II SA/Wa 330/24

II SA/Wa 330/24 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2024-11-19
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-03-11
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Iwona Maciejuk /sprawozdawca/
Karolina Kisielewicz-Sierakowska
Łukasz Krzycki /przewodniczący/
Symbol z opisem
6219 Inne o symbolu podstawowym 621
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 7, art. 75 par. 1, art. 77 par 1, art. 78 par. 1, art. 80 par. 1, art. 107 par. 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Dz.U. 2023 poz 725
art. 21 ust. 3 pkt 5
Ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Łukasz Krzycki, Sędzia WSA Iwona Maciejuk (spr.), Sędzia WSA Karolina Kisielewicz-Sierakowska, Protokolant specjalista Joanna Głowala po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 listopada 2024 r. sprawy ze skargi A. C. na uchwałę Zarządu Dzielnicy [...] z dnia [...] kwietnia 2023 r. nr [...] w przedmiocie pomocy mieszkaniowej oddala skargę.
Uzasadnienie
Zarząd Dzielnicy [...] uchwałą z [...] kwietnia 2023 r. nr [...] uchylił kwalifikację udzieloną S. C. i A. C. na podstawie uchwały nr [...] Zarządu Dzielnicy [...] z dnia [...].07.2019 r. w sprawie rozpatrzenia wniosku o zawarcie umowy najmu lokalu mieszkalnego na czas nieoznaczony.
W podstawie prawnej powołano § 6 ust. 1 pkt 2, § 45 pkt 5 i § 50 ust. 1 Statutu Dzielnicy [...], stanowiącego załącznik nr 7 do uchwały nr LXX/2182/2010 Rady m.st. Warszawy z 14 stycznia 2010 r. w sprawie nadania statutów dzielnicom m.st. Warszawy (Dz.Urz.Woj.Maz. z 2022 r., poz. 9305), § 6 pkt 8 uchwały nr XLVI/1422/2008 Rady m.st. Warszawy z 18 grudnia 2008 r. w sprawie przekazania dzielnicom m.st. Warszawy do wykonywania niektórych zadań i kompetencji m.st Warszawy (Dz.U. Woj. Maz. z 2016 r. poz. 6725) oraz § 35 ust. 1, § 36 ust. 1 pkt 2 w zw. z § 42 ust. 1 uchwały nr XXIII/669/2019 Rady m.st. Warszawy z 5 grudnia 2019 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu m.st. Warszawy (Dz.Urz.Woj. Maz. z 2019 r. poz. 14836 i z 2022 r. poz. 3530 i 4666).
Zarząd Dzielnicy w uzasadnieniu ww. uchwały z dnia [...] kwietnia 2023 r. wskazał, że na posiedzeniu w dniu [...].07.2019 r. uchwałą nr [...] rozstrzygnął o zakwalifikowaniu i umieszczeniu na liście osób oczekujących na najem lokalu A. i S. (małżonków) C., zam. w tym. pom. nr [...] przy ul. [...] w [...] zgodnie z § 24 ust 1, § 4 w zw. z § 5 ust. 2 pkt 5 uchwały nr LVIII/1751/2009 Rady m.st. Warszawy z dnia 09.07.2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu m.st. Warszawy oraz § 4 ust. 1 uchwały nr XXXIV/816/2012 Rady m.st. Warszawy z dnia 29 marca 2012 r. w sprawie zasad gospodarowania i wynajmowania tymczasowych pomieszczeń.
W ramach realizacji prawomocnego wyroku orzekającego eksmisję bez prawa do lokalu socjalnego z lokalu nr [...] przy ul. [...] w [...], w związku z wystąpieniem Komornika Sądowego A. i S. C. zostało zabezpieczone tymczasowe pomieszczenie nr [...] przy ul. [...]. Zainteresowani wystąpili z wnioskiem o najem zajmowanego tymczasowego pomieszczenia jako lokalu socjalnego, a następnie zmienili wnioskowanie na najem lokalu z umową na czas nieoznaczony, jednakże, z uwagi na toczące się postępowanie administracyjne w związku ze zgłoszeniem roszczeń dawnych właścicieli względem nieruchomości przy ul. [...] w [...], należało skierować A. i S. C. do najmu innego lokalu.
W ramach realizacji sprawy, wnioskodawcy otrzymali propozycję obejrzenia lokalu nr [...] położonego przy ul. [...] w [...], składającego się z 2 izb, o powierzchni użytkowej 36,00 m2, w tym mieszkalnej 15,58 m2, wyposażonego w instalację elektryczną, wodną, kanalizacyjną, gazową, ciepłej wody, centralnego ogrzewania na przyjęcie, którego wyrazili zgodę. Zgodnie z § 42. ust 1 pkt 2 uchwały nr XXIII/669/2019 Rady m.st. Warszawy z dnia 5 grudnia 2019 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy wystąpiono do zainteresowanych o złożenie niezbędnych dokumentów. Dokumenty zostały złożone, wynika z nich, iż dochód miesięczny dla 2 osobowego gospodarstwa wnioskodawców, za okres listopad 2022 r., grudzień 2022 r., styczeń 2023 r. wynosi 4617,16 zł – nie spełnione jest więc kryterium dochodowe uprawniające do uzyskania pomocy mieszkaniowej z mieszkaniowego zasobu [...]. Zgodnie z § 5 ust. 1. ww. uchwały łączny dochód uprawniający do uzyskania pomocy mieszkaniowej nie może przekraczać iloczynu wartości, o której mowa w art. 7a ust. 1 pkt 2 ustawy o finansowym wsparciu oraz odpowiedniej wartości procentowej, o której mowa w ust. 2, tj. 50%. W przypadku obliczania dochodu uprawniającego do oddania w najem lokalu na czas nieoznaczony - dochód nie może przekroczyć kwoty 4243,13 zł dla rodziny 2 osobowej miesięcznie. Niniejsza uchwała postanawia, o uchyleniu kwalifikacji do udzielenia pomocy mieszkaniowej A. i S. C., zam. w tymczasowym pomieszczeniu nr [...] przy ul. [...] w [...], przyznanej uchwałą nr [...] Zarządu Dzielnicy [...] z dnia [...].07.7019 r.
Uchwała Zarządu Dzielnicy [...] z dnia [...] kwietnia 2023 r. nr [...] stała się przedmiotem skargi A. C. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżąca wniosła o stwierdzenie nieważności uchwały zarzucając naruszenie art. 7 art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 78 § 1, art. 80 § 1 i art 107 § 3 ustawy Kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez niewyjaśnienie okoliczności faktycznych istotnych dla prawidłowego rozpoznania sprawy oraz dowolną ocenę zebranego materiału dowodowego, polegającego na tym, że nie przesłuchano skarżących. W uzasadnieniu wskazała, że Zarząd Dzielnicy w skarżonej uchwale nie wziął pod uwagę art. 7 ust. 4 uchwały nr XXIII/669/2019 Rady m.st. Warszawy z dnia 5 grudnia 2019 r., która stwierdza, że jeśli wnioskodawca w związku z warunkami mieszkaniowymi znajduje się w wyjątkowo trudnej sytuacji zdrowotnej, rodzinnej lub społecznej i byłoby to zgodne z zasadami współżycia społecznego, zarząd dzielnicy na podstawie analizy i oceny sytuacji życiowej i majątkowej wnioskodawcy może postanowić o zwolnieniu z warunków, o których mowa w ust. 1, czyli warunków dotyczących kryterium metrażowego. Zarząd jednak nie podjął nawet próby wnikliwego przeanalizowania warunków mieszkaniowych i sytuacji życiowej skarżącej, tym samym dopuszczając się rażącego zaniedbania swoich obowiązków i naruszył prawa skarżącej podejmując skarżoną uchwałę. Skarżąca podniosła, że orzecznictwo sądowe nie dopuszcza odmowy przyznania lokalu socjalnego z przyczyn innych niż nie spełnianie kryterium dochodowego i tytułu najmu do innego lokalu (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 22 stycznia 2008 r. sygn. akt IV SA/Wr 541/07). Warunki przyznawania lokali socjalnych określa ustawa o ochronie praw lokatorów z dnia 21 czerwca 2001 r. w której w art. 23 ust. 2 ustalone są jedynie dwa kryteria udzielania pomocy mieszkaniowej w postaci najmu socjalnego: brak tytułu prawnego do innego lokalu i spełnianie kryterium dochodowego. Wprowadzanie przez Zarząd Dzielnicy innych wymogów i kryteriów jest więc niezgodne z ww. zapisem ustawy. Obowiązkiem Gminy, wynikającym wprost z art. 75 Konstytucji RP jest zapewnienie realizacji potrzeb mieszkaniowych, czego Zarząd Dzielnicy odmawia, nie uznając prawa skarżącej do starania się o lokal z zasobu mieszkaniowego [...]. Prawo lokalne ustanowione uchwałą nr XXlIl/669/2019 Rady m.st. Warszawy z dnia 5 grudnia 2019 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy musi pozostawać w zgodzie z Konstytucją RP i wywodzić się z ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i zmianach kodeksu cywilnego. Nie można stosować procedur krzywdzących dla obywatela przez odmowę zaspokojenia uzasadnionych i chronionych prawem potrzeb mieszkaniowych.
Zarząd Dzielnicy [...] w odpowiedzi na skargę wniósł o jej odrzucenie, względnie oddalenie. Organ w uzasadnieniu wskazał, że zaskarżoną uchwałę doręczono skarżącej w dniu [...] kwietnia 2023 r. A. C. nie zgadzając się ze stanowiskiem Zarządu Dzielnicy [...] wniosła skargę na ww. uchwałę w dniu [...] lutego 2024 r., tj. w terminie przekraczającym 30 dni od dnia doręczenia skarżącej rozstrzygnięcia w sprawie. Organ podniósł, iż powołany przez skarżącą wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 22 stycznia 2008 r. IV SA/Wr.541/07 nie ma zastosowania w niniejszym stanie faktycznym i prawnym z uwagi na zmianę w 2019 r. przepisów prawa miejscowego oraz ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego. Ponadto, skarżąca przekroczyła kwotę kryterium dochodowego, które obowiązywało w dacie podjęcia skarżonej uchwały. Zarząd Dzielnicy nie wprowadził żadnych innych wymogów, kryteriów niż te, które zostały wprowadzone prawem miejscowym. Zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy "Rada gminy uchwala [...] zasady wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu gminy, w tym zasady i kryteria wynajmowania lokali, których najem jest związany ze stosunkiem pracy, jeżeli w mieszkaniowym zasobie gminy wydzielono lokale przeznaczone na ten cel", a Zarząd Dzielnicy podczas rozpatrywania wniosku o najem lokalu mieszkalnego kieruje się przepisami uchwały Rady [...] regulującej zasady wynajmowania i zamiany lokali Miasta w ramach pomocy mieszkaniowej, dążąc do racjonalnego wykorzystania mieszkaniowego zasobu w celu udzielenia członkom wspólnoty samorządowej Miasta pomocy mieszkaniowej, odpowiednio do § 3 uchwały nr XXI11/669/2019 Rady m.st. Warszawy oraz innych obowiązujących przepisów, w tym art. 7. K.p.a.: "W toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli.".
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 1267), oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935), zwanej dalej p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta, w myśl art. 3 § 2 pkt 6 p.p.s.a., obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na akty organów samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej.
W myśl art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść́ skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności (§ 2).
Zaskarżona uchwała stanowi akt, o jakim mowa w art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2023 r. poz. 40, ze zm.). Zgodnie z ww. przepisem każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem, podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego.
Wskazać należy jednocześnie, że Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 21 lipca 2008 r., sygn. akt I OPS 4/08 (orzeczenia.nsa.gov.pl) określił, iż uchwała Zarządu Dzielnicy w przedmiocie zakwalifikowania i umieszczenia na liście osób oczekujących na najem lokalu z mieszkaniowego zasobu gminy, jest innym niż prawo miejscowe aktem z zakresu administracji publicznej, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 6 p.p.s.a. NSA stwierdził ponadto, że jest to rozstrzygnięcie indywidualne, gdyż rozstrzyga, czy określonej osobie może być udzielona pomoc w zakresie zaspokojenia jej potrzeb lokalowych z wykorzystaniem lokali znajdujących się w mieszkaniowym zasobie gminy. Jakkolwiek powyższy pogląd został wyrażony przez NSA na podstawie przepisów uprzednio obowiązującej uchwały Rady m.st. Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. nr LVIII/1751/2009 w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy (Dz. Urz. Woj. Maz. Nr 132, poz. 3937 ze zm.), to jednak zachowuje aktualność na gruncie niniejszej sprawy.
Podjęta w niniejszej sprawie przez Zarząd Dzielnicy [...] uchwała z dnia [...] kwietnia 2023 r. o uchyleniu kwalifikacji udzielonej A. C. i S. C. uchwałą nr [...] z dnia [...] lipca 2019 r. w sprawie rozpatrzenia wniosku o zawarcie umowy najmu lokalu mieszkalnego na czas nieoznaczony, stanowi akt z zakresu administracji publicznej, nie jest to rozstrzygnięcie sprawy o cywilnym charakterze, ma charakter administracyjnoprawny i podlega kontroli sądu administracyjnego pod względem zgodności z prawem.
Do zaskarżenia tego typu aktów zastosowanie ma art. 53 § 2a P.p.s.a., który stanowi, że w przypadku innych aktów, jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi i nie stanowi inaczej, skargę można wnieść w każdym czasie bez konieczności wzywania organu do usunięcia naruszenia prawa.
Zaskarżona uchwała jest aktem, który może być zaskarżony w każdym czasie, bez konieczności wzywania organu do usunięcia naruszenia prawa. Skarga jest zatem dopuszczalna, nie ma podstaw do jej odrzucenia.
Zgodnie z art. 147 § 1 P.p.s.a., sąd uwzględniając skargę̨ na uchwałę̨ lub akt,
o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, stwierdza nieważność́ tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności.
W świetle powyższego, wojewódzki sąd administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną uchwałę z punktu widzenia zgodności z prawem według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania rozstrzygnięcia. Podkreślić należy, że chodzi o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej, dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności.
Skarga oceniana w świetle powyższych kryteriów nie podlegała uwzględnieniu.
Podstawę prawną zaskarżonej uchwały stanowiły przepisy uchwały
nr XXIII/669/2019 Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 5 grudnia 2019 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy (Dz. Urz. Woj. Maz. z 2019 r., poz. 14836).
Uchwała ta wydana została na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 2 i ust. 3 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. z 2019 r. poz. 1182 ze zm.). Zgodnie z art. 4 ust. 1 tej ustawy tworzenie warunków do zaspokajania potrzeb mieszkaniowych wspólnoty samorządowej należy do zadań własnych gminy. W celu realizacji zadań, o których mowa w art. 4 ustawy, gmina może tworzyć i posiadać zasób mieszkaniowy (art. 20 ust. 1 ustawy). Ustawa nie określa materialnoprawnych przesłanek zakwalifikowania do kategorii osób oczekujących na zawarcie umowy najmu lokalu mieszkalnego z zasobów mieszkaniowych gminy, pozostawiając na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy radzie gminy kompetencję do ustalenia zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu gminy. Z art. 21 ust. 3 pkt 5 ww. ustawy wynika, że zasady wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu gminy powinny określać́ tryb rozpatrywania i załatwiania wniosków o najem lokali zawierany na czas nieoznaczony i o najem lokali socjalnych oraz sposób poddania tych spraw kontroli społecznej.
W niniejszej sprawie Zarząd Dzielnicy zaskarżoną uchwałą uchylił kwalifikację udzieloną skarżącej i S. C. na podstawie uchwały nr [...] z dnia [...].07.2019 r. Uchwałą z [...].07.2019 r. Zarząd Dzielnicy [...] rozstrzygnął o zakwalifikowaniu i umieszczeniu A. i S. C. na liście osób oczekujących na najem lokalu mieszkalnego – wynajem zajmowanego tymczasowego pomieszczenia nr [...] przy ul. [...] w [...] jako lokalu mieszkalnego z umową na czas nieoznaczony. W uchwale tej dokonano jednocześnie zmiany przeznaczenia tego tymczasowego pomieszczenia na lokal mieszkalny z umową na czas nieoznaczony. W uchwale z [...].07.2019 r. wskazano jednocześnie, że lokal nr [...] przy ul. [...] w [...] składa się z 1 pokoju, kuchni, łazienki i wc, o powierzchni użytkowej 28,98 m2, w tym powierzchni mieszkalnej 15,80 m2. Powierzchnia mieszkalna na osobę przy zamieszkiwaniu 2 osób wynosi 7,90 m2. Oczynszowane są 2 osoby, miesięczny przypis lokalu wynosi 159,52 zł. - zainteresowani opłacają lokal na bieżąco. W wymienionej uchwale z 2019 r. wskazano, że A. C. pracuje na umowy zlecenia. S. C. pracuje na pełen etat. Posiada orzeczenie o stopniu niepełnosprawności stopnia umiarkowanego. Miesięczne dochody dwuosobowego gospodarstwa domowego z okresu 6 miesięcy przed złożeniem wniosku wynoszą 1538,35 zł. Wnioskodawcy przekroczyli kryterium niedostatku, również powiększone o 30%, które wynosi obecnie 1430,00 zł. (1100,00 zł. + 30%), ale jednocześnie nie przekroczyli minimum dochodowego, które wynosi obecnie 1760,00 zł. Dla gospodarstwa wieloosobowego. Dlatego zakwalifikowano wnioskodawców na listę osób oczekujących na najem lokalu z mieszkaniowego zasobu [...] Dzielnicy [...].
Z akt sprawy wynika, że uchwałą z dnia [...] stycznia 2021 r. nr [...] Zarząd Dzielnicy [...] zmienił kwalifikację udzieloną uchwałą nr [...] na kwalifikację do udzielenia pomocy mieszkaniowej w formie najmu na czas nieoznaczony innego lokalu niż zajmowany. Z uzasadnienia uchwały wynika, że powyższe związane było ze zgłoszeniem dawnych właścicieli roszczeń względem nieruchomości przy ul. [...] w [...]. Z tego też względu kolejną uchwałą pomieszczenie nr [...] przy ul. [...] pozostawiono w ewidencji tymczasowych pomieszczeń i było ono nadal zajmowane przez A. i S. C.. A. C. wnosiła o przyspieszenie uzyskania mieszkania komunalnego.
Wnioskodawcom przedstawiono w ramach realizacji sprawy mieszkaniowej propozycję obejrzenia lokalu nr [...] przy ul. [...]. Propozycji tej wnioskodawcy nie przyjęli. Następnie przedstawiono propozycję lokalu mieszkalnego nr [...] przy ul. [...]. Także ta propozycja nie została przyjęta przez wnioskodawców.
W związku z odmową przyjęcia dwóch propozycji najmu lokalu mieszkalnego uchwałą z dnia [...] czerwca 2022 r. zmieniono punktację przyznaną uchwałą z dnia [...] stycznia 2021 r. poprzez odjęcie 3 punktów.
Wnioskodawcy wyrazili zgodę dopiero na trzecią otrzymaną propozycję najmu lokalu dotyczącą lokalu nr [...] położonego przy ul. [...].
Wyjaśnić należy, że zgodnie z § 40 ust. 2 uchwały w sprawie zasad wynajmowania lokali realizacja spraw z rejestru gospodarstw domowych oczekujących na pomoc mieszkaniową polega na złożeniu osobie zakwalifikowanej do udzielenia pomocy mieszkaniowej dwóch propozycji najmu lokalu z zastrzeżeniem ust. 7. Stosownie do treści § 40 ust. 3 uchwały w sprawie zasad wynajmowania lokali propozycja lokalu powinna uwzględniać łącznie następujące warunki: 1) strukturę gospodarstwa domowego wnioskodawcy; 2) uzasadnione potrzeby wnioskodawcy, wynikające w szczególności z: a) niepełnosprawności, b) wieku; 3) dotychczasowy sposób korzystania z lokalu przez wnioskodawcę.
Istotne regulacje w tym zakresie zawarte są w § 40 ust. 8 i ust. 9 uchwały w sprawie zasad wynajmowania lokali. Zgodnie z § 40 ust. 8 w przypadku nieprzyjęcia przez osobę zakwalifikowaną do udzielenia pomocy mieszkaniowej propozycji najmu lokalu, o których mowa w ust. 2 lub ust. 7 pkt 2, zarząd dzielnicy postanawia o zmianie punktacji na zasadach określonych w załączniku nr 1 lub - po zasięgnięciu opinii Komisji - o uchyleniu kwalifikacji do udzielenia pomocy mieszkaniowej. W przypadku zmiany punktacji w sytuacji wskazanej w ust. 8 realizacja sprawy polega na przedstawieniu jednej propozycji, której nieprzyjęcie skutkuje uchyleniem przez zarząd d dzielnicy kwalifikacji do udzielenia pomocy mieszkaniowej (§ 40 ust. 9).
Zgodnie z § 35 ust. 1 uchwały Rady m.st. Warszawy z dnia 5 grudnia 2019 r., powołanym w podstawie prawnej zaskarżonej uchwały, o zakwalifikowaniu do udzielenia pomocy mieszkaniowej rozstrzyga zarząd dzielnicy w drodze indywidualnej uchwały. Stosownie do przywołanego przez Zarząd Dzielnicy § 36 ust. 1 pkt 2 tej uchwały, Zarząd dzielnicy uchyla kwalifikację i odmawia udzielenia pomocy mieszkaniowej w przypadku ustalenia w wyniku weryfikacji, o której mowa w § 42 ust. 1, że wnioskodawca nie spełnia warunków uprawniających do udzielenia pomocy mieszkaniowej.
Odnosząc się do zarzutów skargi, w tym dotyczących naruszenia przepisów art. 7, 75 § 1, 77 § 1, 78 § 1, 80 § 1, 107 § 3 k.p.a., wskazania wymaga, że w postępowaniu poprzedzającym udzielenie pomocy mieszkaniowej z zasobu gminy nie mają zastosowania przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczące wydawania decyzji administracyjnych, chociaż w art. 21 ust. 3 pkt 5 ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu Cywilnego ustawodawca określił działania organu gminy jako "rozpatrywanie i załatwianie" wniosków o najem lokali, co wyraźnie nawiązuje do pojęć z zakresu procedury administracyjnej (v. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 stycznia 2010 r., sygn. akt I OSK 997/09, orzeczenia.nsa.gov.pl.).
Powyższe nie oznacza jednak, że podstawowe standardy określone zasadami ogólnymi Kodeksu postępowania administracyjnego, w szczególności art. 7 k.p.a., nie mają zastosowania do postępowania zakończonego wydaniem aktu z zakresu administracji publicznej. Powołany przepis stanowi, że w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Nadto, oczywiste jest to, że postępowanie dotyczące pomocy mieszkaniowej, jak każde postępowanie przed organami administracji publicznej, powinno odpowiadać regułom demokratycznego państwa prawnego, wynikającym z przepisów art. 2 i art. 7 Konstytucji RP.
W ocenie Sądu organ rozstrzygając uchwałą z dnia [...] kwietnia 2023 r. nie naruszył powyższych przepisów postępowania i dokonał należytego wyjaśnienia sprawy, zwrócił się do wnioskodawczyni o niezbędne dla jej rozpatrzenia informacje.
Zgodnie z § 42 ust. 1 uchwały Rady m.st. Warszawy z dnia 5 grudnia 2019 r., sprawy w rejestrze poddawane są weryfikacji uaktualniającej warunki uprawniające wnioskodawcę do udzielenia pomocy mieszkaniowej w następujących przypadkach: 1) sprawy oczekujące na realizację - raz w roku; 2) przed wydaniem skierowania do zawarcia umowy najmu, jeżeli od zakwalifikowania lub ostatniej weryfikacji upłynęło więcej niż 6 miesięcy.
Zatem, w sprawie niniejszej, przed wydaniem skarżącej i S. C. skierowania do zawarcia umowy najmu lokalu nr [...] położonego przy ul. [...] w [...], obowiązkiem organu było ustalenie, czy wnioskodawcy spełniają warunki uprawniające do udzielenia pomocy mieszkaniowej. Od zakwalifikowania do udzielenia pomocy mieszkaniowej upłynęło bowiem więcej niż 6 miesięcy.
Z uwagi na powyższe, organ zgodnie z § 42 ust 1 pkt 2 Uchwały Nr XXI11/669/2019 Rady m.st. Warszawy z dnia 5 grudnia 2019 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy wystąpił do zainteresowanych pismem z dnia [...] lutego 2023 r. o złożenie niezbędnych dokumentów.
Dokumenty zostały złożone. Wynika z nich, że dochód miesięczny dla 2 osobowego gospodarstwa wnioskodawców, za okres listopad 2022 r., grudzień 2022 r., styczeń 2023 r. wynosi 4617,16 zł (karta 189). Przepis § 5 ust. 1 uchwały Rady m.st. Warszawy z dnia 5 grudnia 2019 r. w brzmieniu obowiązującym na dzień podjęcia zaskarżonej uchwały stanowi, że łączny dochód uprawniający do uzyskania pomocy mieszkaniowej nie może przekraczać iloczynu wartości, o której mowa w art. 7a ust. 1 pkt 2 ustawy o finansowym wsparciu oraz odpowiedniej wartości procentowej, o której mowa w ust. 2. Zgodnie z ust. 2, wartości procentowe, o których mowa w ust. 1 wynoszą: 1) 27% - w przypadku obliczania dochodu uprawniającego do najmu socjalnego lokalu, a w przypadku osób, które jednocześnie spłacają zadłużenie z tytułu opłat za używanie lokalu Miasta - 40%; 2) 50% - w przypadku obliczania dochodu uprawniającego do oddania w najem lokalu na czas nieoznaczony, z zastrzeżeniem pkt 3 i 4. Zatem, zgodnie z § 5 ust. 1. ww. uchwały łączny dochód uprawniający do uzyskania pomocy mieszkaniowej nie może przekraczać iloczynu wartości, o której mowa w art. 7a ust 1 pkt 2 ustawy o finansowym wsparciu oraz odpowiedniej wartości procentowej, o której mowa w ust. 2, tj. 50% - w przypadku obliczania dochodu uprawniającego do oddania w najem lokalu na czas nieoznaczony - dochód nie może przekroczyć kwoty 4243,13 zł dla rodziny 2 osobowej miesięcznie. W świetle powyższego nie zostało spełnione kryterium dochodowe uprawniające do uzyskania pomocy mieszkaniowej z mieszkaniowego zasobu [...].
Prawidłowo wobec powyższego uchylono kwalifikację o udzielenia pomocy mieszkaniowej A. i S. C. (małżonkom), przyznanej uchwałą Nr [...] Zarządu Dzielnicy [...] z dnia [...].07.2019 r. Organ obowiązany był wziąć pod uwagę kryteria, które skarżąca miała obowiązek spełnić, aby można było uznać, że aktualne warunki wnioskodawcy uprawniają do udzielenia przyznanej pomocy mieszkaniowej. Kryterium dochodowe jest podstawowym kryterium wynikającym z uchwały Rady m.st. Warszawy z dnia 5 grudnia 2019 r. Okoliczność, że kryterium to było spełnione, gdy rozpatrywano wniosek skarżącej o zawarcie umowy najmu lokalu mieszkalnego na czas nieoznaczony, tj. [...] lipca 2019 r., nie daje podstaw do odstąpienia przez Zarząd Dzielnicy w 2023 r. od zastosowania § 42 ust. 1 uchwały z dnia 5 grudnia 2019 r. i weryfikacji warunków uprawniających do udzielenia pomocy mieszkaniowej. Skarżąca została prawidłowo wezwana do wykazania, że spełnia kryteria przyznania pomocy mieszkaniowej, a dokumenty złożone przez skarżącą potwierdzają, że nie zostało spełnione kryterium dochodowe dla dwuosobowego gospodarstwa domowego uprawniające do udzielenia pomocy mieszkaniowej w postaci najmu lokalu mieszkalnego na czas nieokreślony dla dwuosobowego gospodarstwa domowego.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia § 7 ust. 4 uchwały Rady m.st. Warszawy z dnia 5 grudnia 2019 r. stwierdzić należy, że nie jest on zasadny.
Zgodnie z powołanym przepisem, jeżeli wnioskodawca w związku z warunkami mieszkaniowymi znajduje się w wyjątkowo trudnej sytuacji zdrowotnej, rodzinnej lub społecznej i byłoby to zgodne z zasadami współżycia społecznego, zarząd dzielnicy na podstawie analizy i oceny sytuacji życiowej i majątkowej wnioskodawcy może postanowić o zwolnieniu z warunków, o których mowa w ust. 1 i 3. Ustęp 1 § 7 powołanej uchwały stanowi, że przez warunki zamieszkiwania kwalifikujące wnioskodawcę do ich poprawy, z zastrzeżeniem ust. 2-4, uznaje się sytuację, w której gospodarstwo domowe zamieszkuje w lokalu, którego łączna powierzchnia mieszkalna na osobę zamieszkującą w lokalu wynosi nie więcej niż 10 m2 w przypadku zamieszkiwania 1 osoby w lokalu, a w przypadku zamieszkiwania 2 osób w lokalu nie więcej niż 14 m2, powiększone o dodatkowe 6 m2 na każdą kolejną osobę zamieszkującą w lokalu. Ust. 3 § 7 stanowi, że jeżeli jeden lub więcej pokoi w lokalu zajmowanych jest przez osoby niespokrewnione z gospodarstwem domowym wnioskodawcy i prowadzące odrębne gospodarstwa domowe, to dla oceny warunków zamieszkania kwalifikujących wnioskodawcę do ich poprawy stosuje się odpowiednio § 7 ust. 1 przy czym przy obliczaniu powierzchni liczy się wyłącznie powierzchnię wynajmowanego pokoju przez gospodarstwo domowe wnioskodawcy, o ile wnioskodawca nie jest uczniem lub studentem i co najmniej od 2 lat zamieszkuje w wynajmowanym pokoju na podstawie odrębnej umowy najmu oraz przez ten czas rozlicza podatek dochodowy od osób fizycznych w urzędzie skarbowym na terenie Miasta.
Organ nie naruszył powołanego przepisu, albowiem go nie stosował. Kwestia powierzchni lokalu mieszkalnego nie stanowiła w niniejszej sprawie podstawy do uchylenia kwalifikacji do udzielenia pomocy mieszkaniowej. Sprawa niniejsza nie dotyczyła też przyznania lokalu socjalnego, stąd też podniesione w skardze kwestie odnoszące się do warunków przyznawania lokali socjalnych, nie mają znaczenia w niniejszej sprawie.
W ocenie Sądu działanie organu w niniejszej sprawie pozostawało w zgodzie
z prawem. Kwestia spełnienia warunków do udzielenia pomocy mieszkaniowej nie jest pozostawiona uznaniu organu.
Organ obowiązany był wziąć pod uwagę zmienione okoliczności faktyczne warunkujące przyznanie pomocy mieszkaniowej na dzień podjęcia uchwały. Zaskarżona uchwała o uchyleniu kwalifikacji na dzień jej podjęcia nie narusza prawa a zarzuty podniesione w skardze nie są zasadne.
Sąd podkreśla, że wydanie przez Zarząd Dzielnicy zaskarżonej uchwały nie pozbawia skarżącej możliwości ponownego ubiegania się o udzielenie pomocy mieszkaniowej z mieszkaniowego zasobu [...]. Wydanie zaskarżonej uchwały o uchyleniu kwalifikacji udzielonej uchwałą z [...].07.2019 r. nie może być interpretowane jako odmowa zaspokojenia uzasadnionych potrzeb mieszkaniowych.
Z akt sprawy wynika, że organ informował wnioskodawców pismem z dnia [...] czerwca 2023 r. o możliwości ponownego rozpatrzenia sprawy po złożeniu nowego wniosku o najem lokalu mieszkalnego.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie,
na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 935) orzekł, jak w wyroku.