II SA/Wa 29/24
Podsumowanie
WSA w Warszawie oddalił skargę na decyzję KNF odmawiającą dostępu do protokołów kontroli ubezpieczyciela ze względu na tajemnicę zawodową.
Skarżący domagał się udostępnienia protokołów kontroli przeprowadzonych w jednym towarzystwie ubezpieczeniowym. Organ administracji publicznej odmówił, powołując się na tajemnicę zawodową wynikającą z ustawy o działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej. Sąd administracyjny uznał, że protokoły te, ze względu na ich szczegółowość i charakter, podlegają ochronie tajemnicy zawodowej, a ich anonimizacja nie zapewniłaby ochrony, czyniąc je nieczytelnymi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę D. B. na decyzję Przewodniczącego Komisji Nadzoru Finansowego (KNF), która utrzymała w mocy odmowę udostępnienia informacji publicznej w postaci protokołów kontroli przeprowadzonych w konkretnym towarzystwie ubezpieczeniowym. Skarżący domagał się dostępu do tych protokołów z okresu od stycznia 2018 r. do marca 2023 r. Organ administracji odmówił udostępnienia informacji, wskazując na obowiązek ochrony tajemnicy zawodowej, o której mowa w art. 372 ust. 1 ustawy o działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej. Sąd, analizując przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej oraz ustawy o działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej, stwierdził, że protokoły kontroli stanowią informację publiczną, jednak podlegają ograniczeniom wynikającym z ochrony tajemnic ustawowo chronionych. Sąd uznał, że wnioskowane protokoły, ze względu na ich szczegółowość i charakter, są objęte tajemnicą zawodową, a próba ich anonimizacji doprowadziłaby do utraty ich wartości informacyjnej lub uczyniłaby je nieczytelnymi. W związku z tym, sąd oddalił skargę, podzielając stanowisko organu o braku możliwości udostępnienia żądanych informacji.
Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.
SprawdźZagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Protokoły kontroli stanowią informację publiczną, jednak podlegają ograniczeniom wynikającym z ochrony tajemnicy zawodowej, o której mowa w art. 372 ust. 1 ustawy o działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że choć protokoły kontroli są informacją publiczną, to ich szczegółowość i charakter sprawiają, że podlegają ochronie tajemnicy zawodowej. Anonimizacja takiego dokumentu byłaby nieskuteczna i prowadziłaby do utraty jego wartości informacyjnej.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (16)
Główne
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.d.i.p. art. 5 § 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 roku o dostępie do informacji publicznej
u.dz.u.r. art. 372 § 1
Ustawa z dnia 11 września 2015 r. o działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej
Pomocnicze
k.p.a. art. 138 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
u.d.i.p. art. 16 § 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 roku o dostępie do informacji publicznej
u.d.i.p. art. 17 § 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 roku o dostępie do informacji publicznej
u.d.i.p. art. 17 § 2
Ustawa z dnia 6 września 2001 roku o dostępie do informacji publicznej
u.dz.u.r. art. 372 § 2
Ustawa z dnia 11 września 2015 r. o działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej
p.u.s.a. art. 1 § 1
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.u.s.a. art. 1 § 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.n.r.f. art. 4 § 1
Ustawa z dnia 21 lipca 2006 r. o nadzorze nad rynkiem finansowym
u.d.u.
Ustawa z dnia 15 grudnia 2017 r. o dystrybucji ubezpieczeń
Ustawa z dnia 22 maja 2003 r. o nadzorze ubezpieczeniowym i emerytalnym
Ustawa z dnia 7 lipca 2005 r. o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich
Konstytucja RP art. 61 § 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Argumenty
Skuteczne argumenty
Protokół kontroli przeprowadzony przez KNF podlega ochronie tajemnicy zawodowej na mocy art. 372 ust. 1 ustawy o działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej. Anonimizacja protokołu kontroli byłaby nieskuteczna i prowadziłaby do utraty jego wartości informacyjnej, co uzasadnia odmowę udostępnienia. Informacje zawarte w protokole dotyczą pojedynczego zakładu ubezpieczeń, co wyklucza ich udostępnienie ze względu na rozpoznawalność.
Odrzucone argumenty
Protokół kontroli jest informacją publiczną i powinien zostać udostępniony po odpowiedniej anonimizacji.
Godne uwagi sformułowania
Informacja publiczna nie jest upubliczniana wówczas, gdy zawiera określone dane konfidencjonalne. Przepisy o ochronie informacji niejawnych oraz o ochronie innych tajemnic ustawowo chronionych mają pierwszeństwo przed uregulowaniami u.d.i.p. Zwrot 'zapoznały się' świadczy o tym, że chodzi o informacje wytworzone poza organem nadzoru, które doń w dowolny sposób wpłynęły. Anonimizacja w tym konkretnym przypadku jest całkowicie niezasadna z uwagi na zbyt duży zakres informacji wyłączonych z udostępnienia.
Skład orzekający
Izabela Głowacka-Klimas
przewodniczący
Andrzej Wieczorek
sędzia
Anna Pośpiech-Kłak
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów o dostępie do informacji publicznej w kontekście tajemnicy zawodowej organów nadzoru finansowego, w szczególności KNF."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji protokołów kontroli KNF i może nie mieć bezpośredniego zastosowania do innych rodzajów informacji lub organów.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia dostępu do informacji publicznej w kontekście ochrony tajemnic zawodowych, co jest istotne dla prawników i przedsiębiorców z sektora ubezpieczeń.
“Czy protokoły kontroli ubezpieczyciela to tajemnica? Sąd wyjaśnia granice dostępu do informacji publicznej.”
Sektor
ubezpieczenia
Masz pytanie dotyczące tej sprawy?
Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
II SA/Wa 29/24 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2024-09-11 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2024-01-05 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Andrzej Wieczorek Anna Pośpiech-Kłak /sprawozdawca/ Izabela Głowacka-Klimas /przewodniczący/ Symbol z opisem 6480 Hasła tematyczne Dostęp do informacji publicznej Skarżony organ Komisja Nadzoru Finansowego Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2024 poz 935 art. 151 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.) Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas, Sędzia WSA Andrzej Wieczorek, Asesor WSA Anna Pośpiech-Kłak (spr.), Protokolant starszy specjalista Aleksandra Weiher po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 września 2024 r. sprawy ze skargi D. B. na decyzję Przewodniczącego Komisji Nadzoru Finansowego z dnia [...] listopada 2023 r. nr [...] w przedmiocie odmowy dostępu do informacji publicznej oddala skargę Uzasadnienie Przewodniczący Komisji Nadzoru Finansowego decyzją z dnia [...] listopada 2023 r. nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775 ze zm.), zw. dalej "k.p.a." w zw. z art. 5 ust. 1, art. 16 ust. 1 i 2 oraz art. 17 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 6 września 2001 roku o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r. poz. 902), zw. dalej "u.d.i.p." utrzymał w mocy decyzję Przewodniczącego Komisji Nadzoru Finansowego z dnia [...] sierpnia 2023 r. nr [...]) w przedmiocie odmowy udostępnienia D. B. informacji publicznej w zakresie: "protokołów kontroli przeprowadzonych w [...] Towarzystwie Ubezpieczeń [...] , ul. [...] [...] w okresie od [...] stycznia 2018 r. do [...] marca 2023 r." ze względu na obowiązek ochrony tajemnicy zawodowej, o której mowa w art. 372 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2015 r. o działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej (Dz. U. z 2023 r. poz. 656, ze zm.). W uzasadnieniu wskazano, że pismo D. B. z dnia 7 kwietnia 2023 r. w którym wnosi o udostępnienie "protokołów kontroli przeprowadzonych w [...] Towarzystwie Ubezpieczeń [...], ul. [...], [...] w okresie od [...] stycznia 2018 r. do [...] marca 2023 roku" potraktowano jako wniosek o udostępnienie informacji publicznej. Nadzór zaś nad działalnością zakładów ubezpieczeń jest przejawem realizowania zadań publicznych w zakresie dbałości o bezpieczeństwo funkcjonowania rynku ubezpieczeniowego, w interesie ubezpieczających, ubezpieczonych i uprawnionych z umów ubezpieczenia. Ma to znaczenie z tego względu, że w świetle art. 6 ust. 1 pkt 4 u.d.i.p. informację publiczną stanowią dane publiczne, pośród których umiejscawia się treść i postać m.in. różnorodnych dokumentów urzędowych. Tym samym wszelkie informacje pochodzące z tego typu dokumentów stanowią informację publiczną i winny podlegać udostępnieniu. To, że wnioskowana informacja kwalifikowana jest jako informacja publiczna nie oznacza jednak, że na zasadzie automatyzmu powinna zostać udostępniona. Informacja publiczna nie jest upubliczniana wówczas, gdy zawiera określone dane konfidencjonalne (por. art. 5 u.d.i.p.). Z taką też sytuacją organ miał do czynienia w przedmiotowej sprawie, albowiem wnioskowane informacje objęte są tajemnicą zawodową o której mowa w art. 372 ust. 1 ustawy o działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej. Ustawa o dostępie do informacji publicznej służy realizacji konstytucyjnego prawa dostępu do wiedzy na temat funkcjonowania organów władzy publicznej (innych podmiotów w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa), niemniej wyjątki od generalnej zasady dostępu do informacji o sprawach publicznych wprowadza art. 5 u.d.i.p., który w ust. 1 stanowi, że prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu w zakresie i na zasadach określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych oraz o ochronie innych tajemnic ustawowo chronionych. Oznacza to, że przepisy o ochronie informacji niejawnych oraz o ochronie innych tajemnic ustawowo chronionych mają pierwszeństwo przed uregulowaniami u.d.i.p. Organ przywołując treść art. 372 ust. 1 ustawy o działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej stwierdził, że ochroną objęte są informacje, które wpłynęły do organu nadzoru, zaś konsekwencją tej ochrony jest zakaz nieuprawnionego udostępniania tych informacji przez poszczególne osoby zaangażowane w sprawowanie nadzoru, które weszły w ich posiadanie. Przepis nie pozostawia wątpliwości co do kręgu osób zobowiązanych do zachowania tajemnicy zawodowej, będą to: członkowie organu nadzoru, pracownicy Urzędu KNF, osoby wykonujące pracę w Urzędzie KNF na podstawie umowy o dzieło, umowy zlecenia albo innych umów cywilnoprawnych, osoby posiadające od organu nadzoru umocowanie do wykonywania obowiązków wynikających z prowadzonego postępowania naprawczego lub likwidacyjnego, a także osoby upoważnione do przeprowadzenia kontroli albo wizyty nadzorczej. Adresatem obowiązku jest organ nadzoru, tym niemniej zasady ponoszenia odpowiedzialności prawnej wymagają wskazania konkretnych osób fizycznych, od których oczekuje się określonych zachowań i które ponoszą ewentualne konsekwencje niezastosowania się do ustawowego obowiązku. Wątpliwości nie budzi również zachowanie oczekiwane od ww. osób tj. nieujawnianie osobom nieupoważnionym określonych informacji. Skoro od strony podmiotowej tajemnica zawodowa obowiązuje osoby zaangażowane w sprawowanie nadzoru przez Komisję Nadzoru Finansowego, to "wykonywanie swoich obowiązków wynikających z ustawy" oznacza w istocie wykonywanie czynności składających się na proces nadzoru ubezpieczeniowego, sprawowanego zgodnie z ustawą o działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej przez organ nadzoru. Osoby te, w toku wykonywania takich czynności, wchodzą w posiadanie określonej wiedzy (informacji), którymi są m.in. dane na temat działalności podmiotów nadzorowanych. W istocie ochroną objęte są informacje, które wpłynęły do organu nadzoru, zaś konsekwencją tej ochrony jest zakaz nieuprawnionego udostępniania tych informacji przez poszczególne osoby zaangażowane w sprawowanie nadzoru, które weszły w ich posiadanie. Spostrzeżenie to ma bardzo daleko idącą konsekwencję praktyczną: z perspektywy organu nadzoru można "zapoznać się" jedynie z taką informacją, która została wytworzona bez bezpośredniego udziału organu nadzoru — jedynie do niego dotarła. Tym samym, ochronie podlegają informacje, które dotyczą zjawisk zewnętrznych w stosunku do organu nadzoru (czyli takich względem których dokonuje się "zapoznanie"), czyli informację o podmiotach nadzorowanych. Informacje zawarte we wnioskowanych dokumentach zostały pozyskane w toku wykonywania obowiązków służbowych - pozostających w związku z oceną działalności danego podmiotu przez organ nadzoru, stanowią zatem tajemnicę, o której mowa w art. 372 ust. 1 ustawy o działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej. Ponadto informacje te, nie mają statusu powszechnie dostępnych. Nie były bowiem publikowane i udostępniane osobom trzecim i dotyczyły pojedynczego zakładu ubezpieczeń. Organ nie zgodził się ze stwierdzeniem, że protokoły przeprowadzonych kontroli można zanonimizować w taki sposób, aby nie naruszały art. 372 ust. 1 ustawy o działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej. Znaczna część informacji zawartych w protokołach kontroli jest objęta tajemnicą ustawowo chronioną w rozumieniu art. 5 ust. 1 u.d.i.p. Zatem anonimizacja w tym konkretnym przypadku jest całkowicie niezasadna z uwagi na zbyt duży zakres informacji wyłączonych z udostępnienia. Wyłączenie z udostępnionej treści wszystkich elementów zawierających tajemnicę zawodową z art. 372 ust. 1 u.d.i.p. spowodowałoby, że wnioskowane dokumenty stałyby się nieczytelne i straciłyby swoją wartość informacyjną, która jest podstawą do wnioskowania o dostęp do informacji publicznej. Skargę na decyzję Przewodniczącego KNF z dnia [...] listopada 2023 r. złożył D. B. Zaskarżając decyzję w całości wniósł o zwrot wpisu od skargi. W uzasadnieniu skargi podniósł, że protokoły kontroli są dokumentami wytworzonymi prze UKNF i w jego ocenie organ nadzoru ma możliwość ich anaonimizacji w taki sposób aby udostępnione informacje nie naruszały art. 372 ust. 1 ustawy o działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej. Skarżący podkreślił, że udostępnienie istotnie zanonimizowanego protokołu nie pozbawi go waloru informacyjnego. W odpowiedzi na skargę Przewodniczący KNF, podtrzymując dotychczasową argumentację wnosi o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.), zw. dalej "p.p.s.a.". Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów Sąd stwierdził, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 1 ust. 1 u.d.i.p. każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w tej ustawie. W świetle natomiast art. 4 ust. 1 u.d.i.p., obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, a w szczególności organy władzy publicznej (art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.). Jak z kolei wynika z art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. a i lit. d u.d.i.p., udostępnieniu podlega informacja publiczna o zasadach funkcjonowania podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1, w tym o trybie działania władz publicznych oraz o sposobach przyjmowania i załatwiania spraw. W świetle zaś art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a i lit. c u.d.i.p., udostępnieniu podlega także treść aktów administracyjnych i innych rozstrzygnięć, dokumentacja przebiegu i efektów kontroli oraz wystąpienia, stanowiska, wnioski i opinie podmiotów ją przeprowadzających, a także treść innych wystąpień i ocen dokonywanych przez organy władzy publicznej. Mając powyższe na względzie, należy zauważyć, że stosownie do treści art. 4 ust. 1 pkt 3ustawy z dnia 21 lipca 2006 r. o nadzorze nad rynkiem finansowym (Dz. U. z 2023 r. poz. 753 ze zm.) do zadań Komisji Nadzoru Finansowego należy m.in. sprawowanie nadzoru ubezpieczeniowego, sprawowany zgodnie z przepisami ustawy z dnia 11 września 2015 r. o działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej (Dz. U. z 2023 r. poz. 656, 614, 825, 1723, 1843 i 1941), zwanej dalej "ustawą o działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej", ustawy z dnia 15 grudnia 2017 r. o dystrybucji ubezpieczeń (Dz. U. z 2023 r. poz. 1111 i 1723), ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o nadzorze ubezpieczeniowym i emerytalnym oraz ustawy z dnia 7 lipca 2005 r. o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich (Dz. U. z 2019 r. poz. 477). Wobec powyższego należy stwierdzić, co nie jest zresztą w sprawie sporne, że Komisja Nadzoru Finansowego jest organem władzy publicznej obowiązanym do udostępnienia informacji publicznej, natomiast informacje, których udostępnienia odmówiono zaskarżoną decyzją, stanowią informację publiczną. Dotyczą bowiem realizacji przez KNF zadań publicznych nałożonych na nią jako organ władzy publicznej, który przez sprawowany nadzór nad rynkiem ubezpieczeniowym ma zapewniać w szczególności prawidłowe funkcjonowanie rynku finsowego. Zgodnie z art. 5 ust. 1 u.d.i.p., prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu w zakresie i na zasadach określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych oraz o ochronie innych tajemnic ustawowo chronionych. Oznacza to, że przepisy o ochronie informacji niejawnych oraz o ochronie innych tajemnic ustawowo chronionych mają pierwszeństwo przez uregulowaniami u.d.i.p. Dostęp do informacji publicznej nie ma bowiem charakteru absolutnego i może podlegać ograniczeniom, o czym świadczy treść art. 61 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, stosownie do którego, ograniczenie prawa, o którym mowa w ust. 1 i 2, może nastąpić wyłącznie ze względu na określone w ustawach ochronę wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa. Przepis art. 5 ust. 1 u.d.i.p. konkretyzuje powyższą zasadę, wskazując na ochronę innych tajemnic ustawowo chronionych, do których zalicza się tajemnicę zawodową obejmującą informacje uzyskane w związku z wykonywanym zawodem lub działalnością. Stosownie do art. 372 ust. 1 i 2 ustawy o działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej członkowie organu nadzoru, pracownicy Urzędu, osoby wykonujące pracę w Urzędzie na podstawie umowy o dzieło, umowy zlecenia albo innych umów cywilnoprawnych, osoby posiadające od organu nadzoru umocowanie do wykonywania obowiązków wynikających z prowadzonego postępowania naprawczego lub likwidacyjnego, a także osoby upoważnione do przeprowadzenia kontroli albo wizyty nadzorczej, są obowiązani do nieujawniania osobom nieupoważnionym informacji, z którymi zapoznały się w trakcie wykonywania swoich obowiązków wynikających z ustawy, z wyjątkiem informacji uniemożliwiających rozpoznanie pojedynczego zakładu ubezpieczeń lub zakładu reasekuracji. Do przestrzegania tajemnicy, o której mowa w ust. 1, są również obowiązane inne osoby, którym udostępniono informacje objęte tą tajemnicą, chyba że na ich ujawnienie zezwalają przepisy ustawowe. Przepis ten stanowi implementację art. 64 dyrektywy Wypłacalność II. Właściwie organ wskazuje, że podmiotami zobowiązanymi do zachowania tajemnicy zawodowej zgodnie z art. 372 ust. 1 ustawy o działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej są: członkowskie Komisji Nadzoru Finansowego (przewodniczący, zastępcy przewodniczącego, pozostali członkowie), pracownicy Urzędu KNF, osoby świadczące KNF pracę na podstawie stosunków prawnych innych niż umowa o pracę, osoby umocowane przez organ nadzoru do wykonywania obowiązków wynikających z prowadzonego postępowania naprawczego lub likwidacyjnego, a także osoby upoważnione do przeprowadzenia kontroli albo wizyty nadzorczej. Ponadto, jak wynika z art. 372 ust. 2 ustawy o działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej, obowiązek zachowania tajemnicy zawodowej obejmuje również osoby, którym udostępniono informacje objęte tą tajemnicą, chyba że na ich ujawnienie zezwalają przepisy ustawowe. Z uwagi zaś na brak w ustawie o działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej definicji pojęcia tajemnicy zawodowej, do którego nawiązuje dyrektywa Wypłacalność II, ustawodawca zdecydował się na określenie jego zakresu w sposób opisowy, wskazując na informacje, z którymi określone w przepisie osoby zapoznały się w trakcie wykonywania swoich obowiązków wynikających z ustawy o działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej, z wyjątkiem informacji uniemożliwiających rozpoznanie pojedynczego zakładu ubezpieczeń lub zakładu reasekuracji. Zwrot "zapoznały się" świadczy o tym, że chodzi o informacje wytworzone poza organem nadzoru, które doń w dowolny sposób wpłynęły. Wyrażenie "zapoznały się" jest natomiast nieadekwatne do informacji, które organ nadzoru sam wytworzył. W konsekwencji oznacza to, że tajemnica zawodowa dotyczy informacji o podmiotach nadzorowanych, natomiast nie dotyczy informacji o samych działaniach organu nadzoru, o ile oczywiście ujawnienie tych ostatnich nie prowadzi do ujawnienia tych pierwszych. Potwierdzeniem takiego wniosku jest ustawowy zwrot wskazujący, że chodzi o informacje pozyskane w trakcie wykonywania obowiązków wynikających z ustawy, gdyż w tym trybie pozyskuje się właśnie informacje o podmiotach nadzorowanych. Takie rozumienie komentowanego przepisu potwierdzają również normy prawa europejskiego: art. 64 dyrektywy Wypłacalność II, stanowiący o poufnych informacjach "uzyskanych", oraz art. 315 rozporządzenia delegowanego 2015/35, gdzie mowa jest o informacjach poufnych "otrzymywanych". Państwa członkowskie zapewniają, by wszystkie osoby, które pracują obecnie lub pracowały w przeszłości dla organów nadzoru, jak również biegli rewidenci i biegli działający w imieniu tych organów, były zobowiązane do zachowania tajemnicy zawodowej. Bez uszczerbku dla przypadków podlegających prawu karnemu żadne poufne informacje uzyskane przez takie osoby podczas wykonywania swoich obowiązków nie zostają ujawnione żadnej osobie lub organowi, z wyjątkiem informacji w formie zestawień lub podsumowań uniemożliwiających rozpoznanie poszczególnych zakładów ubezpieczeń i zakładów reasekuracji. Jednakże w przypadku ogłoszenia upadłości zakładu ubezpieczeń lub reasekuracji lub przymusowego postawienia go w stan likwidacji, poufne informacje, które nie dotyczą osób trzecich uczestniczących w próbie ratowania tego zakładu, mogą zostać ujawnione podczas prowadzenia postępowania cywilnego lub w sprawach gospodarczych. Mając zatem na względzie podniesione wyżej argumenty przemawiające za konicznością szerokiego rozumienia tajemnicy zawodowej, której treść i zakres określa m.in. art. 372 ust. 1 ustawy o dzielności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej, za czynności objęte zakresem ww. przepisu należy zaliczać wszelkie działania nadzorcze, zatem zarówno te podejmowane w prawnych formach decyzji administracyjnych, czynności materialno-technicznych, czy aktów o charakterze zbliżonym do generalnych aktów administracyjnych, jak i te, które trudno przyporządkować do prawnie lub doktrynalnie wyodrębnianych form działania administracji publicznej, odzwierciedlające informacje uzyskane w trakcie wykonywania obowiązków wynikających z ustawy o dzielności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej. W świetle powyższego, Sąd stwierdził, że Przewodniczący KNF dokonał poprawnej wykładni art. 372 ust. 1 ustawy o dzielności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej. Organ właściwie ocenił pytanie skarżącego zawarte we wniosku z dnia 7 kwietnia 2023 r., dochodząc do trafnego wniosku, że dotyczy ono czynności, które KNF zobowiązana jest podejmować w ramach sprawowania nadzoru, o którym mowa wyżej i prawidłowo zastosował art. 5 ust. 1 u.d.i.p., odmawiając udostępnienia informacji publicznej ze względu na obowiązek ochrony tajemnicy zawodowej, o której mowa w art. 372 ust. 1 ustawy o dzielności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej. NSA w wyroku z dnia 5 kwietnia 2013 r. sygn. akt I OSK 191/13 wskazał, iż kontrola sądowa podejmowanych działań w sprawie odmowy udostępnienia informacji publicznej, z uwagi na tajemnice ustawowo chronione musi być pełna, a zatem musi być prowadzona na podstawie dokumentów źródłowych. Ewentualne przedstawienie sądowi administracyjnemu dokumentów, których udostępnienia odmawia się wnioskodawcy, nie oznacza, że strona będzie mogła się z nimi zapoznać w ramach prawa do przeglądania akt sprawy w sądzie. W przypadku, w którym istota sporu sprowadza się do odmowy udostępnienia konkretnych dokumentów (w ramach żądania udostępnienia informacji publicznej), dokumenty te nie podlegają udostępnieniu zainteresowanemu w trakcie postępowania sądowego. Realizując powyższy obowiązek Sąd zapoznał się z treścią protokołu UKNF z kontroli przeprowadzonej w [...] Towarzystwie Ubezpieczeń [...] z siedzibą w [...]. Przeprowadzona przez Sąd analiza treści tego protokołu prowadzi do wniosku, iż organ prawidłowo uznał, że wyłączeniu z jawności - ze względu na obowiązek przestrzegania tajemnicy zawodowej - podlega cały ten dokument. Informacje te - jako całość - ze względu na stopień szczegółowości i charakter posiadają walor poufności. Wobec powyższego, anonimizacja protokołu, czego domaga się skarżący, polegałaby w istocie na wyłączeniu z jawności całej jego treści. W takim jednak przypadku - stosownie do art. 16 ust. 1 u.d.i.p. - zastosowanie znajduje odmowa udostępnienia informacji publicznej w procesowej formie decyzji administracyjnej. Zaistniała bowiem potrzeba ochrony tajemnicy zawodowej, która rozciąga się na treść całego protokołu kontroli przeprowadzonej w [...] Towarzystwie Ubezpieczeń [...] z siedzibą w [...], a ochrony tej w należyty sposób nie zapewniłoby dokonanie anonimizacji dokumentu. Mając zatem na uwadze zakres wniosku o udostępnienie informacji publicznej oraz biorąc pod uwagę informacje dostępne skarżącemu m. in. o istnieniu protokołów kontroli [...] Towarzystwa Ubezpieczeń [...] z siedzibą w [...] o nałożeniu kar pieniężnych na ww. zakład ubezpieczeń za naruszenia art. 14 ust. 1-2 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych (informacja powszechnie dostępna pod adresem: https:// [...]) nie sposób uznać, że zanonimizowane protokoły kontroli zrealizują przymiot informacyjny będący podstawą wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Biorąc z kolei pod uwagę zakres informacji żądanych we wniosku z dnia 7 kwietnia 2023 r. należy mieć na względzie okoliczność, iż wniosek skarżącego nie dotyczy wielu, ale wyłącznie jednego zakładu ubezpieczeń, co w zakresie informacji ujętych regulacją art. 372 ust. 1 in fine ustawy o dzielności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej całkowicie wyklucza ich udostępnianie z uwagi na rozpoznawalność tego zakału ubezpieczeniowego, tj. [...] Towarzystwa Ubezpieczeń [...] z siedzibą w [...]. W ocenie Sądu, w świetle powyższych ustaleń jako prawidłowe należy uznać stanowisko organu, że informacja o którą wystąpił skarżący we wniosku z dnia 7 kwietnia 2023 r. pomimo, iż ma charakter informacji publicznej, nie mogła zostać udostępniona z uwagi na ograniczenie wynikające z art. 5 ust. 1 u.d.i.p. w zw. z art. 372 ust. 1 i 2 ustawy o dzielności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.
Nie znalazłeś odpowiedzi?
Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.
Rozpocznij analizę