II SA/WA 276/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Warszawie odrzucił skargę na decyzję Prezesa ZUS, ponieważ skarżący złożył jednocześnie skargę do sądu i wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, co jest niedopuszczalne.
Skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na decyzję Prezesa ZUS odmawiającą przyznania renty w drodze wyjątku. Pełnomocnik organu wniósł o odrzucenie skargi, wskazując, że skarżący złożył również wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Sąd uznał, że zgodnie z art. 52 § 3 P.p.s.a. skarżący musi wybrać jeden środek zaskarżenia. Ponieważ skarżący uruchomił postępowanie dwuinstancyjne poprzez wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, skarga do sądu administracyjnego jest niedopuszczalna. W związku z tym sąd odrzucił skargę.
Sprawa dotyczyła skargi Z.S. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] października 2023 r. odmawiającą przyznania renty w drodze wyjątku. Skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w dniu 20 listopada 2023 r. Pełnomocnik organu wniósł o odrzucenie skargi, argumentując, że w dniu 14 grudnia 2023 r. do Oddziału ZUS wpłynął wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, a skarga została złożona po tym fakcie. Sąd administracyjny, powołując się na art. 52 P.p.s.a., wyjaśnił, że postępowanie administracyjne jest co do zasady dwuinstancyjne. Strona ma wybór: albo złożyć środek zaskarżenia do organu (np. wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy), albo wnieść skargę do sądu administracyjnego. Nie można korzystać z obu tych środków jednocześnie. Zgodnie z art. 52 § 3 P.p.s.a., jeśli przysługuje wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, strona może wnieść skargę do sądu bez skorzystania z tego prawa, ale nie może skorzystać z obu opcji. Ponieważ skarżący złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, skarga do sądu administracyjnego na decyzję organu pierwszej instancji stała się niedopuszczalna. Sąd odrzucił skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a., wskazując, że dopiero decyzja wydana po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy otworzy drogę do skutecznego wniesienia skargi do sądu.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Nie, skarżący musi wybrać jeden środek zaskarżenia. Złożenie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy czyni skargę do sądu administracyjnego niedopuszczalną.
Uzasadnienie
Zgodnie z art. 52 P.p.s.a., postępowanie administracyjne jest dwuinstancyjne. Strona ma wybór między środkiem zaskarżenia do organu a skargą do sądu. Jednoczesne skorzystanie z obu opcji jest niedopuszczalne i skutkuje odrzuceniem skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucono_skargę
Przepisy (6)
Główne
p.p.s.a. art. 52 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, chyba że służyły skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie.
p.p.s.a. art. 52 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie.
p.p.s.a. art. 52 § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Jeżeli stronie przysługuje prawo do zwrócenia się do organu, który wydał decyzję z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, strona może wnieść skargę na tę decyzję bez skorzystania z tego prawa.
p.p.s.a. art. 58 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne.
p.p.s.a. art. 58 § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd odrzuca skargę postanowieniem.
Pomocnicze
k.p.a. art. 15
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Postępowanie administracyjne jest dwuinstancyjne.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Złożenie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy przez skarżącego czyni skargę do sądu administracyjnego niedopuszczalną na podstawie art. 52 § 3 P.p.s.a.
Godne uwagi sformułowania
Niemożliwe jest jednoczesne skorzystanie z dwóch środków zaskarżenia, gdyż dwa podmioty niezależne od siebie nie mogą równolegle prowadzić postępowania dotyczącego prawidłowości wydania tego samego aktu prawnego. Skarga do Sądu administracyjnego na zasadzie art. 52 § 3 P.p.s.a. strona wnosi bowiem wtedy, gdy nie korzysta ze złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Niedopuszczalność merytorycznego rozpoznania skargi, spowodowana zainicjowaniem przez skarżącego drugiej instancji postępowania administracyjnego (poprzez złożenie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy), mieści się w kategorii "innych przyczyn", o których mowa w art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a.
Skład orzekający
Danuta Kania
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 52 P.p.s.a. dotycząca wyboru środków zaskarżenia w postępowaniu administracyjnym i sądowoadministracyjnym."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy skarżący składa jednocześnie skargę do sądu i wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje ważną zasadę proceduralną dotyczącą wyboru środków zaskarżenia, co jest kluczowe dla praktyków prawa administracyjnego i ubezpieczeń społecznych.
“Złożyłeś skargę do sądu i wniosek do ZUS? Sąd ją odrzuci!”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Wa 276/24 - Postanowienie WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2024-05-07
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-02-26
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Danuta Kania /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
650 Sprawy świadczeń społecznych w drodze wyjątku
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi
Skarżony organ
Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku
Odrzucono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 58 par. 1 pkt 6 i par. 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Danuta Kania po rozpoznaniu w dniu 7 maja 2024 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Z.S. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] października 2023 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania renty w drodze wyjątku postanawia: odrzucić skargę.
Uzasadnienie
Z. S. ("skarżący"), pismem z dnia 20 listopada 2023 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] października 2023 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania renty w drodze wyjątku.
W odpowiedzi na skargę pełnomocnik organu wniósł o jej odrzucenie w uzasadnieniu wskazując, że w dniu 14 grudnia 2023 r. do Oddziału ZUS w [...] wpłynął wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej zaskarżoną decyzją. Natomiast w dniu 22 stycznia 2024 r. do organu wpłynęła skarga z dnia 20 listopada 2023 r. na decyzję z dnia [...] października 2023 r. Pełnomocnik organu wskazał, że na dzień sporządzania odpowiedzi na skargę Prezes ZUS rozpatruje wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy przyznania renty rodzinnej w drodze wyjątku.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 52 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.), dalej "p.p.s.a.", skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie (art. 52 § 2 p.p.s.a.). Jeżeli stronie przysługuje prawo do zwrócenia się do organu, który wydał decyzję z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, strona może wnieść skargę na tę decyzję bez skorzystania z tego prawa (art. 52 § 3).
Ustawodawca, na mocy art. 52 § 3 p.p.s.a., wprowadził więc wybór sposobu zaskarżenia albo przez złożenie do organu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, albo przez wniesienie skargi do Sądu administracyjnego. Niemożliwe jest jednoczesne skorzystanie z dwóch środków zaskarżenia, gdyż dwa podmioty niezależne od siebie nie mogą równolegle prowadzić postępowania dotyczącego prawidłowości wydania tego samego aktu prawnego.
Skarżący w świetle art. 52 p.p.s.a. powinien zdecydować, który ze środków zaskarżenia uruchomić, skargę do WSA, czy odwołanie (wniosek po ponowne rozpatrzenie sprawy). Z art. 52 § 3 zdanie 1 p.p.s.a. wynika, że jeżeli od danego rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji przysługuje wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, strona może wedle swego wyboru złożyć albo wniosek o ponowne rozpatrzenie, albo skargę do sądu administracyjnego. Możliwość złożenia skargi do sądu administracyjnego bezpośrednio na rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji, z pominięciem kontroli rozstrzygnięcia tego organu w toku instancji, to wyjątek od zasady składania skargi od decyzji (rozstrzygnięć), w stosunku do których wyczerpano środki zaskarżenia (art. 52 § 1 i § 2 p.p.s.a.).
Zgodnie z art. 15 ustawy z 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024 r., poz. 572 t.j.), dalej "k.p.a.", postępowanie administracyjne jest dwuinstancyjne. Istota zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego polega na dwukrotnym rozpatrzeniu i rozstrzygnięciu przez dwa różne organy tej samej sprawy wyznaczonej treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia. Osoba niezadowolona z rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji może więc albo wnieść odwołanie (wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy) lub zażalenie do organu wyższego rzędu. Dopiero, gdy organ drugiej instancji wyda decyzję (lub postanowienie) można wnieść skargę do sądu administracyjnego na rozstrzygnięcie organu odwoławczego. Wyjątku tego nie można interpretować rozszerzająco. W szczególności nie oznacza on, że strona może wnieść jednocześnie wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy i skargę do sądu administracyjnego. Skargę do Sądu administracyjnego na zasadzie art. 52 § 3 P.p.s.a. strona wnosi bowiem wtedy, gdy nie korzysta ze złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy (por. postanowienia WSA: w Krakowie z 14 marca 2019r., sygn. akt III SA/Kr 208/19, LEX nr 2635495; w Warszawie z 4 stycznia 2023r. sygn. akt II SA/Wa 2221/22).
Sąd w przypadku skorzystania przez stronę z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy – tak jak w rozpoznawanej sprawie - nie może rozpoznać skargi, która dotyczy rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji. Dopiero akt administracyjny wydany po rozpatrzeniu złożonego przez stronę środka, jakim jest wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, otwiera stronie drogę do skutecznego wniesienia skargi do sądu administracyjnego (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z: 24 kwietnia 2015 r. sygn. akt I OSK 979/15; 30 stycznia 2018 r. sygn. akt II GSK 4285/17 – dostępne na orzeczenia.nsa.gov.pl).
Stosownie do treści art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Według art. 58 § 3 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę postanowieniem. Odrzucenie skargi może nastąpić na posiedzeniu niejawnym.
Niedopuszczalność merytorycznego rozpoznania skargi, spowodowana zainicjowaniem przez skarżącego drugiej instancji postępowania administracyjnego (poprzez złożenie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy), mieści się w kategorii "innych przyczyn", o których mowa w art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a.
Skoro skarżący pismem z dnia 20 listopada 2023 r. (data wpływu do organu 22 stycznia 2024 r.) wniósł skargę na decyzję Prezesa ZUS wydaną w pierwszej instancji, a wcześniej od tej samej decyzji złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy (data wpływu do organu 14 grudnia 2023 r.), to skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na ww. decyzję pierwszej instancji jest niedopuszczalna w świetle art. 52 § 3 p.p.s.a. Dopiero skarga na decyzję Prezesa ZUS z dnia [...] kwietnia 2024 r. - jako akt administracyjny wydany po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy - będzie mogła zostać merytorycznie rozpoznana przez tutejszy Sąd.
Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowieniaPotrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI