II SA/WA 274/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2006-04-11
NSAubezpieczenia społeczneŚredniawsa
emerytura specjalnaświadczeniaPrezes Rady MinistrówKodeks postępowania administracyjnegokontrola sądowanieważność decyzjiprawo administracyjne

WSA w Warszawie stwierdził nieważność decyzji Prezesa Rady Ministrów odmawiającej przyznania emerytury specjalnej z powodu wydania jej bez wymaganego wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Skarżąca K.K. wniosła o przyznanie emerytury specjalnej, jednak Prezes Rady Ministrów odmówił jej przyznania. Po utrzymaniu w mocy tej decyzji, skarżąca złożyła skargę do WSA w Warszawie. Sąd stwierdził nieważność drugiej decyzji Prezesa Rady Ministrów, ponieważ została wydana na podstawie pisma, które nie mogło stanowić wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, gdyż zostało nadane przed doręczeniem pierwszej decyzji.

Sprawa dotyczyła odmowy przyznania K.K. emerytury specjalnej przez Prezesa Rady Ministrów. Organ administracji wyjaśnił, że przyznanie takiego świadczenia ma charakter uznaniowy i zależy od trudnej sytuacji bytowej, stanu zdrowia, wieku oraz ewentualnych wybitnych zasług wnioskodawcy. W ocenie organu, okoliczności przedstawione przez K.K. nie uzasadniały przyznania emerytury specjalnej. Po wydaniu decyzji odmawiającej, Prezes Rady Ministrów, powołując się na pismo skarżącej, utrzymał ją w mocy decyzją z dnia [...] grudnia 2005 r. Skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, kwestionując obie decyzje i wskazując na swoją trudną sytuację materialną. Sąd, rozpoznając sprawę w trybie uproszczonym, stwierdził nieważność decyzji Prezesa Rady Ministrów z dnia [...] grudnia 2005 r. Uzasadnieniem było wydanie tej decyzji z rażącym naruszeniem prawa, ponieważ pismo skarżącej, na które powołał się organ, zostało nadane przed otrzymaniem przez nią pierwszej decyzji, a zatem nie mogło stanowić wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. W konsekwencji, sąd stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji i orzekł, że nie podlega ona wykonaniu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, taka decyzja jest wydana z rażącym naruszeniem prawa i podlega stwierdzeniu nieważności.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że pismo skarżącej nie mogło stanowić wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, ponieważ zostało nadane przed otrzymaniem przez skarżącą pierwszej decyzji organu. W związku z tym, decyzja wydana na podstawie tego pisma była obarczona wadą skutkującą stwierdzeniem jej nieważności.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

stwierdzono_nieważność

Przepisy (8)

Główne

k.p.a. art. 156 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Określa przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji, w tym wydanie decyzji z naruszeniem przepisów o właściwości oraz wydanie decyzji z rażącym naruszeniem prawa.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 2

Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa przesłanki uwzględnienia skargi w przypadku stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji.

Pomocnicze

u.e.r.f.u.s. art. 82

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Przepis określający możliwość przyznania emerytury lub renty na warunkach i w wysokości innej niż ustawowe przez Prezesa Rady Ministrów w szczególnie uzasadnionych przypadkach, mający charakter uznaniowy.

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Przepis określający utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji.

p.p.s.a. art. 152

Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przepis dotyczący orzekania o wykonalności wyroku.

p.u.s.a. art. 1 § § 1 i 2

Ustawa – Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Określa zakres kognicji sądów administracyjnych, w tym kontrolę zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej.

p.p.s.a. art. 119 § pkt 1

Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa przesłanki rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym.

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa zakres rozpoznania sprawy przez sąd administracyjny, który nie jest związany granicami i wnioskami skargi.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Decyzja Prezesa Rady Ministrów z dnia [...] grudnia 2005 r. została wydana bez wymaganego wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, co stanowi rażące naruszenie prawa.

Godne uwagi sformułowania

przyznanie emerytury lub renty na podstawie tego upoważnienia ma charakter uznaniowy przy rozpatrywaniu wniosków o przyznanie świadczeń specjalnych brana jest pod uwagę sytuacja bytowa wnioskodawcy, jednak nie stanowi ona jedynego kryterium przyznania tych świadczeń decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa skutkującym stwierdzeniem jej nieważności

Skład orzekający

Anna Mierzejewska

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy w postępowaniu administracyjnym oraz przesłanek stwierdzenia nieważności decyzji."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej, gdzie pismo strony zostało nadane przed doręczeniem decyzji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa pokazuje, jak istotne jest prawidłowe procedowanie w postępowaniu administracyjnym, nawet w sprawach dotyczących świadczeń specjalnych. Błąd formalny może prowadzić do stwierdzenia nieważności decyzji.

Błąd formalny w postępowaniu administracyjnym: jak nieprawidłowy wniosek doprowadził do stwierdzenia nieważności decyzji.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Wa 274/06 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2006-04-11
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-02-20
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Anna Mierzejewska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
650  Sprawy świadczeń społecznych w drodze wyjątku
Skarżony organ
Prezes Rady Ministrów
Treść wyniku
Stwierdzono nieważność zaskarżonej decyzji
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Mierzejewska (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 11 kwietnia 2006 r. sprawy ze skargi K.K. na decyzję Prezesa Rady Ministrów z dnia [...] grudnia 2005 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania emerytury specjalnej 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji, 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości.
Uzasadnienie
Prezes Rady Ministrów decyzją z dnia [...] listopada 2005 r. nr [...] odmówił K.K. przyznania emerytury specjalnej. W uzasadnieniu powyższej decyzji wskazano, że zgodnie z art. 82 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2004 r. Nr 39, poz. 353 ze zm.) Prezes Rady Ministrów w szczególnie uzasadnionych przypadkach może przyznać emeryturę lub rentę na warunkach i w wysokości innej niż określone w ustawie, oraz że przyznanie emerytury lub renty na podstawie tego upoważnienia ma charakter uznaniowy. Organ wyjaśnił, że przy rozpatrywaniu wniosków o przyznanie świadczeń specjalnych brana jest pod uwagę sytuacja bytowa wnioskodawcy, jednak nie stanowi ona jedynego kryterium przyznania tych świadczeń. Podał również, że świadczenie specjalne może być przyznane osobie znajdującej się w trudnej sytuacji bytowej, niezdolnej do pracy z uwagi na wiek lub stan zdrowia, o ile w sprawie występują też inne okoliczności, wskazujące na jej szczególny charakter. Okolicznościami tymi, jak wskazał organ, mogą być m .in. wybitne zasługi wnioskodawcy w jakieś dziedzinie np. kultury.
Organ stwierdził, że okoliczności wynikające ze złożonego przez K.K. wniosku oraz z załączonych do niego dokumentów nie dają podstaw przyznania jej emerytury specjalnej.
Prezes Rady Ministrów, powołując się na pismo skarżącej z dnia [...] grudnia 2005 r., rozpoznał sprawę w trybie przewidzianym w rozdziale 10 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), zwanej dalej "kpa", i na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 tej ustawy wydał w dniu [...] grudnia 2005 r. decyzję nr [...], którą utrzymał w mocy decyzję poprzedzającą z dnia [...] listopada 2005 r. o odmowie przyznania K.K. emerytury specjalnej.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżąca zakwestionowała decyzję ostateczną oraz decyzję ją poprzedzającą, a także wniosła o jej uchylenie. Wnosząca skargę stwierdziła, że organ nie rozpoznał wszystkich okoliczności sprawy oraz podkreśliła swoją trudną sytuację materialną.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację wyrażoną w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Na wstępie należy stwierdzić, że Sąd rozpoznawał sprawę w trybie uproszczonym w związku z zaistnieniem przesłanek z art. 119 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania.
Skarga analizowana pod tym kątem zasługuje na uwzględnienie, ale z powodów całkowicie odmiennych, aniżeli podnosi skarżąca. Zezwala na to treść art. 134 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a mianowicie sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany granicami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W niniejszej sprawie decyzja Prezesa Rady Ministrów z dnia [...] listopada
2005 r. nr [...] odmawiająca K.K. przyznania emerytury specjalnej został doręczona skarżącej w dniu [...] grudnia 2005 r. W decyzji z dnia [...] grudnia 2005 r. nr [...] organ stwierdził, iż jest ona wydawana na skutek wniosku skarżącej o ponowne rozpatrzenie sprawy z dnia [...] grudnia 2005 r. Wskazywane przez organ pismo zostało nadane w urzędzie pocztowym w dniu [...] grudnia 2005 r. tj. przed otrzymaniem przez skarżąca decyzji Prezesa Rady Ministrów z dnia [...] listopada 2005 r. Pismo to nie mogło stanowić więc wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej powyższą decyzją.
W konsekwencji należy stwierdzić, że decyzja Prezesa Rady Ministrów z dnia [...] grudnia 2005 r. została wydana bez wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Okoliczność ta powoduje, iż zaskarżona decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa skutkującym stwierdzeniem jej nieważności (art. 156 § 1 pkt 2 kpa).
Z uwagi na powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 156 § 1 pkt 2 kpa, orzekł, jak w pkt 1 sentencji. O wykonalności wyroku orzeczono w oparciu o art. 152 powołanej ustawy.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI