II SA/Wa 3206/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2022-02-11
NSAAdministracyjneWysokawsa
policjazwolnienie ze służbypostępowanie karneumorzenie śledztwasąd administracyjnykontrola legalnościważny interes służbyprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymikodeks postępowania administracyjnego

WSA w Warszawie uchylił decyzję o zwolnieniu policjanta ze służby, uwzględniając umorzenie postępowania karnego, które było podstawą zwolnienia.

Policjant został zwolniony ze służby na podstawie zarzutu popełnienia przestępstwa. Po wydaniu decyzji o zwolnieniu, postępowanie karne zostało umorzone. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję o zwolnieniu, uznając, że zmiana stanu faktycznego (umorzenie śledztwa) wyklucza utrzymanie w mocy rozkazu personalnego.

Policjant K. S. został zwolniony ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, z uwagi na postawiony mu zarzut popełnienia przestępstwa z art. 158 § 1 Kk. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez Komendanta Głównego Policji. Policjant zaskarżył rozkaz personalny do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym brak podstaw do uznania, że zwolnienie wymaga ważny interes służby oraz nierozważenie wszystkich istotnych okoliczności. Kluczowym argumentem skarżącego było późniejsze umorzenie postępowania karnego przez Prokuraturę. Sąd administracyjny, rozpoznając skargę, uwzględnił fakt umorzenia śledztwa, które stanowiło jedyną podstawę faktyczną zwolnienia. Sąd uznał, że zmiana stanu faktycznego na dzień orzekania wymaga wyeliminowania z obrotu prawnego aktu, który stał się sprzeczny z rzeczywistością, nawet jeśli był prawidłowy w momencie wydania. W konsekwencji, Sąd uchylił zaskarżony rozkaz personalny oraz utrzymany nim w mocy rozkaz organu I instancji, zasądzając jednocześnie zwrot kosztów postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, zmiana stanu faktycznego na dzień orzekania przez sąd administracyjny, która prowadzi do sprzeczności aktu administracyjnego z rzeczywistością, obliguje sąd do wyeliminowania go z obrotu prawnego.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że choć kontrola sądu administracyjnego dotyczy legalności decyzji w momencie jej wydania, to nie może on pomijać istotnych zmian stanu faktycznego, które nastąpiły później. W sytuacji, gdy jedyna podstawa faktyczna decyzji (zarzut popełnienia przestępstwa) odpadła wskutek umorzenia postępowania karnego, utrzymanie w mocy decyzji o zwolnieniu ze służby byłoby sprzeczne z faktami i zasadami sprawiedliwości.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (14)

Główne

p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia zaskarżonej decyzji w przypadku naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

u.o. Policji art. 41 § ust. 2 pkt 5

Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji

Podstawa do zwolnienia funkcjonariusza ze służby w Policji, gdy wymaga tego ważny interes służby.

u.o. Policji art. 45 § ust. 1

Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji

Określa termin zwolnienia ze służby.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do zasądzenia zwrotu kosztów postępowania.

p.p.s.a. art. 205 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do zasądzenia zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.

k.p.a. art. 108 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Reguluje nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności.

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada prawdy obiektywnej i podejmowania działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.

k.p.a. art. 77

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada swobodnej oceny dowodów.

k.p.a. art. 107

Kodeks postępowania administracyjnego

Wymogi formalne decyzji administracyjnej.

k.p.a. art. 136 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Możliwość przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego.

k.p.a. art. 138 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Rozstrzygnięcia organu odwoławczego.

Kk art. 158 § § 1

Kodeks karny

Ciężki uszczerbek na zdrowiu.

p.u.s.a. art. 1 § § 1 i 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Zakres kognicji sądów administracyjnych.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Umorzenie postępowania karnego, które było podstawą zwolnienia ze służby, stanowi zmianę stanu faktycznego wykluczającą utrzymanie w mocy decyzji o zwolnieniu. Organ administracyjny nie przeprowadził należytego postępowania dowodowego i nie rozważył wszystkich istotnych okoliczności. Rygor natychmiastowej wykonalności został nadany bezpodstawnie.

Godne uwagi sformułowania

Sąd winien taką zmianę dostrzec i wyeliminować z obrotu prawnego badany akt nawet w sytuacji, gdyby prawidłowo rozstrzygał sprawę we wcześniejszych realiach faktycznych. pozostawienie w obrocie prawnym skarżonego rozkazu personalnego, pozostawałoby w jaskrawej sprzeczności z aktualnym stanem faktycznym, deprecjonując zarówno zasady postępowania, jak i poczucie sprawiedliwości.

Skład orzekający

Andrzej Góraj

sprawozdawca

Ewa Kwiecińska

przewodniczący

Ewa Radziszewska-Krupa

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ważność zmiany stanu faktycznego po wydaniu decyzji administracyjnej dla kontroli sądowej, zwłaszcza w sprawach dyscyplinarnych i służbowych."

Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy zmiana stanu faktycznego nastąpiła po wydaniu decyzji organu, a przed wydaniem orzeczenia przez sąd administracyjny, i jest bezpośrednio związana z podstawą faktyczną decyzji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak istotne jest uwzględnienie zmian faktycznych po wydaniu decyzji administracyjnej, co ma znaczenie dla sprawiedliwości i legalności. Pokazuje też, że postępowanie karne ma wpływ na postępowanie administracyjne.

Policjant zwolniony przez zarzut, ale sąd go obronił po umorzeniu śledztwa. Kluczowa zmiana faktów.

Dane finansowe

WPS: 480 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Wa 3206/21 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2022-02-11
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2021-09-09
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Andrzej Góraj /sprawozdawca/
Ewa Kwiecińska /przewodniczący/
Ewa Radziszewska-Krupa
Symbol z opisem
6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne
Policja
Sygn. powiązane
III OSK 1402/22 - Wyrok NSA z 2023-07-26
Skarżony organ
Komendant Policji
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 329
art. 145 § 1 pkt 16
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Kwiecińska, Sędzia WSA Andrzej Góraj (spr.), Sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 11 lutego 2022 r. sprawy ze skargi K. S. na rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z dnia [...] lipca 2021 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby 1. uchyla zaskarżony rozkaz personalny oraz utrzymany nim w mocy rozkaz personalny Komendanta [...] Policji z dnia [...] kwietnia 2021 r.; 2. zasądza od Komendanta Głównego Policji na rzecz K. S. kwotę 480 (słownie: czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Wnioskiem personalnym z dnia [...] marca 2021 r. Zastępca Dowódcy Oddziału [...] w [...] wystąpił do Komendanta [...] o zwolnienie ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji Pana K. Ś. - wówczas referenta Drużyny [...] w [...]. Jak podniósł w uzasadnieniu, podstawą wystąpienia z wnioskiem o zwolnienie Pana K. Ś. ze służby w Policji było prowadzone przez Prokuraturę Rejonową w [...] postępowanie karne sygn. akt [...], w toku którego w dniu [...] stycznia 2021 r. przedstawiono zarzut Panu K. Ś. o to, że: - w dniu [...] stycznia 2021 r. w [...] na ul. [...], działając wspólnie i w porozumieniu z Panem D. M. oraz Panem K. B. uderzając Pana R. K. pięściami po głowie, a następnie kopiąc leżącego po całym ciele spowodował u niego obrażania ciała w postaci złamania nasady dalszej kości promieniowej prawej, które to obrażenia spowodowały u pokrzywdzonego naruszenie prawidłowych czynności ciała na okres powyżej dni 7, tj. o przestępstwo z art. 158 § 1 Kk.
Pismem z dnia [...] marca 2021 r. Komendant [...] Policji zawiadomił Pana K. Ś. o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie zwolnienia ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji.
Rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] kwietnia 2021 r. Komendant [...] Policji, działając na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 w zw. z art. 45 ust. 1 ustawy o Policji zwolnił Pana K. Ś. ze służby w Policji z dniem [...] maja 2021 r. Decyzji tej, zgodnie z art. 108 § 1 Kpa, został nadany rygor natychmiastowej wykonalności.
W dniu [...] maja 2021 r. (data stempla pocztowego), w terminie ustawowym, pełnomocnik Pana K. Ś. złożył odwołanie od wyżej wskazanego rozkazu personalnego.
Rozkazem personalnym z dnia [...] lipca 2021r. Komendant Główny Policji utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie.
Podkreślił w uzasadnieniu, że już samo podejrzenie funkcjonariusza Policji o zachowanie karalne, zaprzeczające podjętym zobowiązaniom, naraża dobre imię służby, którego utrzymanie składa się na treść "ważnego interesu służby".
Od powyższego rozkazu personalnego skargę do tut. Sądu wywiódł K. Ś., zarzucając mu, mające wpływ na jego treść naruszenie następujących przepisów:
1. art. 41 ust. 2 pkt 5 w związku z art. 45 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji polegające na zwolnieniu [...]. K. Ś. ze służby w Policji, w sytuacji, gdy w przedmiotowej sprawie brak jest podstaw do uznania, że wymaga tego ważny interes służby;
2. art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. i art. 107 k.p.a. polegające na nierozważeniu wszystkich istotnych okoliczności wynikających z materiału dowodowego, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy, a w szczególności okoliczności przemawiających na korzyść skarżącego, a także przez błędne uznanie, że od organu administracyjnego nie jest wymagane przeprowadzenie postępowania dowodowego zmierzającego do dokładnego wyjaśnienia czy w niniejszej sprawie zachodzi uzasadnione podejrzenie popełnienia przez Skarżącego przestępstwa, oraz dokonanie w pełni dowolnej, nie zaś swobodnej oceny dowodów wpływających na podjęcie decyzji o zwolnieniu K. Ś.,
3. bezpodstawnie i bezkrytycznie przyjęto, iż na gruncie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji oraz w realiach faktycznych i dowodowych sprawy, wzgląd na interes społeczny ma przewagę nad interesem prywatnym, podczas gdy wniosek ten oczywiście przekracza granice uznania administracyjnego,
4. art. 108 § 1 k.p.a. polegające na nadaniu decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, w sytuacji gdy brak jest w sprawie przesłanek do jego zastosowania,
5. art. 136 § 1 k.p.a., poprzez zaniechanie przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego, w odniesieniu do podanych w skardze na decyzję organu I instancji zarzutów,
6. art. 138 § 1 k.p.a., poprzez utrzymanie w mocy decyzji wydanej przez organ I instancji w sytuacji, gdy była ona wadliwa.
Wobec powyższego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, o uchylenie również decyzji organu I instancji, a mianowicie decyzji - rozkazu personalnego nr [...] z dnia [...] kwietnia 2021 roku (celem przeprowadzenia postępowania dowodowego oraz umożliwienia Stronie czynnego udziału w postępowaniu administracyjnym), a na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. wniósł o zwrot kosztów postępowania w tym zwrot kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Dodatkowo w sprawie, do pisma procesowego z dnia [...] stycznia 2022 r. pełnomocnik skarżącego załączył odpis postanowienia Prokuratora Prokuratury Rejonowej w [...] z dnia [...] września 2021 r. (prawomocnego od dnia [...] października 202 1r.) o umorzeniu śledztwa, które to śledztwo doprowadziło organ do wniosku iż konieczne jest zwolnienia strony ze służby.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
zgodnie z treścią przepisu art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z poz. 137 ze zm.) Sąd Administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem skarżonej decyzji administracyjnej. Jest więc to kontrola legalności rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym, z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i procesowym. Oceniając przedmiotowy rozkaz personalny według powyższych kryteriów, uznać należy, iż powinien zostać wyeliminowany z obrotu prawnego.
Generalną zasadą obowiązującą podczas rozpoznawania przez Sądy skarg na rozstrzygnięcia organów administracji, jest badanie poprawności decyzji w odniesieniu do realiów faktycznych istniejących w chwili jej wydawania.
Powyższe nie oznacza jednak tego, by Sądy administracyjne mogły pomijać fakt zmiany stanu faktycznego, następujący po wydaniu skarżonego rozstrzygnięcia. Całkowite odcięcie się przez Sąd, od aktualnego na dzień orzekania stanu faktycznego, mogłoby bowiem prowadzić do pozostawienia w obrocie prawnym aktu, przeczącego w sposób jawny faktom. Skutki trwania w obrocie takiego aktu, byłyby zaś nie do pogodzenia z ogólnymi zasadami zarówno postępowania, jak i zasadami leżącymi u podstaw demokratycznego Państwa prawa.
Stąd w sytuacji, gdy podstawy faktyczne skarżonego rozstrzygnięcia uległy zmianie na dzień wyrokowania, Sąd winien taką zmianę dostrzec i wyeliminować z obrotu prawnego badany akt nawet w sytuacji, gdyby prawidłowo rozstrzygał sprawę we wcześniejszych realiach faktycznych tj. tych, jakie miały miejsce w chwili orzekania przez organ.
Przenosząc powyższe uwagi na meritum niniejszej sprawy uznać należało, iż koniecznym było uchylenie skarżonego rozstrzygnięcia. Okolicznością udowodnioną przez skarżącego było bowiem to, że postanowieniem Prokuratora Prokuratury Rejonowej w [...] z dnia [...] września 2021 r. (prawomocnym od dnia [...] października 2021 r.) umorzono śledztwo, którego toczenie się doprowadziło organ do wniosku iż konieczne jest zwolnienie strony ze służby.
Tym samym odpadła jedyna okoliczność, którą organ traktował jako rzutującą na dobro służby i możliwość pozostawienia w niej skarżącego. Pamiętać przecież należy o tym, że to z faktu postawienia policjantowi zarzutu (objętego obecnie postanowieniem umarzającym postępowanie karne) organ uczynił podstawę skarżonego rozstrzygnięcia.
W związku z powyższym, pozostawienie w obrocie prawnym skarżonego rozkazu personalnego, pozostawałoby w jaskrawej sprzeczności z aktualnym stanem faktycznym, deprecjonując zarówno zasady postępowania, jak i poczucie sprawiedliwości.
Stąd, mimo że na dzień orzekania przez organ, skarżone rozstrzygnięcie odpowiadało prawu, to wobec zaistnienia nowej okoliczności faktycznej Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zobowiązany był orzec jak w pkt 1 wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z2019 r. poz. 2325 ze zm.).
O kosztach orzeczono stosownie do dyspozycji art. 200 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Ponownie rozpoznając sprawę organ będzie zobowiązany do uwzględnienia uwag poczynionych w niniejszym uzasadnieniu i do umorzenia postępowania administracyjnego.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI