II SA/WA 2830/19

II SA/Wa 2830/19 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2020-09-22
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2019-12-24
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Andrzej Wieczorek
Izabela Głowacka-Klimas /przewodniczący/
Karolina Kisielewicz /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6319 Inne o symbolu podstawowym 631
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Sygn. powiązane
II GSK 187/21 - Wyrok NSA z 2024-04-16
Skarżony organ
Komendant Policji
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2017 poz 1839
art 19 ust 1 w za. z art. 15 ust 15 ust. 1 pkt 6.
Ustawa z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji - tekst jedn,
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas, Sędzia WSA Andrzej Wieczorek, Asesor WSA Karolina Kisielewicz (spr.), Protokolant referent stażysta Aneta Kardas po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 września 2020 r. sprawy ze skargi J.R. na czynność materialno-techniczną Komendanta [...] Policji z dnia [...] października 2019 r. w przedmiocie dalszego zabezpieczenia dokumentów potwierdzających legalność posiadania broni oddala skargę
Uzasadnienie
J.R. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na czynność materialno-techniczną Policji z [...] maja 2019 r. polegającą niezwróceniu skarżącemu dokumentów potwierdzających legalność posiadanej broni, odebranych mu w dniu [...] czerwca 2016 r.
Z okoliczności faktycznych sprawy wynika, że Komendant [...] Policji w dniu [...] czerwca 2016 r. na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz.U. z 2017 r. poz. 1839 ze zm.), wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie cofnięcia J.R. pozwolenia na posiadanie broni palnej bojowej i myśliwskiej. Organ podał, że uzyskał informację z Centralnego Biura Śledczego Policji o tym, że Prokurator Prokuratury Okręgowej w [...] w dniu [...] czerwca 2016 r. przedstawił J.R. zarzut popełnienia przestępstwa z art. 258 § 1 kk (udział w zorganizowanej grupie przestępczej) i 284 zarzutów o czyny z art. 286 § 1 k.k., natomiast w dniu [...] czerwca 2016 r. zastosował wobec niego środek zapobiegawczy w postaci tymczasowego aresztowania na okres trzech miesięcy. W dniu [...] lipca 2016 r. Komendant [...] Policji powołując się na art. 19 ust. 1a ustawy postanowił przejąć do depozytu Wydziału Postępowań Administracyjnych Komendy [...] Policji dziesięć sztuk broni należącej do J.R. wraz z amunicją oraz legitymację posiadacza broni. W uzasadnieniu postanowienia organ podał, że przeciwko skarżącemu toczy się postępowanie karne o przestępstwa określone w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji i został on tymczasowo aresztowany.
W dniu [...] czerwca 2016 r. funkcjonariusz Wydziału Postępowań Administracyjnych Komendy [...] Policji przejął (zabezpieczył) za pokwitowaniem 6 sztuk broni palnej (myśliwskiej i bojowej) należącej do skarżącego wraz z amunicją oraz dwie legitymacje posiadacza broni ([...], nr [...]) i przekazał je depozytu Wydziału Postępowań Administracyjnych Komendy [...] Policji (protokoły przyjęcia broni, legitymacji i amunicji do depozytu - k. 102-114 akt sprawy), natomiast w dniu [...] września 2016 r. funkcjonariusz Komisariatu Policji w [...] przejął za pokwitowaniem 4 sztuki broni palnej myśliwskiej należącej do skarżącego i w dniu [...] czerwca 2016 r. przekazał do depozytu Wydziału Postępowań Administracyjnych K[...]P w [...] (protokół przejęcia do depozytu – k. 241).
Z akt sprawy wynika, że Komendant [...] Policji decyzją z [...] października 2019 r. wydaną na podstawie art. 105 § 1 k.p.a., umorzył postępowanie administracyjne w sprawie cofnięcia J.R. Prokuratora Okręgowego w [...] wynika, że postępowanie prowadzone przez Prokuraturę Okręgową w [...] Wydział [...] do Spraw Przestępczości Gospodarczej (dotyczące udziału skarżącego w zorganizowanej grupie przestępczej) nie zostało dotychczas zakończone (nie jest przewidywalny termin jego zakończenia). Komendant [...] Policji dodał, że Prokurator Rejonowy w [...] w styczniu 2018 r. zarzucił skarżącemu popełnienie przestępstwa z art. 91a ustawy Prawo budowalne (naruszenie obowiązku utrzymania obiektu budowlanego w należytym stanie) i postępowanie w tej sprawie toczy się obecnie przed Sądem Rejonowym w [...] ([...]Zamiejscowy Wydział Karny z siedzibą w [...]). W związku z tym postępowanie w sprawie cofnięcia skarżącemu pozwolenia na broń jest bezprzedmiotowe.
W tych okolicznościach faktycznych i prawnych Naczelnik Wydziału Postępowań Administracyjnych Komendy [...] Policji w piśmie z [...] października 2019 r. poinformował skarżącego, że organ "w dalszym ciągu będzie podejmował czynności" mające na celu ustalenie sposobu zakończenia postępowań karnych (o przestępstwa umyślne) prowadzonych przeciwko skarżącemu przez Prokuraturę Okręgową w [...] oraz [...] Zamiejscowym Wydziałem Karnym z siedzibą w [...] Sądu Rejonowego w [...] i w związku z tymi postępowaniami "uznał za zasadne" zastosowanie art. 19 ust. 1a ustawy o Policji i "zabezpieczenie w aktach postępowania administracyjnego dokumentów potwierdzających legalność posiadanej broni".
W piśmie z 26 listopada 2019 r. J.R., działając przez pełnomocnika, zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie to pismo informacyjne z [...] października 2019 r., określając je jako czynność materialno-techniczną w przedmiocie zabezpieczenia (w dniu [...] października 2019 r.) należących do niego dokumentów potwierdzających legalność posiadanej przez niego broni w depozycie Wydziału Postępowań Administracyjnych K[...]P. Skarżący stwierdził, że zaskarżona czynność "w sposób oczywisty" narusza art. 19 ust. 1a ustawy o broni i amunicji. Broń i dokumenty powinny być wydane skarżącemu z momentem zakończenia postępowań karnych, których prowadzenie legło u podstaw umieszczenia broni w depozycie, jednakże zawsze po upływie 3 lat od momentu odebrania (a więc [...] lipca 2019 r.). Koniec okresu prewencyjnego odebrania broni (dokumentów) został, w sposób jasny i niebudzący wątpliwości w zakresie wykładni, uzależniony do zaistnienia określonego zdarzenia tj. zakończenia postępowania karnego lub upływu oznaczonego czasu. Przesłanki te są rozłączne i zaistnienie którejkolwiek z nich aktualizuje po stronie organu obowiązek zwolnienia z depozytu broni, amunicji i dokumentów potwierdzających legalność posiadania broni. Uregulowania tego rodzaju występują w wielu innych aktach normatywnych (np. art. 30 ust. 3 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałania narkomanii, dotyczący okresu przymusowego leczenia).
Z tych wszystkich względów skarżący wniósł o stwierdzenie bezskuteczności zaskarżonej czynności materialno-technicznej i zobowiązanie organu do wydania znajdujących się w depozycie dokumentów potwierdzających legalność posiadanej broni oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.
Komendant [...] Policji w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Organ podał, że w dniu [...] października 2019 r. na podstawie art. 19 ust. 1a ustawy o broni i amunicji, "podjął decyzję o ponownym zabezpieczeniu w depozycie" dokumentu potwierdzającego legalność posiadanej broni, tj. legitymacji posiadacza broni. Na zastosowanie powyższego przepisu i "ponowne" zabezpieczenie dokumentów, miało wpływ wszczęcie przeciwko skarżącemu kolejnego postępowania o przestępstwo umyślne (o czyn z art. 91a ustawy Prawo budowlane), które nastąpiło już po "pierwotnym zastosowaniu tego powyższego przepisu" . Komendant [...] Policji dodał, że postanowienie z 18 lipca 2016 r. o przejęciu do depozytu Policji broni należącej do skarżącego "skutecznie zrealizowano na okres 3 lat", jednakże pomimo upływu tego okresu przesłanka z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji istnieje nadal, tym bardziej, że przeciwko skarżącemu nie toczy się jedno postępowanie (jak to miało miejsce w czasie podjęcia pierwszej czynności materialno-technicznej), ale toczą się dwa odrębne postępowania, których wystąpienie jednoznacznie potwierdza, że zachowanie skarżącego, choć niepotwierdzone prawomocnym orzeczeniem sądu, "daje podstawę do założenia, że może użyć broni niezgodnie z obowiązującymi przepisami". Każde naruszenie prawa, tym bardziej niejednokrotne, daje podstawę do założenia, że osoba je popełniająca nie wykazała się należytym szacunkiem do norm prawnych, stanowionych właśnie po to, by zapewnić ład i poczucie bezpieczeństwa wśród obywateli.
Powadzi to do wniosku, że zaistniały przesłanki do dalszego przechowywania w aktach sprawy legitymacji posiadacza broni należącej do skarżącego J. R., jako że pozostaje niezmiennie zaliczony do kręgu osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga jest nieuzasadniona.
Przedmiotem zaskarżenia jest czynność (w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), Policji polegająca na J.R. dokumentów odebranych mu w dniu [...] czerwca 2016 r. w związku z oskarżeniem go przez organ ściągania (Prokuratura Okręgowego w [...]) o popełnienie przestępstw z art. 258 § 1 kk (udział w zorganizowanej grupie przestępczej) i z art. 286 § 1 k.k., umotywowana niezakończeniem tego postępowania oraz toczeniem się przeciwko skarżącemu postępowania karnego w sprawie budowlanej.
Tryb zaskarżenia takiej czynności do sądu administracyjnego został określony w art. 53 § 2 powołanej ustawy, zgodnie z którym, jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4, wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności. Sąd, po wniesieniu skargi, może uznać, że uchybienie tego terminu nastąpiło bez winy skarżącego i rozpoznać skargę.
W rozpatrywanej sprawie warunki formalne dopuszczalności skargi zostały spełnione, o czynności J.R. dowiedział się w dniu 28 października 2019 r. (data doręczenia pisma Zastępcy Naczelnika Wydziału Postępowań Administracyjnych K[...]P), natomiast skarga do Sądu została wniesiona przez skarżącego w dniu 27 listopada 2019 r. (data nadania pisma w placówce pocztowej operatora pocztowego).
Przechodząc do merytorycznej oceny zaskarżonej czynności należy przypomnieć, że skarżący w skardze do Sądu podniósł, że prewencyjne odebranie broni jest dopuszczalne wówczas, gdy przeciwko uprawnionemu do posiadania broni toczy się postępowanie karne o przestępstwo określone w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, do czasu prawomocnego zakończenia tego postępowania, na okres nie dłuższy niż 3 lata. J.R. argumentował, że przesłanki te są rozłączne i zaistnienie którejkolwiek z nich (zakończenie postępowania karnego lub upływ okresu 3 lat), zobowiązuje policję do oddania zatrzymanej broni (amunicji, dokumentów). W związku z tym, Komendant [...] Policji był uprawniony do przechowywania w depozycie jego broni, amunicji oraz dokumentów potwierdzających legalność posiadania broni, "maksymalnie do dnia [...] lipca 2019 r." tj. 3 lata licząc od dnia wydania przez Komendanta [...] Policji postanowienia o przejęciu do depozytu Wydziału Postępowań Administracyjnych Komendy [...] Policji, bez względu na to, że postępowania karne prowadzone przeciwko skarżącego są nadal w toku.
Zgodnie z art. 19 ust. 1a ustawy o broni i amunicji, Policja, a w przypadku żołnierzy zawodowych Żandarmeria Wojskowa, może za pokwitowaniem odebrać broń i amunicję oraz dokumenty potwierdzające legalność posiadania broni osobie posiadającej broń zgodnie z przepisami, przeciwko której toczy się postępowanie karne o przestępstwa określone w art. 15 ust. 1 pkt 6, do czasu prawomocnego zakończenia tego postępowania, na okres nie dłuższy niż 3 lata.
Odebranie broni i amunicji oraz dokumentów potwierdzających legalność jej posiadania nie jest czynnością prawną o charakterze publicznoprawnym (decyzją lub postanowieniem). Stanowi działanie faktyczne, pociągające za sobą określone skutki prawne i dlatego jest kwalifikowane w orzecznictwie sądowym jako czynność materialno-techniczna. Realizuje się w sferze czysto faktycznej, o czym świadczy użycie przez ustawodawcę w art. 19 ust. 1a ustawy określenia "odebranie". Ta czynność materialno-techniczna ma podstawę ustawową i wywołuje określone skutki prawne w sferze praw lub obowiązków posiadacza broni.
W rozpatrywanej sprawie chodzi wprawdzie o niezwrócenie skarżącemu odebranych wcześniej wraz z bronią dokumentów dotyczących tej broni, niemniej jednak tę skierowaną do skarżącego informację o niezwróceniu odebranych dokumentów należy traktować, zdaniem Sądu, na równi z czynnością materialno- techniczną odebrania dokumentów.
Można się zgodzić ze skarżącym co do tego, że z upływem 3 lat od odebrania mu broni i dokumentów jej dotyczących ustały prawne przesłanki tych odebrań dokonanych w 2016 r. Nie oznacza to jednak, że te dokumenty powinny być mu zwrócone.
Skarżący nie bierze bowiem pod uwagę faktu, że jeszcze przed upływem 3 lat od odebrania mu broni w 2016 r. zaistniała nowa i samodzielna podstawa do odebrania mu broni i dokumentów, jako że w styczniu 2018 r. postawiono mu zarzut popełnienia przestępstwa z art. 91a prawa budowlanego, czynu, który mieści się w dyspozycji art. 15 ust. 6 pkt a w związku z art. 19 ust. 1a ustawy o broni i amunicji.
Warto przy tym zwrócić uwagę na to, że skazanie za przestępstwo wymienione w art. 15 ust. 1 pkt 6 z mocy tego przepisu kwalifikuje skazanego jako osobę stanowiącą zagrożenie dla siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego.
Odesłanie w art. 19 ust. 1a do przestępstw określonych art. 15 ust. 1 pkt 6 tej ustawy mogłoby sugerować, że sam fakt prowadzenia postępowania karnego w sprawie o takie przestępstwo jest dostateczną przesłanką odebrania broni, amunicji i dokumentów z nią związanych. Niemniej jednak Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 18 grudnia 2013 r., sygn. akt P 43/12 stwierdził, że dokonanie czynności materialno-technicznej odebrania broni jest dopuszczalne tylko wówczas, gdy zachodzi obawa, że podejrzany/oskarżony o popełnienie przestępstwa z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni stanowiłby zagrożenie dla bezpieczeństwa lub porządku publicznego albo dla wolności i praw innych osób.
Zdaniem Sądu w okolicznościach rozpatrywanej sprawy tę obawę co do osoby skarżącego nie należy oceniać wyłącznie na podstawie zarzutu popełnienia przez niego przestępstwa przewidzianego prawem budowlanym. Wszak przyczyna, dla której wcześniejsza czynność zabrania broni wyekspirowała, miała charakter jedynie formalny, a nie merytoryczny. Stawiane skarżącemu zarzuty popełnienia poważnych przestępstw kryminalnych, ze względu na toczące się nadal postępowania w tych sprawach, nie zdezaktualizowały się. Nie ma zatem podstaw do przyjęcia, że wyłącznie dlatego, że upłynęły 3 lata od poprzedniego zabrania broni skarżący przestał być osobą, stanowiącą zagrożenie dla siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego: W tym stanowisku może utwierdzać fakt, że w 2018 r. postawiono mu zarzut popełnienia kolejnego przestępstwa.
Należy wobec tego zgodzić się z organem, że istniała przewidziana w art. 19 ust. 1 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji podstawa niezwrócenia skarżącemu dokumentów dotyczących broni zabranej w 2016 r.
Z przedstawionych powodów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie działając na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.