II SA/Wa 2656/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Warszawie uchylił decyzję o zwolnieniu funkcjonariusza Straży Granicznej ze służby, uznając, że skazanie za przestępstwo znieważenia (ścigane z oskarżenia prywatnego, nawet objęte ściganiem z urzędu) nie stanowi podstawy do zwolnienia na podstawie art. 45 ust. 1 pkt 4 ustawy o Straży Granicznej.
Funkcjonariusz Straży Granicznej został zwolniony ze służby na podstawie prawomocnego wyroku skazującego za przestępstwo umyślne ścigane z oskarżenia publicznego. Sprawa dotyczyła czynu z art. 216 § 1 k.k. (znieważenie) i art. 157 § 2 k.k. (naruszenie czynności narządu ciała), które pierwotnie były ścigane z oskarżenia prywatnego. Sąd Rejonowy, po zmianie kwalifikacji prawnej czynu, objął ściganie z urzędu. WSA uchylił decyzję o zwolnieniu, stwierdzając, że przestępstwo ścigane z oskarżenia prywatnego, nawet objęte ściganiem z urzędu, nie jest przestępstwem ściganym z oskarżenia publicznego w rozumieniu ustawy o Straży Granicznej, a zatem nie może stanowić podstawy do zwolnienia ze służby.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję Komendanta Głównego Straży Granicznej utrzymującą w mocy rozkaz personalny o zwolnieniu funkcjonariusza T.S. ze służby stałej. Podstawą zwolnienia było skazanie prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w C. za przestępstwo umyślne ścigane z oskarżenia publicznego, zgodnie z art. 45 ust. 1 pkt 4 ustawy o Straży Granicznej. Sąd Rejonowy pierwotnie skazał T.S. za czyny z art. 207 § 1 k.k. i art. 157 § 2 k.k., jednak następnie zmienił kwalifikację prawną na art. 216 § 1 k.k. (znieważenie) i art. 157 § 2 k.k. Oba te przestępstwa są co do zasady ścigane z oskarżenia prywatnego. Sąd Okręgowy w L. potwierdził, że prokurator objął ściganiem te czyny z urzędu na podstawie art. 60 § 1 k.p.k., co było podstawą do dalszego postępowania. WSA uznał jednak, że objęcie przez prokuratora ściganiem z urzędu przestępstwa prywatnoskargowego nie zmienia jego charakteru na przestępstwo ścigane z oskarżenia publicznego. W związku z tym, skazanie za czyn z art. 216 § 1 k.k. nie spełniało przesłanki z art. 45 ust. 1 pkt 4 ustawy o Straży Granicznej, co skutkowało uchyleniem decyzji o zwolnieniu ze służby. Sąd zasądził również zwrot kosztów postępowania na rzecz skarżącego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, skazanie za przestępstwo ścigane z oskarżenia prywatnego, nawet objęte ściganiem z urzędu przez prokuratora, nie jest przestępstwem ściganym z oskarżenia publicznego w rozumieniu art. 45 ust. 1 pkt 4 ustawy o Straży Granicznej i nie może stanowić podstawy do zwolnienia ze służby.
Uzasadnienie
Ustawa o Straży Granicznej wymaga skazania za przestępstwo ścigane z oskarżenia publicznego. Objecie ściganiem z urzędu przestępstwa prywatnoskargowego nie zmienia jego charakteru prawnego. Sąd analizował ustalenia sądów karnych dotyczące kwalifikacji czynu i trybu ścigania.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (10)
Główne
u.o.SG art. 45 § 1
Ustawa o Straży Granicznej
Przepis ten stanowi podstawę do zwolnienia funkcjonariusza ze służby w przypadku skazania prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo umyślne, ścigane z oskarżenia publicznego lub przestępstwo skarbowe umyślne. Sąd uznał, że skazanie za przestępstwo ścigane z oskarżenia prywatnego, nawet objęte ściganiem z urzędu, nie spełnia tej przesłanki.
P.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia zaskarżonej decyzji w przypadku naruszenia prawa materialnego.
P.p.s.a. art. 135
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do orzekania co do istoty sprawy.
Pomocnicze
K.k. art. 216 § 1
Kodeks karny
Dotyczy przestępstwa znieważenia, które jest ścigane z oskarżenia prywatnego (art. 216 § 5 K.k.).
K.k. art. 157 § 2
Kodeks karny
Dotyczy spowodowania naruszenia czynności narządu ciała lub rozstroju zdrowia trwającego nie dłużej niż 7 dni. Jest ścigane z oskarżenia prywatnego, chyba że pokrzywdzonym jest osoba najbliższa zamieszkująca wspólnie ze sprawcą (art. 157 § 4 K.k.).
K.p.k. art. 60 § 1
Kodeks postępowania karnego
Reguluje możliwość wszczęcia postępowania lub wstąpienia prokuratora do postępowania już wszczętego w sprawach o przestępstwa ścigane z oskarżenia prywatnego, jeżeli wymaga tego interes społeczny.
K.p.k. art. 60 § 2
Kodeks postępowania karnego
Wskazuje, że w przypadku wstąpienia prokuratora do postępowania już wszczętego, postępowanie toczy się z urzędu.
P.p.s.a. art. 200
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do orzekania o zwrocie kosztów postępowania.
P.p.s.a. art. 205 § 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do określenia wysokości zwrotu kosztów postępowania.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie art. 14 § 1
Podstawa do ustalenia wysokości wynagrodzenia adwokata.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Skazanie za przestępstwo ścigane z oskarżenia prywatnego, nawet objęte ściganiem z urzędu, nie jest przestępstwem ściganym z oskarżenia publicznego w rozumieniu art. 45 ust. 1 pkt 4 ustawy o Straży Granicznej. Objęcie przez prokuratora ściganiem z urzędu przestępstwa prywatnoskargowego nie zmienia jego charakteru prawnego.
Godne uwagi sformułowania
objęcie przez prokuratora ściganiem z urzędu przestępstwa ściganego z oskarżenia prywatnego nie powoduje, że przestępstwo to staje się przestępstwem ściganym z oskarżenia publicznego nie można z tego wyprowadzać wniosku, że czyn staje się przestępstwem ściganym z oskarżenia publicznego, nie dochodzi bowiem do zmiany charakteru przestępstw ściganych z oskarżenia prywatnego na przestępstwa ścigane z urzędu
Skład orzekający
Karolina Kisielewicz
przewodniczący
Joanna Kruszewska-Grońska
sędzia
Michał Sułkowski
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 45 ust. 1 pkt 4 ustawy o Straży Granicznej w kontekście przestępstw ściganych z oskarżenia prywatnego, które zostały objęte ściganiem z urzędu. Wyjaśnienie różnicy między ściganiem z oskarżenia publicznego a ściganiem z urzędu przestępstw prywatnoskargowych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji funkcjonariuszy Straży Granicznej i zastosowania art. 45 ust. 1 pkt 4 u.o.SG. Może mieć szersze zastosowanie do innych służb mundurowych lub zawodów, gdzie podobne przesłanki zwolnienia są określone.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje subtelne rozróżnienie między trybami ścigania przestępstw i jego konsekwencjami dla służby funkcjonariusza. Jest to ciekawy przykład, jak formalna kwalifikacja prawna może decydować o losach zawodowych.
“Funkcjonariusz SG zwolniony za przestępstwo, którego nie było? Sąd wyjaśnia kluczową różnicę w ściganiu.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Wa 2656/21 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2022-02-25 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2021-07-22 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Joanna Kruszewska-Grońska Karolina Kisielewicz /przewodniczący/ Michał Sułkowski /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6193 Funkcjonariusze Straży Granicznej Hasła tematyczne Straż graniczna Skarżony organ Komendant Straży Granicznej Treść wyniku Uchylono decyzję I i II instancji Powołane przepisy Dz.U. 1990 nr 78 poz 462 art. 45 ust. 1 pkt 4 Ustawa z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Karolina Kisielewicz, Sędzia WSA Joanna Kruszewska-Grońska, Asesor WSA Michał Sułkowski (spr.), po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 25 lutego 2022 r. sprawy ze skargi T.S. na decyzję Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia [...] maja 2021 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby w Straży Granicznej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymany nią w mocy rozkaz personalny Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej z dnia [...] kwietnia 2021 r. nr [...]; 2. zasądza od Komendanta Głównego Straży Granicznej na rzecz T.S. kwotę 497 (słownie: czterystu dziewięćdziesięciu siedmiu) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Uzasadnienie I. T. S. (funkcjonariusz Straży Granicznej), oskarżony o to, że w okresie od dnia [...] maja 2016 roku do dnia [...] maja 2017 r. w miejscowości C. i w C. województwa [...] , znęcał się psychicznie i fizycznie nad żoną J. S. w ten sposób, że wyzywał pokrzywdzoną słowami powszechnie uznanymi za obelżywe, kierował groźby pobicia wobec żony, które wzbudziły w niej realną obawę ich spełnienia, a nadto w dniu [...] maja 2017 r. w C. w wyniku popchnięcia na podłogę i uderzenia pięścią w brzuch spowodował u J. S. obrażenia w postaci podbiegnięcia krwawego okolicy podrzepkowej lewej średnicy 5 cm i powierzchniowego urazu brzucha oraz w dniu [...] maja 2017 roku w C. w wyniku szarpania za ubranie, wykręcania rąk, duszenia za szyję, przytrzaśnięcia stopy prawej drzwiami szafy spowodował u pokrzywdzonej J. S. obrażenia w postaci licznych drobnych zasinień obu przedramion średnicy do 2 cm, otarcia skóry okolicy nadgarstka lewego średnicy 2 cm, bolesności przy ruchach odcinka szyjnego i piersiowego kręgosłupa, a opisane wyżej obrażania naruszyły prawidłowe funkcjonowanie organizmu J. S. na okres do dni siedmiu, tj. o czyn z art. 207 § 1 Kodeksu karnego (dalej "K.k.") w zb. z art. 157 § 2 K.k. w zw. z art. 11 § 2 K.k., wyrokiem Sądu Rejonowego w C. z [...] lipca 2020 r. sygn. akt [...] został uznany winnym tego, że w okresie od dnia [...] maja 2016 roku do dnia [...] maja 2017 roku w miejscowości C. i w C. województwa [...], kierował wobec pokrzywdzonej J. S. słowa powszechnie uznane za obelżywe, a nadto w dniu [...] maja 2017 roku w C. w wyniku popchnięcia na podłogę i uderzenia pięścią w brzuch spowodował u J. S. obrażenia w postaci podbiegnięcie krwawego okolicy podrzepkowej lewej średnicy 5 cm i powierzchniowego urazu brzucha oraz w dniu [...] maja 2017 roku w C. w wyniku szarpania za ubranie, wykręcania rąk, duszenia za szyję, przytrzaśnięcia stopy prawej drzwiami szafy spowodował u pokrzywdzonej J. S. obrażenia w postaci licznych drobnych zasinień obu przedramion średnicy do 2 cm, otarcia skóry okolicy nadgarstka lewego średnicy 2 cm, bolesności przy ruchach odcinka szyjnego i piersiowego kręgosłupa, a opisane wyżej obrażania naruszyły prawidłowe funkcjonowanie organizmu J. S. na okres do dni siedmiu, czym wyczerpał dyspozycję art. 216 § 1 K.k. w zb. z art. 157 § 2 K.k. w zw. z art. 11 § 2 K.k. Na podstawie art. 59 K.k. Sąd odstąpił od wymierzenia kary. Na podstawie art. 43a § 1 K.k. Sąd orzekł wobec oskarżonego T. S. świadczenia pieniężne w kwocie 1.000 zł na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej. II. Sąd Okręgowy w L. wyrokiem z [...] grudnia 2020 r. sygn. akt [...] zmienił wyrok Sądu Rejonowego w C. z [...] lipca 2020 r. sygn. akt [...] w zakresie obejmującym zasądzenie od oskarżonych (wyrok dotyczył dwóch oskarżanych – przyp. Sądu) kosztów postępowania na rzecz Skarbu Państwa. W pozostałym zakresie Sąd odwoławczy utrzymał w mocy zaskarżony wyrok. III. Komendant [...] Oddziału Straży Granicznej (dalej również "K[...]OSG") rozkazem personalnym z [...] kwietnia 2021 r. nr [...], na podstawie art. 45 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej (dalej "uoSG"), zwolnił T. S. ze służby stałej w Straży Granicznej z dniem [...] kwietnia 2021 r. Powodem zwolnienia za służby było skazanie prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo umyślne ścigane z oskarżenia publicznego. Organ powołał się w uzasadnieniu rozkazu personalnego na pismo Sądu Rejonowego w C. z [...] marca 2021 r., przy którym doręczono [...] Oddziałowi Straży Granicznej odpis prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego w C. z [...] lipca 2020 r. sygn. akt[...] . W piśmie tym stwierdzono: "[...] Jednocześnie informuję, że w/w wyrok jest wyrokiem skazującym za popełnienie przestępstwa ściganego z oskarżenia publicznego [...]". Powołane pismo stanowiło odpowiedź na pismo KOSG z 3 marca 2021 r., w którym zwrócono się do Sądu Rejonowego w C. o nadesłanie odpisu wyroku z uzasadnieniem oraz o "(...) udzielenie informacji, czy w/w wyrok jest wyrokiem skazującym za popełnienie przestępstwa ściganego z oskarżenia publicznego [...]". K[...]OSG stwierdził, że wyrok Sądu Rejonowego w C. z [...] lipca 2020 r. sygn. akt [...] jest wyrokiem skazującym. Wywiódł, że T. S. uznano winnym zarzucanego w akcie oskarżenia czynu. Skonstatował, że wyrok o uznaniu winnym i odstąpieniu od wymierzenia kary jest wyrokiem skazującym. Organ stwierdził także, że wyrok z [...] lipca 2020 r. sygn. akt [...] jest wyrokiem skazującym za przestępstwo umyśle ścigane z oskarżenia publicznego. W kwestii skazania za przestępstwo ścigane z oskarżenia publicznego odwołał się do fragmentu uzasadnienia wyroku Sądu Okręgowego (Sąd przywoła ten fragment wyjaśnieniu podstawy prawnej wyroku), w którym opisano przebieg korespondencji pomiędzy Sądem Rejonowym (pismo z 5 czerwca 2020 r.) i prokuratorem (pismo z 15 czerwca 2020 r.), a także do powołanego wyżej pisma Sądu Rejonowego w C. z 9 marca 2021 r. (omyłkowo podano datę 10 marca 2021 r. – przyp. Sądu). Na tej podstawie organ skonstatował, że wyrok zapadły wobec T. S. jest wyrokiem skazującym za przestępstwo umyślne ścigane z oskarżenia publicznego. K[...]OSG stwierdził również, że z całości zgromadzonego materiału wynika, że Sąd Rejonowy w C. nie zastosował art. 157 § 4 K.k. Nadmienił, że nie ma uprawnień do weryfikacji zastosowanej przez Sąd kwalifikacji prawnej czynu i w przedmiotowej sprawie jest związany zapadłymi, prawomocnymi wyrokami sądów. IV. T. S. odwołał się od rozkazu personalnego Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej z [...] kwietnia 2021 r. nr [...] do Komendanta Głównego Straży Granicznej (dalej również "KGSG"). V. KGSG decyzją z [...] maja 2021 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., utrzymał w mocy zaskarżony rozkaz personalny. Organ odwoławczy, podobnie jak K[...]OSG, powołał się na pismo Sądu Rejonowego w C. z [...] marca 2021 r. oraz na ten sam fragment uzasadnienia wyroku Sądu Okręgowego w L. z [...] grudnia 2020 r. sygn. akt [...]. KGSG zauważył, że pierwotnie przeciwko skarżącemu został skierowany akt oskarżenia o popełnienie przestępstwa z art. 207 § 1 K.k. i art. 157 K.k. Wywiódł, że czyn karalny, spenalizowany w art. 157 § 2 K.k. jest przestępstwem ściganym z oskarżenia prywatnego, chyba że osobą pokrzywdzoną jest osoba najbliższa zamieszkująca wspólnie ze sprawcą. Odwołując się natomiast do art. 207 § 1 K.k., organ drugiej instancji podkreślił, że określony w nim czyn stanowi przestępstwo ścigane z oskarżenia publicznego. Jak zaznaczył KGSG, istotny w sprawie był fakt, że na etapie postępowania karnego przed sądem pierwszej instancji, transformacji uległ zarzut sformułowany przeciwko T. S. Sąd Rejonowy uznał bowiem, że czyny popełnione przez skarżącego nie wypełniają przesłanek przestępstwa określonego w art. 207 § 1 K.k., lecz wyczerpują dyspozycje czynu karalnego opisanego w art. 216 § 1 K.k., tj. przestępstwa znieważenia. Organ odwoławczy stwierdził, że czyn z art. 216 § 1 K.k., jest przestępstwem ściganym oskarżenia prywatnego (art. 216 § 5 K.k.). Niemniej jednak, jak zauważył odwołując się do art. 60 i art. 399 § 1 Kodeksu postępowania karnego (dalej "K.p.k."), prokurator posiada kompetencje do objęcia postępowania karnego o przestępstwo prywatnoskargowe ściganiem z urzędu na każdym jego etapie, także w toku rozprawy przed sądem karnym, gdy dowody przeprowadzone w toku przewodu sądowego wskazują na to, że czyn, o który toczy się postępowanie, wyczerpuje znamiona przestępstwa prywatnoskargowego i sąd uprzedza strony o możliwości zmiany kwalifikacji prawnej czynu na czyn prywatnoskargowy. Uwzględniając stan prawny, poglądy doktryny oraz zaistniały stan faktyczny, za niezasadne KGSG uznał zarzuty strony negujące charakter trybu ścigania przestępstwa, którego popełnienie Sąd Rejonowy w C. przypisał T. S. Komendant Główny Straży Granicznej odniósł się również do kwestii kwalifikacji wyroku Sądu Rejonowego w C. z [...] lipca 2020 r. sygn. akt [...] jako wyroku skazującego, podzielając w tym względzie stanowisko organu pierwszej instancji. T. S., reprezentowany przez adwokata, zaskarżył decyzję Komendanta Głównego Straży Granicznej z [...] maja 2021 r. nr [...] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zarzucił naruszenie: 1. art. 45 ust. 1 pkt 4 uoSG poprzez błędną wykładnię i przyjęcie, że obejmuje on dyspozycją funkcjonariuszy skazanych za przestępstwo prywatnoskargowe i objęte ściganiem przez oskarżyciela publicznego, podczas gdy norma nie dotyczy kategorii przestępstw prywatnoskargowych, a wyłącznie publicznoskargowych; 2. art. 45 ust. 1 pkt 4 uoSG w zw. z art. 32 ust. 1 i 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez uzależnienie stosowania pierwszego z powołanych przepisów od arbitralnej (nieuzasadnionej i niezaskarżalnej) woli oskarżyciela publicznego objęcia ściganiem przestępstwa prywatnoskargowego; 3. art. 32 ust. 1 i 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej w zw. z art. 8 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej wyrażającej zasadę równego traktowania obywateli, w tym funkcjonariuszy Straży Granicznej i wydalenie ze służby skarżącego w okolicznościach, gdy karana za ten sam czyn z art. 216 §1 K.k. i art. 157 § 2 K.k. i udział w tym samym zdarzeniu z dnia [...] maja 2017 r. funkcjonariusz SG J. S. (żona skarżącego) nie poniosła żadnych konsekwencji dyscyplinarnych dopuszczenia się identycznego przestępstwa. VI. Komendant Główny Straży Granicznej wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując w odpowiedzi na skargę argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Odwołał się ponadto do wyroku Sądu Najwyższego z 8 marca 2018 r. sygn. akt VKK 328/17, wywodząc, że ściganie umyślnego spowodowania lekkiego uszczerbku na zdrowiu osoby najbliższej zamieszkującej w chwili czynu wspólnie ze sprawcą odbywa się w myśl art. 157 § 4 K.k. w trybie publicznoprawnym. Jak organ skonstatował, informacja Sądu Rejonowego w C. z [...] marca 2021 r. jednoznacznie wskazywała, że w sprawie zaszedł taki właśnie przypadek. VII. Skarżący w piśmie z 8 września 2021 r. podtrzymał zarzuty i wnioski skargi. VIII. Przy piśmie z 9 lutego 2022 r. skarżący złożył do akt sprawy odpis zaświadczenia Biura Informacyjnego Krajowego Rejestru Karnego z [...] lutego 2022 r., zgodnie z którym T. S. nie figuruje w Kartotece Karnej Krajowego Rejestru Karnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Na wstępie należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2021 r. poz. 2095 ze zm.), przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów. Na podstawie powołanego przepisu, z uwagi na aktualny stan epidemiczny i brak możliwości przeprowadzenia rozprawy na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku, Przewodniczący Wydziału II, który jest właściwy do rozpoznania przedmiotowej sprawy, zarządzeniem z 7 lutego 2022 r. skierował sprawę do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym. Skarga jest zasadna. Sąd stwierdził mające wpływ na wynik sprawy naruszenie prawa materialnego, tj. art. 45 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej (Dz. U. z 2020 r. poz. 305 ze zm. – stan prawny na dzień wydania zaskarżonej decyzji; dalej powoływana jako "uoSG"), zgodnie z którym funkcjonariusza zwalnia się ze służby w przypadku skazania prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo umyślne, ścigane z oskarżenia publicznego lub przestępstwo skarbowe umyślne. I. W sprawie nie ulega kwestii, że T. S. wyrokiem Sądu Rejonowego w C. z [...] lipca 2020 r. sygn. akt [...] został prawomocnie skazany za przestępstwo umyślne. Trafnie organy zwróciły uwagę, że zgodnie z art. 413 § 2 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks postępowania karnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 534 ze zm.; dalej powoływana jako "K.p.k."), wyrok skazujący powinien zawierać: 1) dokładne określenie przypisanego oskarżonemu czynu oraz jego kwalifikację prawną; 2) rozstrzygnięcia co do kary i środków karnych, środków kompensacyjnych i przepadku, a w razie potrzeby - co do zaliczenia na ich poczet okresów wskazanych w art. 63 Kodeksu karnego. Wyrok Sądu Rejonowego w C. z [...] lipca 2020 r. sygn. akt [...] zawiera orzeczenie o winie T. S., zawiera dokładne określenie przypisanego mu czynu, jego kwalifikację prawną i orzeka wobec niego środek karny przewidziany w art. 39 pkt 7 w zw. z art. 43a § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny (Dz. U. z 2021 r. poz. 2345 ze zm.; dalej powoływana jako "K.k."), tj. świadczenie pieniężne w kwocie 1.000 zł na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej. II. Skazanie jest prawomocne od 23 grudnia 2020 r. III. T. S. nie został jednak skazany za przestępstwo ścigane z oskarżenia publicznego. III.1 Zgodnie z art. 216 § 1 K.k., kto znieważa inną osobę w jej obecności albo choćby pod jej nieobecność, lecz publicznie lub w zamiarze, aby zniewaga do osoby tej dotarła, podlega grzywnie albo karze ograniczenia wolności. Stosownie to treści art. 216 § 5 K.k., ściganie tego przestępstwa odbywa się z oskarżenia prywatnego. Zgodnie z art. 157 § 2 K.k., kto powoduje naruszenie czynności narządu ciała lub rozstrój zdrowia trwający nie dłużej niż 7 dni, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2. Stosownie do treści art. 157 § 4 K.k., ściganie tego przestępstwa odbywa się z oskarżenia prywatnego, chyba że pokrzywdzonym jest osoba najbliższa zamieszkująca wspólnie ze sprawcą. III.2. Zgodnie z art. 80 K.p.a., organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Informacja zawarta w piśmie Sądu Rejonowego w C. z [...] marca 2021 r., w którym stwierdzono, że wyrok z [...] lipca 2020 r. sygn. akt [...] jest wyrokiem skazującym za popełnienie przestępstwa ściganego z oskarżenia publicznego, nie była zatem wiążąca dla organów Straży Granicznej. Ich obowiązkiem było dokonanie oceny wiarygodność tej informacji z uwzględnieniem całokształtu materiału dowodowego sprawy. Informacja ta nie jest wiążąca także dla Sądu, który w świetle art. 11 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329; dalej powoływana jako "P.p.s.a."), związany jest ustaleniami wydanego w postępowaniu karnym prawomocnego wyroku skazującego co do popełnienia przestępstwa. III.3. Ustalenia zawarte w wyroku Sądu Okręgowego w L. z [...] grudnia 2020 r. sygn. akt [...], którym w istotnym dla przedmiotowej sprawy zakresie utrzymano w mocy wyrok Sądu Rejonowego w C. z [...] lipca 2020 r. sygn. akt [...] nie pozostawiają natomiast wątpliwości co do tego, że T. S. został skazany za przestępstwo ścigane z oskarżenia prywatnego, które prokurator objął ściganiem z urzędu na podstawie art. 60 § 1 K.p.k. stanowiącego, że w sprawach o przestępstwa ścigane z oskarżenia prywatnego prokurator wszczyna postępowanie albo wstępuje do postępowania już wszczętego, jeżeli wymaga tego interes społeczny. III.3.a. Sąd Okręgowy w L. w uzasadnieniu wyroku z [...] grudnia 2020 r. sygn. akt [...] (odnosząc się do zarzutu apelacji wniesionej przez oskarżonego, dotyczącego naruszenia przepisów postępowania stanowiącego bezwzględną przyczynę odwoławczą poprzez orzekanie przy braku skargi uprawnionego oskarżyciela polegające na przypisaniu oskarżonemu T. S. winy za czyn z art. 216 § 1 K.k., podczas gdy czyn ten nigdy nie został objęty ściganiem przez oskarżyciela publicznego na podstawie przysługujących prokuratorowi uprawnień, zaś pokrzywdzona stosownej skargi w tym przedmiocie nie złożyła) stwierdził (karta 70 akt sprawy – na odwrocie), że "[...] zarzut jest niezasadny. Analiza akt niniejszej sprawy prowadzi do wniosku, iż pismem z dnia 5 czerwca 2020 roku Sąd rejonowy zwrócił się do Prokuratury Rejonowej o udzielenie informacji, czy w sytuacji zmiany kalifikacji prawnej czynu zarzucanego oskarżonemu z art. 207 § 1 K.k. w kierunku art. 216 § 1 K.k. i art. 157 § 2 K.k. oskarżyciel publiczny obejmuje ściganiem czyny z oskarżenia prywatnego (k. 311). W odpowiedzi na pismo Sądu Prokurator w dniu 15 czerwca 2010 roku wskazał, iż w przypadku zmiany kwalifikacji na czyny prywatnoskargowe obejmuje je ściganiem z urzędu (k. 316) [...]". III.3.b. Ponadto, Sąd Okręgowy w L. (odnosząc się do zarzutu naruszenia przepisów postępowania stanowiącego bezwzględną przyczynę odwoławczą, tj. art. 439 § 1 pkt 9 w zw. z art. 17 § 1 pk 6 K.p.k. poprzez uznanie oskarżonego T. S. za winnego popełnienia czynu z art. 216 § 1 K.k. i skazanie go za czyn, podczas gdy karalność tego czynu ustaje z upływem roku od czasu, gdy pokrzywdzony dowiedział się o osobie sprawcy przestępstwa, zaś pokrzywdzona jako osoba uprawniona nigdy nie złożyła skargi przeciwko oskarżonemu w wymienionym zakresie, a czyn ten nie został objęty ściganiem przez oskarżyciela publicznego) stwierdził (karta 69 i karta 70 akt sprawy – na odwrocie), że "[...] zarzut należy uznać za niezasadny. Wskazać należy, iż skarżący wskazuje błędnie na to, iż nastąpiło przedawnienie karalności czynu zarzucanego T. S. z uwagi na przyjęcie, iż pokrzywdzona nie złożyła skargi co do popełnienia tego czynu, jak również nie został on objęty ściganiem przez prokuratora. Prokurator będąc uprzedzonym o możliwej zmianie kwalifikacji czynu złożył w dniu 15 czerwca 2020 roku oświadczenia o objęciu ściganiem czynu z art. 216 § 1 K.k. z urzędu. Jak przyjmuje się w orzecznictwie, jeżeli sąd przyjmuje, że popełniono przestępstwo ścigane z oskarżenia prywatnego, to niezależnie od rodzaju skargi i wyrażonej w niej oceny czynu, a także trybu postępowania, stosuje sąd właściwe do tego rodzaju przestępstwa przepisy o przedawnieniu. Pięcioletni okres przewidziany w art. 102 K.k. biegnie wówczas od zakończenia okresów przedawnienia wskazanych w art. 101 § 3 K.k. Terminy te obowiązują również prokuratora, jeśli obejmie taki czyn ściganiem. W niniejszej sprawie okres przedawnienia nie nastąpił z uwagi na fakt, iż postępowanie co do czynu z art. 216 § 1 K.k. wszczęte zostało w okresie mieszczącym się w czasie określonym w art. 101 § 2 K.k. Z uwagi na to należało w sprawie zastosować art. 102 K.k., który pozwala na przedłużenie okresu przedawnienia o 5 lat od zakończenia okresu wskazanego w art. 101 § 2 K.k. "[...]". III.3.c. Z pierwszego z zacytowanych fragmentów uzasadnienia wyroku z [...] grudnia 2020 r. wynika, po pierwsze, że Sąd Rejonowy C. zwrócił się do prokuratora o udzielenie informacji, czy w sytuacji zmiany kwalifikacji prawnej czynu zarzucanego oskarżonemu T. S. z art. 207 § 1 K.k. w kierunku art. 216 § 1 K.k. i art. 157 § 2 K.k. oskarżyciel publiczny obejmuje ściganiem czyn "z oskarżenia prywatnego" i po drugie, że prokurator wskazał, iż "w przypadku zamiany kwalifikacji na czyny prywatnoskargowe obejmuje je ściganiem z urzędu". W drugim z przywołanych fragmentów, Sąd odniósł się natomiast do kwestii przedawnienia karalności. Stwierdził, że pięcioletni okres przewidziany w art. 102 K.k. biegnie od zakończenia okresów przedawnienia wskazanych w art. 101 § 2 K.k. Przepis ten określa natomiast termin ustania karalności przestępstw ściganych z oskarżenia prywatnego, stanowiąc, że karalność przestępstwa ściganego z oskarżenia prywatnego ustaje z upływem roku od czasu, gdy pokrzywdzony dowiedział się o osobie sprawcy przestępstwa, nie później jednak niż z upływem 3 lat od czasu jego popełnienia. Sąd zaznaczył, że "terminy te obowiązują również prokuratora, jeżeli obejmie taki czyn ściganiem". III.3.d. Jakkolwiek w myśl art. 157 § 4 in fine K.k., ściganie przestępstwa, o którym mowa w 157 § 2 K.k. odbywa się z oskarżenia publicznego jeżeli pokrzywdzonym jest osoba najbliższa zamieszkująca wspólnie ze sprawcą, to w świetle ustaleń zawartych w wyroku Sądu Rejonowego w C. z [...] lipca 2020 r. i wyroku Sądu Okręgowego w L. [...] grudnia 2020 r. nie ma wątpliwości co do tego, że pokrzywdzona (J. S. – żona skarżącego, czyli osoba najbliższa w rozumieniu art. 115 § 11 K.k.) nie zamieszkiwała wspólnie z T. S. ani [...] maja 2017 r., ani [...] maja 2017 r., kiedy to zgodnie z wyrokiem skazującym dopuścił się on przestępstwa stypizowanego w art. 157 § 2 K.k. Z ustaleń Sądów wynika, że: – do [...] września 2016 r. T. S. zamieszkiwał z J. S. w ich wspólnym domu w C. (str. 2 pkt 1, str. 21 uzasadnienia wyroku Sądu Rejonowego; karty 98 i 79 akt sprawy); – [...] września 2016 r. T. S. wyprowadził się z C. do rodziców do C. (str. 2 pkt 2, str. 21 uzasadniania wyroku Sądu Rejonowego; karty 98 i 79 akt sprawy); – [...] maja 2017 r. J. S. udała się do miejsca zamieszkania T. S., "żeby odwieźć mu synów" (str. 4 uzasadnienia wyroku Sądu Rejonowego, pkt 4; karta 96 akt sprawy); – [...] maja 2017 r. T. S. i J. S. uczestniczyli w spotkaniu z wicedyrektorem i pedagogiem szkolnym, po którym J. S. poprosiła T. S. o wyrażenie zgody na spotkanie z synem i udała się w celu spotkania z synem na ulicę [...] do mieszkania rodziców T. S. (str. 5 uzasadnienia wyroku Sądu Rejonowego, pkt 5 i pkt 6 i str. 12 uzasadnienia tego wyroku, fakty 2,3,5,6, str. 18 uzasadnienia wyroku Sądu Okręgowego w L.; karty 95, 88 i 39 akt sprawy). 4. Mając powyższe, na uwadze, należy podkreślić, że objęcie przez prokuratora ściganiem z urzędu przestępstwa ściganego z oskarżenia prywatnego nie powoduje, że przestępstwo to staje się przestępstwem ściganym z oskarżenia publicznego. Jak wynika z art. 60 § 2 K.p.k., w przypadku wstąpienia prokuratora do postępowania już wszczętego, jak miało to miejsce w realiach przedmiotowej sprawy, postępowanie toczy się z urzędu. Oznacza to, że z chwilą ingerencji prokuratora w postępowanie, co do przestępstwa prywatnoskargowego, toczy się ono dalej, jak o przestępstwo ścigane z oskarżenia publicznego. Nie można jednak z tego wyprowadzać wniosku, że czyn staje się przestępstwem ściganym z oskarżenia publicznego, nie dochodzi bowiem do zmiany charakteru przestępstw ściganych z oskarżenia prywatnego na przestępstwa ścigane z urzędu. Objąć ściganiem w tym trybie prokurator może bowiem jedynie czyny z oskarżenia prywatnego. Możliwość ingerencji prokuratora w jednej z form wskazanych w art. 60 § 1 K.p.k. jest więc wykluczona, gdy czyn sprawcy podlega ściganiu w trybie publicznoskargowym (tak Sąd Najwyższy w uzasadnieniu postanowienia z 18 maja 2017 r. sygn. akt IV KK 453/16). 5. Uwzględniając powyższe, Sąd stwierdził, że w sprawie doszło do naruszenia art. 45 ust. 1 pkt 4 uoSG poprzez jego błędne zastosowanie, co skutkowało uchyleniem zaskarżonej decyzji, jak i utrzymanego nią w mocy rozkazu personalnego Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej z [...] kwietnia 2021 r. nr [...]. W stanie faktycznym wynikającym z akt sprawy przepis ten nie może bowiem stanowić podstawy zwolnienia skarżącego ze służby w Straży Granicznej. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) oraz art. 135 P.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji. O zwrocie kosztów postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a. Objęły one wynagrodzenie adwokata ustalone zgodnie z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. poz. 1800 ze zm.) oraz wydatek w postaci opłaty skarbowej za złożenie dokumentu stwierdzającego udzielenie pełnomocnictwa (17 zł).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI