II SA/Wa 3137/21

II SA/Wa 3137/21 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2022-04-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-09-01
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Andrzej Kołodziej
Ewa Radziszewska-Krupa /przewodniczący/
Łukasz Krzycki /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6191 Żołnierze zawodowi
Hasła tematyczne
Siły zbrojne
Sygn. powiązane
III OSK 2047/22 - Wyrok NSA z 2025-05-13
Skarżony organ
Minister Obrony Narodowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 735
art. 138
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa Sędzia WSA Łukasz Krzycki (spr.) Sędzia WSA Andrzej Kołodziej Protokolant referent Magdalena Morawiec po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 kwietnia 2022 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] czerwca 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa do wypłaty świadczenia pieniężnego oddala skargę
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją utrzymano w mocy - na zasadzie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r. poz. 735 ze zm.), zwanej dalej "K.p.a." - orzeczenie Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego w [...] z [...] marca 2021 r. o odmowie wypłaty [...] M.K. – zwanemu dalej "Żołnierzem" - świadczenia pieniężnego przez okres jednego roku po zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej, zwanego dalej "świadczeniem".
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji przywołano następujące okoliczności faktyczne i prawne uwarunkowania sprawy:
- Żołnierza zwolniono z zawodowej służby wojskowej - pełnionej jako kontraktowa - z dniem [...] lutego 2021 r. na wskutek upływu terminu wypowiedzenia stosunku służbowego przez żołnierza zawodowego,
- [...] marca 2021 r. Żołnierz przedłożył do wojskowego organu emerytalnego pismo zatytułowane "oświadczenie"; wniósł w nim o przyznanie mu świadczenia, o którym mowa w art. 95 pkt 1 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 860 ze zm.), zwanej dalej "ustawą pragmatyczną",
- Żołnierzowi odmówiono prawa do świadczenia, albowiem z dokonanych ustaleń wynikało, że pełnił zawodową służbę wojskową przez okres krótszy niż 15 lat,
- wobec skutecznego wniesienia przez Żołnierza odwołania, sprawa jest rozpatrywana przez organ II. instancji,
- przedmiotem sporu jest prawidłowość odmowy wypłaty świadczenia; odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie,
- na podstawie art. 95 pkt 1 ustawy pragmatycznej, zwolnionemu z zawodowej służby wojskowej żołnierzowi - niezależnie od odprawy, o której mowa w art. 94 wymienionej ustawy - przysługuje przez okres jednego roku po zwolnieniu wypłacane co miesiąc świadczenie pieniężne w wysokości kwoty uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym, należnego w ostatnim dniu pełnienia służby,
- świadczenie przysługuje żołnierzowi, który pełnił nieprzerwanie zawodową służbę wojskową przez co najmniej 15 lat - z zastrzeżeniem art. 96 ust. 2-4 danej ustawy,
- powyższe zastrzeżenia dotyczą sytuacji żołnierza, który nie spełnił warunku z ust. 1 i zwolniono go z zawodowej służby wojskowej, pełnionej jako służba stała, przez okres krótszy niż piętnaście lat, jeżeli nastąpiło to na wskutek kilku wymienionych ustawą przyczyn,
- w rozpoznawanej sprawie jest bezsporne, że Żołnierza zwolniono z zawodowej służby wojskowej - pełnionej jako służba kontraktowa - wskutek upływu terminu wypowiedzenia, dokonanego przez żołnierza zawodowego; w tej sytuacji nie dotyczą go kryteria wyszczególnione w art. 96 ust. 2 ustawy pragmatycznej (dotyczące żołnierzy pełniących zawodową służbę wojskową jako służba stała) i umożliwiające przyznanie świadczenia w sytuacji legitymowania się nieprzerwanym stażem służby krótszym niż wymagane 15 lat,
- wobec tego należało zbadać przesłankę wymienioną w art. 96 ust. 1 ustawy pragmatycznej - czy Żołnierz pełnił nieprzerwaną zawodową służbę wojskową przez 15 lat,
- odpowiedź jest negatywna; z dokumentacji wynika, że Żołnierza pełnił nieprzerwaną służbę wojskową od [...] kwietnia 2018 r. do [...] lutego 2021 r. - przez 2 lata, 10 miesięcy, 19 dni; natomiast w okresie:
- [...] lipca 2005 r. – [...] czerwca 2006 r. pełnił służbę kandydacką w Oddziale [...] w [...] oraz
- [...] września 2006 r. – [...] kwietnia 2018 r., pełnił służbę jako funkcjonariusz Policji,
- powyższe okresy służby w Policji potwierdzają świadectwa, znajdujące się w aktach emerytalnych Żołnierza,
- wobec powyższego jest bezsporne, że łączny okres służby Żołnierza - w wojsku i Policji - wynosi przeszło 15 lat; jednakże art. 96 ust. 1 ustawy ma charakter bezwzględnie wiążący; stanowi, że warunkiem koniecznym jest pełnienie nieprzerwanej czynnej służby wojskowej przez okres 15. lat (w tym przynajmniej 10 lat zawodowej służby wojskowej); skoro zatem nieprzerwany okres służby wojskowej Żołnierza to jedynie ponad 2 lata świadczenie mu nie przysługuje,
- zgodnie z art. 19 ustawy pragmatycznej, żołnierz zawodowy pełni zawodową służbę wojskową: na stanowisku służbowym w jednostce wojskowej, z zastrzeżeniem art. 22 ust. 1 i art. 24 ust. 1, w rezerwie kadrowej lub dyspozycji; służba w Policji nie jest pełnieniem służby na stanowisku służbowym w jednostce wojskowej, w rezerwie kadrowej lub w dyspozycji; nie można jej więc zaliczyć do okresu pełnienia służby wojskowej, o której mowa w art. 96 ust. 1 ustawy pragmatycznej,
- w myśl art. 59 ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. z 2021 r., poz. 372) żołnierzami w czynnej służbie wojskowej są, w rozumieniu tej ustawy, odbywający lub pełniący następujące jej rodzaje:
1) zasadniczą służbę wojskową,
2) przeszkolenie wojskowe,
3) terytorialną służbę wojskową,
4) ćwiczenia wojskowe,
5) służbę przygotowawczą,
6) okresową służbę wojskową,
7) służbę wojskową w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny;
wobec treści tego przepisu nie sposób uznać, aby służba w charakterze funkcjonariusza Policji, odpowiadała powyższym warunkom; taką wykładnię art. 96 ust. 1 ustawy pragmatycznej potwierdza również judykatura (tak wyrok WSA o sygn. akt II SA/Wa 1660/05, dostępny na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl/cbo/query - w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych).
W skardze podniesiono m.in.:
- Żołnierz nie zgadza się z zaskarżoną decyzją; przepisy nierówno traktują byłych funkcjonariuszy Policji w stosunku do żołnierzy zawodowych; policjanci - po przeniesieniu do Wojska Polskiego - nie mogą korzystać z większości świadczeń; ograniczają to obowiązujące akty normatywne; wysługi w Policji - nawet policjanta w służbie stałej - nie zalicza się do zawodowej służby wojskowej; tymczasem żołnierze zawodowi, którzy przenieśli się do innej formacji mundurowej jak Policja, Służba Ochrony Państwa i inne, w pełni korzystają ze wszystkich przywilejów i świadczeń socjalnych - m.in. po wysłużeniu tylko jednego roku otrzymują pensję roczna po zwolnieniu ze służby; przy odwrotnym przeniesieniu przepisy nie są jednak tak korzystne; przepisy dyskryminują wręcz byłych funkcjonariuszy Policji, którzy zatrudnili się w Wojsku Polskim; w momencie prac legislacyjnych nad ustawą pragmatyczną nikt nie przewidział "migracji" funkcjonariuszy z innych służb do wojska; przedmiotowy przepis winieni zostać sprawdzony przez Trybunał Konstytucyjny pod kątem równego traktowania i zgodności konkretnego przepisu z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz.U. Nr 78, poz. 483 ze zm.), a następnie usunięty z obrotu prawnego bądź zmodyfikowany,
- problem dotyczący niezaliczania wysługi służby w Policji do zawodowej służby wojskowej był wielokrotnie przedmiotem dyskusji m.in. zgłaszano to do Rzecznika Praw Obywatelskich,
- zasadne jest skierowanie pytania prawnego do Trybunału Konstytucyjnego celem rozwiania wątpliwości; wyrok w sprawie posłuży jako wykładnia prawa w danym postępowaniu jak i innych - o podobnej problematyce.
Wniesiono o przedstawienie Trybunałowi Konstytucyjnemu pytania prawnego: "czy art. 96 ust. 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowej jest zgodny z Konstytucją Rzeczpospolitej Polskiej. W szczególności czy przepis równo traktuje byłych policjantów zatrudnionych w Wojsku Polskim w stosunku do pozostałych żołnierzy zawodowych i innych funkcjonariuszy służb w przedmiocie wypłaty świadczeń socjalnych.".
W odpowiedzi na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację.
Sąd zważył, co następuje:
Skargę oddalono. Nie zasługuje ona na uwzględnienie, albowiem zaskarżone rozstrzygnięcie nie narusza prawa.
Trafne są konstatacje organu, zarówno w kwestii przywołania znajdujących w sprawie zastosowanie regulacji normatywnych jak i właściwego ich rozumienia oraz ustalenia istotnych w sprawie faktów. Wobec uprzedniego szczegółowego zreformowania stanowisko organu, ponowne przywoływanie jego argumentacji byłoby bezzasadne. Sąd przyjmuje ją za własną.
Wobec wywodów skargi należy jedynie dodać, że sformułowane w niej zarzuty nie mogą być uwzględnione z poniższych przyczyn.
W sprawie nie są sporne:
- brzmienie stosownych, znajdujących w sprawie zastosowanie, regulacji i
- istotne fakty - niespełnianie przez Żołnierza przesłanek uzyskania świadczenia, określonych art. 96 ust. 1 ustawy pragmatycznej, przy nie wystąpieniu warunków, wyłączających ograniczenie wymagania służby 15 letniej.
W skardze podnosi się natomiast, że obowiązujące regulacje wedle ich brzmienia, gorzej statuują sytuację odchodzących ze służby żołnierzy zawodowych, będących uprzednio policjantami, wobec tych, którzy wcześniej byli żołnierzami zawodowymi zaś odchodzą ze służby w Policji. W skardze zarzucono nierówne traktowanie. Jak zauważa sam Żołnierz, sąd administracyjny nie jest jednak właściwy do oceny zgodności z Konstytucją regulacji rangi ustawowej – wynika to przy wnioskowaniu a contrario z art. 188 pkt 1, w zw. z art. 178 ust. 1 Konstytucji RP. Jest on wprawdzie uprawniony do przedstawienia stosownego pytania Trybunałowi Konstytucyjnemu, wobec brzmienia art. 193 Konstytucji RP. W rozpoznawanej sprawie Sąd nie dopatrzył się jednak oczywistej sprzeczności, mających w sprawie zastosowanie regulacji, z regułami konstytucyjnymi. Miał na uwadze, że aktualnie prawodawca odmiennie reguluje przywileje, związane ze służbą w poszczególnych formacjach mundurowych. Oznacza to przyjęcie przezeń, że pełnienie różnych rodzajów służb nie musi - wobec pewnych odmienności ich charakteru - pozostawać w związku z identycznymi przywilejami. Dlatego, sygnalizowana sytuacja, gdy zdaniem Żołnierza określone uprawnienia - korzystanie ze świadczenia po odejściu ze służby - nie dotyczy analogicznie Policjantów i żołnierzy zawodowych - migrujących pomiędzy tymi formacjami, niezależnie od rodzaje zmiany rodzaju służby - nie może być uważana za oczywisty przejaw nierównego traktowania. Dla ustalenia, czy tak jest w istocie konieczna byłaby szersza ocena - z uwzględnieniem pełnego zakresu świadczeń, przysługujących poszczególnym służbom (uposażenia i świadczeń dodatkowych: finansowych i materialnych) w kontekście specyficznych warunków ich pełnienia, jak: zakres dyspozycyjności, potencjalne ryzyka i zagrożenie życia lub zdrowia itd. Trzeba mieć też na uwadze, że w przeważającej mierze to samodzielną prerogatywą prawodawcy jest przypisanie - z perspektywy użyteczności dla obywateli - różnego znaczenia służbie w rozmaitych formacjach mundurowanych - także w kontekście przyznania poszczególnych przywilejów, wykraczających poza zasadnicze uposażenie. W danym zakresie ocena przyjętych rozwiązań przez organ sądowy - w kontekście wartościowania dóbr, jakim kierował się prawodawca różnicując sytuacje osób, pełniących służbę w formacjach mundurowych - prowadziłaby do oczywistego naruszenia konstytucyjnej zasady trójpodziału władzy - wyrażonej art. 10 ustawy zasadniczej.
Trzeba odnotować, że także Żołnierz – po wyczerpaniu drogi sądowej - ma prawo skierowania skargi konstytucyjnej w myśl art. 79 ust. 1 Konstytucji RP., o ile w jego ocenie stosowne regulacja rzeczywiście narusza reguły konstytucyjne.
Wobec powyższego Sąd nie dostrzegł – w świetle argumentacji skargi ani z urzędu – wad w zaskarżonym akcie, które przemawiałyby za jego wyeliminowaniem z obrotu prawnego. Organ trafnie skonstatował, że nie ma – w świetle aktualnie obowiązujących przepisów - podstaw do wypłaty Żołnierzowi świadczenia.
Z przytoczonych wyżej przyczyn - na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.) - orzeczono jak w sentencji.