II SA/Wa 285/25

II SA/Wa 285/25 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2025-07-16
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-02-19
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Andrzej Kołodziej /przewodniczący sprawozdawca/
Anna Pośpiech-Kłak
Joanna Kruszewska-Grońska
Symbol z opisem
6480
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Stwierdzono nieważność zaskarżonej decyzji
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 572
art. 107 par. 1, art. 156 par. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
Dz.U. 2024 poz 935
art. 145 par. 1 pkt 2 w zw. z art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Kołodziej (spr.), Sędzia WSA Joanna Kruszewska-Grońska, Asesor WSA Anna Pośpiech-Kłak, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 16 lipca 2025 r. sprawy ze skargi J. J. na decyzję Banku Gospodarstwa Krajowego z siedzibą w [...] z dnia [...] grudnia 2024 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji; 2. zasądza od Banku Gospodarstwa Krajowego z siedzibą w [...] na rzecz skarżącego J. J. kwotę 200 (słownie: dwieście) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Bank Gospodarstwa Krajowego rozstrzygnięciem z [...] grudnia 2024 r. nr [...] odmówił J. J., zwanemu dalej "skarżącym" udostępnienia informacji publicznej określonej w pkt 2 wniosku z [...] października 2024 r. w zakresie dotyczącym aktualnie obowiązującej, na dzień udzielania odpowiedzi, umowy o świadczenie na rzecz Banku Gospodarstwa Krajowego usług pocztowych.
W uzasadnieniu wyjaśnił, że zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r poz. 902); zwanej dalej u.d.i.p., prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu w zakresie i na zasadach określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych oraz o ochronie innych tajemnic ustawowo chronionych.
W ocenie organu żądana przez stronę umowa o świadczenie na rzecz Banku Gospodarstwa Krajowego usług pocztowych spełnia ustawowe przestanki kwalifikacji jej jako tajemnica przedsiębiorstwa, ponieważ: po pierwsze posiada wartość gospodarczą dla stron umowy, po drugie ma poufny charakter i nie została do tej pory ujawniona do wiadomości publicznej w tym znaczeniu, że jako całość lub w szczególnym zestawieniu i zbiorze ich elementów nie jest powszechnie znana osobom zwykle zajmującym się tym rodzajem informacji, albo nie jest łatwo dostępna dla takich osób.
Powyższe okoliczności potwierdzają gospodarczy charakter i znaczenie wnioskowanej informacji, a także dowodzą zachowania przez wnioskowaną informację charakteru tajemnicy przedsiębiorstwa zarówno od strony materialnoprawnej, jak i formalnej.
Pismem z 11 grudnia 2024 r. J. J. skierował do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na rozstrzygnięcie Banku Gospodarstwa Krajowego z [...] grudnia 2024 r. nr [...] o odmowie udostępnienia informacji publicznej wnosząc o stwierdzenie jego nieważności, ewentualnie uchylenie oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucił naruszenie:
1. art 19 ust. 2 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych; zwanego dalej jako: "MPPOIP" w zakresie w jakim przepis ten stanowi o prawie do swobodnego wyrażania opinii obejmującego swobodę poszukiwania, otrzymywania i rozpowszechniania wszelkich informacji i poglądów, bez względu na granice państwowe, ustnie, pismem lub drukiem, w postaci dzieła sztuki bądź w jakikolwiek inny sposób według własnego wyboru, poprzez jego niezastosowanie i nieudostępnienie na wniosek informacji podlegającej udostępnieniu, co w konsekwencji doprowadziło do nieuzasadnionego ograniczenia prawa człowieka do informacji,
2. art. 61 ust. 1 w zw. z art. 61 ust. 3 i art. 31 ust. 3 Konstytucji RP w zakresie, w jakim z przepisów tych wynikają zasady ograniczenia prawa do informacji, poprzez błędne zastosowanie, polegające na nieuzasadnionej odmowie udzielenia informacji, niespełniającej warunków proporcjonalności I konieczności dokonanego ograniczenia, nieznajdującej podstaw w potrzebie ochrony wartości prawnie chronionych wskazanych w art. 61 ust. 3 Konstytucji RP,
3. art. 16 ust. 1 i 2 ud.i.p. w zw. z art. 64 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572); zwanej dalej K.p.a. oraz w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. w zakresie, w jakim z przepisów tych wynika obowiązek wezwania wnioskodawcy do usunięcia braków formalnych wniosku przed wydaniem decyzji administracyjnej, poprzez wydanie decyzji administracyjnej o odmowie udostępnienia informacji publicznej, pomimo braku wymaganego podpisu na wniosku oraz bez przeprowadzenia postępowania naprawczego, co stanowi rażące naruszenie prawa oraz podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji na mocy art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a.,
4. art. 5 ust. 2 u.d.i.p. w zakresie, w jakim przepis ten stanowi o tym, że prawo do informacji podlega ograniczeniu ze względu na ochronę tajemnicy przedsiębiorcy, poprzez błędne zastosowanie polegające na niepoprawnym przyjęciu, że udostępnienie żądanych informacji naruszyłoby tajemnicę przedsiębiorcy, co stanowi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
5. art. 107 § 1 pkt 6 i § 3 K.p.a. w zw. z art. 6, 7, 8 § 1, 77 § 1, 80 K.p.a. w zakresie, w jakim z przepisów tych wynika, że decyzja administracyjna powinna zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne, wskazujące konkretne dowody, przesłanki i podstawy prawne rozstrzygnięcia, poprzez brak szczegółowego uzasadnienia odmowy udostępnienia informacji publicznej, niewykazanie przesłanek tajemnicy przedsiębiorstwa oraz brak wyjaśnienia, dlaczego żądane informacje miałyby podlegać ochronie, tj. które fragmenty umowy i dlaczego ich ujawnienie mogłoby naruszać interesy stron (powołano się na ogólną klauzulę poufności zawartą w umowie), co stanowi naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy.
Skarżący wskazał, że [...] października 2024 r. złożył, za pośrednictwem poczty elektronicznej wniosek do Banku Gospodarstwa Krajowego o udzielenie informacji publicznej, w którego pkt 2 wnosił o udostępnienie aktualnie obowiązującej (tj. na dzień udzielenia odpowiedzi) umowy o świadczenie na rzecz Banku Gospodarstwa Krajowego usług pocztowych.
W dniu [...] grudnia 2024 r. doręczono mu pismo Banku Gospodarstwa Krajowego z [...] grudnia 2024 r. nr [...], w którym stwierdzono, że z uwagi na tajemnicę przedsiębiorstwa, żądana umowa o świadczenie na rzecz Banku Gospodarstwa Krajowego usług pocztowych, jako informacja publiczna, nie może zostać udzielona. W jego ocenie pismo to należy zakwalifikować jako decyzję o odmowie udostępnienia informacji publicznej, wydaną na podstawie art. 16 ust. 1 w zw. z art. 5 ust. 2 u.d.i.p., na podstawie której odmówiono mu udostępnienia informacji będącej przedmiotem pkt 2 wniosku o udostępnienie informacji publicznej z [...] października 2024 r. Z treści pisma wynika, że zdaniem Banku Gospodarstwa Krajowego udostępnienie tej informacji naruszyłoby tajemnicę przedsiębiorstwa, co uzasadnia odmowę.
Skarżący podkreślił, że postępowanie w sprawie odmowy udostępnienia informacji publicznej jest sformalizowanym, jurysdykcyjnym postępowaniem administracyjnym, które może toczyć się w dwóch instancjach. Dodatkowo, na mocy art. 17 ust. 1 u.d.i.p. postępowanie w sprawie odmowy udostępnienia informacji publicznej będzie toczyć się także przed podmiotami zobowiązanymi do udostępnienia informacji, które nie są organami władzy publicznej (...). Postępowanie to zawsze będzie kończyć się wydaniem decyzji administracyjnej: o odmowie udostępnienia informacji publicznej (decyzja merytoryczna – art. 16 ust. 1 u.d.i.p.) lub też, w przypadku jego bezprzedmiotowości, o umorzeniu (decyzja formalna wydana – art. 105 § 1 K.p.a.).
Powołując się na orzecznictwo sądowoadministracyjne zaznaczył, że choć organowi są znane kwestie związane z obowiązkiem usuwania braków formalnych wniosków w postępowaniu o udostępnienie informacji publicznej, to w piśmie z 31 października 2024 r. organ wezwał go wyłącznie do przekazania adresu korespondencyjnego, nie informując jednocześnie o zamiarze wydania decyzji administracyjnej o odmowie udostępnienia informacji publicznej. Skoro zatem organ zmierzał do wydania decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej, a mimo tego nie wezwał go do uzupełnienia braku formalnego wniosku, to należy uznać, że wniosek dotknięty brakiem podpisu nie był zdolny wywołać skutku prawnego w postaci wszczęcia postępowania, które powinno zakończyć się w formie decyzji. W konsekwencji zaskarżona decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa, co uzasadnia stwierdzenie jej nieważności w oparciu o art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a.
Dodatkowo podkreślił, że Bank Gospodarstwa Krajowego błędnie uznał, że umowne zastrzeżenie poufności przez strony automatycznie oznacza podstawę do odmowy udostępnienia informacji. Wskazanie formalnej przesłanki, jaką jest klauzula poufności, nie wystarcza do zastosowania art. 5 ust. 2 u.d.i.p. Konieczne jest również wykazanie, że informacje objęte klauzulą poufności przejawiają wartość gospodarczą. Tymczasem z decyzji Banku nie wynika, w jaki sposób ujawnienie wnioskowanej informacji mogłoby naruszyć tajemnicę przedsiębiorstwa. Brakuje szczegółowej analizy, która wykazałaby, że żądane informacje rzeczywiście mają wartość gospodarczą i są istotne z punktu widzenia ochrony interesów stron umowy.
Nie można również, w jego ocenie, przyjąć, że klauzula poufności jest wystarczającą podstawą do odmowy dostępu do informacji publicznej w sytuacji, gdy przedsiębiorca współpracuje z podmiotem realizującym zadania publiczne i korzystającym ze środków publicznych. Zgodnie z zasadą jawności działalności publicznej, taka współpraca powinna być transparentna, a osoby zawierające umowy z podmiotami publicznymi powinny mieć świadomość, że część ich działalności może podlegać zainteresowaniu społeczeństwa. Wnioskowana informacja dotyczy działalności publicznej Banku Gospodarstwa Krajowego i sposobu wydatkowania środków publicznych, a nie sfery osobistej czy intymnej stron umowy, co wyklucza możliwość zastosowania art. 5 ust. 2 u.d.i.p.
Ponadto Bank w swojej decyzji nie przedstawił argumentów wskazujących, że ujawnienie umowy mogłoby spowodować szkody gospodarcze dla przedsiębiorcy, ani nie wyjaśnił, jakie elementy umowy mają wartość gospodarczą. Sama klauzula poufności, bez wykazania realnych przesłanek gospodarczych, nie uzasadnia odmowy dostępu do informacji publicznej. Brakuje szczegółowego uzasadnienia, które wykazywałoby, w jaki sposób udostępnienie treści objętych zakresem przesłanki formalnej prowadziłoby do naruszenia interesów przedsiębiorcy.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Powołując się m. in. na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 4 września 2014 r. sygn. akt IV SAB/Wa 40/14 wskazał, że brak jest jakichkolwiek podstaw do uznania, iż na wcześniejszym etapie postępowania w sprawie udzielenia informacji publicznej zastosowanie znajdują przepisy K.p.a. Stosuje się je dopiero po wydaniu decyzji. Natomiast przed wydaniem decyzji, o której mowa w art. 16 ust. 1 u.d.i.p. zastosowanie do prowadzonego postępowania znajdują wyłącznie przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej, które nie regulują kwestii pełnomocnictw, ani wezwań do uzupełnienia braków formalnych wniosku. Ponadto w zaskarżonym rozstrzygnięciu znalazły się wszystkie niezbędne elementy, tj. oznaczenie organu, czyli Banku, data wydania, oznaczenie strony, powołanie podstawy prawnej, rozstrzygnięcie czy uzasadnienie. Wbrew również twierdzeniom skarżącego organ w sposób klarowny podał w decyzji przesłanki kwalifikacji prawnej oraz ustalił jakie okoliczności stanu faktycznego odpowiadają konkretnym fragmentom normy prawnej w sprawie. Bank stwierdził, że treść umowy, których udostępnienia domaga się skarżący oraz informacje związane z ich realizacją, posiadają dla stron umowy wartość gospodarczą i stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa. Zawarte w nich informacje posiadają wspólne cechy spełniające ustawowe przesłanki kwalifikacji ich jako tajemnicy przedsiębiorstwa, tj.: 1) mają charakter techniczny, technologiczny lub organizacyjny lub posiadają one wartość gospodarczą dla stron (zarówno wynajmujących, jak i najemcy); 2) mają poufny charakter i nie zostały do tej pory ujawnione do wiadomości publicznej w tym znaczeniu, że jako całość lub w szczególnym zestawieniu i zbiorze ich elementów nie są powszechnie znane osobom zwykle zajmującym się tym rodzajem informacji albo nie są łatwo dostępne dla takich osób; 3) kontrahent organu podjął w stosunku do nich, przy zachowaniu należytej staranności, niezbędne działania w celu zachowania ich poufności. Zdaniem Banku żądane informacje spełniają wymóg formalny uznania ich za tajemnicę przedsiębiorstwa. Są one archiwizowane przez obie strony w sposób niepozwalający na dostęp do nich nieupoważnionym osobom, a każda z umów zawiera postanowienia o poufności.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym stosownie do treści art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935), zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w tym trybie, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy.
W niniejszej sprawie stosowny wniosek złożył skarżący, zaś organ nie zażądał przeprowadzenia rozprawy. Zaistniały wobec tego przesłanki do zastosowania powyższego przepisu.
W ocenie Sądu rozpoznającego niniejszą skargę rację należy podzielić stanowisko skarżącego, że pismo Banku Gospodarstwa Krajowego z [...] grudnia 2024 r. stanowi decyzję administracyjną.
W orzecznictwie sądowoadministracyjnym oraz w doktrynie zgodnie przyjmuje się, że o zakwalifikowaniu danego aktu administracyjnego jako decyzji administracyjnej nie decyduje jego nazwa ani forma, lecz treść i wynikający z niej merytoryczny charakter aktu. Z tego względu pismo niemające formy przynależnej decyzji jest decyzją administracyjną, jeżeli pochodzi od organu administracji publicznej, skierowane jest na zewnątrz i w sposób władczy rozstrzyga o prawach lub obowiązkach podmiotów administrowanych w sprawie indywidualnej (tak m.in. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 21 lutego 1994 r., sygn. akt I SAB 54/93). Do elementarnych (niezbędnych) cech decyzji zaliczyć zatem należy oznaczenie organu, wskazanie adresata tej decyzji, rozstrzygnięcie i podpis osoby upoważnionej do wydania decyzji.
Niezbędne elementy treści decyzji administracyjnej wymienia przepis art. 107 § 1 K.p.a., zgodnie z którym decyzja powinna zawierać: oznaczenie organu administracji publicznej, datę wydania, oznaczenie strony lub stron, powołanie podstawy prawnej, rozstrzygnięcie, uzasadnienie faktyczne i prawne, pouczenie, czy i w jakim trybie służy od niej odwołanie, podpis (podpis elektroniczny) z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby upoważnionej do wydania decyzji, pouczenie o prawie wniesienia powództwa do sądu powszechnego, sprzeciwu od decyzji lub skargi do sądu administracyjnego - w określonych przypadkach (art. 107 § 1 pkt 9).
Przesłanką kwalifikowania aktu jako decyzji administracyjnej, w przypadkach wątpliwych stanowi pojęcie materialne decyzji administracyjnej konstruowane z elementów niespornych w nauce prawa administracyjnego, natomiast pojęcie procesowe decyzji administracyjnej daje podstawę do kontroli poprawności jej formy oraz procedury podjęcia (J. Borkowski (w:) B. Adamiak red., Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, 2013 r. wyd. 13). Mając na uwadze powyższe podnieść należy, iż podstawą dla uznania określonej czynności (pisma) organu administracyjnego za decyzję administracyjną jest posiadanie przez tę czynność trzech cech: a) musi być to przejaw woli organu administracyjnego, co należy rozumieć jako władcze narzucenie przez rozstrzygający sprawę organ swojego stanowiska; b) wola organu administracyjnego musi być oparta na przepisach prawa powszechnie obowiązującego; c) wola organu administracyjnego musi rozstrzygać konkretną sprawę konkretnej osoby fizycznej lub prawnej (strony). Należy przy tym zaznaczyć, że nawet w wypadku braku dla danego rozstrzygnięcia podstawy prawnej, będzie ono decyzją, chociaż obciążoną istotną wadą. W konsekwencji zaskarżone rozstrzygnięcia należało uznać za decyzję.
W ocenie Sądu skarga jest zasadna, bowiem wniosek skarżącego z [...] października 2024 r. o udostępnienie informacji publicznej, inicjujący postępowanie zakończone wydaniem zaskarżonej decyzji, przesłany za pośrednictwem poczty elektronicznej, nie został podpisany ani własnoręcznie ani elektronicznie. Powyższa okoliczność (tj. brak podpisanego wniosku) czyni przedwczesną merytoryczną ocenę tak wydanej w sprawie decyzji odmownej..
Wedle art. 16 ust. 1 u.d.i.p. odmowa udostępnienia informacji publicznej przez organ władzy publicznej następuje w drodze decyzji. W myśl art. 16 ust. 2 u.d.i.p., do decyzji, o których mowa w ust. 1, stosuje się przepisy k.p.a., z tym że: 1) odwołanie od decyzji rozpoznaje się w terminie 14 dni; 2) uzasadnienie decyzji o odmowie udostępnienia informacji zawiera także imiona, nazwiska i funkcje osób, które zajęły stanowisko w toku postępowania o udostępnienie informacji, oraz oznaczenie podmiotów, ze względu na których dobra, o których mowa w art. 5 ust. 2, wydano decyzję o odmowie udostępnienia informacji. Z kolei art. 17 ust. 1 u.d.i.p. przewiduje, iż do rozstrzygnięć podmiotów obowiązanych do udostępnienia informacji, niebędących organami władzy publicznej (o odmowie udostępnienia informacji oraz o umorzeniu postępowania o udostępnienie informacji) art. 16 u.d.i.p. stosuje się odpowiednio.
Na kanwie u.d.i.p. wyodrębnia się dwa etapy postępowania w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej o różnym co do sformalizowania charakterze.
W momencie wpłynięcia wniosku o udostępnienie informacji publicznej aktualizuje się obowiązek ustalenia, czy przedmiot wniosku rzeczywiście dotyczy informacji publicznej, czy informacje te znajdują się w posiadaniu obowiązanego podmiotu, czy żądana informacja jest informacją prostą, czy przetworzoną, a także, czy jej udostępnienie nie podlega ograniczeniu ze względu na tajemnice prawnie chronione. Ustalenia te determinują dalszy tok postępowania oraz prawną formę załatwienia wniosku. Jeżeli wniosek dotyczy informacji publicznej, a nie ma ustawowych ograniczeń w jej udostępnieniu, podmiot obowiązany jest do udostępnienia informacji publicznej w drodze czynności materialno-technicznej. W tej sytuacji wniosek nie musi spełniać wymogów określonych w K.p.a. Wynika to z braku konieczności pełnego zidentyfikowania wnioskodawcy, który żądając informacji publicznej, nie musi legitymować się interesem faktycznym lub prawnym. Zatem wniosek składany w trybie u.d.i.p. nie musi spełniać żadnych szczególnych wymogów formalnych. Nie stanowi on podania w rozumieniu art. 63 K.p.a., gdyż na tym etapie postępowania nie stosuje się przepisów k.p.a. Minimalne wymogi takiego wniosku obejmują jasne sformułowanie, co jest przedmiotem żądania udostępnienia informacji publicznej. Niezbędne jest bowiem wykazanie, że żądana informacja ma charakter informacji publicznej.
Sytuacja zmienia się z chwilą przejścia do drugiego etapu postępowania, a mianowicie, gdy zaistnieją podstawy do wydania decyzji w oparciu o art. 16 u.d.i.p. Od tej chwili wniosek o udostępnienie informacji publicznej musi spełniać wymogi określone w art. 63 K.p.a. Stwierdzenie podstawy do odmowy udostępnienia informacji publicznej (bądź umorzenia postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 u.d.i.p.) skutkuje koniecznością wezwania wnioskodawcy do uzupełnienia braków formalnych wniosku, jeżeli nie spełnia on wymagań ustalonych w przepisach prawa dla podania. Wówczas – na mocy art. 16 ust. 2 u.d.i.p. – do decyzji, a w konsekwencji i postępowania poprzedzającego jej wydanie, mają zastosowanie przepisy K.p.a. Wezwanie do uzupełnienia braków formalnych wniosku znajduje uzasadnienie po dokonaniu powyższej analizy i uzewnętrznieniu zamiaru podmiotu obowiązanego.
W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, iż wszystkie te przypadki, w których ma dojść do podjęcia przez organ aktu administracyjnego, w tym zwłaszcza kwalifikowanego, jakim jest decyzja administracyjna (odmowna oraz umorzenie postępowania), bezwzględnie wymagać będą własnoręcznego podpisu wnioskodawcy (albo podpisu elektronicznego) na wniosku o udostępnienie informacji publicznej, a jego brak powinien być usuwany w postępowaniu naprawczym, uregulowanym w art. 64 § 2 K.p.a. Zamiar skorzystania z rozstrzygnięcia przewidzianego w art. 16 ust. 2 u.d.i.p. implikuje zastosowanie przepisów K.p.a. do całego procesu wydawania decyzji, a w tym także do usuwania braków formalnych wniosku wszczynającego postępowanie – w tym wypadku wniosku o udostępnienie informacji publicznej. W judykaturze wskazuje się również, że podjęcie decyzji administracyjnej w sytuacji niepodpisania wniosku - co niewątpliwie miało miejsce w realiach niniejszej sprawy - wykazuje cechy działania organu z urzędu, a to, w przypadku postępowania wszczynanego jedynie na wniosek, oznacza wydanie decyzji dotkniętej wadą nieważności - art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. (vide wyroki NSA: z 24 maja 2019 r., sygn. akt I OSK 1616/17; z 5 grudnia 2019 r., sygn. akt I OSK 905/18; z 2 sierpnia 2024 r., sygn. akt III OSK 3146/23 i z 13 września 2024 r., sygn. akt III OSK 3268/23). Zaakcentować przy tym należy, że obowiązek wynikający z art. 64 § 2 K.p.a. spoczywa na podmiocie obowiązanym do udostępnienia informacji publicznej, jeżeli zamierza wydać decyzję, o której mowa w art. 16 ust. 1 u.d.i.p., niezależnie od tego, czy jest organem władzy publicznej czy też nie (jak w przedmiotowej sprawie). Wskazuje na to art. 17 ust. 1 u.d.i.p. – "odpowiednie" stosowanie mocą tego przepisu art. 16 u.d.i.p. może polegać na zastosowaniu przepisu (lub jego części) wprost, z modyfikacją lub nawet na odmowie zastosowania. Nie ulega natomiast wątpliwości, że w kwestii tak podstawowej, jak będące warunkiem skutecznego wszczęcia postępowania administracyjnego zachowanie wymogów podania określonych w art. 63 K.p.a. (w szczególności poprzez jego podpisanie) należy wprost zastosować art. 16 ust. 2 u.d.i.p. w związku z art. 64 § 2 K.p.a. Nie ma podstaw do uznania, że podmiot obowiązany do udostępnienia informacji publicznej, jeżeli zamierza wydać decyzję administracyjną, jest zwolniony z obowiązku ustalenia, czy podanie, które ma zostać rozpatrzone tą decyzją, spełnia warunki określone w art. 63 K.p.a. Kwestia ta nie budzi wątpliwości w orzecznictwie sądów administracyjnych.
Konkludując, procedowanie Banku Gospodarstwa Krajowego na - pozbawiony podpisu - wniosek skarżącego, zakończone wydaniem decyzji z [...] grudnia 2024 r., nosi cechy niedopuszczalnego działania z urzędu, skutkującego rozstrzygnięciem obarczonym wadą kwalifikowaną (objętą hipotezą normy prawnej zawartej w art. 156 § 1 pkt 2 in fine K.p.a.).
Z uwagi na dostrzeżone istotne uchybienia proceduralne, Sąd nie mógł merytorycznie rozpoznać sprawy ani też odnieść się do zarzutów zawartych w skardze. Ponownie rozpoznając sprawę organ powinien wyeliminować opisane wyżej uchybienia, a w szczególności powinien wezwać skarżącego do usunięcia braku wniosku o udzielenie informacji publicznej, zgodnie z art. 64 § 2 K.p.a. i dopiero w razie uzupełnienia tego braku rozpoznać sprawę merytorycznie.
Wobec wydania przez organ decyzji z rażącym naruszeniem prawa, o którym mowa w ww. przepisie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w oparciu o art. 145 § 1 pkt 2 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji, o czym orzekł w punkcie pierwszym sentencji wyroku.
O zwrocie kosztów postępowania (obejmujących wpis sądowy uiszczony od skargi w kwocie 200 zł) tutejszy Sąd orzekł w punkcie drugim sentencji wyroku na mocy art. 200 ww. ustawy.