. Podniosła, iż kandydat nie ustrzegł się błędów i niedociągnięć w metodologii badań, ale nie są one dyskwalifikujące dzieło. Wymieniała wady i zalety monografii, a reasumując, stwierdziła, że zaprezentowany dorobek naukowy stanowi podstawę do ubiegania się o stopień doktora habilitowanego.
Ostatni głos zabrał przewodniczący - prof. dr hab. T. S., który między innymi stwierdził, że w - jego ocenie - zarówno dzieło przedłożone, jak i działalność dydaktyczna organizatorska i popularyzatorska spełnia warunki ubiegania się o stopień doktora habilitowanego. W swojej opinii oceniając dorobek z działalności naukowo-dydaktycznej podkreślił, że jest znaczący, ale częściowo trudy do zweryfikowania, ponieważ kandydat nie zawsze dookreślił swój wkład w poszczególnych osiągnięciach naukowych, w tym procentowy udział w publikacjach wieloautorskich. Przewodniczący wskazał, że nie znalazł też danych o osiągnięciach dra S. K. w bazie Web of Science. Przewodniczący nie dokonał oceny metodologicznej i merytorycznej osiągnięcia naukowego, tylko stwierdził, że mieści się w dziedzinie nauk społecznych i dyscyplinie "nauki o bezpieczeństwie ". Na końcu opinii uznał, że zaprezentowany przez habilitanta dorobek naukowy stanowi wystarczającą podstawę do ubiegania się o stopień doktora habilitowanego w dziedzinie "nauki społeczne" w dyscyplinie "nauki o bezpieczeństwie".
Po wystąpieniu prof. T. S. rozpoczęła się dyskusja. W głosowaniu wzięli udział wszyscy członkowie Komisji habilitacyjnej. Wynik głosowania jawnego był następujący: 2 osoby były przeciw, a 5 za zwróceniem się do Rady Dyscypliny Nauki o Bezpieczeństwie o przyznanie dr S. K. stopnia naukowego doktora habilitowanego w dziedzinie nauki społeczne w dyscyplinie nauki o bezpieczeństwie.
W dniu [...] października 2020 r. Rada Dyscypliny Nauki o Bezpieczeństwie Akademii Sztuki Wojennej po zapoznaniu się z treścią uchwały Komisji habilitacyjnej i protokołu oraz dyskusji nad recenzjami podjęła uchwałę nr [...], której przedmiotem było nadanie stopnia. Wniosek ten nie uzyskał bezwzględnej większości. Następnie pod głosowanie Rady poddany został wniosek o odmowie nadania stopnia doktora habilitowanego.
W uchwale nr [...] Rady Dyscypliny Nauki o Bezpieczeństwie Akademii Sztuki Wojennej z dnia [...] listopada 2020 r. odmówiono nadania kandydatowi stopnia doktora habilitowanego w dziedzinie nauk społecznych w dyscyplinie nauki o bezpieczeństwie. W uzasadnieniu uchwały przywołano twierdzenia zawarte w negatywnych i pozytywnych recenzjach i opiniach członków Komisji habilitacyjnej. Najważniejszą była konkluzja, iż brak jest przyrostu wiedzy naukowej i jakichkolwiek śmiałych hipotez koniecznych w pracy naukowej. Fakt ten stanowi o negatywnej ocenie próby wniesienia wkładu do wiedzy naukowej z zakresu nauk o bezpieczeństwie, w tym zarządzaniu kryzysowym. Rada Dyscypliny dostrzegła, że dorobek autorski jest na ogół poprawny merytorycznie i interesujący w warstwie opisowej, ale pozbawiony jest autorskiego wkładu w rozwój wiedzy naukowej. W związku z tym nie spełnia zasadniczego warunku, tj. znacznego wkładu w rozwój określonej dyscypliny, a zatem nie może stanowić podstawy do nadania stopnia naukowego doktora habilitowanego w dyscyplinie nauki o bezpieczeństwie.
S. K. wniósł odwołanie od ww. uchwały.
Rada Doskonałości Naukowej w decyzji z dnia [...] maja 2021 r. nr [...] stwierdziła, że Zespół [...] Nauk Społecznych RDN w dniu [...] maja 2021 r. po zapoznaniu się z recenzją sporządzoną w postępowaniu odwoławczym i pełną dokumentacją sprawy, w wyniku tajnego głosowania (TAK: 0, NIE: 27, WSTRZYMUJĄCE: 1), wyraził negatywną opinię w sprawie. Zespół uznał, że opinia rzeczoznawcy organu, kończy się jednoznacznie negatywną konkluzją, wykazującą, iż odwołanie nie zawiera argumentów formalnych, ani też merytorycznych, uzasadniających uchylenie zaskarżonej uchwały Rady Dyscypliny Nauki o Bezpieczeństwie Akademii Sztuki Wojennej z dnia [...] listopada 2020 r. odmawiającej nadania stopnia doktora habilitowanego w dziedzinie nauk społecznych w dyscyplinie nauki o bezpieczeństwie
Prezydium Rady Doskonałości Naukowej postanowiło odmówić poparcia przedmiotowego wniosku i podjęło uchwałę o odmowie poparcia odwołania dr. S. K. od uchwały nr [...] Rady Dyscypliny Nauki o Bezpieczeństwie Akademii Sztuki Wojennej z dnia [...] listopada 2020 r. odmawiającej nadania stopnia doktora habilitowanego w dziedzinie nauk społecznych w dyscyplinie nauki o bezpieczeństwie (wynik głosowania za przyjęciem odwołania: TAK: 0, NIE: 10, WSTRZYMUJĄCE: 0). Prezydium RDN utrzymało w mocy zaskarżoną uchwałę ww. Rady Dyscypliny.
Rada Doskonałości Naukowej stwierdziła, że w toku postępowania nie doszło do uchybień formalno-prawnych w postępowaniu Komisji oraz Rady Dyscypliny. Recenzje były wszechstronne i wnikliwe. Uzasadnienie uchwały Rady jest wystarczające, zaś oceny krytyczne osiągnięcia i dorobku naukowego są merytorycznie w pełni uzasadnione.
Główne osiągnięcie naukowe wskazane przez kandydata, nie spełnia wymogów art. 16 ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki i w konsekwencji nie stanowi znacznego wkładu w rozwój określonej dyscypliny naukowej. Zatem nie istnieją powody, dla których należałoby uchylić zaskarżoną uchwałę ww. Rady.
Recenzje sporządzone w ramach przedmiotowego postępowania habilitacyjnego były rzetelne, a prezentowane w nich oceny odpowiednio uzasadnione. Obowiązujące przepisy nie przewidują dyskusji kandydata z recenzentami. Organ stwierdził, że recenzja nie ma na celu ustalenia obiektywnego stanu faktycznego. Posiada walor subiektywny, zatem ta sama kwestia może zostać oceniona przez dwie osoby w różny sposób.
Ocena dorobku naukowego wynika z opinii recenzentów, które są podstawową częścią materiału dowodowego w postępowaniach o nadanie stopnia naukowego.
Negatywne oceny recenzentów nie mogą być zaprzeczane wyjaśnieniami kandydata do tytułu czy do stopnia. Samo postępowanie dowodowe przed CK ograniczone jest tylko do uzyskania opinii recenzentów CK. Organ przytoczył twierdzenie Sądu Najwyższego zawarte w wyroku z dnia 26 kwietnia 1996 r. (sygn. III ARN 86/195, OSNP 1996, nr 21/315), zgodnie z którym postępowanie przed Centralną Komisją nie stwarza kandydatowi do tytułu czy na stopień naukowy możliwości toczenia dyskusji na temat recenzji, czy też kwestionowania na drodze postępowania sądowego wystawionych w procedurze kwalifikacyjnej ocen, nawet jeśli zainteresowany jest najgłębiej przekonany, iż nie są one umotywowane, czy niesłuszne, czy krzywdzące. Niezasadne jest zatem podejmowanie przez kandydata polemiki z recenzentami co do walorów naukowych danego osiągnięcia.
Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 5 maja 2009 r., I OSK 531/08 stwierdził, że stwierdzenia strony, iż recenzenci "niesprawiedliwie" ocenili jego dorobek, że pominęli okoliczności przemawiające na jego korzyść, a uwypuklili elementy negatywne, nie stwarza możliwości toczenia dyskusji na ten temat. Nie może prowadzić do dyskwalifikowania, czy nawet kwestionowania na drodze postępowania sądowego wystawionych w procedurze kwalifikacyjnych ocen.
Kandydat wszczynając postępowanie, poddał ocenie swój dorobek przez środowisko naukowe, zatem powinien przyjąć taką, a nie inną jego ocenę. Postępowanie habilitacyjne jest aktem oceny kandydata przez recenzentów, komisję habilitacyjną i wreszcie uprawnioną radę naukową, a nie aktem sporu kandydata z recenzentami.
Komisja habilitacyjna podjęła uchwałę wyrażającą pozytywną opinię w sprawie nadania dr S. K. stopnia doktora habilitowanego w dziedzinie nauk społecznych w dyscyplinie nauki o bezpieczeństwie (5 głosów za, 2 głosy przeciw, głosów wstrzymujących się nie było) w oparciu o dwie recenzje negatywne i jedną pozytywną.
W dniu [...] października 2020 roku Rada Dyscypliny Nauki o Bezpieczeństwie Akademii Sztuki Wojennej po zapoznaniu się z treścią uchwały Komisji habilitacyjnej i protokołu oraz dyskusji na recenzjami podjęła uchwałę nr [...] w sprawie nadania dr S. K. stopnia doktora habilitowanego w dziedzinie nauk społecznych w dyscyplinie nauki o bezpieczeństwie. Za przyjęciem uchwały głosowało 5 członków, przeciw było 14 głosów, wstrzymało się 2 członków Rady.
W tej sytuacji na posiedzeniu Rady Dyscypliny w dniu [...] listopada 2020 r. przeprowadzono głosowanie w sprawie odmowy nadania stopnia doktora habilitowanego dr S. K. (uchwała nr [...] Rady Dyscypliny Nauki o Bezpieczeństwie Akademii Sztuki Wojennej z dnia [...] listopada 2020 r.). Wyniki głosowania to: za odmową nadania stopnia doktora habilitowanego głosowało 16 członków Rady Dyscypliny, przeciw 1, wstrzymał się 1 członek Rady.
S. K. odwołał się do Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów poprzez Radę Dyscypliny Nauki o Bezpieczeństwie Akademii Sztuki Wojennej. Rzeczoznawca powołany przez Radę Doskonałości Naukowej prof. J. B. stwierdził na podstawie posiadanych dokumentów: recenzji, opinii, uchwały komisji habilitacyjnej oraz uchwały Rady Dyscypliny Nauki o Bezpieczeństwie Akademii Sztuki Wojennej, że przeprowadzone w sprawie czynności odbywały się z poszanowaniem obowiązujących przepisów prawa. Wszystkie protokoły i uchwały zostały wykonane z największą starannością.
W odwołaniu S. K. zarzucił naruszenie prawa materialnego poprzez pozbawienie odwołującego się prawa do zaskarżenia orzeczeń i decyzji wydanych w I instancji. Zarzut ten, w ocenie organu, jest niezasadny, ponieważ dochowano wszelkich wymagań określonych w obowiązujących przepisach prawa.
Odnośnie zarzutu w postaci braku umieszczenia w uchwale obligatoryjnych elementów składowych decyzji, w tym między innymi braku pouczenia w uchwale nr [...] z dnia [...] października 2020 r., organ stwierdził, że zarzut ten jest również niezasadny. Zaskarżona uchwała nie jest dokumentem zamykającym proces rozpatrzenia wniosku S. K. i jako taka nie może stanowić podstawy do odwołania. Uchwała Rada Dyscypliny w swej treści wskazuje, że Rada Dyscypliny nie zatwierdziła wniosku Komisji habilitacyjnej. Formalnie zatem proces rozpatrywania wniosku S. K. wymagał ostatecznego rozstrzygnięcia poprzez decyzję Rady w sprawie odmowy nadania stopnia doktora habilitowanego. Dopiero uchwała Rady Dyscypliny nr [...] z dnia [...] listopada 2020 r. stanowiła decyzję zamykającą proces rozpatrywania omawianego wniosku i ten dokument po zarejestrowaniu został przekazany do wiadomości zainteresowanemu.
Organ podniósł, iż prawo do odwołania przysługuje jedynie od uchwały odmawiającej nadania stopnia. W konsekwencji w uchwale [...] prawidłowo nie zamieszczono pouczenia informującego o prawie do odwołania się.
Zdaniem organu również zarzut dotyczący naruszenia prawa procesowego nie ma uzasadnionych podstaw. Z trojga recenzentów, dwóch wydało ocenę negatywną, jeden pozytywną. Pozostali członkowie Komisji habilitacyjnej wyrazili swoje opinie, które nie mają takiej wagi jak recenzje. Recenzje mają charakter ekspercki i opracowane są przez uznane autorytety naukowe.
To Rada jest organem I stopnia podejmującym decyzję w sprawie nadania lub odmowy nadania stopnia naukowego. Komisja habilitacyjna na podstawie dokumentacji złożonej przez habilitanta, recenzji oraz przeprowadzonej dyskusji, przygotowuje swoją opinię będącą podstawą procedowania Rady. W przypadku rozbieżności między opinią komisji habilitacyjnej, a decyzją Rady to Rada winna dołożyć staranności, aby uzasadnić swoje inne stanowisko w sprawie.
Odnosząc się do zarzutu dotyczącego niewłaściwego uzasadnienia uchwały organ wskazał, że Kodeks postępowania administracyjnego zgodnie z art. 29 ust. 1 ustawy o stopniach naukowych stosuje się odpowiednio, co determinuje ograniczone możliwości stosowania przepisu określonego w art. 107 § 3 k.p.a. Rada Dyscypliny jest organem kolegialnym, rozstrzygnięcia podejmuje w głosowaniu tajnym, a zatem nie ma możliwości ustalenia powodów głosowania za treścią uchwały. Brak przedstawienia szczegółowych motywów podjęcia decyzji, z uwagi na specyfikę rozstrzygnięcia, nie może być uznany za naruszenie prawa. W postępowaniu przed Radą były zachowane podstawowe reguły proceduralne dotyczące postępowania wyjaśniającego w sprawach stopni naukowych.
Organ powołał się na wyrok Sądu Najwyższego z dnia 26 kwietnia 1996 r., sygn. akt III ARN 86/95, który stwierdził, iż decyzje podejmowane w tajnym głosowaniu w ogóle nie mogą być merytorycznie uzasadniane, bo niemożliwe jest dotarcie nie tylko do rzeczywistych intencji głosujących, ale przede wszystkim do tego, jak kto głosował. Właśnie tajność głosowania jest tu gwarancją wolności wyrażenia swego stanowiska i w takich przypadkach kontrola sądowa musi się ograniczyć do tego, czy zachowane były podstawowe reguły proceduralne.
Rozstrzygnięcie Rady jest uchwałą podejmowaną przez określone gremium i to w głosowaniu tajnym. Głosowanie jest przy tym tajne zarówno dla kandydata, jak i dla członków Komisji. Z tego powodu uzasadnienie decyzji musi cechować pewna ogólnikowość, gdyż zapadłe w omawianym trybie rozstrzygnięcie stanowi pewną wypadkową szeregu ocen i poglądów, niekoniecznie podzielanych w całości przez całe gremium.
Odnośnie zarzutu naruszenia prawa materialnego poprzez brak określenia poziomu naukowego habilitanta, organ wskazał, że podziela stanowisko wyrażone w opinii Rady Dyscypliny, która wskazuje jako podstawę działania rozporządzenie Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 1 września 2011 w sprawie kryteriów oceny osiągnięć osoby ubiegającej się o nadanie stopnia doktora habilitowanego. W związku z tym ww. zarzut jest niezasadny.
Niezasadny jest również zarzut o podpisaniu uchwały przez prof. M. W. zamiast przewodniczącego prof. R. S.. Przewodniczący Rady Dyscypliny prof. R. S. przebywał w tym czasie na zwolnieniu lekarskim i wówczas posiedzenie Rady prowadzi członek Rady wskazany przez przewodniczącego (zgodnie z procedurą zawartą w Regulaminie Rady Dyscypliny Nauki o Bezpieczeństwie § 12, pkt 2 w czasie nieobecności przewodniczącego Rady Dyscypliny posiedzenie Rady prowadzi wskazany przez niego członek Rady).
Rada Doskonałości Naukowej w oparciu o materiał dowodowy zgromadzony w sprawie stwierdziła, że odwołanie nie zawiera argumentów uzasadniających jego przyjęcie. Nie można stwierdzić żadnych uchybień formalnych w postępowaniu Rady w przedmiotowej sprawie.
Rada Doskonałości Naukowej postanowiła utrzymać w mocy zaskarżoną uchwałę nr [...] Rady Dyscypliny Nauki o Bezpieczeństwie Akademii Sztuki Wojennej z dnia [...] listopada 2020 r. odmawiającą nadania stopnia doktora habilitowanego w dziedzinie nauk społecznych w dyscyplinie nauki o bezpieczeństwie, której dotyczy odwołanie.
Organ stwierdził, iż decyzja Centralnej Komisji jest uchwałą podejmowaną przez określone gremium i to w głosowaniu tajnym. Głosowanie to jest przy tym tajne zarówno dla kandydata, jak i dla członków Komisji. Z tego powodu uzasadnienie decyzji musi cechować pewna ogólnikowość, gdyż zapadłe w omawianym trybie rozstrzygnięcie stanowi pewną wypadkową szeregu ocen i poglądów, niekoniecznie podzielanych w całości przez całe gremium. W orzecznictwie NSA wielokrotnie wskazywano, że uzasadnienie decyzji Centralnej Komisji nie może być wyczerpujące i nie musi ściśle odpowiadać wymogom art. 107 § 3 k.p.a.
Powodów rozstrzygnięcia podjętego w trybie tajnego głosowania nie da się przedstawić w formie uzasadnienia, o jakim mowa w art. 107 § 3 k.p.a., a tym samym ograniczenie uzasadnienia nie stanowi naruszenia tego przepisu postępowania. Decyzja posiada oparcie w znajdującym się w aktach sprawy materiale dowodowym.
S. K. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Rady Doskonałości Naukowej z dnia [...] maja 2021 r. [...].
Skarżący zarzucił wydanej decyzji naruszenie przepisów postępowania, mogące mieć znaczny wpływ na treść decyzji:
- art. 107 § 1 k.p.a. poprzez błędne pouczenie skarżącego co do podmiotu, za pośrednictwem którego skarżący może wnieść skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego,
- naruszenie przepisów postępowania przez dr hab. M. W., który podpisując w zastępstwie uchwałę nr [...], był w tym czasie i jest nadal członkiem Rady Doskonałości Naukowej, co z kolei nasuwa znaczne wątpliwości, co do jego obiektywizmu,
- superrecenzent - prof. G. S., jak i prof. W. K. i prof. A. G. byli pracownikami [...], a obecnie [...], zatem istnieje wątpliwość co do obiektywizmu superrecenzenta, opracowującego recenzję na potrzeby Rady Doskonałości Naukowej.
Skarżący zarzucił również obrazę przepisów prawa materialnego:
- art. 18a ust. 11 ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki:
a) w kwestii pominięcia przez Komisję habilitacyjną podjęcia uchwały zawierającej opinię w sprawie nadania lub odmowy nadania stopnia doktora habilitowanego, (Komisja habilitacyjna przedstawiła jedynie radzie jednostki protokół z posiedzenia Komisji z dnia [...] września 2020 r.,
b) art. 18a ust. 11 ww. ustawy w kwestii określenia ilości uchwał, które ma podejmować rada jednostki o nadaniu lub odmowie nadania stopnia doktora habilitowanego.
Zdaniem skarżącego z uwagi na zaistniały w sprawie stan faktyczny, charakteryzujący się popełnieniem wielu błędów formalnych i merytorycznych przez organy jednostki organizacyjnej, jak i przez Radę Doskonałości Naukowej, wskazanym jest uchylenie zaskarżonej decyzji oraz utrzymanych nią w mocy obu uchwał.
Sąd winien również zobligować Radę Doskonałości Naukowej do wskazania nowego podmiotu, który kontynuowałby postępowanie w sprawie nadania stopnia doktora habilitowanego.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał twierdzenia zawarte w uzasadnieniu przedmiotowej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137) oraz art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej.
W myśl art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Oznacza to, że w ramach kontroli zaskarżonego aktu Sąd jest obowiązany do badania jego zgodności z prawem w pełnym zakresie, nie ograniczając się do zarzutów skargi.
Uwzględniając powyższe, Sąd uznał, że istnieją podstawy do wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego, jednak z powodów innych aniżeli podniesione w skardze. Sąd stwierdził bowiem, że zachodzą przesłanki do uchylenia zaskarżonej decyzji z powodu naruszenia przepisów postępowania administracyjnego.
Zaskarżona decyzja została wydana na podstawie przepisów ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych (...), która ma w tej sprawie zastosowanie na podstawie art. 179 ust. 2 ustawy z dnia 3 lipca 2018 r. - Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce. Dodać należy, iż w myśl art. 189 ust. 4 ustawy Przepisy wprowadzające (...) z dniem 31 grudnia 2020 r. znosi się Centralną Komisję do Spraw Stopni i Tytułów, a z dniem 1 stycznia 2021 r. Rada Doskonałości Naukowej wstępuje w prawa Centralnej Komisji zgodnie z art. 179 ust. 10 Przepisów wprowadzających.
Przepis art. 35 ustawy o stopniach naukowych (...) stanowi, że Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów działa na posiedzeniach plenarnych lub przez swoje organy (ust. 1). Kompetencje organów Komisji i tryb ich działania określa uchwalony przez nią statut (ust. 5). Z treści art. 35 ust. 3 i 4 ustawy o stopniach naukowych (...) wynika, że zarówno działania Komisji in plenum, jak i działania wymienionych w art. 35 ust. 2 jej organów kolegialnych mają postać uchwał, również wówczas, gdy zawierają rozstrzygnięcia o charakterze decyzyjnym. Charakter decyzji administracyjnej ma niewątpliwie uchwała Centralnej Komisji w sprawie odmowy nadania stopnia naukowego doktora habilitowanego, o której mowa w art. 35 ust. 3 ustawy o stopniach naukowych (...). Ze Statutu Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów wynika, że sprawy dotyczące nadawania stopni naukowych i tytułu naukowego należą do kompetencji Prezydium Komisji (§ 8 pkt 2 lit. a Statutu).
Uchwale Prezydium Rady Doskonałości Naukowej podjętej na posiedzeniu tego organu w dniu [...] maja 2021 r., odbytym w formie wideokonferencji (protokół nr [...]), nadano formę decyzji z tej samej daty. Decyzja ta jest przedmiotem skargi. Do decyzji tej mają zatem zastosowanie przepisy art. 189 ust. 1a i 1b ustawy Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce.
Zgodnie z art. 189 ust. 1a ustawy Przepisy wprowadzające (...) posiedzenia prezydium Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów i jej sekcji mogą być przeprowadzane przy użyciu środków komunikacji elektronicznej, zapewniających w szczególności: 1) transmisję posiedzenia w czasie rzeczywistym między jego uczestnikami, 2) wielostronną komunikację w czasie rzeczywistym, w ramach której uczestnicy posiedzenia mogą wypowiadać się w jego toku - z zachowaniem niezbędnych zasad bezpieczeństwa.
Natomiast w myśl art. 189 ust. 1b ustawy Przepisy wprowadzające (...), uchwały podjęte w trakcie posiedzenia przeprowadzonego w sposób, o którym mowa w ust. 1a, podpisuje przewodniczący Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów, a w przypadku jego nieobecności - sekretarz Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów.
Z protokołu posiedzenia Prezydium Centralnej Komisji z dnia [...] maja 2021 r. znajdującego się w aktach administracyjnych wynika, że w posiedzeniu i głosowaniu w sprawie odwołania od uchwały Rady Dyscypliny Nauki o Bezpieczeństwie Akademii Sztuki Wojennej z dnia [...] listopada 2020 r. brał udział (był obecny) Przewodniczący Rady Doskonałości Naukowej prof. G. W. Prezydium obradowało, jak wynika z protokołu, w składzie 12 osób, oddano zaś 10 głosów: za - 0 głosów, przeciw - 10 głosów, wstrzymujących się - 0 głosy.
Zaskarżona decyzja z dnia [...] maja 2021 r. nie została jednak podpisana przez Przewodniczącego, lecz przez Sekretarza Centralnej Komisji - prof. dr. hab. B. S., a zatem z naruszeniem powołanego wyżej przepisu art. 189 ust. 1b ustawy Przepisy wprowadzające (...) w związku z art. 107 § 1 pkt 8 k.p.a.
Powyższe uchybienie skutkowało uchyleniem zaskarżonej decyzji. Wobec stwierdzonego istotnego uchybienia przepisom postępowania, za przedwczesne należało uznać odnoszenie się do zarzutów skargi.
Mając na względzie powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. orzekł w jak w sentencji.