II SA/Wa 3292/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2022-03-31
NSAAdministracyjneWysokawsa
służba więziennauszczerbek na zdrowiuwypadek w służbiechoroba zawodowapostępowanie administracyjneprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymikodeks postępowania administracyjnegokomisje lekarskiezawał sercaprzyczyna zewnętrzna

WSA w Warszawie uchylił decyzję o umorzeniu postępowania w sprawie ustalenia uszczerbku na zdrowiu funkcjonariusza Służby Więziennej, uznając, że postępowanie nie było bezprzedmiotowe.

Skarżący, funkcjonariusz Służby Więziennej M. B., domagał się ustalenia stopnia uszczerbku na zdrowiu doznanego wskutek wypadku w służbie, który miał miejsce podczas interwencji wobec agresywnego osadzonego. Komisje lekarskie obu instancji umorzyły postępowanie, uznając je za bezprzedmiotowe i wskazując na czynniki wewnętrzne (choroba wieńcowa, otyłość, nikotynizm) jako przyczynę zawału serca. WSA w Warszawie uchylił te decyzje, stwierdzając, że postępowanie nie było bezprzedmiotowe i powinno zostać merytorycznie rozpatrzone.

Sprawa dotyczyła skargi funkcjonariusza Służby Więziennej, M. B., na decyzję Centralnej Komisji Lekarskiej utrzymującą w mocy decyzję Rejonowej Komisji Lekarskiej o umorzeniu postępowania w przedmiocie ustalenia stopnia uszczerbku na zdrowiu doznanego wskutek wypadku pozostającego w związku z pełnieniem służby. Funkcjonariusz doznał zawału serca po interwencji wobec agresywnego osadzonego zakażonego COVID-19. Komisje lekarskie uznały, że zawał był wynikiem czynników wewnętrznych (choroba wieńcowa, otyłość, nikotynizm) i umorzyły postępowanie jako bezprzedmiotowe. Skarżący zarzucił organom naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, argumentując, że zdarzenie w służbie było bezpośrednią przyczyną wypadku, nawet przy istniejących wcześniej schorzeniach, powołując się na orzecznictwo Sądu Najwyższego dotyczące zewnętrznych przyczyn wypadków przy pracy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał skargę za zasadną. Sąd stwierdził, że postępowanie orzecznicze nie było bezprzedmiotowe w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a., a komisje lekarskie błędnie zastosowały ten przepis. Sąd podkreślił, że przepisy ustawy o komisjach lekarskich nie przewidują umorzenia postępowania z przyczyn merytorycznych, a jedynie rozstrzygnięcie co do istoty sprawy. W związku z tym, WSA uchylił zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji, zasądzając jednocześnie zwrot kosztów postępowania na rzecz skarżącego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, postępowanie w sprawie ustalenia stopnia uszczerbku na zdrowiu funkcjonariusza nie może zostać umorzone jako bezprzedmiotowe z przyczyn merytorycznych (medycznej oceny stanu zdrowia). Przepisy ustawy o komisjach lekarskich nie przewidują takiej możliwości, a organ powinien wydać orzeczenie co do istoty sprawy.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że umorzenie postępowania na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. było nieprawidłowe, ponieważ postępowanie orzecznicze nie stało się bezprzedmiotowe. Istniał przedmiot sprawy (ustalenie uszczerbku) i strona postępowania. Komisje lekarskie powinny były rozpoznać sprawę merytorycznie, a nie procesowo ją umorzyć.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (21)

Główne

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa sytuacje, w których decyzje organów administracji podlegają uchyleniu lub stwierdzeniu nieważności.

p.p.s.a. art. 135

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa zakres kontroli sądu administracyjnego.

u.k.l. art. 1 § 1

Ustawa z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych

Określa zakres działania komisji lekarskich, w tym ustalanie uszczerbku na zdrowiu funkcjonariuszy.

k.p.a. art. 105 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Reguluje umorzenie postępowania administracyjnego z powodu jego bezprzedmiotowości.

p.u.s.a. art. 1 § 1

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Określa zakres kognicji sądów administracyjnych.

p.u.s.a. art. 1 § 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Określa zakres kognicji sądów administracyjnych.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do orzekania o kosztach postępowania.

p.p.s.a. art. 205 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do orzekania o kosztach postępowania.

u.k.l. art. 25 § 3

Ustawa z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych

Określa przypadki kierowania do komisji lekarskiej w celu ustalenia stopnia uszczerbku na zdrowiu.

u.k.l. art. 28 § 1

Ustawa z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych

Określa tryb kierowania do komisji lekarskiej w celu ustalenia stopnia uszczerbku na zdrowiu.

u.k.l. art. 31 § 1

Ustawa z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych

Określa procedurę badania lekarskiego przez komisję.

u.k.l. art. 32 § 1

Ustawa z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych

Określa procedurę badania lekarskiego przez komisję.

u.k.l. art. 33 § 1

Ustawa z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych

Określa podstawy oceny stanu zdrowia przez komisję.

u.k.l. art. 33 § 3

Ustawa z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych

Określa wykazy chorób i norm oceny procentowej uszczerbku na zdrowiu.

u.k.l. art. 39 § 1

Ustawa z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych

Określa zawartość orzeczenia komisji lekarskiej.

u.k.l. art. 39 § 2

Ustawa z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych

Określa dodatkowe elementy orzeczenia dotyczące uszczerbku na zdrowiu.

u.k.l. art. 41 § 1

Ustawa z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych

Określa sposób doręczania orzeczenia komisji lekarskiej.

u.k.l. art. 42 § 1

Ustawa z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych

Określa prawo do odwołania od orzeczenia komisji lekarskiej.

u.k.l. art. 43 § 1

Ustawa z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych

Określa prawo do odwołania od orzeczenia komisji lekarskiej.

k.p.a. art. 138 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Określa rozstrzygnięcia organu odwoławczego.

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

Dotyczy oceny materiału dowodowego przez organ.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Postępowanie orzecznicze w sprawie ustalenia uszczerbku na zdrowiu nie było bezprzedmiotowe. Zdarzenie w służbie (interwencja wobec osadzonego) mogło być bezpośrednią przyczyną zewnętrzną zawału serca, nawet przy istniejących wcześniej schorzeniach. Organy błędnie oparły się jedynie na dokumentacji medycznej, pomijając protokół powypadkowy i kontekst służbowy. Ustawa o komisjach lekarskich nie przewiduje umorzenia postępowania z przyczyn merytorycznych.

Odrzucone argumenty

Zawał serca był wynikiem czynników wewnętrznych (choroba wieńcowa, otyłość, nikotynizm), a nie wypadku w służbie. Postępowanie było bezprzedmiotowe z powodu braku związku między służbą a doznanym schorzeniem.

Godne uwagi sformułowania

Sąd jest władny wzruszyć zaskarżone rozstrzygniecie jedynie w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa. O bezprzedmiotowości postępowania administracyjnego w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a. możemy mówić wówczas, gdy odpadł jeden z konstytutywnych elementów sprawy administracyjnej. Przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych nie przewidują umorzenia postępowania orzeczniczego z przyczyn merytorycznych, czyli oceny medycznej co do stanu zdrowia. Zgodnie ze stanowiskiem Sądu Najwyższego z dnia 18 sierpnia 1999 r. (sygn. II UKN 87/99) zewnętrzną przyczyną sprawczą wypadku przy pracy może być każdy czynnik pochodzący spoza organizmu poszkodowanego, zdolny - w istniejących warunkach - wywołać szkodliwe skutki, w tym także pogorszyć stan zdrowia pracownika dotkniętego już schorzeniem samoistnym.

Skład orzekający

Ewa Kwiecińska

przewodniczący sprawozdawca

Sławomir Fularski

członek

Tomasz Szmydt

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie, że postępowanie w sprawie uszczerbku na zdrowiu funkcjonariusza nie może być umorzone jako bezprzedmiotowe z przyczyn merytorycznych oraz że zdarzenie w służbie może być uznane za wypadek, nawet przy istniejących wcześniej schorzeniach."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej procedury ustalania uszczerbku na zdrowiu funkcjonariuszy służb podległych MSWiA, ale zasady interpretacji wypadku w służbie mogą mieć szersze zastosowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia prawnego dotyczącego definicji wypadku w służbie i możliwości umorzenia postępowania administracyjnego. Pokazuje, jak sąd administracyjny koryguje błędne decyzje organów w sprawach dotyczących funkcjonariuszy.

Czy zawał serca funkcjonariusza po interwencji to wypadek w służbie? Sąd administracyjny wyjaśnia.

Dane finansowe

WPS: 480 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Wa 3292/21 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2022-03-31
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-09-17
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Ewa Kwiecińska /przewodniczący sprawozdawca/
Sławomir Fularski
Tomasz Szmydt
Symbol z opisem
6194 Funkcjonariusze Służby Więziennej
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Komisja Lekarska
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 329
art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a i c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Dz.U. 2019 poz 345
art. 41 ust. 1, art. 42 ust. 1
Ustawa z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych - teskt jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Kwiecińska (spr.), Sędzia WSA Sławomir Fularski, Sędzia WSA Tomasz Szmydt, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 31 marca 2022 r. sprawy ze skargi M. B. na decyzję Centralnej Komisji Lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych z dnia [...] lipca 2021 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję [...] Rejonowej Komisji Lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych w B. z dnia [...]czerwca 2021 r., 2. zasądza od Centralnej Komisji Lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych na rzecz skarżącego M. B. kwotę 480 zł (słownie: czterysta osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Centralna Komisja Lekarska podległa ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych wydała w dniu [...] lipca 2021 r. decyzję nr [...], którą utrzymała w mocy decyzję [...] Rejonowej Komisji Lekarskiej z dnia [...] czerwca 2021 r. nr [...] podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych w [...].
W uzasadnieniu przedmiotowej decyzji organ stwierdził, że M. B. jest funkcjonariuszem Służby Więziennej i został skierowany przez Dyrektora Zakładu Karnego w [...] na badanie do [...] Rejonowej Komisji Lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych w [...], w celu ustalenia stopnia uszczerbku na zdrowiu funkcjonariusza doznanego wskutek wypadku pozostającego w związku z pełnieniem służby albo choroby pozostającej w związku ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby.
RKL wydała w sprawie decyzję, na mocy której umorzyła w całości postępowanie w ww. sprawie z powodu jej bezprzedmiotowości.
Funkcjonariusz wniósł odwołanie od ww. decyzji oraz zarzucił RKL, że decyzja wydana została jedynie na podstawie karty informacyjnej z leczenia szpitalnego, pominięto natomiast dane zawarte w protokole powypadkowym.
CKL stwierdziła, że z zebranej w sprawie dokumentacji - protokołu powypadkowego nr [...] r. z dnia [...] marca 2021 r. wynika, iż funkcjonariusz w dniu [...] marca 2021 r. przeżył stresującą sytuację w służbie. W dniu tym osadzony zarażony SARS CoV-2 zachowywał się wulgarnie i agresywnie w stosunku do funkcjonariuszy. Zachowanie osadzonego spowodowało cyt.: "Gwałtowny wzrost napięcia nerwowego u starszego oddziałowego M. B. (...) Po zakończeniu stosowania środków prewencyjnych, po wyjściu ze strefy brudnej do czystej, [...] M. B. był blady, zlany potem, zdenerwowany i skarżył się na ból żołądka i klatki piersiowej. (...) poszkodowany zbagatelizował swoje dolegliwości zdrowotne i przekazał dowódcy zmiany informację, że "się źle czuje". Stwierdził on jednak, że jest to chwilowe i mu przejdzie...". Służbę w dniu zdarzenia pełnił do końca zmiany, tj. do 18.15. "Następnego dnia w ramach teleporady zgłosił się do lekarza rodzinnego. Polecono wezwać pogotowie ratunkowe. Następnie został przyjęty do Oddziału Klinicznego Medycyny Ratunkowej i Kliniki Kardiologii Szpitala Uniwersyteckiego nr [...] im. dr. [...] w [...]. Jak podano w epikryzie wypisowej z dnia [...] marca 2021 r. cyt.: "Pacjent lat 37 przyjęty bezpośrednio do pracowni hemodynamiki z powodu STEMI ściany dolnej. Zgłaszał ból w klatce piersiowej o charakterze gniecenia, niepromieniujący, który wystąpił w dniu poprzedzającym przyjęcie do szpitala. (...)W dniu [...] marca 2021 r. wykonano koronarografię z jednoczasową PTCA RCA z implantacją 2 DES. Po zabiegu włączono wlew integreliny. W dniu [...] marca 2021 r. wykonano PTCA LAD/gałęzi diagonalnej z implantacją 2 stentów DES. W ECHO serca-powiększenie lewego przedsionka, przerost mięśnia LK, odcinkowe zaburzenia kurczliwości z EF 48%. Hemostaza w miejscu nakłucia tętnicy promieniowej prawidłowa. Przebieg zabiegu i hospitalizacji bez powikłań. Pacjenta w stanie dobrym wypisano z zaleceniami jak niżej. "W koronarografii stwierdzono EMA - zmiany przyścienne, bez przewężeń, LAD- w odcinku środkowym zwężenie krytyczne 95%, LCX- zmiany przyścienne, bez przewężeń, RCA- zamknięta w odcinku początkowym. W trakcie hospitalizacji stwierdzono: wagę 96 kg, wzrost 174 cm, BMI= 31.7 kg/m. W badaniach laboratoryjnych stwierdzono między innymi podwyższony poziom "cholesterolu LDL i glikemii w surowicy". W zaleceniach przy wypisie chorego wpisano: dalsze leczenie w Poradni Rejonowej z okresowa kontrolą w Poradni Kardiologicznej (wystawiono e-skierowanie), redukcja masy ciała, regularne pomiary ciśnienia tętniczego i glikemii, okresowa kontrola poziomu kreatyniny i jonogramu, lipidogramu i parametrów wątrobowych, zalecane LDL poniżej 55 mg% i umiarkowany wysiłek fizyczny. Pacjenta wypisano w dniu [...] marca 2021 r. z rozpoznaniem: STEMI ściany dolnej leczony PTCA RCA z implantacją 2 DES ([...] marca 2021 r.) oraz PTCA LAD/Diag z implantacją 2 DES ([...] marca 2021 r.) Otyłość. Nikotynizm".
RKL stwierdziła, że brak jest podstaw do uznania, że przyczyną doznanego zawału serca był czynnik zewnętrzny. Jak wynika z dokumentacji medycznej, bezpośrednią przyczyną zamknięcia tętnicy była dyslipidemia aterogenna, otyłość i nikotynizm. Odwołujący utrzymywał, że powodem wystąpienia zawału serca było podjęcie przez funkcjonariusza działań w stosunku do osadzonego. A to skumulowało się ze stanem istniejącego napięcia nerwowego cyt.: związanego z chronicznym stresem i strachem wywołanym ciągłą stycznością z chorymi i możliwością zarażenia się wirusem choroby C0VID-19.
CKL stwierdziła, że przeprowadziła wnikliwą analizę zebranej w toku procedowania dokumentacji orzeczniczo-lekarskiej. Organ uznał za zasadne rozpatrzenie sprawy na podstawie dokumentacji. W ocenie komisji II instancji, przebyty zawał serca ściany dolnej STEMI nie jest wynikiem wypadku w służbie. Przebyty zawał serca jest wynikiem zachorowania. Dowodem tego jest obraz koronarografii. W koronarografii stwierdzono LMA - zmiany przyścienne, bez przewężeń, LAD- w odcinku środkowym zwężenie krytyczne 95%, LCX- zmiany przyścienne, bez przewężeń, RCA- zamknięta w odcinku początkowym. Oznacza to, że zmiany w naczyniach wieńcowych były wcześniej. Wcześniej istniała już choroba wieńcowa. Do powstania zawału mogło dojść także poza służbą. Orzekany w chwili zachorowania miał czynniki ryzyka w postaci palenia papierosów, podwyższonego poziomu cholesterolu i otyłości. Nie ma podstaw merytorycznych i formalno-prawnych, aby uznać, że przebyty zawał STEMl był wynikiem wypadku w służbie. Decyzja komisji rejonowej, aby umorzyć postępowanie w sprawie była właściwa.
M. B. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Centralnej Komisji Lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych z dnia [...] lipca 2021 r. nr [...].
Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy:
- art. 80 w związku z art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez brak uchylenia zaskarżonej decyzji mimo dokonania przez organ I instancji dowolnej, a nie swobodnej oceny materiału dowodowego zebranego w sprawie, a także brak oceny całokształtu materiału dowodowego, skutkujące uznaniem, że do wypadku doszło na skutek przyczyny wewnętrznej, niezwiązanej z pełnieniem służby i oparcie decyzji wyłącznie na wycinku materiału dowodowego w postaci dokumentacji leczenia szpitalnego, a zupełne pominięcie informacji zawartych w protokole powypadkowym.
Skarżący zarzucił ponadto naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 1 ust. 1 pkt 4 ustawy o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych, w związku z art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że za wypadek pozostający w związku z pełnieniem służby nie można uznać wypadku, gdy pracownik wcześniej dotknięty był schorzeniem i błędne niezastosowanie tego przepisu, skutkujące przyjęciem, że w sprawie nie mamy do czynienia z wypadkiem pozostającym w związku z pełnieniem służby.
Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie od organu zwrotu kosztów postępowania.
Zdaniem skarżącego istotą sprawy jest ustalenie, co spowodowało wypadek oraz kwestia, czy wypadek pozostaje w związku z pełnieniem służby.
Funkcjonariusz stwierdził, że ustawa o komisjach lekarskich podległych ministrowi nie zawiera definicji wypadku pozostającego w związku z pełnieniem służby. Za taki wypadek należy uznać każdy wypadek, który pozostawał w związku z pełnieniem służby. Nie ulega zaś wątpliwości, że wypadek skarżącego miał związek ze służbą. Skarżący wprawdzie chorował, jednak gdyby nie miało miejsca zdarzenie w trakcie pełnienia służby w dniu [...] marca 2021 r., to nie doszłoby do wypadku. Bezpośrednią przyczyną zawału serca było zdarzenie z dnia [...] marca 2021 r. Przy interpretacji pojęcia wypadku pozostającego w związku z pełnieniem służby organy posługiwały się pojęciem przyczyny zewnętrznej stosownej w prawie pracy.
Skarżący podkreślił, że za czynnik zewnętrzny uważa się każdą przyczynę wypadku przy pracy, która nie pochodzi z organizmu pracownika. Zgodnie ze stanowiskiem Sądu Najwyższego z dnia 18 sierpnia 1999 r. (sygn. II UKN 87/99) zewnętrzną przyczyną sprawczą wypadku przy pracy może być każdy czynnik pochodzący spoza organizmu poszkodowanego, zdolny - w istniejących warunkach - wywołać szkodliwe skutki, w tym także pogorszyć stan zdrowia pracownika dotkniętego już schorzeniem samoistnym.
W przedmiotowej sprawie komisja drugiej instancji ustaliła, że bezpośrednim czynnikiem decydującym o doznaniu przez M. B. zawału serca była choroba wieńcowa. Jednak to nie to schorzenie było bezpośrednią przyczyną wypadku.
Fizyczny kontakt z osobą zarażoną wirusem choroby COVID-19 sam w sobie stanowi stresujące przeżycie. A dodatkowo szarpanie się z taką osobą, wymuszające fizyczne zbliżenie, powoduje nie tylko nadmierny stres, ale również nadmierny wysiłek fizyczny. Wiele wysiłku wymaga obezwładnienie agresywnego, dorosłego mężczyzny, przestępcy, który odbywa karę pozbawienia wolności. Biorąc pod uwagę stan zdrowia skarżącego, nie można mieć wątpliwości, że to konkretne zdarzenie stanowiło bezpośrednią przyczynę zewnętrzną wypadku przy pracy. Istotny jest również fakt, że skarżący poczuł się gorzej już w trakcie i bezpośrednio po zdarzeniu. Gdyby skarżący nie musiał dokonać interwencji na oddziale, do zawału serca prawdopodobnie by nie doszło.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał twierdzenia zawarte w uzasadnieniu przedmiotowej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz.127) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Sąd administracyjny wykonuje wymiar sprawiedliwości, poddając kontroli rozstrzygnięcia wydawane przez organy administracji publicznej pod względem ich zgodności z prawem, badając czy właściwie zastosowano przepisy prawa materialnego i przestrzegano przepisów proceduralnych w postępowaniu administracyjnym. Sąd jest władny wzruszyć zaskarżone rozstrzygniecie jedynie w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa. Art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329); zwanej dalej p.p.s.a. określa w jakich sytuacjach decyzje lub postanowienia organów administracji podlegają uchyleniu, czy też stwierdzeniu ich nieważności.
Przeprowadzając kontrolę zaskarżonej decyzji Centralnej Komisji Lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych utrzymującej w mocy decyzję [...] Rejonowej Komisji Lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych, w świetle wskazanych powyżej kryteriów, Sąd stwierdził, iż skarga zasługuje na uwzględnienie.
Podstawą materialnoprawną zaskarżonej decyzji jest art. 105 § 1 k.p.a., który stanowi, że decyzję o umorzeniu postępowania w całości albo części wydaje organ administracji publicznej, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części.
O bezprzedmiotowości postępowania administracyjnego w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a. możemy mówić wówczas, gdy odpadł jeden z konstytutywnych elementów sprawy administracyjnej, o której mowa w art. 1 pkt 1 k.p.a. Przyczyny, dla których sprawa będąca przedmiotem postępowania administracyjnego utraciła charakter sprawy administracyjnej lub nie miała takiego charakteru jeszcze przed wszczęciem postępowania, mogą być różnorodnej natury. Można je podzielić na przyczyny o charakterze podmiotowym i przedmiotowym. Bezprzedmiotowość postępowania będzie zachodziła np. w przypadku śmierci strony w toku postępowania dotyczącego praw ściśle związanych z osobą zmarłej strony, ustania bytu prawnego osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej, zmiany tytułu własności rzeczy, jej zniszczenia, zniesienia uprawnień lub obowiązków, uchylenia podstaw prawnych do działania administracji publicznej w formach władczych w określonych sprawach. Bezprzedmiotowe jest postępowanie prowadzone przez organ niewłaściwy, jak również przez organ, który nie został uznany za właściwy w sprawie w wyniku rozpoznania sporu kompetencyjnego. Postępowanie jest również bezprzedmiotowe, jeżeli nie ma materialnoprawnych podstaw do władczej, w formie decyzji administracyjnej, ingerencji organu administracyjnego, tj. gdy sprawa indywidualna nie podlega i nie podlegała załatwieniu w formie decyzji administracyjnej.
Od bezprzedmiotowości postępowania należy odróżnić bezzasadność żądania strony, która wiąże się z niespełnieniem przez stronę postępowania określonych prawem przesłanek koniecznych do uzyskania uprawnienia w trybie decyzji administracyjnej.
Postępowanie w niniejszej sprawie zostało zainicjowane skierowaniem z dnia [...] maja 2021 r. wystawionym przez Dyrektora Zakładu Karnego w [...] do [...] Rejonowej Komisji Lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych w celu ustalenia stopnia uszczerbku na zdrowiu M. B. spowodowanego wypadkiem pozostającym w związku z pełnieniem służby albo choroby pozostającej w związku ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby.
Ustawa z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych (Dz. U. z 2019 r. poz. 345 z późn. zm.) określa zasady działania komisji lekarskich oraz zasady i tryb orzekania przez te komisje m.in. w sprawach ustalenia stopnia uszczerbku na zdrowiu funkcjonariuszy Policji, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Ochrony Państwa, Centralnego Biura Antykorupcyjnego i Służby Więziennej doznanego wskutek wypadku pozostającego w związku z pełnieniem służby, lub choroby pozostającej w związku ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby, a także związku śmierci funkcjonariusza z wypadkiem lub chorobą pozostającą w związku ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby (art. 1 ust. 1 pkt 4). Jak wynika z treści art. 25 ust. 3 pkt 3 tej ustawy do komisji lekarskiej kieruje się z urzędu w celu ustalenia stopnia uszczerbku na zdrowiu funkcjonariusza Policji, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Państwowej Straży Pożarnej, Biura Ochrony Rządu, Służby Ochrony Państwa, Centralnego Biura Antykorupcyjnego i Służby Więziennej doznanego wskutek wypadku lub choroby pozostającej w związku ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby, z tytułu których przysługuje świadczenie odszkodowawcze. Zgodnie zaś z art. 28 ust. 1 ustawy w sprawach dotyczących ustalenia stopnia uszczerbku na zdrowiu funkcjonariusza Policji, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Ochrony Państwa, Centralnego Biura Antykorupcyjnego i Służby Więziennej doznanego wskutek wypadku lub choroby pozostającej w związku ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby, z tytułu których przysługuje świadczenie odszkodowawcze, do komisji lekarskiej kieruje kierownik jednostki organizacyjnej, w której funkcjonariusz pełnił służbę, albo kierownik jednostki organizacyjnej Centralnego Biura Antykorupcyjnego właściwej w sprawach osobowych, na podstawie rozkazu personalnego albo decyzji w celu określenia przez komisję lekarską stopnia uszczerbku na zdrowiu wskutek wypadku lub choroby pozostającej w związku ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby. Właściwa rejonowa komisja lekarska wyznacza termin badania lekarskiego, o czym zawiadamia podmiot kierujący do komisji lekarskiej oraz osobę skierowaną, a następnie przeprowadza badanie lekarskie funkcjonariusza i sporządza protokół badania komisji lekarskiej, który zawiera wyszczególnienie wszystkich chorób i ułomności, także tych, które nie obniżają zdolności do służby (art. 31 ust. 1 i art. 32 ust. 1 ustawy). Rejonowa komisja lekarska dokonuje oceny stanu zdrowia osoby badanej na podstawie badania lekarskiego, wyników zleconych badań dodatkowych, specjalistycznych i psychologicznych, wywiadu chorobowego, dokumentacji medycznej będącej wynikiem obserwacji w podmiocie leczniczym, leczenia ambulatoryjnego i sanatoryjnego oraz innych dokumentów medycznych istotnych dla dokonania tej oceny oraz protokołów powypadkowych mogących mieć znaczenie dla treści orzeczenia (art. 33 ust. 1 ustawy o komisjach lekarskich). Rejonowe komisje lekarskie orzekają, posługując się również - w przypadku ustalenia stopnia uszczerbku na zdrowiu funkcjonariusza Służby Więziennej doznanego wskutek wypadku lub choroby pozostającej w związku ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby, z tytułu których przysługuje świadczenie odszkodowawcze, oraz w przypadku ustalenia stopnia uszczerbku na zdrowiu osób, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 3 - wykazem chorób pozostających w związku z pełnieniem służby w Służbie Więziennej oraz wykazem norm oceny procentowej uszczerbku na zdrowiu (art. 33 ust. 3 pkt 3 ustawy).
Zgodnie z art. 39 ust. 1 orzeczenie komisji lekarskiej zawiera rozpoznanie lekarskie w języku polskim według terminologii klinicznej, z uwzględnieniem lokalizacji i stopnia nasilenia oraz z powołaniem na odpowiednie pozycje, paragrafy i punkty lub inne jednostki klasyfikacyjne z wykazów, o których mowa w art. 33 ust. 3.
Art. 39 ust. 2 wskazuje, że orzeczenie komisji lekarskiej dotyczące ustalenia stopnia uszczerbku na zdrowiu osoby badanej, o której mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2-4 oraz ust. 2 pkt 2 i 3, doznanego wskutek wypadku lub choroby pozostającej w związku ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby zawiera także:
1) określenie stopnia uszkodzenia czynności naruszonego organu, narządu albo układu, łącznie z towarzyszącymi powikłaniami;
2) określenie procentowego stopnia uszczerbku na zdrowiu;
3) ustalenie, czy stwierdzony uszczerbek na zdrowiu, powstały wskutek tego wypadku lub choroby, pozostaje w związku ze służbą.
Orzeczenie rejonowej komisji lekarskiej doręcza się niezwłocznie na piśmie wraz z uzasadnieniem osobie badanej albo osobie zainteresowanej oraz podmiotowi kierującemu do komisji lekarskiej, a w razie wypadku lub choroby pozostających w związku ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby - organowi właściwemu do ustalania prawa do świadczenia odszkodowawczego przysługującego w razie wypadku lub choroby pozostających w związku ze służbą (art. 41 ust. 1 ustawy). Od wydanego przez rejonową komisję lekarską orzeczenia osobie badanej lub podmiotowi kierującemu tę osobę do rejonowej komisji lekarskiej w celu wydania orzeczenia przysługuje odwołanie do Centralnej Komisji (art. 42 ust. 1 i art. 43 ust. 1 ustawy).
W niniejszej sprawie Centralna Komisja Lekarska za [...] Rejonową Komisją Lekarską błędnie uznała, że postępowanie orzecznicze stało się bezprzedmiotowe i skutkuje brakiem podstawy do ustalenia uszczerbku na zdrowiu spowodowanego wypadkiem, co stanowi podstawę do jego umorzenia.
W ocenie Sądu stanowisko obu Komisji co do bezprzedmiotowości postępowania orzeczniczego w zakresie ustalenia uszczerbku na zdrowiu spowodowanego wypadkiem, stanowiącego podstawę do jego umorzenia, jest nieprawidłowe.
W stanie faktycznym niniejszej sprawy nie zachodziły bowiem żadne przyczyny, które czyniłyby postępowanie orzecznicze wszczęte na podstawie skierowania bezprzedmiotowym. Istniał bowiem przedmiot tego postępowania, tj. sprawa administracyjna, która mogła być załatwiona orzeczeniem komisji lekarskiej oraz istniała strona tego postępowania. [...] Rejonowa Komisja Lekarska zobowiązana był zatem rozpoznać sprawę i orzec co do jej istoty.
Należy zwrócić uwagę, że przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych nie przewidują umorzenia postępowania orzeczniczego z przyczyn merytorycznych, czyli oceny medycznej co do stanu zdrowia (por. postanowienia NSA z 22 lutego 2018 r. sygn. akt I OSK 247/18 oraz I OSK 248/18 - dostępne w internetowej bazie orzeczeń pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
W tej sytuacji, umarzając postępowanie, komisje lekarskie w sposób nieprawidłowy zastosowały art. 105 § 1 k.p.a., albowiem postępowanie orzecznicze dotyczące skarżącego , zainicjowane skierowaniem, nie stało się bezprzedmiotowe.
Rozpoznając ponownie sprawę, [...] Rejonowa Komisja Lekarska winna zatem wydać orzeczenie merytoryczne w sprawie na podstawie posiadanych dokumentów i oceny stanu zdrowia osoby badanej.
Na marginesie tej sprawy należy zwrócić uwagę, że w niniejszej sprawie nie mamy do czynienia z rozstrzygnięciem merytorycznym w sprawie ustalenia procentowego uszczerbek na zdrowiu spowodowanego wypadkiem pozostającym w związku ze szczególnymi warunkami służby danej osoby, a z rozstrzygnięciem procesowym - umorzeniem postępowania na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. Nie sposób w tej sytuacji uznać, aby tego typu orzeczenie, wydane przez organ administracji, jakim niewątpliwie jest Centralna Komisja Lekarska podległa ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych, należało do kognicji sądu powszechnego. Należy bowiem odróżnić charakter merytoryczny od procesowego decyzji i związany z tym tryb zaskarżenia. Takie stanowisko wyraził również Naczelny Sad Administracyjny w postanowieniu z dnia 22 lutego 2018 r. w sprawie o sygn. akt I OSK 247/18 - dostępne w internetowej bazie orzeczeń pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w związku z art. 135 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI