II SA/WA 2682/19
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę żołnierza zawodowego na decyzję Ministra Obrony Narodowej o zwolnieniu ze służby wojskowej z powodu niewyznaczenia na stanowisko w okresie pozostawania w rezerwie kadrowej.
Skarżący, oficer M. M., został zwolniony z zawodowej służby wojskowej z dniem 30 czerwca 2019 r. wskutek niewyznaczenia na stanowisko służbowe w czasie pozostawania w rezerwie kadrowej. Okres jego pozostawania w rezerwie kadrowej trwał do 30 czerwca 2019 r. Minister Obrony Narodowej utrzymał w mocy rozkaz personalny o zwolnieniu. Skarżący zarzucał m.in. błędną wykładnię przepisów, naruszenie KPA i brak wyjaśnienia przyczyn niewyznaczenia na stanowisko. Sąd uznał, że zwolnienie na podstawie art. 111 pkt 10 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych jest obligatoryjne w przypadku niewyznaczenia na stanowisko w okresie rezerwy kadrowej, a przyczyny tego niewyznaczenia są prawnie obojętne dla sądu administracyjnego.
Skarżący, oficer M. M., został przeniesiony do rezerwy kadrowej w lipcu 2017 r., a okres ten był kilkukrotnie przedłużany, ostatnio do 30 czerwca 2019 r. W związku z niewyznaczeniem go na żadne stanowisko służbowe w tym okresie, Dyrektor Departamentu Kadr wydał rozkaz personalny o zwolnieniu go z zawodowej służby wojskowej z dniem 30 czerwca 2019 r. Minister Obrony Narodowej decyzją z września 2019 r. utrzymał ten rozkaz w mocy. Skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzucając m.in. błędną wykładnię art. 111 ust. 10 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, naruszenie przepisów KPA poprzez brak wskazania motywów rozstrzygnięcia i niewyjaśnienie stanu faktycznego, a także sugerując, że rzeczywistą przyczyną zwolnienia było toczące się przeciwko niemu postępowanie karne. Sąd administracyjny, analizując przepisy ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, uznał, że zwolnienie żołnierza z zawodowej służby wojskowej wskutek niewyznaczenia na stanowisko służbowe w czasie pozostawania w rezerwie kadrowej jest obligatoryjne. Podkreślono, że wyznaczenie na stanowisko służbowe leży w gestii właściwego organu wojskowego, który kształtuje politykę kadrową zgodnie z potrzebami Sił Zbrojnych, a przyczyny niewyznaczenia na stanowisko są prawnie obojętne dla sądu administracyjnego w kontekście oceny legalności decyzji o zwolnieniu. Sąd stwierdził, że działania Ministra były zgodne z prawem i oddalił skargę.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, zwolnienie jest obligatoryjne w przypadku niewyznaczenia na stanowisko służbowe w czasie pozostawania w rezerwie kadrowej, niezależnie od tego, czy okres rezerwy już upłynął, czy też nie.
Uzasadnienie
Przepis art. 111 pkt 10 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych stanowi samodzielną podstawę materialnoprawną do zwolnienia żołnierza ze służby. W przypadku spełnienia przewidzianych tam przesłanek, zwolnienie jest obligatoryjne i nie zależy od swobodnego uznania organu wojskowego. Wystarczające jest wykazanie, że żołnierz nie został wyznaczony na inne stanowisko służbowe w okresie pozostawania w rezerwie kadrowej.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (11)
Główne
u.s.w.ż.z. art. 111 § pkt 10
Ustawa z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych
Żołnierz zawodowy jest zwalniany z zawodowej służby wojskowej wskutek niewyznaczenia na stanowisko służbowe w czasie pozostawania w rezerwie kadrowej. Jest to podstawa obligatoryjna.
Pomocnicze
rozp. MON art. 10 § ust. 1 i 2
Rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 12 maja 2014 r. w sprawie zwalniania żołnierzy zawodowych z zawodowej służby wojskowej
Reguluje procedurę zwolnienia w przypadku niewyznaczenia na stanowisko służbowe w okresie pozostawania w rezerwie kadrowej.
P.p.s.a. art. 3 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa zakres kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne nad działalnością administracji publicznej.
P.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa prawna oddalenia skargi.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada prawdy obiektywnej i podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego.
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek oceny na podstawie zebranego materiału dowodowego.
k.p.a. art. 107 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Wymogi dotyczące uzasadnienia decyzji.
u.s.w.ż.z. art. 20 § ust. 1
Ustawa o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych
Przeniesienie do rezerwy kadrowej w celu wyznaczenia na inne stanowisko.
u.s.w.ż.z. art. 35 § ust. 1
Ustawa o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych
Wyznaczenie na stanowisko służbowe stosownie do potrzeb Sił Zbrojnych.
u.s.w.ż.z. art. 8 § ust. 2
Ustawa o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych
Zakaz wnoszenia skargi do sądu administracyjnego w sprawach wyznaczenia na stanowisko służbowe.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zwolnienie żołnierza zawodowego z zawodowej służby wojskowej wskutek niewyznaczenia na stanowisko służbowe w czasie pozostawania w rezerwie kadrowej jest obligatoryjne. Przyczyny niewyznaczenia na stanowisko służbowe są prawnie obojętne dla sądu administracyjnego w kontekście oceny legalności decyzji o zwolnieniu. Wyznaczenie na stanowisko służbowe leży w gestii właściwego organu wojskowego, który kształtuje politykę kadrową zgodnie z potrzebami Sił Zbrojnych. Sądy administracyjne nie są właściwe do badania spraw wyznaczenia na stanowisko służbowe.
Odrzucone argumenty
Błędna wykładnia art. 111 ust. 10 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. Naruszenie przepisów KPA (art. 7, 77 § 1, 80, 107 § 3) poprzez brak wskazania motywów rozstrzygnięcia i niewyjaśnienie stanu faktycznego. Niewyznaczenie na stanowisko służbowe mimo, że czas pozostawania w rezerwie kadrowej nie minął. Istnienie wolnych stanowisk służbowych, na które skarżący mógłby zostać wyznaczony. Rzeczywistą przyczyną zwolnienia było toczące się postępowanie karne. Naruszenie art. 10 k.p.a. poprzez uniemożliwienie czynnego udziału w postępowaniu. Naruszenie art. 136 k.p.a. poprzez zaniechanie przeprowadzenia uzupełniającego postępowania wyjaśniającego. Naruszenie art. 78 k.p.a. poprzez brak przeprowadzenia wnioskowanych dowodów.
Godne uwagi sformułowania
zwolnienie żołnierza zawodowego z zawodowej służby wojskowej nie jest fakultatywne lecz obligatoryjne ustawodawca nie przyznał organowi możliwości wyboru sposobu ustalenia sytuacji kadrowej oficera podjęcie decyzji w sprawie wyznaczenia żołnierza zawodowego na stanowisko służbowe leży w gestii właściwego organu wojskowego pełnienie służby na określonym stanowisku nie jest uzależnione od istnienia wolnego stanowiska, lecz od potrzeb Sił Zbrojnych przyczyny takiego stanu rzeczy są w istocie prawnie obojętne polemika Skarżącego w tym zakresie, jest zatem w istocie polemiką z "potrzebami Sił Zbrojnych", których sąd administracyjny nie jest władny oceniać ani kontrolować
Skład orzekający
Ewa Kwiecińska
przewodniczący sprawozdawca
Joanna Kube
członek
Sławomir Antoniuk
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie obligatoryjności zwolnienia żołnierza zawodowego z służby w przypadku niewyznaczenia na stanowisko w okresie rezerwy kadrowej oraz ograniczeń kognicji sądów administracyjnych w sprawach kadrowych w wojsku."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji żołnierzy zawodowych i procedury zwolnienia z zawodowej służby wojskowej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu służby wojskowej – zwolnienia z zawodowej służby. Choć prawnie ugruntowana, pokazuje napięcie między potrzebami Sił Zbrojnych a indywidualną sytuacją żołnierza.
“Czy żołnierz zawodowy może być zwolniony ze służby, gdy nie dostał stanowiska, mimo że nie minął termin jego rezerwy?”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Wa 2682/19 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2020-12-04 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2019-12-03 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Ewa Kwiecińska /przewodniczący sprawozdawca/ Joanna Kube Sławomir Antoniuk Symbol z opisem 6191 Żołnierze zawodowi Hasła tematyczne Żołnierze zawodowi Sygn. powiązane III OSK 4994/21 - Wyrok NSA z 2023-09-13 Skarżony organ Minister Obrony Narodowej Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2019 poz 2325 art. 151 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Dz.U. 2003 nr 179 poz 1750 art. 111 pkt 1 Ustawa z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Kwiecińska (spr.), Sędzia WSA Sławomir Antoniuk, Sędzia WSA Joanna Kube, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 4 grudnia 2020 r. sprawy ze skargi M. M. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] września 2019 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia z zawodowej służby wojskowej oddala skargę Uzasadnienie Minister Obrony Narodowej wydał w dniu [...] września 2019 r. decyzję nr [...] o utrzymaniu w mocy rozkazu personalnego Dyrektora Departamentu Kadr z dnia [...] maja 2019 r. nr [...] dotyczącego zwolnienia oficera M. M. z dniem [...] czerwca 2019 r. z zawodowej służby wojskowej i przeniesienia go do rezerwy wskutek niewyznaczenia na stanowisko służbowe w czasie pozostawania w rezerwie kadrowej, W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż rozkazem personalnym Dyrektora Departamentu Kadr z dnia [...] czerwca 2017 r. nr [...][...] M. M. został przeniesiony z dniem [...] lipca 2017 r. do rezerwy kadrowej na okres do dnia [...] stycznia 2018 r. Następnie rozkazami personalnymi Dyrektora Departamentu Kadr: z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...], z dnia [...] marca 2018 r. nr [...], z dnia [...] września 2018 r. nr [...] (pkt [...]), z dnia [...] grudnia 2018 r. nr [...] (pkt [...]) przedłużano okres przebywania w rezerwie kadrowej, w tym ostatnią wymienioną decyzją od dnia [...] stycznia 2019 r. do dnia [...] czerwca 2019 r. W okresie przebywania żołnierza w rezerwie kadrowej nie nastąpiło jego wyznaczenie na stanowisko służbowe, dlatego Dyrektor Departamentu Kadr rozkazem personalnym z dnia [...] maja 2019 r. nr [...] został zobligowany do zwolnienia go z dniem [...] czerwca 2019 r. z zawodowej służby wojskowej wskutek niewyznaczenia na stanowisko służbowe w czasie pozostawania w rezerwie kadrowej. Strona wystąpiła do Dyrektora Departamentu Kadr z wnioskiem o uzupełnienie ww. rozkazu personalnego z dnia [...] maja 2019 r. nr [...]. Postanowieniem z dnia [...] lipca 2019 r. nr [...] Dyrektor Departamentu Kadr odmówił uzupełnienia rozstrzygnięcia przedmiotowego rozkazu personalnego. Strona złożyła odwołanie od rozkazu personalnego Dyrektora Departamentu Kadr z dnia [...] maja 2019 r. nr [...]. Zaskarżonemu rozkazowi personalnemu zarzuciła: - błędną wykładnię art. 111 ust. 10 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych w zw. z 10 ust. 1 rozporządzenia MON z dnia 22 maja 2014 r., bowiem prawidłowa wykładnia tych przepisów nie pozwala przyjąć, że normy te dopuszczają możliwość wydania decyzji przed upływem wskazanego okresu, - naruszenie art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 k.p.a. poprzez zaniechanie wskazania w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji motywów jej rozstrzygnięcia, - niewyjaśnienie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji motywów jej podjęcia i stanu faktycznego sprawy, w szczególności brak wskazania dlaczego żołnierz nie został wyznaczony na stanowisko służbowe w czasie pozostawania w rezerwie kadrowej, mimo iż czas pozostawania w rezerwie kadrowej nie minął, - zaniechanie dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz zaniechanie obowiązku zebrania i wyjaśnienia zebranego materiału dowodowego, - naruszenie art. 11, art. 8, art. 7 k.p.a. poprzez wydanie decyzji opierającej się na fikcyjnych przesłankach wyłącznie z uwagi na toczące się przeciwko niemu postępowanie karne przed Sądem [...] w W., - braku wskazania przez organ I instancji prawdziwych motywów rozstrzygnięcia. Strona wniosła o przeprowadzenie dowodu i zaliczenie do materiału dowodowego wydruków z Centrum Operacji Powietrznych dotyczących wolnych stanowisk służbowych, a także protokołów rozprawy karnej toczącej się przeciwko żołnierzowi w których świadkowie wskazują na przyczyny usunięcia go z zawodowej służby wojskowej. W decyzji z dnia [...] września 2019 r. nr [...] Minister Obrony Narodowej stwierdził, iż organ I instancji prawidłowo ustalił i przeanalizował sytuację kadrową oficera w aspekcie, w jakim sytuacja ta miała wpływ na jego status w strukturach Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej. Z treści art. 111 pkt 10 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych wynika, że żołnierza zawodowego zwalnia się z zawodowej służby wojskowej wskutek niewyznaczenia na stanowisko służbowe w czasie pozostawania w rezerwie kadrowej. Stosownie do treści § 10 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 12 maja 2014 r. w sprawie zwalniania żołnierzy zawodowych z zawodowej służby wojskowej (Dz. U. poz. 670) w przypadku przebywania żołnierza w rezerwie kadrowej i niewyznaczenia go do końca okresu pozostawania w rezerwie kadrowej na stanowisko służbowe organ, o którym mowa w art. 20 ust. 3 ustawy, występuje do organu zwalniającego, jeżeli sam nie jest tym organem, z wnioskiem o zwolnienie żołnierza z zawodowej służby wojskowej. Przywołany przepis ustawy jednoznacznie określa, że zwolnienie żołnierza zawodowego z zawodowej służby wojskowej nie jest fakultatywne lecz obligatoryjne. Ustawodawca nie przyznał organowi możliwości wyboru sposobu ustalenia sytuacji kadrowej oficera, który nie został wyznaczony na stanowisko służbowe w czasie pozostawania w rezerwie kadrowej. Podjęte rozstrzygnięcie nie wymaga zatem uzasadnienia z punktu widzenia uwzględniania słusznego interesu strony i interesu społecznego - potrzeb Sił Zbrojnych, zdefiniowanych w art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. e wojskowej ustawy pragmatycznej. Organ stwierdził również, iż twierdzenie, że istnieje stanowisko służbowe, na którym żołnierz mógłby nadal pełnić służbę, uznać należy za błędne. Otóż podjęcie decyzji w sprawie wyznaczenia żołnierza zawodowego na stanowisko służbowe leży w gestii właściwego organu wojskowego, który w ramach przyznanych mu kompetencji posiada wyłączne prawo do kształtowania polityki kadrowej, zgodnie z potrzebami Sił Zbrojnych. Dodatkowo zaznaczenia wymaga fakt, że pełnienie służby na określonym stanowisku nie jest uzależnione od istnienia wolnego stanowiska, lecz od potrzeb Sił Zbrojnych. O tym natomiast czy istnieje potrzeba wyznaczenia określonej osoby na stanowisko służbowe, decyduje nie żołnierz lecz właściwy organ wojskowy. Argument dotyczący możliwości wyznaczenia na nieobsadzone stanowisko w Siłach Zbrojnych nie daje podstaw do twierdzenia, że istnieje bądź istniała realna możliwość wyznaczenia oficera na stanowisko służbowe. Przedmiotowa opinia wskazuje jedynie hipotetyczną możliwość ewentualnego wyznaczenia tego żołnierza, mogącą się ziścić po spełnieniu określonego warunku – zaistnieniu potrzeb Sił Zbrojnych. O "realności" wyznaczenia decyduje zaś autonomicznie uprawniony organ – w ramach przyznanych mu prerogatyw. W sytuacji kiedy organ ten do dnia upływu okresu przebywania żołnierza w rezerwie kadrowej z możliwości wyznaczenia nie skorzystał, okoliczność nieobsadzonych stanowisk stała się bezprzedmiotowa dla meritum rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy. Stąd wniosek o przeprowadzenie dowodu i zaliczenie do materiału dowodowego sprawy załączonych dokumentów w postaci wydruków z Centrum [...] dotyczących wolnych stanowisk służbowych uznać należy za bezprzedmiotowy. Jeżeli właściwy organ, w czasie pozostawania żołnierza zawodowego w rezerwie kadrowej, dokonał analizy możliwości wyznaczenia oficera na inne stanowisko i w wyniku takiej analizy doszedł do wniosku, że brak jest możliwości zaproponowania innego stanowiska służbowego, to przepis art. 111 pkt 10 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych stanowi samodzielną podstawę zwolnienia ze służby. Wniosek o zaliczenie do materiału dowodowego protokołów rozprawy karnej toczącej się przeciwko stronie, w których "świadkowie wskazują na przyczyny usunięcia go z zawodowej służby wojskowej", organ uznał za chybiony. Jednocześnie organ zaznaczył, że toczące się przeciwko odwołującemu przed Sądem [...] w [...] pod sygn. akt [...], postępowanie karne pozostaje kwestią całkowicie odrębną, nie mającą jakiegokolwiek związku przyczynowo-skutkowego dla meritum rozstrzygnięcia podjętego w przedmiocie zwolnienia. M. M. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] września 2019 r. nr [...]. Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania: - art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak wskazania w decyzji motywów jej rozstrzygnięcia, - brak wskazania dlaczego nie został wyznaczony na stanowisko służbowe w czasie pozostawania w rezerwie kadrowej, mimo iż czas pozostawania w rezerwie nie minął, a wydano w stosunku do niego rozkaz personalny dotyczący zwolnienia, - naruszenie art. 7 w zw. z art. 77 k.p.a., polegające na braku dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, rzetelnego, wyczerpującego i całościowego rozpatrzenia materiału dowodowego, - naruszenie art. 10 k.p.a. poprzez uniemożliwienie skarżącemu wzięcia czynnego udziału w postępowaniu dotyczącym jego zwolnienia ze służby wojskowej, w sytuacji w której 1 dzień dzielił wszczęcie postępowania w przedmiocie zwolnienia i datę wydania rozkazu personalnego w przedmiocie zwolnienia z zawodowej służby wojskowej, - naruszenie art. 11, art. 8, art. 7, art. 107 § 3, art. 80 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji , która opierała się na fikcyjnych przesłankach, - art. 136 k.p.a. poprzez zaniechanie przeprowadzenia przez organ II instancji z urzędu uzupełniającego postępowania wyjaśniającego, mającego na celu prawidłowe ustalenie stanu faktycznego sprawy, - art. 78 k.p.a. poprzez brak przeprowadzenia dowodów wnioskowanych przez pełnomocnika strony, - art. 111 ust. 10 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych w zw. z § 10 ust. 1 rozporządzenia MON z dnia 22 maja 2014 r. poprzez przyjęcie, że treść wskazanych przepisów uprawnia do wydania decyzji w przedmiocie zwolnienia z zawodowej służby wojskowej przed upływem okresu pozostawania w rezerwie kadrowej, podczas gdy prawidłowa wykładnia tych przepisów nie pozwala przyjąć, że normy te dopuszczają możliwość wydania decyzji przed upływem wskazanego okresu, a zatem wydana decyzja była decyzją co najmniej przedwczesną; Skarżący wniósł o przeprowadzenie na podstawie art. 106 § 3 P.p.s.a. dowodu uzupełniającego ze świadectwa służby oraz zawiadomienia o wszczęciu postępowania. Wniósł też o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji w całości oraz decyzji organu I instancji ewentualnie o uchylenie decyzji organów I i II instancji w całości. M. M. nadmienił, że został zwolniony z zawodowej służby wojskowej wskutek niewyznaczenia na stanowisko służbowe w czasie pozostawania w rezerwie kadrowej. Informację o wszczęciu postępowania w sprawie zwolnienia otrzymał w dniu [...] maja 2019 r., przebywając na zwolnieniu lekarskim. Następnie w dniu [...] maja 2019 r. został wydany rozkaz nr [...], którym zwolniono go z zawodowej służby wojskowej. Skarżący pozostawał w rezerwie kadrowej do dnia [...] czerwca 2019 r. Wydano w stosunku do niego rozkaz personalny, w którym zwolniono go z zawodowej służby wojskowej ze względu na brak wyznaczenia mu stanowiska służbowego w okresie pozostawania przez niego w rezerwie kadrowej, w czasie w którym nie upłynął termin pozostawania w rezerwie kadrowej. Ponadto organ II instancji nie wyjaśnił, czym są potrzeby Sił Zbrojnych RP w kontekście sytuacji strony i wyznaczenia mu stanowiska służbowego. Skarżący podkreślił, że istniały nieobjęte stanowiska służbowe, które mogły zostać obsadzone. Rzeczywistą przyczyną zwolnienie było toczące się przeciwko stronie postępowanie karne przed Sądem [...] w [...] pod sygn. akt [...], dotyczące pomówienia o popełnienie czynów z art. 197 § 1 k.k. w zb. z art. 197 § 2 k.k. i zw. z art. 11 § 2 k.k. W chwili złożenia skargi postępowanie toczyło się nadal, nie zapadł wyrok rozstrzygający sprawę. Skarżący podkreślił, że jest wysokiej klasy specjalistą w dziedzinie nawigacji, który był odznaczany za zasługi i udział w misjach a także posiadał doświadczenie i uznanie w dziedzinie nauczania nawigacji, klasę specjalności wojskowej [...] lub [...]. Otrzymał bardzo dobrą ocenę z opinii i brak było jakichkolwiek zastrzeżeń do jego służby, nie był wcześniej karany dyscyplinarnie. W chwili wydawania zaskarżonego rozkazu istniały wolne stanowiska służbowe, które nie były obsadzone, a na które skarżący z uwagi na wiedzę i doświadczenie mógł zostać wyznaczony. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał twierdzenia zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, zwanej dalej: "P.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż zadaniem wojewódzkiego sądu administracyjnego jest zbadanie legalności zaskarżonego aktu pod względem jego zgodności z prawem, to znaczy ustalenie czy organy orzekające w sprawie prawidłowo zinterpretowały i zastosowały przepisy prawa w odniesieniu do właściwie ustalonego stanu faktycznego. W przypadku stwierdzenia, iż w sprawie naruszono przepisy – czy to prawa materialnego, czy też postępowania – sąd uchyla zaskarżoną decyzję, bądź w przypadku kwalifikowanych wad prawnych, o których mowa w art. 156 § 1 k.p.a., stwierdza jej nieważność. Kontrolując sprawę w ramach wskazanych wyżej kompetencji, Sąd uznał, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem wydane w sprawie decyzje odpowiadają prawu. Przypomnieć należy, iż zgodnie z art. 20 ust. 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, żołnierz zawodowy zwolniony z dotychczas zajmowanego stanowiska służbowego może być przeniesiony do rezerwy kadrowej Ministra Obrony Narodowej lub dyrektora departamentu Ministerstwa Obrony Narodowej właściwego do spraw kadr, jeżeli przewiduje się wyznaczenie go na inne stanowisko służbowe. Z kolei w myśl art. 111 pkt 10 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych żołnierza zawodowego zwalnia się z zawodowej służby wojskowej wskutek niewyznaczenia na stanowisko służbowe w czasie pozostawania w rezerwie kadrowej. Stosownie natomiast do § 10 ust. 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 12 maja 2014 r. w sprawie zwalniania żołnierzy zawodowych z zawodowej służby wojskowej, w przypadku przebywania żołnierza w rezerwie kadrowej i niewyznaczenia go do końca okresu pozostawania w rezerwie kadrowej na stanowisko służbowe, zwolnienie z zawodowej służby wojskowej następuje w pierwszym dniu po upływie okresu pozostawania w rezerwie kadrowej. Analiza powyższych regulacji prowadzi do jednoznacznego wniosku, iż przeniesienie żołnierza zawodowego do rezerwy kadrowej nie stanowi gwarancji wyznaczenia tego żołnierza na stanowisko służbowe. Trzeba bowiem mieć na względzie, iż ustawodawca – wprowadzając do wojskowej ustawy pragmatycznej przepis art. 111 pkt 10 – dopuścił możliwość, że w okresie pozostawania w rezerwie kadrowej żołnierz zawodowy nie zostanie wyznaczony na stanowisko służbowe. Zwrócić należy także uwagę, że celem instytucji rezerwy kadrowej jest usytuowanie żołnierza zawodowego, który z różnych powodów został zwolniony z zajmowanego stanowiska służbowego, w dalszej służbie, przy uwzględnieniu jednakże potrzeb Sił Zbrojnych, co wynika z art. 20 ust. 1 w związku z art. 35 ust. 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. Zgodnie z tym ostatnim przepisem, żołnierza zawodowego wyznacza się na stanowisko służbowe, w drodze decyzji, stosownie do potrzeb Sił Zbrojnych, w zależności od wymaganych kwalifikacji zawodowych, posiadanej oceny w opinii służbowej oraz modelu przebiegu służby w poszczególnych korpusach osobowych (grupach osobowych). Zaznaczenia przy tym wymaga, że podjęcie decyzji w sprawie przeniesienia żołnierza zawodowego, zwolnionego z dotychczas zajmowanego stanowiska służbowego, do rezerwy kadrowej, jeżeli przewiduje się wyznaczenie go na inne stanowisko służbowe, leży w gestii właściwego organu wojskowego, który w ramach przyznanych mu kompetencji posiada wyłączne prawo do kształtowania polityki kadrowej, zgodnie z potrzebami Sił Zbrojnych. Pełnienie służby na określonym stanowisku nie jest bowiem uzależnione od istnienia wolnego (dowolnego) stanowiska, lecz od potrzeb Sił Zbrojnych. O tym natomiast, czy istnieje potrzeba wyznaczenia określonej osoby na stanowisko służbowe decyduje nie żołnierz, lecz samodzielnie właściwe organy wojskowe (por. wyrok NSA z dnia 25 lutego 2009 r. o sygn. akt I OSK 487/08; orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w internetowej bazie orzeczeń pod adresem: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W orzecznictwie sądów administracyjnych jednolicie wskazuje się, iż przepis art. 111 pkt 10 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych stanowi samodzielną podstawę materialnoprawną do zwolnienia żołnierza ze służby, niezależną od innych, ustanowionych w ustawie o służbie wojskowej, trybów rozwiązania stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej. Z przepisu tego wynika, że w przypadku spełnienia przewidzianych tam przesłanek, zwolnienie żołnierza ze służby nie zależy od swobodnego uznania właściwego organu wojskowego, lecz w takich sytuacjach jest obligatoryjne. Zastosowanie tej instytucji uwarunkowane jest zatem wyłącznie wykazaniem, że upłynął okres przeniesienia żołnierza do rezerwy kadrowej oraz że w tym czasie żołnierz ten nie został wyznaczony na inne stanowisko służbowe (por. wyrok NSA z dnia 15 marca 2013 r. o sygn. akt I OSK 1312/12). Omawiany przepis nie zawiera natomiast warunku uzależniającego jego zastosowanie od uprzedniego wykazania, z jakich przyczyn żołnierz nie został wyznaczony na inne stanowisko służbowe. Wystarczająca jest w tym zakresie analiza możliwości wyznaczenia żołnierza na inne stanowisko służbowe. Analizę tę należy przy tym rozumieć jako wewnętrzne działanie organu, prowadzone na podstawie art. 35 ust. 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. Wyznaczenie żołnierza zawodowego na stanowisko służbowe należy bowiem do uprawnionego organu wojskowego, któremu w ramach przyznanych kompetencji przysługuje wyłączne prawo do kształtowania polityki kadrowej, zgodnie z potrzebami Sił Zbrojnych (por. wyroki NSA: z dnia 14 kwietnia 2011 r. o sygn. akt I OSK 1856/10; z dnia 27 maja 2009 r. o sygn. akt I OSK 937/08). Podkreślić również należy, iż z omawianych przepisów nie wynika, aby – w przypadku zwolnienia żołnierza z zawodowej służby wojskowej wskutek niewyznaczenia na stanowisko służbowe w czasie pozostawania w rezerwie kadrowej – po stronie organu wojskowego istniał obowiązek wykazania braku możliwości wyznaczenia żołnierza na inne stanowisko służbowe, jak to jest wymagane w przypadku wypowiedzenia żołnierzowi zawodowemu stosunku służbowego przez organ wojskowy. Brak jest też obowiązku w zakresie badania przyczyn niewyznaczenia żołnierza zawodowego na stanowisko służbowe w okresie pozostawania w rezerwie kadrowej, a tym bardziej przyczyn braku możliwości pozytywnego załatwienia wniosku żołnierza o przedłużenie rezerwy kadrowej w celu poszukiwania adekwatnego stanowiska służbowego. Zagadnienia właściwego zagospodarowania kadry wojskowej pozostającej w rezerwie kadrowej muszą być przez organy wojskowe wnikliwie rozważone, ale następuje to w postępowaniu poprzedzającym wszczęcie procedury zwolnieniowej. Skoro wyznaczenie na stanowisko służbowe odbywa się w innym postępowaniu, prowadzonym w oparciu o inne przepisy, to nie może ulegać wątpliwości, że w znaczeniu zarówno procesowym jak i materialnym są to odrębne sprawy od tych związanych z rozwiązaniem stosunku służbowego. Analizowanie propozycji wyznaczenia żołnierza na stanowisko służbowe odbywa się jeszcze w okresie jego pozostawania w rezerwie kadrowej. Dopiero po stwierdzeniu, że brak jest możliwości wyznaczenia żołnierza na inne stanowisko, organ zobowiązany jest do wszczęcia odrębnego postępowania celem zwolnienia żołnierza z zawodowej służby wojskowej. Jeżeli zatem ustawa o służbie wojskowej rozróżnia instytucje wyznaczenia na stanowisko służbowe i instytucję rozwiązania stosunku służbowego oraz odrębnie reguluje związane z tym materie, to oczywistym jest, że ustalenia w pierwszym zakresie nie są i nie mogą być elementem stanu faktycznego procedury zwolnieniowej. Niedopuszczalne bowiem jest wprowadzanie do hipotetycznego stanu faktycznego art. 111 pkt 10 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, hipotetycznego stanu zapisanego w odrębnych przepisach prawa materialnego, regulujących odrębną materię wyznaczania na stanowisko służbowe. Podkreślić należy, że działania organu związane z wyznaczeniem żołnierza zawodowego na stanowisko służbowe nie stanowią jednego z etapów postępowania w sprawie zwolnienia ze służby. Kwestie te rozpatrywane i rozstrzygane są w samodzielnym postępowaniu. Wszczęcie procedury w sprawie rozwiązania stosunku służbowego na omawianej podstawie jest obligatoryjne, ale tylko wówczas, gdy wynik wspomnianych poszukiwań nowego stanowiska służbowego jest negatywny. Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy, stwierdzić należy, iż działania Ministra odpowiadały prawu. Nie jest sporne, iż Skarżący został przeniesiony z dniem [...] lipca 2017 r. do rezerwy kadrowej, w której pozostawał nieprzerwanie do dnia [...] czerwca 2019 r. W okresie tym Skarżący nie został wyznaczony na inne stanowisko służbowe. Skutkowało to wszczęciem przez Dyrektora Departamentu Kadr postępowania w sprawie zwolnienia go ze służby w trybie art. 111 pkt 10 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, które swój ostateczny wyraz znalazło w zaskarżonej decyzji. Jeszcze raz podkreślić należy, iż warunkiem skorzystania przez organ z omawianego trybu zwolnieniowego jest jedynie niewyznaczenie żołnierza na stanowisko służbowe w okresie pozostawania w rezerwie kadrowej. Ustawodawca nie uzależnił dopuszczalności zastosowania instytucji przewidzianej w art. 111 pkt 10 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych od wykazania, z jakich przyczyn żołnierz w określonym czasie nie został wyznaczony na inne stanowisko służbowe. Zatem przyczyny takiego stanu rzeczy są w istocie prawnie obojętne. Z tych względów Sąd nie mógł uwzględnić zarzutów podniesionych w skardze, które koncentrowały się na zaniechaniu przeprowadzenia przez Ministra analizy możliwości wyznaczenia go na inne stanowisko służbowe przy wydawaniu zaskarżonej decyzji. Jak to już wskazano, skoro wydanie decyzji w trybie art. 111 pkt 10 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, nie jest uzależnione od wykazania przez organ braku możliwości wyznaczenia na inne stanowisko służbowe, to organ nie ma obowiązku prowadzenia postępowania dowodowego ani motywowania stanowiska w tym zakresie w ramach decyzji o zwolnieniu. Jeżeli chodzi natomiast o przyczyny nieznalezienia dla Skarżącego innego stanowiska służbowego w trakcie pozostawania w rezerwie kadrowej, wskazać trzeba, iż wymykają się one spod kontroli sądu administracyjnego. Skoro bowiem, zgodnie z art. 8 ust. 2 pkt 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, w sprawach wyznaczenia na stanowisko służbowe skarga do właściwego sądu administracyjnego nie może być wniesiona, to podejmowane w nich działania organów wojskowych nie mogą być oceniane przez sądy także pośrednio. Brak jest zatem podstaw, aby przy analizie legalności decyzji w przedmiocie zwolnienia ze służby, kontroli podlegały sprawy nieobjęte właściwością sądów administracyjnych. Poddanie takich decyzji kontroli sądowoadministracyjnej stanowiłoby obejście zakazu przewidzianego w art. 8 ust. 2 pkt 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (por. wyroki NSA: z dnia 15 marca 2013 r. o sygn. akt I OSK 1312/12; z dnia z dnia 5 lipca 2016 r. o sygn. akt I OSK 165/15). Z wyłożonych względów nie zasługują również na uwzględnienie podniesione przez Skarżącego zarzuty natury procesowej dotyczące niezebrania w sposób wyczerpujący materiału dowodowego w sprawie, nieprzeprowadzenia wszystkich dowodów, a także nieuwzględnienia pism Skarżącego składanych w toku postępowania. Jeszcze raz podkreślić trzeba, iż omawiane regulacje nie nakładają na organ obowiązku wykazania powodów niewyznaczenia żołnierza na stanowisko służbowe, a tym samym prowadzenia postępowania dowodowego w tym zakresie, bowiem wyznaczenie żołnierza zawodowego na stanowisko służbowe należy do wyłącznej kompetencji organu uprawnionego do kształtowania polityki kadrowej, zgodnie z potrzebami Sił Zbrojnych. Polemika Skarżącego w tym zakresie, jest zatem w istocie polemiką z "potrzebami Sił Zbrojnych", których sąd administracyjny nie jest władny oceniać ani kontrolować. Sąd nie dopatrzył się również by Skarżący został pozbawiony prawa do czynnego udziału w postępowaniu w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Jak wynika z akt niniejszej sprawy, Skarżący został zawiadomiony o wszczęciu postępowania i korzystał z praw strony postępowania na etapie postępowania odwoławczego, o czym świadczą składane przez niego pisma procesowe, jak również środki odwoławcze. Oczywiście rację ma skarżący, iż postępowanie przed organem I instancji trwało zaledwie 2 dni i w tym czasie skarżący nie miał faktycznych możliwości złożenia pism procesowych. Wada ta została jednak wyeliminowana w toku postępowania odwoławczego (vide: pisma procesowe z dnia [...] czerwca 2019 r., [...] lipca 2019 r. oraz odwołanie z dnia [...] sierpnia 2019 r.). Natomiast wskazane wyżej powody, dla których organ nie wziął pod uwagę wniosków dowodowych skarżącego, nie mogą świadczyć o pozbawieniu go prawa do czynnego udziału w tym postępowaniu. Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zobowiązany był skargę oddalić, o czym orzekł – na podstawie art. 151 P.p.s.a. – w sentencji wyroku.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI