II SA/Wa 288/24

II SA/Wa 288/24 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2024-11-13
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-02-28
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Andrzej Góraj
Danuta Kania /przewodniczący/
Mateusz Rogala /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6196 Funkcjonariusze Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu i Biura Ochrony Rządu
Hasła tematyczne
Służba Bezpieczeństwa
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2006 nr 104 poz 708
art. 64 ust. 3
Ustawa z dnia 9 czerwca 2006 r. o Centralnym Biurze Antykorupcyjnym
Dz.U. 2020 poz 1740
art. 61 par. 1, art. 86 par 1 art. 87.
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny - t.j.
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 77 par. 1, art. 80, art. 107 par. 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Dz.U. 2024 poz 935
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Kania, Sędzia WSA Andrzej Góraj, Asesor WSA Mateusz Rogala (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 13 listopada 2024 r. sprawy ze skargi T.R. na decyzję Szefa Centralnego Biura Antykorupcyjnego z dnia [...] grudnia 2023 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby w Centralnym Biurze Antykorupcyjnym oddala skargę
Uzasadnienie
Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzją z dnia [...] grudnia 2023 r. nr [...] Szef Centralnego Biura Antykorupcyjnego, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r., poz. 775 ze zm., powoływanej dalej jako k.p.a.), utrzymał w mocy własną decyzję personalną z dnia [...] grudnia 2023 r. nr [...] zwalniającą T. R. ze służby w Centralnym Biurze Antykorupcyjnym.
W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, że wnioskiem z dnia [...] grudnia 2023 r. funkcjonariusz T. R. wystąpił do Szefa Centralnego Biura Antykorupcyjnego z prośbą o zwolnienie go ze służby w Centralnym Biurze Antykorupcyjnym z dniem [...] grudnia 2023 r.
W związku z powyższym Szef CBA wskazaną na wstępie decyzją personalną z dnia [...] grudnia 2023 r., wydaną na podstawie art. 64 ust. 3 oraz art. 54 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 9 czerwca 2006 r. o Centralnym Biurze Antykorupcyjnym (Dz. U. z 2022 r., poz. 1900), zwolnił stronę ze służby w Centralnym Biurze Antykorupcyjnym z dniem [...] grudnia 2023 r.
T. R. złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, wskazując, że wnosi o rozważenie sprawy dotyczącej cofnięcia jego raportu z dnia [...] grudnia 2023 r. Wyjaśnił, że raport ten złożył w związku z ówczesną sytuacją rodzinną. Obecnie chciałby pozostać w służbie w Centralnym Biurze Antykorupcyjnym.
W dalszej części uzasadnienia swojego rozstrzygnięcia organ podniósł, że zgodnie z art. 64 ust. 3 ustawy o CBA, funkcjonariusza zwalnia się ze służby w terminie do 3 miesięcy od pisemnego zgłoszenia przez niego wystąpienia ze służby. Przepis ten nie pozostawia zatem Szefowi CBA możliwości wyboru innego rozstrzygnięcia sprawy aniżeli rozwiązania stosunku służbowego z funkcjonariuszem zgłaszającym pisemnie wolę wystąpienia ze służby w CBA. W rozpatrywanej sprawie Szef CBA przychylił się do wniosku funkcjonariusza i zwolnił go z dniem [...] grudnia 2023 r., tj. z dniem wskazanym we wniosku.
Organ podkreślił, że do cofnięcia oświadczenia o zgłoszeniu wystąpienia ze służby należy stosować przepisy art. 61 § 1 Kodeksu cywilnego, zgodnie z którym oświadczenie woli, które ma być złożone innej osobie, jest złożone z chwilą, gdy doszło do niej w taki sposób, że mogła zapoznać się z jego treścią. Odwołanie takiego oświadczenia jest skuteczne, jeżeli doszło jednocześnie z tym oświadczeniem lub wcześniej. W niniejszej sprawie cofnięcie przez odwołującego się oświadczenia woli o odejściu ze służby zostało złożone po wydaniu decyzji o zwolnieniu ze służby, zatem jest ono nieskuteczne.
T. R. złożył na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzucając jej naruszenie art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. oraz w związku z groźbą naruszenia art. 89 ust. 4g-4j ustawy o CBA.
Mając na uwadze powyższe zarzuty, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie kosztów postępowania.
Dodatkowo skarżący wniósł o:
- przywrócenie go do służby w Centralnym Biurze Antykorupcyjnym z dniem [...] lutego lub [...] marca 2024 r. (lub w innym, wskazanym przez Sąd terminie) na stanowisku eksperta w Gabinecie Szefa CBA (ewentualnie w Wydziale [...] albo w Wydziale [...] CBA) wraz ze wszystkimi dotychczasowymi składnikami uposażenia;
- wydania organowi polecenia przekazania z budżetu CBA kwoty 3200 zł z utraconego uposażenia skarżącego, które przysługiwało mu w okresie od [...] marca 2022 r. do [...] czerwca 2022 r. wraz z ustawowymi odsetkami, na rzecz Stowarzyszenia [...] w [...];
- rozważenie decyzji w sprawie wydania organowi polecenia przekazania z budżetu CBA sumy 30.000 zł z utraconego uposażenia skarżącego, które przysługiwało mu w okresie od [...] stycznia 2019 r. do [...] lipca 2021 r., tj. 10 % dodatku specjalnego na rzecz Fundacji Hospicjum [...] św. [...] w [...].
W uzasadnieniu skargi skarżący stwierdził, że w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odniósł się lakonicznie do argumentacji podniesionej we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Przede wszystkim nie uwzględnił podnoszonych przez skarżącego kwestii związanych z groźbą utraty przez niego ponad 1100 zł z jego miesięcznego uposażenia od dnia [...] stycznia 2024 r.
Skarżący opisał następnie szczegółowo okoliczności związane z planowanym odebraniem mu dodatku specjalnego. Wyjaśnił, że nie składałby wniosku o zwolnienie ze służby w CBA, gdyby nie groziła mu utrata ponad 1100 zł miesięcznie z otrzymywanego uposażenia.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Podkreślił, że w niniejszej sprawie nie wystąpiły stany faktyczne uznane w przepisach Kodeksu cywilnego za wady oświadczenia woli, a zaskarżona decyzja stanowi realizację wniosku skarżącego o zwolnienie ze służby w Centralnym Biurze Antykorupcyjnym.
W piśmie procesowym z dnia [...] maja 2024 r. skarżący podtrzymał dotychczas składane wnioski. Podkreślił, że oświadczenie o woli wystąpienia ze służby złożył pod wpływem groźby i podstępu. Grożono mu bowiem pozbawieniem części uposażenia, jednocześnie za pomocą podstępu sugerowano zarówno jemu, jak i jego małżonce, że złożenie przez skarżącego wniosku o zwolnienie ze służby będzie dla niego korzystne.
W piśmie z dnia 6 czerwca 2024 r. skarżący wniósł o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.
Organ w piśmie z dnia 9 lipca 2024 r. oświadczył, że nie żąda przeprowadzenia rozprawy w niniejszej sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Materialnoprawną podstawę zwolnienia skarżącego ze służby w niniejszej sprawie stanowił art. 64 ust. 3 ustawy o Centralnym Biurze Antykorupcyjnym. W myśl tego przepisu, funkcjonariusza zwalnia się ze służby w terminie do 3 miesięcy od dnia pisemnego zgłoszenia przez niego wystąpienia ze służby. Jak wynika z powyższego, w przypadku gdy funkcjonariusz złoży pisemne wystąpienie ze służby, organ jest zobowiązany do jego zwolnienia najpóźniej w terminie 3 miesięcy od dnia złożenia takiego wystąpienia.
Jak wynika z akt administracyjnych sprawy (i co nie jest w istocie kwestionowane przez skarżącego), skarżący raportem z dnia [...] grudnia 2023 r., powołując się na art. 64 ust. 3 ustawy o CBA, wyraził wolę wystąpienia ze służby, prosząc o zwolnienie go z dniem [...] grudnia 2023 r.
Szef Centralnego Biura Antykorupcyjnego po otrzymaniu tak sformułowanego wniosku, wobec przywołanej treści art. 64 ust. 3 ustawy o CBA, był zatem zobowiązany do wydania decyzji zwalniającej skarżącego ze służby, co też uczynił. Decyzją personalną z dnia [...] grudnia 2023 r. zwolnił bowiem skarżącego z dniem wskazanym we wniosku.
Wprawdzie skarżący w piśmie z dnia [...] grudnia 2023 r., stanowiącym wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, stwierdził, że chciałby pozostać w służbie w CBA i w związku z tym prosi o rozważenie cofnięcia raportu o zwolnienie ze służby, jednak powyższe oświadczenie woli skarżącego dotarło do organu niewątpliwie po wpłynięciu pierwotnego wniosku. Zgodnie z uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 grudnia 2011 r. sygn. akt I OPS 4/11 (ONSAiWSA z 2012 r., Nr 2, poz. 20, LEX nr 1103552), która dotyczyła wprawdzie regulacji zawartej w ustawie o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu, jednak zachowuje swoją aktualność również na gruncie przepisów ustawy o Centralnym Biurze Antykorupcyjnym, pisemne zgłoszenie przez funkcjonariusza wystąpienia ze służby na podstawie art. 60 ust. 3 ustawy z dnia 24 maja 2002 r. o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu jest oświadczeniem woli, do którego ma zastosowanie art. 61 Kodeksu cywilnego. Zgodnie z art. 61 § 1 Kodeksu cywilnego, oświadczenie woli, które ma być złożone innej osobie, jest złożone z chwilą, gdy doszło do niej w taki sposób, że mogła zapoznać się z jego treścią. Odwołanie takiego oświadczenia jest skuteczne, jeżeli doszło jednocześnie z tym oświadczeniem lub wcześniej.
W uzasadnieniu powołanej uchwały wskazano, że ograniczenia możliwości odwołania oświadczenia woli złożonego innemu podmiotowi wynikają z chęci ochrony nie tylko osoby, która złożyła oświadczenie woli, ale i podmiotu, któremu oświadczenie zostało złożone. Złożenie bowiem takiego oświadczenia wywołuje skutki prawne także w sferze interesów tego podmiotu. W szczególności, w razie złożenia oświadczenia woli o rozwiązaniu stosunku prawnego o charakterze trwałym, druga strona zmuszona jest często do nawiązania innego stosunku tego samego rodzaju. W odniesieniu do stosunków, w ramach których świadczone są określone czynności, będzie to dotyczyło konieczności znalezienia innej osoby, która będzie czynności takie świadczyła. Stosunek służbowy jest stosunkiem, którego przedmiotem jest swoistego rodzaju zatrudnienie. Zgłoszenie przez funkcjonariusza wystąpienia ze służby powoduje ustanie stosunku służbowego w formie i terminie przewidzianym w ustawie. Organ, który jest stroną tego stosunku, nie ma możliwości odmowy zwolnienia funkcjonariusza ze służby. Skoro tak, to trzeba zapewnić temu organowi możliwość znalezienia następcy funkcjonariusza, który zgłosił wystąpienie ze służby.
W rozpoznawanej sprawie nie ulega wątpliwości, że oświadczenie skarżącego cofające jego rezygnację ze służby w CBA wpłynęło do organu już po dotarciu oświadczenia skarżącego domagającego się zwolnienia ze służby. Zatem organ był związany oświadczeniem skarżącego żądającym zwolnienia ze służby.
Odnosząc się do podnoszonych przez skarżącego w postępowaniu przed Sądem argumentów dotyczących złożenia oświadczenia o wystąpieniu ze służby pod wpływem groźby i podstępu, należy zwrócić uwagę, że zgodnie z ugruntowanym stanowiskiem doktryny i orzecznictwa sądów administracyjnych, wady oświadczenia woli w rozumieniu przepisów Kodeksu cywilnego (art. 86 § 1 i art. 87 k.c.) nie mogą stanowić przedmiotu badania w postępowaniu administracyjnym (por. wyroki NSA: z dnia 22 marca 2022 r. sygn. akt III OSK 4677/21; z dnia 23 lutego 2016 r. sygn. akt I OSK 1214/14, z dnia 9 października 2013 r. sygn. akt II GSK 846/12; z dnia 11 lipca 2007 r. sygn. akt II OSK 1042/06, dostępne w internetowej bazie orzeczeń sądów administracyjnych). Organy administracji nie są władne do badania wad oświadczeń woli, bo może to nastąpić tylko na drodze sądowej przed sądem powszechnym. To sąd powszechny może dokonać prawidłowej kwalifikacji prawnej objętego stanem faktycznym sprawy oświadczenia woli. Czym innym są bowiem ustalenia dotyczące złożenia oświadczenia woli i jego treści, a czym innym jego kwalifikacja prawna zmierzająca do przypisania mu określonych skutków prawnych. Zatem organ nie mógł stwierdzić, czy raport o zwolnienie ze służby skarżący złożył pod wpływem groźby lub podstępu. Niezasadne są zatem zarzuty naruszenia art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a.
Ponadto wymaga podkreślenia, że we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy skarżący nie powoływał się na wady oświadczenia woli w raporcie z dnia [...] grudnia
2023 r. Z pisma tego wynika jedynie, że skarżący oświadczył, iż zmienił dotychczasowe stanowisko w tej sprawie. Skarżący powołał się na te okoliczności dopiero na etapie postępowania sądowoadministracyjnego.
Bez znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy pozostają argumenty skarżącego dotyczące otrzymywanego przez niego uposażenia i dodatku specjalnego. W rozpoznawanej sprawie przedmiotem rozstrzygnięcia organu oraz kontroli sądu administracyjnego była jedynie sprawa zwolnienia skarżącego ze służby w Centralnym Biurze Antykorupcyjnym na podstawie art. 64 ust. 3 ustawy o CBA, tj. na pisemny wniosek skarżącego.
Skoro w rozpoznawanej sprawie, skarżący wystąpił z wnioskiem o zwolnienie ze służby, organ prawidłowo wydał decyzję zwalniającą go ze służby na podstawie wskazanego przepisu. Okoliczności, które skłoniły skarżącego do złożenia wniosku z dnia [...] grudnia 2023 r. nie mogły być brane pod uwagę przez organ w prowadzonym postępowaniu.
Biorąc pod uwagę powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.) orzekł jak w sentencji.