II SA/Wa 3317/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSkarżący M. K. zaskarżył decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, która odmówiła wyłączenia stosowania wobec niego przepisów ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy, ograniczających świadczenia z uwagi na służbę na rzecz totalitarnego państwa. Minister uznał, że okres służby na rzecz totalitarnego państwa (3 lata, 8 miesięcy i 16 dni) nie był krótkotrwały w ujęciu bezwzględnym i że skarżący nie spełniał przesłanek do wyłączenia stosowania przepisów. Skarżący argumentował, że okres ten był krótkotrwały w porównaniu do całego jego stażu służby (30 lat, 5 miesięcy i 16 dni) i że nie angażował się bezpośrednio w działania aparatu represji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że okres służby na rzecz totalitarnego państwa był krótkotrwały w ujęciu proporcjonalnym do całego stażu służby. Sąd podkreślił, że organ nie dokonał pełnej i wnikliwej analizy wszystkich okoliczności sprawy pod kątem zastosowania art. 8a ustawy, naruszając przepisy KPA, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd wskazał, że organ powinien wyczerpująco ocenić, czy sprawa skarżącego stanowi szczególnie uzasadniony przypadek, uwzględniając zarówno kryterium krótkotrwałości służby przed 1990 r., jak i rzetelność wykonywania obowiązków po 1989 r., w tym z narażeniem zdrowia i życia.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja pojęcia "krótkotrwałej służby" na rzecz państwa totalitarnego w kontekście ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy, a także obowiązki organów w zakresie oceny "szczególnie uzasadnionych przypadków" oraz kontroli sądowej decyzji uznaniowych.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji byłego funkcjonariusza służb PRL i jego prawa do świadczeń emerytalnych. Kluczowa jest indywidualna ocena każdego przypadku.
Zagadnienia prawne (3)
Czy okres służby na rzecz totalitarnego państwa, wynoszący 3 lata, 8 miesięcy i 16 dni, może być uznany za "krótkotrwałą służbę" w rozumieniu art. 8a ust. 1 pkt 1 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy, w kontekście całego 30-letniego stażu służby?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, w ujęciu proporcjonalnym do całego okresu służby, okres ten należy uznać za krótkotrwały.
Uzasadnienie
Sąd ocenił okres służby na rzecz totalitarnego państwa jako krótkotrwały, biorąc pod uwagę jego proporcję do całkowitego stażu służby skarżącego (ok. 12,1%).
Czy organ administracji publicznej (Minister SWiA) dokonał wyczerpującej analizy wszystkich okoliczności sprawy przy ocenie, czy przypadek skarżącego jest "szczególnie uzasadniony" w rozumieniu art. 8a ust. 1 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organ naruszył przepisy KPA, nie dokonując pełnej i wnikliwej analizy, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że organ nie rozważył wszystkich istotnych okoliczności, w tym argumentów skarżącego dotyczących charakteru wykonywanych czynności i braku bezpośredniego zaangażowania w działania aparatu represji, co skutkowało dowolnością decyzji.
Jak należy interpretować przesłankę "szczególnie uzasadnionych przypadków" w kontekście art. 8a ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy, uwzględniając kryteria krótkotrwałej służby przed 1990 r. i rzetelności służby po 1989 r.?
Odpowiedź sądu
Przesłanka ta wymaga wszechstronnego zbadania sprawy, a kryteria z pkt 1 i 2 art. 8a ust. 1 powinny być oceniane przez pryzmat tej ogólnej przesłanki, ułatwiając obalenie domniemania służby na rzecz państwa totalitarnego.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na orzecznictwo NSA wskazujące, że brak spełnienia jednego z kryteriów nie wyłącza możliwości uznania przypadku za szczególnie uzasadniony, jeśli nie można przypisać funkcjonariuszowi konkretnych działań godzących w wolności obywatelskie.
Przepisy (11)
Główne
ustawa o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy art. 8a § 1
Ustawa o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin
Minister właściwy do spraw wewnętrznych, w drodze decyzji, w szczególnie uzasadnionych przypadkach, może wyłączyć stosowanie art. 15c, art. 22a i art. 24a w stosunku do osób pełniących służbę, o której mowa w art. 13b, ze względu na: 1) krótkotrwałą służbę przed dniem 31 lipca 1990 r. oraz 2) rzetelne wykonywanie zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r., w szczególności z narażeniem zdrowia i życia.
P.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia zaskarżonej decyzji.
Pomocnicze
ustawa o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy art. 13b
Ustawa o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin
Służba na rzecz totalitarnego państwa.
ustawa o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy art. 15c
Ustawa o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin
ustawa o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy art. 22a
Ustawa o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin
ustawa o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy art. 24a
Ustawa o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin
ustawa o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy art. 8a § 2
Ustawa o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin
Do osób, o których mowa w ust. 1, stosuje się odpowiednio przepisy art. 15, art. 22 i art. 24.
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Stosowana w sprawach nieuregulowanych w ustawie o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy.
k.p.a.
Kodeks postępowania administracyjnego
Stosowany w sprawach nieuregulowanych w ustawie o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy; naruszenie art. 7, 77 § 1, 80 k.p.a. przez organ.
P.p.s.a. art. 106 § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Reguluje możliwość przeprowadzenia dowodu uzupełniającego przez sąd.
P.p.s.a. art. 107 § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Wymogi dotyczące uzasadnienia decyzji.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Okres służby na rzecz totalitarnego państwa był krótkotrwały w ujęciu proporcjonalnym do całego stażu służby. • Organ nie dokonał wyczerpującej analizy wszystkich okoliczności sprawy. • Skarżący nie wykazywał bezpośredniego zaangażowania w działania aparatu represji.
Odrzucone argumenty
Argumentacja Ministra, że okres służby na rzecz totalitarnego państwa nie był krótkotrwały w ujęciu bezwzględnym. • Argumentacja Ministra, że skarżący nie spełniał przesłanek do wyłączenia stosowania przepisów.
Godne uwagi sformułowania
"krótkotrwałość musi być każdorazowo oceniana indywidualnie, wszelako z zastrzeżeniem, że winna być ona rozpatrywana przede wszystkim w ujęciu bezwzględnym, jako długość okresu służby na rzecz totalitarnego państwa" • "rzetelne wykonywanie obowiązków służbowych oznacza ich realizację na najwyższym poziomie, w sposób nie budzący żadnych wątpliwości ani pod kątem jakościowym, ani z punktu widzenia moralności i honoru funkcjonariusza służb publicznych" • "ustawodawca nie wskazał trzech odrębnych przesłanek określającej treść normy materialnoprawnej podlegającej zastosowaniu, lecz jedną przesłankę ≫szczególnie uzasadnionych przypadków≪, którą należy rozważać z uwzględnieniem kryteriów krótkotrwałej służby przed dniem 31 lipca 1990 r. oraz rzetelnego wykonywania zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r., w szczególności z narażeniem zdrowia i życia" • "całkowity okres pełnionej przez wnioskodawcę służby wynosi 30 lat, 5 miesięcy i 16 dni. Natomiast służba pełniona przez niego na rzecz totalitarnego państwa to okres 3 lat, 8 miesięcy oraz 16 dni, co stanowi ok. 12,1% ogółu służby. W ocenie Ministra ponad trzyipółletni czas realizacji obowiązków służbowych nie ma charakteru tymczasowego, doraźnego czy epizodycznego" • "Sąd oceny dokonanej przez organ nie podziela. […]
Skład orzekający
Andrzej Kołodziej
przewodniczący
Iwona Maciejuk
sprawozdawca
Joanna Kube
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia \"krótkotrwałej służby\" na rzecz państwa totalitarnego w kontekście ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy, a także obowiązki organów w zakresie oceny \"szczególnie uzasadnionych przypadków\" oraz kontroli sądowej decyzji uznaniowych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji byłego funkcjonariusza służb PRL i jego prawa do świadczeń emerytalnych. Kluczowa jest indywidualna ocena każdego przypadku.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy trudnej materii służby w PRL i jej wpływu na świadczenia emerytalne, co jest tematem budzącym zainteresowanie i dyskusję. Sądowa interpretacja pojęcia "krótkotrwałości" służby w kontekście całego stażu pracy jest istotna praktycznie.
“Czy 3 lata służby w PRL to "krótkotrwała służba"? Sąd administracyjny wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.