II SA/WA 3215/21

II SA/Wa 3215/21 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2022-02-15
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-09-10
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Agnieszka Góra-Błaszczykowska
Andrzej Góraj
Iwona Maciejuk /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
III OSK 1106/22 - Postanowienie NSA z 2025-01-29
Skarżony organ
Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 200, art. 205
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Maciejuk (spr.), Sędzia WSA Agnieszka Góra-Błaszczykowska, Sędzia WSA Andrzej Góraj, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 15 lutego 2022 r. sprawy ze skargi K. Z. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] lipca 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wyłączenia stosowania przepisów ustawy 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję z dnia [...] lipca 2020 r. nr [...], 2. zasądza od Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji na rzecz skarżącej K. Z. kwotę 480 zł (słownie: czterysta osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją z dnia [...] lipca 2021 r.
nr [...] utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] lipca 2020 r.
nr [...] wydaną na podstawie art. 8a ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. z 2020 r. poz. 723), zwanej dalej również ustawą o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...) o odmowie wyłączenia stosowania wobec K. Z. art. 15c, art. 22a i art. 24a tej ustawy.
W uzasadnieniu organ przytoczył art. 8a ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...). Podał, że przepis ten zawiera dwie przesłanki formalne, których spełnienie otwiera możliwość zastosowania go względem konkretnej osoby, jednakże nakłada także na organ obowiązek weryfikacji, czy rozpatrywana sprawa stanowi "szczególnie uzasadniony przypadek". Wyłącznie w takiej sytuacji ustawodawca dopuszcza możliwość wyłączenia względem wnioskującego stosowania przepisów ogólnych, tj. art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy zaopatrzeniowej.
Odnosząc się do pierwszej z przesłanek organ wskazał, że krótkotrwałość musi być każdorazowo oceniana indywidualnie, wszelako z zastrzeżeniem, że winna być ona rozpatrywana przede wszystkim w ujęciu bezwzględnym, jako długość okresu służby na rzecz totalitarnego państwa. Minister podał, że krótkotrwałość jest wprawdzie pojęciem nieostrym, w zakresie którego trudno określić choćby przybliżoną definicję, jednak powołując się na wykładnię językową stwierdził, że krótkotrwałość jest tożsama z nietrwałością, przelotnością lub chwilowością. Organ wskazał m.in., że już na etapie prac komisji sejmowych (posiedzenie Komisji Administracji i Spraw Wewnętrznych nr [...], w dniu [...] grudnia 2016 r.), kiedy przedstawiona została propozycja ww. przepisu, sygnalizowano, iż wprowadzenie do ustawy tak nieostrego pojęcia jakim jest "krótkotrwałość" może napotkać problemy interpretacyjne. W konsekwencji powyższego zgłoszono propozycję uwzględnienia we wprowadzanym przepisie jednoznacznego progu procentowego wynoszącego 20% całego okresu służby, po przekroczeniu którego w sposób niebudzący wątpliwości można byłoby stwierdzić brak zaistnienia owej krótkotrwałości. Jednakże przedmiotowa poprawka - o której mowa powyżej
- nie zyskała akceptacji komisji sejmowej, stąd też ostatecznie uchwalono przepis art. 8a ustawy zaopatrzeniowej zawierający określenie "krótkotrwała służba". W świetle powyższego stwierdził, iż rzeczywistą wolą projektodawcy było pozostawienie uznaniowego charakteru ww. przepisu, pozwalającego w wyjątkowych sytuacjach wyłączyć ograniczenia w zakresie uprawnień emerytalno-rentowych wprowadzonych w stosunku do osób, które pełniły służbę na rzecz totalitarnego państwa.
Analizując drugą z przesłanek organ wskazał, że pojęcie rzetelności w ujęciu określającym postawę oraz jakość wykonywania zadań i obowiązków zawodowych definiować należy jako sumienne, solidne i dokładne wykonywanie swojej pracy - przyjętych na siebie obowiązków.
Rzetelne wykonywanie obowiązków służbowych oznacza ich realizację na najwyższym poziomie. Postawa rzetelnego funkcjonariusza charakteryzuje
się wzorowością w działaniu służbowym, nie tylko w zakresie podejmowania
i nienagannej realizacji zadań obligatoryjnych, ale także wykazywania inicjatywy
i realizowania obowiązków dodatkowych.
Organ stwierdził, że zwrot "szczególnie z narażeniem zdrowia i życia" traktować należy jako czynnik podnoszący wartość rzetelnej służby funkcjonariusza. Zauważył jednak, że warunek "narażenie zdrowia i życia" odnosi się do kwalifikacji narażenia rozumianej jako stwierdzenie istnienia zagrożenia innego niż normalne następstwo pełnienia służby, przy założeniu, że w jej istotę wpisane jest ryzyko zagrożenia życia
i zdrowia. Z perspektywy ustawowej regulacji ważne jest, aby zagrożenie nie było normalnym następstwem służby, czy też nie miało charakteru hipotetycznego, ale było rzeczywiste, dowiedzione i miało charakter wyjątkowy.
Minister wskazał, że jego zadaniem jest stwierdzenie, czy w świetle zgromadzonego materiału dowodowego ww. przesłanki można uznać za spełnione, oraz ustalenie, czy zachodzi szczególnie uzasadniony przypadek.
Odnosząc się do konieczności ustalenia w sprawie, że stanowi ona szczególnie uzasadniony przypadek, umożliwiający wyłączenie względem wnioskującego stosowania przepisów ogólnych, to jest art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy
o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...) organ przytoczył fragment wyroku WSA w Warszawie z dnia 8 maja 2019 r. sygn. akt II SA/Wa 147/19.
Organ wskazał, że wykonywanie obowiązków służbowych w sposób rzetelny i z najwyższym zaangażowaniem nie świadczy jeszcze o zaistnieniu przesłanki "szczególnie uzasadnionego przypadku", bowiem z istoty każdej służby wynika powinność funkcjonariusza do realizowania powierzonych mu zadań i z najwyższą starannością. Biorąc pod uwagę powyższe, sam fakt otrzymywania przez stronę awansów, wyróżnień czy też innych gratyfikacji z tytułu pełnienia służby nie będzie zatem przesądzał, iż w danej sprawie spełniony został warunek "szczególnie uzasadnionego przypadku".
Organ podał, że decyzją nr [...] z dnia [...] lipca 2020 r. odmówił zastosowania art. 8a ustawy wobec K.Z., 1 w związku z faktem, że ww. pełniła służbę na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b tej ustawy (w okresie od dnia [...] sierpnia 1974 r. do dnia [...] czerwca 1985 r. tj. przez 10 lat, 9 miesięcy i 16 dni) i nie pełniła jej po dniu 12 września 1989 r., więc nie spełnia wymogów przewidzianych w art. 8a ustawy zaopatrzeniowej, bowiem organ nie ma możliwości zbadania rzetelności wykonywania zadań i obowiązków po tej dacie w szczególności z narażeniem życia i zdrowia. Powyższe, w ocenie organu I instancji wyklucza możliwość zastosowania w stosunku do strony wyłączenia stosowania art. 15c, art. 22a i 24a ustawy. Ponowna analiza akt sprawy wykazała, jak podął organ, że wnioskodawczyni pełniła służbę w MO od dnia [...] sierpnia 1974 r. do dnia [...] czerwca 1985 r., tj. 10 lat, 9 miesięcy i 16 dni. Cały ten okres został ww. zaliczony jako służba na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b ustawy zaopatrzeniowej. Organ stwierdził, że strona nie spełnia wymogu przewidzianego cytowanym powyżej art. 8a ust. 1 pkt 1 ustawy, bowiem służba pełniona przed dniem 31 lipca 1990 r., uznana za służbę na rzecz totalitarnego państwa, nie była pełniona w sposób krótkotrwały. W ocenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji przedmiotowy okres służby na rzecz totalitarnego państwa zarówno w ujęciu bezwzględnym - długości tego okresu, jak i w ujęciu proporcjonalnym - stosunku długości tego okresu do całego okresu służby, nie może być oceniony jako krótkotrwały. Organ stwierdził, że służba wnioskodawczyni była służbą wieloletnią, podjętą nieprzypadkowo, lecz w pełni świadomie oraz ze względu na ponad 10-letni okres jej pełnienia - trwałą. Wskazany czas realizacji obowiązków służbowych na rzecz totalitarnego państwa nie miał charakteru tymczasowego, doraźnego czy epizodycznego i z całą pewnością strona przez ten okres dokładnie zaznajomiła się ze specyfiką realizowanych zadań oraz ich charakterem.
W ocenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji przesłanka określoną w art. 8a ust. 1 pkt 1 ustawy nie została spełniona. Nadto wnioskodawczyni została zwolniona ze służby w Departamencie Szkolenia i Doskonalenia Zawodowego MSW z dniem [...] czerwca 1985 r. i po tej dacie nie podjęła ponownie służby.
Skoro zatem K. Z. pełniła służbę do dnia [...] czerwca 1985 r. i nie służyła po dniu 12 września 1989 r., to nie spełnia ona wymogów przewidzianych w art. 8a ustawy. Organ nie ma bowiem możliwości zbadania rzetelności wykonywania przez ww. byłą funkcjonariusz zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r., w szczególności z narażeniem życia i zdrowia (art. 8a ust. 1 pkt 2 ustawy). Organ zaznaczył, że obie przesłanki wskazane w art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej muszą być spełnione łącznie.
Organ wskazał też, że z Informacji o przebiegu służby Nr [...] z dnia [...] maja 2017 r. przekazanej przez Instytut Pamięci Narodowej - Komisję Ścigania Zbrodni Przeciwko Narodowi Polskiemu – wynika, że K. Z. w okresie od dnia [...] sierpnia 1974 r. do dnia [...] czerwca 1985 r. pełniła służbę w jednej z jednostek enumeratywnie wymienionych w art. 13b ustawy zaopatrzeniowej. Wskazał, że okres służby na rzecz totalitarnego państwa został ww. ustalony przez IPN w oparciu o posiadane materiały źródłowe, wobec czego rolą tut. organu nie jest weryfikowanie prawidłowości tego dokumentu. Minister podniósł, że jeżeli strona nie zgadza się on z informacją o przebiegu służby wydaną przez Instytut Pamięci Narodowej z uwagi na fakt błędnych jego zdaniem zapisów dotyczących przebiegu służby jak i dat jej pełnienia na rożnych stanowiskach to powinna tę kwestię podnieść nie w ramach postępowania prowadzonego przed MSWiA na podstawie art. 8a ustawy ale poinformować o tym IPN i ewentualnie wnosić o zmianę sporządzonej informacji Prowadzone na podstawie art. 8a ustawy zaopatrzeniowej postępowania administracyjne to tryb postępowania odrębny i mający odmienną podstawę prawną, bowiem nie dotyczy on ustalenia osobie zainteresowanej prawa do określonego świadczenia, a jedynie wyłączenia stosowania przepisów decydujących o jego obniżeniu w danych okolicznościach. Organ wskazał, że jest związany treścią informacji o pełnieniu służby sporządzoną przez Instytutu Pamięci Narodowej - Komisję Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu.
Decyzja Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] lipca 2021 r.
nr [...] stała się przedmiotem skargi K.Z., reprezentowanej przez radcę prawnego, do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
Pełnomocnik wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych, zarzucił naruszenie:
- art. 8a ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...) poprzez uznanie,
że przepis ten nie ma zastosowania w stosunku do skarżącej, albowiem przy rozstrzyganiu spraw z zakresu art. 8a ustawy, znaczenie fundamentalne ma fakt, że zawiera on dwie przesłanki formalne, których spełnienie otwiera możliwość zastosowania go względem konkretnej osoby. Zdaniem organu skarżąca tych przesłanek nie spełniła łącznie,
- art. 15 c i art. 22a oraz 24a wskazanej w pkt 1 ustawy, poprzez przejęcie, że nie można wyłączyć tych przepisów w stosunku do skarżącej, albowiem jak wynika z informacji o przebiegu służby skarżąca w okresie od [...] sierpnia 1974 r. do [...] czerwca 1985 r. pełniła służbę w jednej z jednostek enumeratywnie wymienionych w art. 13b ustawy,
- art. 30 oraz art. 47 Konstytucji RP w zw. z art. 8 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności polegające na naruszeniu godności, prawa do ochrony czci, dobrego imienia, prawa do prywatności i prawa poszanowania życia rodzinnego, poprzez przyjęcie, że służba skarżącej stanowiła "służbę na rzecz totalitarnego państwa", a tym samym przypisanie - w akcie winy za działania związane z naruszeniem praw człowieka, których dopuszczali się niektórzy przedstawiciele władzy publicznej PRL oraz niektórzy funkcjonariusze organów bezpieczeństwa PRL, a do których w żaden sposób się nie przyczyniła się skarżąca,
- art. 7, art. 77 §1, art. 80 oraz art. 107 §3, wobec braku wyczerpującego ustalenia i wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, co czyni zaskarżoną decyzję wadliwą.
W uzasadnieniu pełnomocnik rozszerzył argumentację w zakresie postawionych zarzutów. Pełnomocnik wskazał m.in., że w zaskarżonej decyzji uznano służbę skarżącej w okresie od [...] sierpnia 1974r. do [...] czerwca 1985 r. podczas, gdy z zawiadomienia Nr [...] Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej MSW w [...] z dnia [...] kwietnia 1984 r. wynika, że powódka została w tym czasie uznana za trwale niezdolną do służby w Milicji Obywatelskiej. Jej choroba rozpoczęła się już przed rokiem 1980, co wynika z akt osobowych, skarżąca w tym okresie była kilka razy leczona szpitalnie, więc nie mogła w tym czasie pracować - pełnić służby. Ostatecznie Wojewódzka Komisja Lekarska stwierdziła o trwałej niezdolności do służby w Milicji Obywatelskiej już w dniu [...] kwietnia 1984r.
Pełnomocnik wskazał też m.in., że organ podejmując zaskarżoną decyzję nie ustalił i nie wyjaśnił, na jakiej podstawie zakwalifikował pracę czy służbę skarżącej do kategorii czynności represyjnych wykonywanych na rzecz państwa totalitarnego w okresie do czerwca 1985 r. Pełnomocnik podniósł, że skarżąca jako nauczyciel języka niemieckiego z wykształcenia, swoją pracę – służbę wykonywała zgodnie ze zwykłymi, standardowymi działaniami i czynnościami podejmowanymi w każdej służbie publicznej, tj. służbie na rzecz państwa w jakim wszyscy pracowali, żyjąc w tym czasie.
Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga podlegała uwzględnieniu.
Zaskarżona decyzja wydana została na podstawie art. 8a ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...), uprawniającym ministra właściwego do spraw wewnętrznych do wyłączenia stosowania m.in. właśnie art. 22a tej ustawy. Stosownie bowiem do treści art. 8a ust. 1 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...), który stanowił podstawę wydania zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji, minister właściwy do spraw wewnętrznych, w drodze decyzji, w szczególnie uzasadnionych przypadkach, może wyłączyć stosowanie art. 15c, art. 22a i art. 24a w stosunku do osób pełniących służbę, o której mowa w art. 13b, ze względu na: (pkt 1) krótkotrwałą służbę przed dniem 31 lipca 1990 r. oraz (pkt 2) rzetelne wykonywanie zadań
i obowiązków po dniu 12 września 1989 r., w szczególności z narażeniem zdrowia
i życia. Zgodnie z art. 8a ust. 2 tej ustawy, do osób, o których mowa w ust. 1, stosuje
się odpowiednio przepisy art. 15, art. 22 i art. 24 (ust. 2).
Decyzja wydawana przez organ na podstawie art. 8a ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...) ma zatem charakter decyzji uznaniowej. Powyższe nie oznacza jednak, że organ rozpatrując sprawę z wniosku strony zwolniony jest od stosowania zasad ogólnych k.p.a. Z art. 11 powołanej ustawy wynika, że w sprawach nieuregulowanych w ustawie stosuje się przepisy ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, Kodeksu postępowania administracyjnego oraz przepisy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Podejmując decyzję administracyjną rozstrzygającą o wyłączeniu lub odmowie wyłączenia stosowania wobec wnioskodawcy art. 15c, art. 22a i art. 24a o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...) organ związany jest rygorami procedury administracyjnej określającej obowiązki w zakresie prowadzenia postępowania administracyjnego i rozstrzygania. Obowiązany jest przestrzegać zasady dochodzenia do prawdy obiektywnej, w tym do załatwienia sprawy z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli (art. 7 k.p.a.), wyczerpującego zebrania
i rozpatrzenia całego materiału dowodowego (art. 77 § 1 k.p.a.), oceny na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 k.p.a.) oraz uzasadnienia rozstrzygnięcia zgodnie z wymaganiami art. 107 § 3 k.p.a.
Kontrola zaskarżonej decyzji przez sąd administracyjny sprowadza się do oceny, czy zaskarżona decyzja nie nosi cech dowolności, czy organ wybrał prawnie dopuszczalny sposób rozstrzygnięcia i czy wyboru tego rozstrzygnięcia dokonał po ustaleniu i rozważeniu wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności.
Zaskarżona i poprzedzająca ją decyzja wydane zostały z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a., które to uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Zgodnie z normą art. 8a ust. 1 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...), przedmiotem oceny organu jest szczególnie uzasadniony przypadek, jako kryterium objęcia adresata wyłączeniem stosowania art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...).
W sprawie niniejszej organ nie dokonał wszechstronnego zbadania przypadku wnioskodawczyni, nie rozpatrzył wszechstronnie wszystkich okoliczności sprawy (art. 77 § 1 k.p.a.) i nie dokonał ich pełnej oceny (art. 80 k.p.a.), co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego prezentowany jest pogląd, znajdujący zastosowanie w tej sprawie, zgodnie z którym art. 8a ust. 1 powołanej ustawy w istocie zawiera jedną przesłankę "szczególnie uzasadnionego przypadku" (v. wyrok NSA z dnia z 13 grudnia 2019 r. sygn. akt I OSK 1895/19 orzeczenia.nsa.gov.pl).
W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjmuje się też, że "(...) brak spełnienia któregoś z kryteriów wskazanych w punktach 1 i 2 art. 8a ust. 1 ustawy nie wyłącza automatycznie możliwości spełnienia przesłanki "szczególnie uzasadnionych przypadków", lecz wymaga zbadania, czy służba określonej osoby, mimo że nie była "krótkotrwałą służbą przed dniem 31 lipca 1990 r.", bądź nie charakteryzowała
się "rzetelnym wykonywaniem zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r.,
w szczególności z narażeniem zdrowia i życia", była służbą charakteryzującą
się bezpośrednim zaangażowaniem w realizację zadań i funkcji państwa totalitarnego, czy też nie miała takiego charakteru, tj. była np. działalnością ograniczającą się do zwykłych, standardowych działań, czynności podejmowanych i wykonywanych w każdej służbie publicznej, tj. służbie na rzecz państwa jako takiego, a tym samym nie ma
– z punktu widzenia aksjologicznych podstaw demokratycznego państwa prawnego – żadnych konotacji negatywnych. W tym drugim przypadku dopuszczalne jest przyjęcie, że wystąpiły w sprawie "szczególnie uzasadnione przypadki" obalające domniemanie służby charakteryzującej się zindywidualizowanym zaangażowaniem w działalność bezpośrednio ukierunkowaną na realizowanie ustrojowo zdeterminowanych zadań
i funkcji właściwych państwu totalitarnemu. Aby ustalić, czy zachodzą szczególnie uzasadnione przypadki, pomocniczą rolę mogą spełniać kryteria wskazane w pkt 1 i pkt 2 art. 8a ustawy, wykładnia których sprawia spore trudności interpretacyjne. Niemniej jednak kryteria te powinny być oceniane przez pryzmat przesłanki "szczególnie uzasadnionych przypadków" ułatwiając obalenie domniemania służby charakteryzującej się zaangażowaniem w działalność bezpośrednio ukierunkowaną na realizację zadań
i funkcji właściwych państwu totalitarnemu." (v. wyrok NSA z dnia 21 maja 2020 r. sygn. akt I OSK 1669/19, orzeczenia.nsa.gov.pl).
W sprawie niniejszej organ stwierdził jedynie, że przez okres służby na rzecz państwa totalitarnego, o którym mowa w art. 13b ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...) strona dokładnie zaznajomiła się ze specyfiką realizowanych zadań oraz ich charakterem. Jeśli w ocenie organu wnioskodawczyni realizowała w tym czasie obowiązki czy zadania, których charakter nie pozwala zdaniem organu na zastosowanie art. 8a ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...) to powinno to znaleźć wyraz w uzasadnieniu decyzji. Takich ustaleń na tym etapie postępowania organ nie poczynił i nie rozwinął w uzasadnieniu decyzji twierdzenia o specyfice realizowanych przez wnioskodawczynię zadań, zaś w świetle powołanych już wyżej orzeczeń sądowoadministracyjnych kwestia charakteru służby skarżącej pełnionej na rzecz totalitarnego państwa ma znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy.
Jak wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w powołanym wyroku o sygn. akt I OSK 1895/19, unormowanie zawarte w art. 8a ust. 1 ustawy należy wykładać jako dany przez ustawodawcę organowi administracji publicznej instrument służący wszechstronnemu zbadaniu sprawy określonego funkcjonariusza w celu zweryfikowania, czy funkcjonariusz ten objęty ustawowym domniemaniem "służby na rzecz totalitarnego państwa" jest w istocie osobą, której wysokość świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego powinna być ustalana na podstawie restrykcyjnych przepisów znajdujących aksjologiczne uzasadnienie wyłącznie do tych osób, które angażowały się w sposób bezpośrednio ukierunkowany na realizowanie charakterystycznych dla ustroju państwa totalitarnego jego zadań i funkcji i których prawa – z tego właśnie względu – zostały nabyte niesłusznie z perspektywy aksjologii demokratycznego państwa prawnego.
Ustaleń takich w aspekcie szczególnie uzasadnionego przypadku organ
nie dokonał. Minister nie przedstawił żadnych faktów dotyczących służby skarżącej, charakteru tej służby i warunków jej pełnienia, które zdaniem organu nie pozwalają na zastosowanie art. 8a ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...).
Odnosząc się do twierdzenia organu, że związany jest treścią informacji
o pełnieniu służby sporządzoną przez IPN wskazania wymaga, że dowód w postaci dokumentu urzędowego podlega takiej samej ocenie organu, jak każdy inny prawem dopuszczalny dowód w postępowaniu administracyjnym. Dokonując ustaleń faktycznych organ powinien odnieść się m.in. do twierdzeń zawartych we wniosku strony z dnia [...] października 2018 r., że skarżąca "(...) już w 1984 r. została uznana przez orzecznika Komisji Lekarskiej za niezdolną do pracy (...)". Biorąc pod uwagę,
iż organ przyjął, że skarżąca pełniła służbę na rzecz państwa totalitarnego, o którym mowa w art. 13b ustawy, do dnia [...] czerwca 1985 r., powyższe wymaga wyjaśnienia.
Ponownie rozpoznając sprawę, organ, uwzględniając przedstawioną wyżej ocenę prawną, dokona wyczerpującej oceny tego, czy sprawa skarżącej stanowi szczególnie uzasadniony przypadek w rozumieniu art. 8a ust. 1 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...). Wyrażając ocenę w tym zakresie, organ powinien przywołać fakty dotyczące służby skarżącej, jej postawy, charakteru służby, warunków jej pełnienia i odnieść powyższe do ustawowej przesłanki. Uzasadnienie decyzji – stanowiące wyraz zindywidualizowanej oceny przypadku wnioskodawczyni –
nie powinno pozostawiać wątpliwości dlaczego organ rozstrzygnął sprawę strony w taki a nie inny sposób. Pamiętać należy przy tym, że każda sprawa wymaga indywidualnego rozpatrzenia z uwzględnieniem konkretnej sytuacji wnioskodawcy. Zwrócić należy uwagę na wskazanie w skardze, że choroba skarżącej "rozpoczęła się już przed rokiem 1980", "skarżąca w tym okresie była kilka razy leczona szpitalnie". Rozstrzygając sprawę organ winien uwzględnić słuszny interes wnioskodawcy (art. 7 k.p.a.).
Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie,
na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), orzekł jak w punkcie 1 wyroku. O zwrocie kosztów zastępstwa procesowego (480 zł), jak w punkcie 2 wyroku, Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 powołanej ustawy.