II SA/Wa 33/09
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje odmawiające przyznania prawa do uposażenia żołnierzowi zawodowemu z powodu niewłaściwego ustalenia biegu przedawnienia roszczenia.
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania prawa do uposażenia żołnierzowi zawodowemu za okres od lipca 2002 r. do lutego 2003 r. Organy wojskowe uznały roszczenie za przedawnione, wskazując datę wymagalności na 25 lutego 2003 r. Skarżący kwestionował tę datę, argumentując, że bieg przedawnienia powinien być liczony od późniejszej daty lub że skutecznie przerwał jego bieg. Sąd administracyjny uchylił decyzje obu instancji, uznając, że organy nie wyjaśniły wystarczająco stanu faktycznego, w szczególności kwestii wymagalności roszczenia i przerwania biegu przedawnienia.
Skarżący, J.S., żołnierz zawodowy, domagał się przyznania prawa do uposażenia za okres od 1 lipca 2002 r. do 24 lutego 2003 r. Organy wojskowe, począwszy od Dowódcy [...] Dywizji Zmechanizowanej, a następnie Dowódcy Wojsk Lądowych, odmówiły przyznania tego świadczenia, uznając roszczenie za przedawnione. Jako podstawę prawną wskazano art. 75 ust. 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, a datę wymagalności roszczenia ustalono na 25 lutego 2003 r., co skutkowało upływem trzyletniego terminu przedawnienia w dniu 25 lutego 2006 r. Skarżący podnosił, że organy błędnie ustaliły datę wymagalności, nie uwzględniły faktu stwierdzenia nieważności wcześniejszych decyzji o wypowiedzeniu stosunku służbowego, a także skutecznie przerwał bieg przedawnienia poprzez wielokrotne występowanie z wnioskami o wypłatę należnych świadczeń. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, rozpoznając skargę, uznał, że organy obu instancji naruszyły przepisy postępowania, w szczególności art. 7 i 77 kpa, poprzez niewyczerpujące wyjaśnienie stanu faktycznego. Sąd wskazał, że organy nie ustaliły jednoznacznie, czy roszczenie w ogóle przysługuje i jest wymagalne, a także nie wyjaśniły, dlaczego przyjęły datę wymagalności na 25 lutego 2003 r., zamiast uwzględnić datę uprawomocnienia się decyzji przywracającej stosunek służbowy. Ponadto, organy nie odniosły się w sposób wystarczający do zarzutu skarżącego dotyczącego pisma z 24 lutego 2003 r., które mogło przerwać bieg przedawnienia. W związku z tym, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, nakazując ponowne rozpatrzenie sprawy z uwzględnieniem wskazań sądu.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Sąd uznał, że organy administracji nie wykazały w sposób wystarczający, że do przedawnienia roszczenia doszło, ponieważ nie wyjaśniły prawidłowo daty wymagalności roszczenia oraz nie zbadały wszystkich okoliczności mogących świadczyć o przerwaniu biegu przedawnienia.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził naruszenie przepisów postępowania przez organy obu instancji, które nie wyjaśniły wyczerpująco stanu faktycznego sprawy. W szczególności, organy nie ustaliły jednoznacznie, czy roszczenie było wymagalne i czy skarżący skutecznie przerwał bieg przedawnienia. Brak wystarczającego uzasadnienia decyzji w tym zakresie stanowił podstawę do uchylenia zaskarżonych decyzji.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (11)
Główne
u.s.w.ż.z. art. 75 § ust. 1
Ustawa o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych
Przepis ten stanowi o przedawnieniu roszczeń z tytułu prawa do uposażenia i innych należności, które ulegają przedawnieniu z upływem trzech lat od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne. Sąd uznał, że organy nie wykazały, iż roszczenie stało się wymagalne w dacie wskazanej przez organy.
Pomocnicze
u.u.ż. art. 9 § ust. 1
Ustawa o uposażeniu żołnierzy
Skarżący powoływał się na ten przepis w kontekście oceny przedawnienia świadczeń.
u.u.ż. art. 9 § ust. 2
Ustawa o uposażeniu żołnierzy
Skarżący powoływał się na ten przepis w kontekście wyjątkowych okoliczności uzasadniających jego zastosowanie.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Sąd wskazał na naruszenie zasady praworządności i obowiązku podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Sąd wskazał na naruszenie obowiązku organu do określenia z urzędu koniecznych dowodów i ich poszukiwania.
k.p.a. art. 107 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Sąd wskazał na naruszenie obowiązku zawarcia w decyzji podstawy prawnej i uzasadnienia faktycznego.
k.p.a. art. 107 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Sąd wskazał na naruszenie obowiązku uzasadnienia faktycznego, w tym wskazania faktów, dowodów i przyczyn odmowy wiarygodności innym dowodom.
k.p.a. art. 138 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Sąd wskazał na naruszenie przez organ odwoławczy obowiązku merytorycznego rozpatrzenia sprawy i ustosunkowania się do zarzutów strony.
Dz. U. z 2000 r. Nr 62, poz. 729 art. 12 § ust. 1
Rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 15 czerwca 2000 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o uposażeniu żołnierzy
Skarżący zarzucał niezastosowanie tego przepisu w sprawie trybu wypłacania uposażeń.
Dz. U. z 2000 r. Nr 62, poz. 729 art. 17
Rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 15 czerwca 2000 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o uposażeniu żołnierzy
Skarżący zarzucał niezastosowanie tego przepisu w sprawie trybu wypłacania uposażeń.
Dz. U. z 2000 r. Nr 62, poz. 729 art. 18
Rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 15 czerwca 2000 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o uposażeniu żołnierzy
Skarżący zarzucał niezastosowanie tego przepisu w sprawie trybu wypłacania uposażeń.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organy obu instancji naruszyły przepisy postępowania (art. 7 i 77 kpa) poprzez niewyczerpujące wyjaśnienie stanu faktycznego, w szczególności kwestii wymagalności roszczenia i przerwania biegu przedawnienia. Organ odwoławczy nie odniósł się w sposób wystarczający do zarzutu skarżącego dotyczącego pisma z 24 lutego 2003 r., które mogło przerwać bieg przedawnienia.
Godne uwagi sformułowania
organy obu instancji nie wyjaśniły w sposób wyczerpujący stanu faktycznego sprawy nie wykazały w wystarczający i przekonujący sposób, że rzeczywiście do przedawnienia doszło nie obalił bowiem twierdzenia skarżącego, że rzeczywiście złożył on takie pismo w dniu 24 lutego 2003 r.
Skład orzekający
Joanna Kube
przewodniczący
Sławomir Fularski
sprawozdawca
Andrzej Kołodziej
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przedawnienia roszczeń o uposażenie żołnierzy zawodowych oraz obowiązków organów administracji w zakresie wyjaśniania stanu faktycznego i uzasadniania decyzji."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej żołnierza zawodowego, którego stosunek służbowy był przedmiotem skomplikowanych postępowań administracyjnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii przedawnienia roszczeń finansowych w służbie wojskowej, co może być interesujące dla prawników zajmujących się prawem administracyjnym i wojskowym.
“Przedawnienie roszczeń żołnierza: czy sąd administracyjny naprawił błąd organów wojskowych?”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Wa 33/09 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2009-04-29 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2009-01-12 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Andrzej Kołodziej Joanna Kube /przewodniczący/ Sławomir Fularski /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6191 Żołnierze zawodowi Hasła tematyczne Żołnierze zawodowi Sygn. powiązane I OZ 700/09 - Postanowienie NSA z 2009-07-03 Skarżony organ Dowódca Jednostki Wojskowej Treść wyniku Uchylono decyzję I i II instancji Powołane przepisy Dz.U. 2003 nr 179 poz 1750 art. 75 ust. 1 Ustawa z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Kube, Sędzia WSA Andrzej Kołodziej, Sędzia WSA Sławomir Fularski (spr.), Protokolant Agnieszka Bieniewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 kwietnia 2009 r. sprawy ze skargi J.S. na decyzję Dowódcy Wojsk Lądowych z dnia [...] listopada 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa do uposażenia za okres od [...] lipca 2002 r. do [...] lutego 2003 r. 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Dowódcy [...] Dywizji Zmechanizowanej z dnia [...].09.2008 roku nr [...], 2. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości, 3. zasądza od Dowódcy Wojsk Lądowych na rzecz skarżącego 240 zł (dwieście czterdzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Uzasadnienie Dowódca [...] Dywizji Zmechanizowanej decyzją z dnia [...] września 2008 roku, działając na podstawie art. 71 ust. 1, art. 75 ust. 1 i art. 104 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2003 roku o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych ( Dz. U. z 2003 roku, Nr 179, poz. 1750 ze zm., dalej jako ustawa o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych), odmówił [...] J.S. przyznania prawa do uposażenia za okres od 1 lipca 2002 r. do 24 lutego 2003 r. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wyjaśnił, że [...] J.S. wypowiedziano stosunek służbowy decyzjami nr [...] z [...] lipca 2001 r. i utrzymującą ją w mocy decyzją Ministra Obrony Narodowej nr [...] z dnia [...] lutego 2002 r. Następnie, Minister Obrony Narodowej decyzją nr [...] z dnia [...] lutego 2003 r. stwierdził nieważność wyżej wymienionych decyzji. Kolejną decyzją Ministra Obrony Narodowej nr [...] z dnia [...] grudnia 2003 r. [...] J.S. został zwolniony z zawodowej służby wojskowej z dniem [...] stycznia 2004 r. [...] J.S. złożył wniosek w sprawie wszczęcia postępowania o wypłatę uposażenia za okres od dnia 1 lipca 2002 r. do dnia 24 lutego 2003 r., zatem od tej daty należy liczyć 3-letni okres przedawnienia, który upłynął 25 lutego 2006 r. Organ stwierdził, że uposażenia za ww. okres można było już żądać 25 lutego 2003 r. Zdaniem organu, wnioskodawca nie podejmował czynności zmierzających bezpośrednio w celu dochodzenia, ustalenia lub zabezpieczenia roszczenia. Za takie działanie nie można bowiem uznać podejmowanych przez niego czynności zmierzających do wypłaty innych świadczeń, tj. odprawy bądź świadczenia pieniężnego w wysokości kwoty uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym wypłacanego przez okres jednego roku po zwolnieniu ze służby. W konkluzji organ wskazał, że nie uznał roszczeń wnioskodawcy, zatem do przerwania biegu przedawnienia nie doszło. Tym samym zaś, doszło do przedawnienia dochodzonego roszczenia. Od powyższej decyzji odwołanie do Dowódcy Wojsk Lądowych złożył [...] J.S., zarzucając jej oparcie na nieprawdziwych danych, bowiem po raz pierwszy o wypłatę należnego mu uposażenia wystąpił do Dowódcy [...] Dywizji Zmechanizowanej w dniu powrotu do pełnienia zawodowej służby wojskowej tj. [...] lutego 2003 r. Powyższą kwestię podnosił również w piśmie do Ministra Obrony Narodowej z dnia 26 maja 2003 r. oraz w odwołaniu z dnia 25 lutego 2004 r. od decyzji Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego w B. Do odwołania dołączył pismo Dowódcy [...] Dywizji Zmechanizowanej nr [...] z dnia 12 maja, z którego jego zdaniem wynika, że ww. Dowódca nie chciał wypłacić mu należnego uposażenia. Nadto dodał, że powoływanie się przez organ na ustawę o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych jest nieporozumieniem, bowiem został on zwolniony z zawodowej służby wojskowej z dniem [...] lutego 2004 r., na podstawie ustawy z dnia 17 grudnia 1974 r. o uposażeniu żołnierzy. Decyzją z dnia [...] listopada 2008 roku nr [...] Dowódca Wojsk Lądowych utrzymał w mocy decyzję Dowódcy [...] Dywizji Zmechanizowanej. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ wskazał art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku kodeks postępowania administracyjnego ( tj. Dz. U. Nr 98, poz. 1071 z 2000 roku i zm., dalej jako kpa) oraz art. 75 ust. 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. Uzasadniając swoje stanowisko organ II instancji stwierdził, że z pisma organu I instancji przekazującego odwołanie wynika, że załączone przez [...] J.S. do odwołania pismo z dnia 12 maja 2004 r. nie przerywało biegu przedawnienia, gdyż kierowane było w toku postępowania w sprawie wypłaty tzw. uposażenia rocznego po zwolnieniu ze służby i odnosiło się do kwestii wynikających z toku postępowania odwoławczego od decyzji Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego w B. W konkluzji swojego rozstrzygnięcia organ odwoławczy podniósł, że wnioskujący nie przedstawił dowodu, że wystąpił z roszczeniem o wypłatę uposażenia. Powyższa decyzja Dowódcy Wojsk Lądowych stała się przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, jaką złożył [...] J.S., działając przez swojego pełnomocnika – radcę prawnego, wnosząc o jej uchylenie wraz z poprzedzającą ją decyzją organu I instancji, ewentualnie stwierdzenie nieważności ww. decyzji oraz zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. : - § 12 ust. 1, § 17 i § 18 rozporządzenia MON z dnia 15 czerwca 2000 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o uposażeniu żołnierzy ( Dz. U. z 2000 r. Nr 62, poz. 729) poprzez ich niezastosowanie w sprawie, podczas gdy wskazują one tryb wypłacania skarżącemu uposażeń za okres od 1 lutego 2002 r. do 24 lutego 2003 r., - art. 75 ust. 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych poprzez niewłaściwe zastosowanie tego przepisu, podczas gdy nie ma on zastosowania do świadczeń należnych skarżącemu, - art. 9 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 17 grudnia 1974 r. o uposażeniu żołnierzy ( tj. Dz. U. z 2002 r. Nr 76, poz. 693 z późn. zm., dalej jako ustawa o uposażeniu) poprzez ich niezastosowanie w sprawie, podczas gdy na ich podstawie należałoby oceniać kwestię przedawnienia świadczeń należnych skarżącemu, - art. 9 ust. 2 ustawy o uposażeniu poprzez jego niezastosowanie w sprawie, podczas gdy w sprawie dotyczącej wypłaty skarżącemu świadczeń za okres od 1 stycznia 2002 r. do 24 lutego 2003 r. istnieją wyjątkowe okoliczności, co uzasadnia jego zastosowanie, ewentualnie, w razie uznania, że w kwestii przedawnienia roszczeń w niniejszej sprawie zastosowanie mają przepisy obecnie obowiązującej ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych : - art. 75 ust. 1 tej ustawy poprzez błędną jego wykładnię polegającą na nieprawidłowym określeniu daty wymagalności uposażeń z okresu od 1 lutego 2002 r. do 24 lutego 2003 r.( organ przyjął, że jest to dzień 25 lutego 2003 r. ), a w konsekwencji również nieprawidłowe określenie terminu przedawnienia roszczeń ( 25 luty 2006 r. ), podczas gdy skarżący uprawniony był do dochodzenia należnych mu świadczeń z tego okresu dopiero po doręczeniu mu wyroku NSA w tej sprawie (sygn. akt II SA 1579/02), ewentualnie po uprawomocnieniu się decyzji MON nr [...] z [...] lutego 2003 r., które to obie okoliczności nastąpiły po 25 lutego 2003 r. - art. 75 ust. 2 ww. ustawy poprzez jego niezastosowanie w sprawie, podczas gdy należałoby uznać, że skarżący skutecznie przerwał bieg przedawnienia wnioskując wielokrotnie o wypłatę należnych mu świadczeń. Pełnomocnik skarżącego zarzucił również zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. ; - art. 156 § 1 pkt 1 kpa, poprzez jego niezastosowanie w sprawie, podczas gdy decyzja organu I instancji wydana została na podstawie nieprawidłowych przepisów, a zatem bez podstawy prawnej, - art. 6, 8 i 156 kpa w związku z art. 138 kpa, polegające na braku oparcia działań organu o obowiązujące normy prawne, nieprawidłowym ustaleniu znaczenia tych norm, wadliwym dokonaniu subsumcji oraz nieprawidłowym ustaleniom następstw prawnych, a także na skorzystaniu z zarzutu przedawnienia w sytuacji, która została wywołana niezgodnym z prawem działaniem organów wojskowych, w związku z czym nie powinno się obciążać skarżącego niekorzystnymi skutkami tych działań, - art. 7 i 77 kpa w związku z art. 138 kpa, poprzez niezbadanie w sposób wystarczający sprawy i nie podjęcie kroków niezbędnych do załatwienia sprawy w sposób praworządny i z uwzględnieniem słusznego interesu skarżącego, który wyraża się w zapewnieniu realizacji przyznanego mu przez przepisy prawa do świadczeń finansowych z tytułu pełnienia służby. W uzasadnieniu skargi podniósł, że stwierdzenie nieważności decyzji skutkuje tym, że jest ona nieważna od samego początku ( ex tunc ), co oznacza, że skarżący w okresie od dnia 1 lipca 2002 r. do 24 lutego 2003 r. był żołnierzem zawodowym, w związku z czym należy mu się z tego tytułu uposażenie i wszystkie inne świadczenia. Zdaniem skarżącego, brak jest podstaw prawnych do wydania decyzji administracyjnej w przedmiocie prawa do uposażenia za okres od 1 lipca 2002 r. do 24 lutego 2003 r., a jedynie należałoby wypłacić uposażenie w formie czynności materialno - technicznej. Odnosząc się do podniesionego przez organ zarzutu przedawnienia, podniósł, że skarżący skutecznie przerywał bieg jego terminu. Takie żądania skarżący wyrażał bowiem w pismach z dnia 24 lutego 2003 r. (w aktach sprawy zgromadzonych w jednostce wojskowej) oraz załączonych do skargi: piśmie z dnia 26 maja 2003 r., odwołaniu z 25 lutego 2004 r., piśmie z dnia 14 września 2006 r., wnioskach z 9 marca i 31 sierpnia 2007 r. oraz pismach z dnia 14 grudnia 2007 r. i 15 stycznia 2008 r. Dodatkowo, zdaniem skarżącego, w piśmie jednostki wojskowej, w której pełnił służbę, z dnia 22 marca 2007 r., stwierdzono w jakiej wysokości należało mu się uposażenie w okresie od 1 lipca 2002 r. do 24 lutego 2003 r., co w jego ocenie, oznacza, że organ uznał roszczenie, doszło więc do przerwania biegu terminu przedawnienia. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Podniósł, że w uzasadnieniu decyzji wyjaśniono, że [...] J.S. nie zwracał się wcześniej do organów wojskowych z bezpośrednim żądaniem wypłaty uposażenia za okres od 1 lipca 2002 r. do 24 lutego 2003 r. i nie przedstawił dowodów, że wystąpił z takim roszczeniem wcześniej niż w dniu 24 lutego 2008 r. Odnosząc się do zarzutu nieprawidłowego określenia daty początku biegu przedawnienia, organ wyjaśnił, że przywołany przez skarżącego wyrok NSA został wydany w postępowaniu administracyjnym dotyczącym innego przedmiotu – wypłaty tzw. uposażenia rocznego. Z załączonych do skargi dowodów nie wynika również, aby skarżący przerwał bieg przedawnienia. Zarzuty dotyczące prawa materialnego organ uznał za niezasadne, zaś zarzuty dotyczące przepisów postępowania uznał za ogólnikowe, co uniemożliwia ustosunkowanie się do nich. Zdaniem Dowódcy Wojsk Lądowych, organy w niniejszej sprawie nie naruszyły przepisów prawa w sposób istotny dla jej rozstrzygnięcia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje; Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej, przy czym w świetle przepisu § 2 powołanego artykułu, kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Chodzi zatem o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej, która jest dokonywana w kontekście zgodności z prawem materialnym i procesowym. Kontrola sądów administracyjnych ogranicza się więc do zbadania, czy organy administracji w toku rozpoznawanej sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik. Ponadto Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej jako p.p.s.a). Skarga analizowana stosownie do wymienionych założeń kontroli sądowej decyzji administracyjnych podlega uwzględnieniu, aczkolwiek nie wszystkie jej argumenty należy uznać za zasadne. Zdaniem Sądu orzekającego, w niniejszej sprawie zasadne są zarzuty naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Stosownie bowiem do art. 7 kpa – w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Powołany przepis formułuje naczelną zasadę postępowania, jaką jest zasada prawdy obiektywnej, której realizacja ma ścisły związek z zasadą praworządności oraz wywiera zasadniczy wpływ na ukształtowanie całego postępowania administracyjnego, obligując organ administracji publicznej do wyczerpującego zbadania okoliczności faktycznych związanych z daną sprawą, na podstawie wszelkich dowodów. Z zasady tej wynika między innymi rozwijany w art. 77 § 1 kpa obowiązek organu administracji publicznej określenia w każdej sprawie z urzędu, jakie dowody są konieczne do wyjaśnienia stanu faktycznego, ich poszukiwania oraz realizacji. W ocenie Sądu, organy obu instancji nie wyjaśniły w sposób wyczerpujący stanu faktycznego sprawy. Przede wszystkim organ I instancji nie wyjaśnił w jednoznaczny sposób, czy dochodzone przez skarżącego roszczenie w ogóle mu przysługuje i w związku z tym jest wymagalne. Dopiero zaś po dokonaniu takiego ustalenia można rozważać kwestię ewentualnego przedawnienia roszczenia. Zgodnie bowiem z art. 75 ust. 1 roszczenia z tytułu prawa do uposażenia i innych należności (...), ulegają przedawnieniu z upływem trzech lat od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne. Organ wskazał zaś jedynie, że uposażenia za okres od 1 lipca 2002 r. do 24 lutego 2003 r. można było żądać już 25 lutego 2003 r., a zatem od tej daty należy liczyć termin przedawnienia, który upłynął 25 lutego 2006 r. Organ ten nie wyjaśnił również, dlaczego ustalił w ww. sposób datę wymagalności dochodzonego przez skarżącego uposażenia właśnie na dzień 25 lutego 2003 r., a nie na dzień uprawomocnienia się decyzji o stwierdzeniu nieważności wydanej przez Ministra Obrony Narodowej nr [...] w dniu [...] lutego 2003 r., na podstawie której reaktywowany został stosunek służbowy skarżącego. Z akt administracyjnych przekazanych Sądowi nie wynika natomiast, kiedy doszło do uprawomocnienia się ww. decyzji i doręczenia jej skarżącemu. Nadto, organy obu instancji nie wyjaśniły w wyczerpujący sposób podnoszonej przez skarżącego kwestii dotyczącej istnienia pisma z dnia 12 maja 2004 r., kierowanego do Dowódcy [...] Dywizji Zmechanizowanej, które mogłoby mieć wpływ na brak możliwości podniesienia zarzutu przedawnienia. W aktach administracyjnych przekazanych Sądowi brak jest zaś przedmiotowego pisma zawierającego według skarżącego wniosek o wypłatę uposażenia za okres od 1 lipca 2002 r. do 24 lutego 2003 r., a które jego zdaniem, znajduje się w aktach sprawy zgromadzonych w jednostce wojskowej. Konsekwencją obowiązywania zasad praworządności i prawdy obiektywnej jest regulacja zawarta w art. 107 § 1 kpa, ustanawiającym obok innych wymogów decyzji, obowiązek organu zawarcia w niej podstawy prawnej i uzasadnienia faktycznego, które w myśl § 3 tego artykułu powinno w szczególności obejmować wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne – wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Obowiązkiem organu rozstrzygającego sprawę – w ramach motywowania podjętej decyzji – jest ustosunkowanie się do wszystkich zarzutów podnoszonych przez stronę w trakcie toczącego się postępowania, odzwierciedlenie tego winno znaleźć się w uzasadnieniu decyzji. Brak odniesienia się przez organ rozstrzygający sprawę do podnoszonych przez stronę zarzutów stanowi naruszenie prawa procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy ( por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 14.04.2005r. III SA/Wa 180/05, zam. zb. LEX nr 166546 ). Powołane wyżej zasady obowiązują zarówno w postępowaniu przed organem pierwszej, jak i drugiej instancji, którego obowiązkiem jest nie tylko kontrola kwestionowanego aktu, ale również ponowne merytoryczne rozpatrzenie sprawy. Organy administracji publicznej obowiązane są przeprowadzić postępowanie w taki sposób, aby pogłębiać zaufanie obywateli ( art. 8 kpa), jak również wyjaśnić stronom zasadność przesłanek, którymi kierują się przy załatwianiu spraw ( art. 11 kpa ) - patrz wyrok NSA z dnia 6 sierpnia 1984 roku II S.A. 742/84 ONSA 1984, nr 2, poz. 67. Obowiązek ten ma szczególne znaczenie w odniesieniu do decyzji odmownych : wyjaśnienie stronie zasadności decyzji administracyjnej może sprzyjać powstaniu u niej przekonania, że decyzja, chociaż niekorzystna – jest jednak zasadna, że w danej sytuacji i przy obowiązującym stanie prawnym organ po prostu nie mógł postąpić inaczej ( Dawidowicz, Postępowanie administracyjne, s. 95 ). Zaskarżone rozstrzygnięcie jest decyzją odwoławczą wydaną na podstawie art. 138 kpa. Wskazać należy, iż charakter rozstrzygnięć organu odwoławczego w sposób bezpośredni zdeterminowany jest zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. Jej istota polega na dwukrotnym rozpatrzeniu i rozstrzygnięciu tej samej sprawy wyznaczonej treścią zaskarżonej decyzji. Wypływa stąd obowiązek traktowania postępowania odwoławczego jako powtórzenia rozstrzygania tej samej sprawy. Decyzja organu II instancji jest takim samym aktem stosowania prawa, jak decyzja organu I instancji, a działanie organu odwoławczego nie ma charakteru kontrolnego, ale jest działaniem merytorycznym, równoważnym działaniu organu I instancji ( T. Woś, J. Zimmermann, glosa do uchwały SN z dnia 23 września 1986 roku, III AZP 11/86, Pip 1989, z. 8, s.147). Tymczasem, w niniejszej sprawie decyzja organu odwoławczego, który również był związany rygorami procedury administracyjnej określonej w kpa, nie odnosi się do zarzutu skarżącego dotyczącego złożenia przez niego pisma do Dowódcy [...] Dywizji Zmechanizowanej w dniu 24 lutego 2003 r. o wypłatę uposażenia za okres od 1 lipca 2002 r. do 24 lutego 2003 r. Organ II instancji nie wyjaśnił w sposób jednoznaczny, czy takie pismo istnieje, podniósł zaś jedynie, że skarżący nie przedstawił dowodu, iż wystąpił z takim roszczeniem. W związku z powyższym, organ odwoławczy uznał, że skarżący nie udowodnił podejmowania bezpośrednich czynności w celu ustalenia lub dochodzenia roszczenia, natomiast za takie działania nie można uznać czynności podejmowanych w celu uzyskania innych świadczeń. Tym samym, w ocenie Sądu, organ II instancji nie odniósł się w wyczerpujący sposób do ww. zarzutu skarżącego. Zdaniem Sądu orzekającego w niniejszej sprawie, Dowódca Wojsk Lądowych nie obalił bowiem twierdzenia skarżącego, że rzeczywiście złożył on takie pismo w dniu 24 lutego 2003 r. Organ odwoławczy nie zauważył również uchybienia organu I instancji polegającego na tym, iż nie wyjaśnił on w należyty sposób kwestii, czy dochodzone przez skarżącego roszczenie w ogóle mu przysługuje i w związku z tym jest wymagalne oraz dlaczego przyjął jako datę wymagalności dochodzonego przez skarżącego roszczenia dzień 25 lutego 2003 r., a nie dzień uprawomocnienia się decyzji o stwierdzeniu nieważności wydanej przez Ministra Obrony Narodowej nr [...] w dniu [...] lutego 2003 r., na podstawie której reaktywowany został stosunek służbowy skarżącego. W związku z powyższym, zdaniem Sądu, organ II instancji uchybił w ten sposób treści przepisu zawartemu w art. 138 kpa. Mając na uwadze powyższe, w ocenie Sądu organy obu instancji prowadząc postępowanie w niniejszej sprawie naruszyły przepisy postępowania art. 7 oraz art. 77 kpa, ponieważ powołując się na zarzut przedawnienia nie wykazały w wystarczający i przekonujący sposób, że rzeczywiście do niego doszło. Ponownie rozpoznając sprawę, organ I instancji, mając na uwadze wskazania Sądu, powinien przeprowadzić postępowanie dowodowe zgodnie z przepisami art. 7 i art. 77 kpa w celu wyjaśnienia wszelkich okoliczności istotnych dla prawidłowego rozstrzygnięcia w związku z istniejącymi wątpliwościami dotyczącymi, czy w sprawie mogło dojść do przedawnienia roszczenia. Następnie, organ uzasadni swoje stanowisko zgodnie ze wskazaniami Sądu, mając na uwadze treść art. 107 § 3 kpa. Uznając, że zaskarżona i poprzedzająca ją decyzja wydane zostały z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, orzeczono na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ) p.p.s.a jak w pkt 1 wyroku. Orzeczenie w pkt 2 wyroku oparto na podstawie art. 152 p.p.s.a. O zwrocie kosztów postępowania sądowego Sąd postanowił na mocy art. 200, art. 205 § 2 oraz art. 209 p.p.s.a w związku z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. z dnia 3.10.2002 roku, Nr 163, poz. 1349 ze zmianami), bowiem skarżący był reprezentowany przed Sądem przez radcę prawnego.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI