II SA/Wa 320/20

II SA/Wa 320/20 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2020-10-26
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2020-02-10
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Andrzej Wieczorek
Janusz Walawski /przewodniczący sprawozdawca/
Łukasz Krzycki
Symbol z opisem
6319 Inne o symbolu podstawowym 631
Hasła tematyczne
Broń i materiały wybuchowe
Sygn. powiązane
II GSK 934/21 - Wyrok NSA z 2024-10-24
Skarżony organ
Komendant Policji
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 151; ustawa o broni i amunicji art. 19 ust. 1a, art. 15 ust. 1 pkt 6, art. 18 ust. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janusz Walawski (spr.), Sędzia WSA Łukasz Krzycki, Sędzia WSA Andrzej Wieczorek, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 26 października 2020 r. sprawy ze skargi W.A. na czynności materialno-techniczną Komendanta [...] Policji z dnia [...] grudnia 2019 r. nr: [...] w przedmiocie wezwania do zdania broni wraz z amunicją oraz legitymacją posiadacza broni oddala skargę
Uzasadnienie
W. A. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na czynność materialno – techniczną odebrania broni, amunicji do tej broni, dokumentów potwierdzających legalność posiadania broni oraz zaświadczeń uprawniających do nabycia broni zgodnie z pismem Komendanta [...] Policji z [...] grudnia 2019 r. nr [...].
Skarżący we wniesionej skardze zarzucił, że doszło do naruszenia następujących przepisów:
1) art. 19 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2019 r. poz. 284 z póżn. zm.), poprzez jego zastosowanie i uznanie, że należy do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 tej ustawy, tj. stanowiącym zagrożenie dla siebie, porządku lub publicznego, pomimo braku skazania za wskazane w tym przepisie czyny;
2) art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a., poprzez brak podjęcia wszelkich czynności zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz wyczerpującego zebrania materiału dowodowego i ustalenia braku skazania mnie za przestępstwa wskazane w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji oraz zaistnienia zagrożenia bezpieczeństwa publicznego uzasadniających odebranie broni, amunicji oraz dokumentów potwierdzających legalność posiadanej broni.
Skarżący wniósł o dokonanie zwrotu zatrzymanej broni, amunicji, dokumentów potwierdzających legalność posiadania broni oraz zaświadczeń uprawniających do nabycia broni.
Komendant [...] Policji w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podał, że działał w ramach dyspozycji art. 19 ust. 1 ustawy o broni i amunicji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Na wstępie należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 184 Konstytucji RP w związku z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2018 r. poz. 2107 z późn. zm., dalej: p.u.s.a.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Innymi słowy, kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana jest pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności. Oznacza to, że kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy organ administracji nie naruszył prawa. Jednocześnie wyjaśnienia wymaga, że podstawowa zasada polskiego sądownictwa administracyjnego została określona w art. 1 p.u.s.a., zgodnie z którym sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę legalności działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami, a organami administracji rządowej. Zasada, że sądy administracyjne dokonują kontroli działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, została również wyartykułowana w art. 3 § 1 p.p.s.a.
Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną z zastrzeżeniem jej art. 57a. W świetle art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd nie ma obowiązku, do badania tych zarzutów i wniosków, które nie mają znaczenia dla oceny legalności zaskarżonego aktu (tak: NSA w wyroku z dnia 11 października 2005 r., sygn. akt FSK 2326/04). Orzekanie - na podstawie art. 135 p.p.s.a. - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Z istoty, bowiem kontroli wynika, że zasadność zaskarżonego rozstrzygnięcia podlega ocenie przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie jego podejmowania. Niezwiązanie zarzutami i wnioskami skargi oznacza, że sąd administracyjny bada w pełnym zakresie zgodność z prawem zaskarżonego aktu, czynności, czy bezczynności organu administracji publicznej. Z kolei z brzmienia art. 145 § 1 p.p.s.a. wynika, że w przypadku, gdy Sąd stwierdzi, bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub części, albo stwierdza ich nieważność bądź też stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa. Przytoczona regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości, co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Powołane regulacje określają podstawową funkcję sądownictwa administracyjnego i toczącego się przed nim postępowania, którą jest sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez działalność kontrolną nad wykonywaniem administracji publicznej. W ramach tej kontroli sąd administracyjny nie bada celowości, czy też słuszności zaskarżonej decyzji. Nie jest, zatem władny oceniać takich okoliczności jak pokrzywdzenie strony decyzją wówczas, gdy wiąże się ona z negatywnymi skutkami dla niej, bowiem związany jest normą prawną odzwierciedlającą wolę ustawodawcy, wyrażoną w treści odpowiedniego przepisu prawa.
Prawo do rzetelnej i sprawiedliwej procedury, ze względu na jego istotne znaczenie w procesie urzeczywistniania praw i wolności obywatelskich, mieści się w treści zasady państwa prawnego (art. 7 Konstytucji RP). Obowiązkiem organów orzekających jest zatem kierowanie się w toku postępowania administracyjnego zasadami wynikającymi z przepisów prawa proceduralnego.
Przeprowadzona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie kontrola legalności zaskarżonej czynności wykazała, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie Nadto mocą art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23, 868, 996, 1579 i 2138 oraz z 2017 r. poz. 935), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r. poz. 201, 648, 768 i 935), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. poz. 1947, z późn. zm.) oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
W tym miejscu wskazać należy, iż stan faktyczny sprawy został ustalony w oparciu o zeznania świadków, którzy podali, że zachowanie skarżącego stanowi zagrożenie dla jego żony. Zasadniczy w sprawie spór sprowadza się do oceny czy w przedmiotowej sprawie ziściły się okoliczności do odebrania skarżącemu leganie posiadanej broni - jak twierdzi organ czy też nie - jak wywodzi skarżący.
Mając zatem na uwadze zakreślony w sprawie spór w pierwszej kolejności zauważenia wymaga, że przedmiotem kontroli - jak wskazano na wstępie - jest podjęta na podstawie art. 19 ust. 1a ustawy czynność odebrania skarżącemu za pokwitowaniem broni palnej wraz z amunicją oraz pozwolenia na broń, stanowiąca inną czynność z zakresu administracji publicznej w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Kwestię zaskarżania takiej czynności do sądu administracyjnego reguluje art. 53 § 2 p.p.s.a., zgodnie z którym jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4, wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności. Sąd, po wniesieniu skargi, może uznać, że uchybienie tego terminu nastąpiło bez winy skarżącego i rozpoznać skargę.
Równocześnie zauważyć należy, że przypadku czynności odebrania broni i amunicji na podstawie art. 19 ust. 1a ustawy o broni i amunicji, żadne rozstrzygnięcie przez organ nie jest wydawane. Ponadto błąd organu nie spowodował dla skarżącego żadnych ujemnych skutków procesowych, skoro - jak wskazano powyżej - wniósł skargę w terminie do tut. Sądu.
Przechodząc natomiast do merytorycznego rozpoznania skargi należy w pierwszej kolejności wskazać, że podniesione w niej zarzuty i argumenty na ich poparcie nie zasługują na uwzględnienie, w drugiej zaś, że zgodnie z art. 19 ust. 1a u.o.b., który stanowił podstawę prawną podjęcia przez organ zaskarżonej czynności - Policja, a w przypadku żołnierzy zawodowych Żandarmeria Wojskowa, może za pokwitowaniem odebrać broń i amunicję oraz dokumenty potwierdzające legalność posiadania broni osobie posiadającej broń zgodnie z przepisami, przeciwko której toczy się postępowanie karne o przestępstwa określone w art. 15 ust. 1 pkt 6, do czasu prawomocnego zakończenia tego postępowania, na okres nie dłuższy niż 3 lata. Wskazanie przez ustawodawcę fakultatywności działania, w kontekście unormowań kompleksowo zawartych w ustawie nie może być interpretowane bez przesłanek obligatoryjności działania, dla ich właściwego zastosowania. Zgodnie bowiem z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni, pozwolenia na broń nie wydaje się osobom stanowiącym zagrożenie dla siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego:
a) skazanych prawomocnym orzeczeniem sądu za umyślne przestępstwo lub umyślne przestępstwo skarbowe,
b) skazanych prawomocnym orzeczeniem sądu za nieumyślne przestępstwo: przeciwko życiu i zdrowiu, przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji popełnione w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego albo gdy sprawca zbiegł z miejsca zdarzenia.
Tym samym fakultatywność działania wzmocniona jest przesłankami obligatoryjnymi ziszczonymi się w zależności od etapu i fazy postępowania karnego przy wystąpieniu inkryminowanych zdarzeń prawnych w aspekcie umyślności czynu zabronionego i jego rodzaju, jak miało to miejsce w niniejszej sprawie.
Jak wynika z akt sprawy, co nie jest sporne, w sprawie toczy się postępowanie wyjaśniające związane z groźbami karalnymi i naruszeniem nietykalności cielesnej. Nie można skutecznie podważyć stanowiska organu prezentowanego w odpowiedzi na skargę, że waga ewentualnych naruszeń prawa przez skarżącego uzasadnia obawę, że skarżący może stanowić zagrożenie dla porządku publicznego. Charakter wyjaśnianych czynów, ich okoliczności, sposób działania modus operandi, jak i grożąca skarżącemu kara dają podstawy do uznania, że skarżący może stanowić zagrożenie dla porządku publicznego.
Poza kompetencjami Sądu pozostaje ocena stopnia realności tego zagrożenia, choć zdaniem Sądu każda osoba naruszająca prawo może być uznana za stanowiącą zagrożenie dla porządku lub bezpieczeństwa publicznego. Doświadczenie życiowe, zawodowe dowodzi, że sprawcy czynów zabronionych po ich ujawnieniu w obawie przed konsekwencjami prawnymi (nie tylko karnymi) podejmują działania godzące w porządek prawny. Zatem nie tylko czas ich popełnienia ale czas ich ujawnienia jest istotny dla oceny ziszczenia się tej przesłanki. Tym samym, zdaniem składu orzekającego, organ dokonując zaskarżonej czynności prawidłowo uznał, że zachodzi obawa, że skarżący może stanowić zagrożenie dla bezpieczeństwa lub porządku publicznego albo dla wolności i praw innych osób. Wynik tej oceny - twierdzący - mieści się, zdaniem Sądu, w granicach uznania przyznanego organom Policji przez ustawodawcę na gruncie art. 19 ust. 1a ustawy o broni i nie ma ono w żaden sposób, jak zdaje się wykazać to strona skarżąca, charakteru arbitralnego.
Podkreślenia wymaga także, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego prezentowane są poglądy, w świetle których warunki uzyskania pozwolenia na broń i jej posiadania powinny być badane w sposób restrykcyjny, zaś możliwość niewyrażenia zgody na jej posiadanie powinna być postrzegana jako działanie prewencyjne, zmierzające do zapewnienia szeroko rozumianego bezpieczeństwa (zob. wyrok NSA z 30 października 2008 r., sygn. akt II OSK 1296/07). Posiadanie broni oraz posługiwanie się nią jest reglamentowane i jest raczej rodzajem przywileju, niż prawa podmiotowego. W związku z tym od osoby takie pozwolenie posiadającej wymaga się kwalifikowanych cech charakteru oraz zachowania niebudzącego wątpliwości z punktu widzenia ochrony porządku prawnego (zob. także wyrok NSA z 28 października 2011 r.,
W konsekwencji, co wymaga z uwagi na zarzuty skargi powtórzenia i wyeksponowania, powyższe ustalenie prowadzi do konkluzji, że przepisy regulujące przedmiotową kwestię winny być interpretowane w sposób wysoce restrykcyjny.
Na zakończenie należy podnieść, że na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 2 u.o.b. właściwy organ Policji cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której takie pozwolenie wydano należy do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2-6, a więc między innymi do osób stanowiących zagrożenie dla siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego: skazanych prawomocnym orzeczeniem sądu za umyślne przestępstwo lub umyślne przestępstwo skarbowe, a w będącym podstawą zaskarżonej czynności przepisie art. 19 ust. 1a ustawy o broni, przesłanką jego zastosowanie nie jest skazanie prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo określone w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, ale samo toczenie się postępowania karnego o takie przestępstwa, w tym na etapie postępowania wyjaśniającego.
Biorąc powyższe pod uwagę Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.