II SA/Wa 265/25

II SA/Wa 265/25 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2025-07-09
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-02-17
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Anna Pośpiech-Kłak
Ewa Radziszewska-Krupa
Joanna Kruszewska-Grońska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6192 Funkcjonariusze Policji
Skarżony organ
Komisja Lekarska
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Kruszewska-Grońska (spr.), Sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa, Asesor WSA Anna Pośpiech-Kłak, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 9 lipca 2025 r. sprawy ze skargi M. L. na orzeczenie Centralnej Komisji Lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych z dnia [...] stycznia 2025 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia stanu zdrowia oraz zdolności fizycznej i psychicznej funkcjonariusza do służby oddala skargę
Uzasadnienie
Orzeczeniem nr [...], wydanym [...] lutego 2023 r. na skutek skierowania Komendanta [...] Policji (dalej: "K[...]P", "uczestnik postępowania") z [...] lipca 2022 r. nr [...] w celu ustalenia stanu zdrowia oraz ustalenia zdolności fizycznej i psychicznej funkcjonariusza M. L. (dalej: "skarżący", "badany") do służby, [...] Rejonowa Komisja Lekarska podległa ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych w [...] (dalej: "RKL", "organ pierwszej instancji") rozpoznała u skarżącego "Zaburzenia adaptacyjne w wywiadzie. bez §" (vide pkt 11 części A ww. orzeczenia), wskazując jednocześnie "Kategoria zdolności do służby lub do pracy: nie dotyczy" (vide pkt 12 części A ww. orzeczenia). W uzasadnieniu ww. orzeczenia (vide część F) organ pierwszej instancji podał, że badany jest zdolny do służby w Policji, a zaawansowanie stwierdzonego schorzenia nie uzasadnia ograniczeń.
Od powyższego rozstrzygnięcia odwołali się zarówno skarżący, jak i K[...]P. Po rozpoznaniu odwołań, Centralna Komisja Lekarska podległa ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych (dalej: "CKL", "organ drugiej instancji", "organ odwoławczy") orzeczeniem z [...] marca 2023 r. nr [...] uchyliła orzeczenie RKL z [...] lutego 2023 r. nr [...] i przekazała sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. U podstaw rozstrzygnięcia organu odwoławczego legło ustalenie, iż RKL nie odniosła się do badania psychologicznego, zleconego przez konsultanta psychiatrę oceniającego stan zdrowia badanego, a także nie określiła kategorii zdolności, co jest wymogiem ustawowym.
Po ponownym rozpoznaniu sprawy, organ pierwszej instancji wydał [...] kwietnia 2023 r. orzeczenie nr [...], w którym uznał skarżącego za trwale niezdolnego do służby w Policji, kategoria C (vide pkt 12 części A ww. orzeczenia). RKL stwierdziła u badanego osobowość nieprawidłową o cechach anankastycznych, zaburzającą zdolności adaptacyjne (vide pkt 11 części A ww. orzeczenia), które to rozpoznanie przypisała do § 90 pkt 1, kol. 5 załącznika do rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 11 października 2018 r. w sprawie wykazu chorób i ułomności, wraz z kategoriami zdolności do służby w Policji, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Państwowej Straży Pożarnej oraz Służbie Ochrony Państwa (obecnie tekst jednolity: Dz. U. z 2023 r., poz. 2392 ze zm.; dalej: "rozp. z 2018 r.").
W pkt 13 części A ww. orzeczenia nie stwierdzono związku schorzenia albo ułomności (niezdolności do służby, inwalidztwa) ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby. Natomiast w pkt 14 części A ww. orzeczenia organ pierwszej instancji wskazał, że rozpoznane u badanego schorzenie nie jest uwidocznione w załączniku nr 1 do rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 23 maja 2019 r. w sprawie wykazu schorzeń i chorób pozostających w związku ze służbą w Policji, Straży Granicznej, Służbie Ochrony Państwa i Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U. z 2019 r., poz. 1046 ze zm.; dalej: "rozp. z 2019 r.").
Z kolei w części C.III ww. orzeczenia stwierdzono, iż skarżący jest zdolny do pracy, nie wymaga opieki innej osoby, zaliczono go do trzeciej grupy inwalidzkiej, przyjmując, że inwalidztwo istnieje od [...] kwietnia 2023 r. (data omawianego orzeczenia), nie pozostaje w związku ze służbą i jest czasowe.
Jak podała RKL w uzasadnieniu ww. rozstrzygnięcia (vide część F), po zapoznaniu się z dokumentacją z leczenia psychiatrycznego oraz opinią konsultantki specjalistki psychiatrii z [...] listopada 2022 r., uzupełnioną [...] kwietnia 2023 r., należało stwierdzić, iż rozpoznane zaburzenie osobowości, tj. osobowość nieprawidłowa o cechach anankastycznych stanowi o niezdolności badanego do służby w Policji w oparciu o § 90 pkt 1, kol. 5 załącznika do rozp. z 2018 r. oraz uzasadnia zaliczenie go do trzeciej grupy inwalidzkiej bez związku ze służbą w Policji. RKL nadmieniła, że opinia konsultantki psychiatry została poparta opinią psychologa wydaną na podstawie testów osobowości, przeprowadzonych [...] grudnia 2022 r.
Zgodnie ze szczegółowymi objaśnieniami do § 90 pkt 15 załącznika do rozp. z 2018 r., zaburzenia osobowości upośledzają zdolności adaptacyjne, wpływając praktycznie na wszystkie aspekty życia zawodowego, osobistego i społecznego, dlatego w kol. 5 widnieje jedynie kategoria C oznaczająca niezdolność do służby.
Inwalidztwo nie pozostaje w związku ze służbą, ponieważ schorzenie będące jego podstawą nie jest wymienione w załączniku nr 2 do rozp. z 2019 r. Aktualnie w ocenie psychiatrycznej badany nie wykazuje objawów psychotycznych i cech klinicznych depresji, zaś stwierdzone zaburzenia adaptacyjne w wywiadach, związane - według opinii skarżącego - z sytuacją mobbingową w pracy, są wynikiem zaburzeń osobowości, ponieważ osobowość nieprawidłowa wywiera znaczący wpływ na sposób odbierania i reagowania na bodźce z otoczenia, który w tym przypadku nie jest prawidłowy. Inwalidztwo badanego orzeczono czasowo, wyznaczając termin badania kontrolnego za 3 lata.
W odwołaniu od orzeczenia organu pierwszej instancji skarżący wniósł o jego uchylenie z uwagi na niezrozumiałą zmianę stanowiska, niezgodną ze wszystkimi innymi orzeczeniami i diagnozami lekarzy, a także z poprzednim orzeczeniem RKL. Badany podkreślił, iż jest zdrowy i całkowicie zdolny do służby; nie ma żadnego zaburzenia osobowości, a jego choroba była związana z poniżającym traktowaniem go przez przełożonego, nadto leki mogły potęgować niektóre dolegliwości. Wedle orzeczenia RKL z [...] lutego 2023 r. nr [...] był zdolny do pracy w Policji, a teraz jest niezdolny.
Orzeczeniem z [...] czerwca 2023 r. nr [...], na podstawie art. 47 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych (obecnie tekst jednolity: Dz. U. z 2024 r., poz. 310; dalej: "u.k.l."), CKL utrzymała w mocy orzeczenie RKL z [...] kwietnia 2023 r. nr [...].
W motywach rozstrzygnięcia organ drugiej instancji podniósł, że zapoznał się z całością zgromadzonej dokumentacji orzeczniczo-lekarskiej oraz ustalił, iż specjalista psychiatra, konsultujący w dniu [...] listopada 2022 r., zawnioskował o badanie psychologiczne w kierunku określenia cech osobowości, gdyż w dokumentacji ambulatoryjnej wielokrotnie powtarzały się wpisy "Obserwacja w kierunku zaburzenia osobowości". Badanie psychologiczne zostało wykonane [...] grudnia 2022 r. i nie zostało przedstawione konsultującej psychiatrze, co było powodem uchylenia pierwszego orzeczenia [...]. Wobec tego organ pierwszej instancji zwrócił się do konsultującej psychiatry o zapoznanie się z ww. opinią i wpisanie ostatecznego rozpoznania.
Organ odwoławczy uznał, iż RKL wydała orzeczenie w oparciu o ostateczną opinię psychiatry "Osobowość nieprawidłowa o cechach anankastycznych, zaburzone zdolności adaptacyjne" i nie znalazł podstaw do zmiany bądź uchylenia zaskarżonego orzeczenia.
Powyższe orzeczenie CKL stało się przedmiotem skargi badanego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z 24 maja 2024 r., sygn. akt II SA/Wa 1422/23, uchylił zaskarżone orzeczenie w części, w jakiej utrzymuje w mocy orzeczenie RKL z [...] kwietnia 2023 r. nr [...] w zakresie ustalenia zdolności do służby i odrzucił skargę w pozostałym zakresie.
W uzasadnieniu ww. wyroku Sąd wyjaśnił, że orzeczenia komisji lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych można podzielić na dwie grupy. Jedna grupa orzeczeń dotyczy zagadnień zdolności do służby, tj. zagadnień ustalania stanu zdrowia danej osoby na potrzeby zaliczenia jej do określonej kategorii zdolności do służby w celu przyjęcia do służby, jej dalszego pełnienia albo zwolnienia ze służby.
Natomiast druga grupa orzeczeń to orzeczenia ustalające związek schorzenia ze służbą i stopień inwalidztwa dla celów m.in. emerytalno-rentowych. Podstawą tych orzeczeń są odrębne przepisy, tj. przepisy rozp. z 2019 r. Tego rodzaju orzeczenia podlegają kontroli przez sądy powszechne w ramach odwołań od decyzji wydawanych w innych postępowaniach przez organy właściwe w sprawach odszkodowawczych lub emerytalno-rentowych. Przedmiotowe orzeczenia mają jedynie charakter wstępny i stanowią jedną z przesłanek zmierzających do ustalenia prawa do określonych świadczeń, ich zakresu i wysokości. W konsekwencji nie podlegają one zaskarżeniu do sądu administracyjnego, gdyż sprawy orzekania o inwalidztwie i związku schorzeń ze służbą nie należą do jego właściwości (vide wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego; dalej: "NSA" z 30 kwietnia 2010 r., sygn. akt I OSK 93/10 i z 29 maja 2008 r., sygn. akt II OSK 667/08 - orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w internetowej bazie orzeczeń na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl.; uchwała Sądu Najwyższego z 27 października 1999 r., sygn. III ZP 9/99, publ. OSNAPiUS z 2000 r. nr 5, poz. 167; uchwała NSA z 19 stycznia 1998 r., sygn. akt OPS 8/97; postanowienie NSA w składzie siedmiu sędziów z 6 listopada 2000 r., sygn. OSA 1/00).
W świetle przytoczonych rozważań tutejszy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę w części dotyczącej związku schorzeń ze służbą i inwalidztwa, stwierdzając, iż w tym zakresie zaskarżone orzeczenie organu odwoławczego z [...] czerwca 2023 r. nie podlega kontroli sądu administracyjnego.
Natomiast Sąd uwzględnił skargę na ww. orzeczenie CKL w zakresie dotyczącym określenia zdolności skarżącego do służby w Policji, dopatrując się naruszenia przepisów postępowania, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zdaniem Sądu, mimo wskazania CKL w zaskarżonym orzeczeniu, że zapoznała się ze zgromadzoną dokumentacją orzeczniczo-lekarską, to nie odzwierciedliła w jego uzasadnieniu faktu należytego rozpatrzenia sprawy w postępowaniu odwoławczym.
Uzasadnienie orzeczenia organu drugiej instancji nie zawiera żadnej własnej oceny składu orzekającego CKL w zakresie stanu zdrowia badanego, dokonanej na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego. Organ drugiej instancji nie wskazał na żadne dokonane przez siebie rozpoznanie lekarskie według terminologii klinicznej oraz nie powołał się na odpowiednie paragrafy i punkty wykazu - załącznika do rozp. z 2018 r. W uzasadnieniu orzeczenia CKL można znaleźć tylko wskazanie przebiegu części postępowania, co nie wypełnia wymogu szczegółowego uzasadnienia (art. 39 ust. 5 pkt 1 u.k.l.). Organ odwoławczy podał jedynie, iż specjalista psychiatra konsultujący [...] listopada 2022 r. zawnioskował o badanie psychologiczne w kierunku określenia cech osobowości, gdyż w dokumentacji ambulatoryjnej wielokrotnie powtarzały się wpisy "Obserwacja w kierunku zaburzenia osobowości". Dalej CKL wskazała, że w toku postępowania było wykonane badanie psychologiczne – w dniu [...] grudnia 2022 r. i nie zostało przedstawione konsultującej psychiatrze, w związku z czym RKL zwróciła się do psychiatry o zapoznanie się z tą opinią psychologa.
Tutejszy Sąd ocenił, iż uzasadnienie orzeczenia organu drugiej instancji właściwie nie poddaje się jego kontroli. W uzasadnieniu orzeczenia powinny być przytoczone wyniki badań, które w ocenie CKL stanowią podstawę do dokonania konkretnego rozpoznania (dowody, na których CKL się oparła), a rozpoznanie powinno być wprost wskazane w orzeczeniu CKL z przyporządkowaniem do konkretnego paragrafu i punktu wykazu załącznika do rozporządzenia.
Ponadto organ odwoławczy nie odniósł się w ogóle do zarzutów odwołania, w którym badany wskazał m.in. na uzupełnienie konsultacji w dniu [...] kwietnia 2023 r., akcentując, że nie był badany w ww. dacie przez psychiatrę. Tymczasem CKL w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia nie powołuje się na żadne badanie dokonane przez psychiatrę [...] kwietnia 2023 r. bądź opinię psychiatry z tego dnia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odnotował, iż akta postępowania administracyjnego nadesłane przez CKL zawierają niepoświadczoną za zgodność z oryginałem kopię opinii J. S. lekarza medycyny specjalisty psychiatry, przy której widnieje pieczęć z datą [...] KWI. 2023 r. (karta nr 39 akt administracyjnych, z widniejącym jednocześnie numerem 55 akt administracyjnych).
Badany podnosił też w odwołaniu, że nie jest zrozumiałe powołanie się przez organ pierwszej instancji w orzeczeniu z [...] kwietnia 2023 r. na badanie psychologiczne, na podstawie zostało wydane uprzednie orzeczenie RKL, tj. z [...] lutego 2023 r., stwierdzające, iż jest zdolny do służby. Także do tej kwestii CKL nie odniosła się w zaskarżonym orzeczeniu. Skarżący - twierdząc, że jest zdolny do służby - powoływał się na liczne badania dokonywane przez innych lekarzy dla potrzeb innych postępowań, do której to argumentacji organ drugiej instancji w żaden sposób się nie ustosunkował.
Tutejszy Sąd zwrócił uwagę, iż badany kwestionował rozpoznanie i przyporządkowanie go do § 90 pkt 1 załącznika do rozp. z 2018 r., ponieważ zostały rozpoznane zaburzenia adaptacyjne, a nie zaburzenia osobowości. Do zarzutów tych CKL nie odniosła się, chociaż art. 39 ust. 5 u.k.l. wymaga szczegółowego uzasadnienia w przypadku orzeczenia trwałej niezdolności do służby. Uchybienia organu odwoławczego we wskazanym wyżej zakresie mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem § 90 pkt 1 załącznika do rozp. z 2018 r. stanowi o zaburzeniach osobowości upośledzających zdolności adaptacyjne.
W związku z tym, że CKL nie dokonała w zaskarżonym rozstrzygnięciu rozpoznania według terminologii klinicznej, nie powołała odpowiedniego paragrafu i punktu wykazu załącznika do rozporządzenia i nie uzasadniła szczegółowo orzeczenia, konieczne stało się uchylenie tego orzeczenia w części utrzymującej w mocy orzeczenie RKL w zakresie ustalenia zdolności skarżącego do służby.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zalecił, aby ponownie rozpatrując sprawę organ drugiej instancji uwzględnił poczynione wyżej wskazania, dokonał wszechstronnej i pełnej oceny zdolności skarżącego do służby i powołał dowody, na których się oparł. CKL powinna uzasadnić orzeczenie w sposób, który nie będzie pozostawiał wątpliwości co do przyczyn dokonanej kwalifikacji i podjętego rozstrzygnięcia. Orzeczenie powinno zawierać pełne uzasadnienie faktyczne, jak i wyjaśniać podstawę prawną orzeczenia.
Opisany wyżej wyrok tutejszego Sądu stał się prawomocny wobec niezaskarżenia go przez żadną ze stron postępowania.
Po ponownym rozpoznaniu sprawy organ odwoławczy orzeczeniem z [...] stycznia 2025 r. nr [...], na mocy art. 47 ust. 1 pkt 2 u.k.l. uchylił orzeczenie RKL z [...] kwietnia 2023 r., decydując jednocześnie o wydaniu orzeczenia własnego, w którym w pkt 11 części A rozpoznał u badanego:
1) osobowość nieprawidłową o cechach anankastycznych zaburzającą zdolności adaptacyjne - § 90 pkt 1 rubryka 5 załącznika do rozp. z 2018 r., kategoria C,
2) zaburzenia adaptacyjne w wywiadzie - bez §,
stwierdzając w pkt 12 części A jego trwałą niezdolność do służby w Policji.
W części C.III ww. orzeczenia uznano, iż skarżący jest zdolny do pracy, nie wymaga opieki innej osoby, zaliczono go do trzeciej grupy inwalidzkiej, przyjmując, że inwalidztwo istnieje od [...] kwietnia 2023 r., nie pozostaje w związku ze służbą i jest trwałe ze względu na rodzaj schorzenia.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia (vide część F) organ drugiej instancji powołał się na poczynione ustalenie, iż specjalista psychiatrii, konsultujący w dniu [...] listopada 2022 r., zawnioskowała o badanie psychologiczne celem określenia profilu osobowości skarżącego, gdyż w dokumentacji ambulatoryjnej powtarzały się wielokrotnie wpisy zalecające jego obserwację w kierunku "zaburzeń osobowości". Badanie psychologiczne, które było wykonane przez RKL [...] grudnia 2022 r. nie zostało przedstawione wnioskującej o nie psychiatrze, co było powodem uchylenia orzeczenia z [...] lutego 2023 r. nr [...]. Wykonując zalecenia CKL, organ pierwszej instancji zwrócił się do konsultującego psychiatry o zapoznanie się z opinią psychologiczną z [...] grudnia 2022 r. i ustalenie ostatecznego rozpoznania. Dokonująca ostatecznej oceny w dniu [...] kwietnia 2023 r. psychiatra stwierdziła, że zapoznała się z opinią psychologa z [...] grudnia 2022 r., rozpoznając u badanego: 1) osobowość nieprawidłową o cechach anankastycznych zaburzająca zdolności adaptacyjne, 2) zaburzenia adaptacyjne - w wywiadzie. Odnotowała, iż jest to uzupełnienie do badania lekarza specjalisty psychiatry z [...] listopada 2022 r. Dlatego organ odwoławczy przyjął takie rozpoznanie.
Uwzględniając wytyczne zawarte w uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 24 maja 2024 r., sygn. akt II SA/Wa 1422/23, CKL podkreśliła, iż z konsultacji psychologicznej z [...] grudnia 2022 r. oraz z konsultacji psychiatrycznej z [...] grudnia (powinno być: listopada) 2022 r. (uzupełnionej w dniu [...] kwietnia 2023 r.) wynika rozpoznanie: (1) "osobowość nieprawidłowa o cechach anankastycznych, zaburzająca zdolności adaptacyjne" - § 90 pkt 1, rubryka 5, kategoria C załącznika do rozp. z 2018 r. oraz (2) zaburzenia adaptacyjne w wywiadach (bez §). Mając na uwadze, że zaskarżone orzeczenie RKL zawierało niepełne rozpoznanie, obejmujące wyłącznie pierwsze z ww. schorzeń, konieczne stało się doprecyzowanie rozpoznania przez CKL, co uzasadnia wydanie orzeczenia na podstawie art. 47 ust. 1 pkt 2 u.k.l. Jednocześnie organ drugiej instancji zaaprobował zakwalifikowanie pierwszego z ww. schorzeń do § 90 pkt 1 załącznika do rozp. z 2018 r.
Odnosząc się do treści zarzutów zawartych w odwołaniu, CKL wyjaśniła, iż ponowna konsultacja psychiatryczna z [...] kwietnia 2023 r. została sporządzona po zapoznaniu się przez lekarza psychiatrę z konsultacją psychologiczną z [...] grudnia 2022 r. Stanowi ona uzupełnienie wcześniejszej konsultacji psychiatrycznej z [...] grudnia (powinno być: listopada) 2022 r. i została wydana w oparciu o dokumentację, bez przeprowadzania ponownego badania skarżącego. Organ drugiej instancji stwierdził też, że bez wpływu na jego rozstrzygnięcie pozostają załączone do odwołania orzeczenia lekarskie i psychologiczne, dokumentujące zdolność badanego do pełnienia zawodowej służby wojskowej, wydane na podstawie innych przepisów niż te obowiązujące komisje lekarskie podległe MSWiA.
Pismem z [...] stycznia 2025 r. skarżący wywiódł skargę na powyższe orzeczenie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wskazując, iż dokonano w nim jedynie "kosmetycznych" zmian i dlatego pozostają aktualne jego zarzuty zgłoszone w sprawie o sygn. akt lI SA/Wa 1422/23. Podniósł, że nie został zapoznany z dokumentacją po jej "kosmetycznym" uzupełnieniu i nie przeprowadzono u niego żadnego dodatkowego badania. Domagał się: zmiany zaskarżonego orzeczenia poprzez uznanie go za zdolnego do służby i zdrowego; stwierdzenie, iż choroba miała związek ze służbą; skierowanie na badanie przez biegłego, który rozwieje wątpliwości co do jego stanu zdrowia; dołączenie sprawy o sygn. akt II SA/Wa 1422/23. Skarżący zaakcentował, że od blisko roku jest oficerem Wojska Polskiego i nie ma żadnych problemów ani zdrowotnych ani personalnych.
W odpowiedzi na skargę CKL wniosła o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonym orzeczeniu. Zawnioskowała też o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.
W piśmie z [...] kwietnia 2025 r. pełnomocnik uczestnika postępowania przychylił się do ww. wniosku odnośnie trybu rozpoznania sprawy.
Natomiast skarżący w piśmie z [...] kwietnia 2025 r. ustosunkował się do odpowiedzi na skargę. Jego zdaniem, CKL nie dostrzega, iż zdrowie psychicznie nie zależy od ustawy, lecz od stanu zdrowia. Nadesłał kolejne dokumenty świadczące o swoim stanie zdrowia jako czynnego oficera Wojska Polskiego, który przechodzi regularnie badania. Natomiast wniosek o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym pozostawił do uznania Sądu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Przedmiotowa sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym w oparciu o art. 119 pkt 2 i art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.; dalej: "p.p.s.a.").
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do treści art. 153 p.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.
W ocenie tutejszego Sądu, organ drugiej instancji, ponownie rozpatrując odwołanie skarżącego od orzeczenia RKL z [...] kwietnia 2023 r., wypełnił zalecenia zawarte w wiążącym go prawomocnym wyroku z 24 maja 2024 r., sygn. akt II SA/Wa 1422/23. W zaskarżonym orzeczeniu z [...] stycznia 2025 r. CKL wyjaśniła, iż rozpoznanie: 1) osobowość nieprawidłowa o cechach anankastycznych, zaburzająca zdolności adaptacyjne - § 90 pkt 1 załącznika do rozp. z 2018 r. oraz 2) zaburzenia adaptacyjne w wywiadach (bez §) przyjęła po ponownej konsultacji psychiatrycznej z [...] kwietnia 2023 r., która to konsultacja odbyła się bez przeprowadzania ponownego badania skarżącego - na podstawie dotychczas zgromadzonej dokumentacji, w tym po zapoznaniu się przez lekarza psychiatrę z opinią psychologiczną z [...] grudnia 2022 r. - oraz stanowiła uzupełnienie wcześniejszej konsultacji psychiatrycznej z [...] listopada (omyłkowo podano: grudnia) 2022 r. Jednocześnie organ odwoławczy umotywował uchylenie orzeczenia RKL z [...] kwietnia 2023 r. i wydanie własnego w oparciu o art. 47 ust. 1 pkt 2 u.k.l. - otóż rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji zawierało niepełne rozpoznanie schorzeń stwierdzonych u badanego. CKL ustosunkowała się także do przedstawionej przez skarżącego dokumentacji i jego argumentacji, iż jest zdrowy i zdolny do służby, ponieważ służy w Wojsku Polskim. W tym kontekście organ drugiej instancji trafnie przyjął, że nie wiążą go orzeczenia wydane na potrzeby innych służb mundurowych.
Zaskarżone orzeczenie CKL spełnia wymogi przewidziane w art. 6 ust. 1 pkt 3 i ust. 2 pkt 5 oraz art. 39 ust. 1 i ust. 5 pkt 1 u.k.l. W dacie jego wydania grupa II (kolumna/rubryka 5 wykazu stanowiącego załącznik do rozp. z 2018 r.) obejmowała (m.in.) funkcjonariuszy Policji. W dziale XV ww. wykazu, zatytułowanego "Stan psychiczny", § 90 pkt 1 wskazywał "Zaburzenia osobowości upośledzające zdolności adaptacyjne", do których w kolumnie 5 była przypisana kategoria C. W myśl objaśnień szczegółowych do § 90 załącznika do rozp. z 2018 r., zaburzenia osobowości posiadają dwie cechy charakterystyczne: 1) wczesny początek (zwykle przed końcem drugiej dekady życia); 2) całościowość - wpływają praktycznie na wszystkie aspekty życia (zawodowego, osobistego, społecznego). Osobowość niedojrzała u osoby poniżej 25. roku życia jest stanem fizjologicznym, nie stanowi zaburzenia osobowości.
Jak wynika z akt administracyjnych sprawy, w dniu [...] listopada 2022 r., w ramach oceny osobowości badanego, lekarz medycy specjalista psychiatrii J.S. zaleciła testowe zbadanie cech osobowości skarżącego przez psychologa. Takie badanie odbyło się w dniu [...] grudnia 2022 r. W opinii psychologicznej z ww. daty psycholog A. O. stwierdziła, iż "badany uzyskał bardzo wysokie wyniki na skalach obronnych", które oznaczają, że "ma znikomy wgląd w motywy własnych działań, neguje swoje problemy oraz trudności". Osiągnął również "bardzo wysoki wynik na skali pozytywnej autoprezentacji", a "najczęściej stosowanymi mechanizmami obronnymi przez pacjenta są zaprzeczanie oraz wyparcie". Po zapoznaniu się z tą opinią, ww. lekarz medycy specjalista psychiatrii w dniu [...] kwietnia 2023 r. ostatecznie rozpoznała u skarżącego osobowość nieprawidłową o cechach anankastycznych, zaburzającą zdolności adaptacyjne oraz zaburzenia adaptacyjne - w wywiadach.
Według Słownika Języka Polskiego PWN anankazm to zaburzenie psychiczne polegające na pojawianiu się natrętnych myśli oraz przymusie wykonywania pewnych czynności. Światowa Organizacja Zdrowia umieszcza anankastyczne zaburzenie osobowości w grupie F60.5 klasyfikacji ICD-10. Do rozpoznania tego zaburzenia spełnione muszą być co najmniej trzy spośród poniższych warunków:
• nadmiar wątpliwości i ostrożności,
• pochłonięcie przez szczegóły, regulaminy, inwentaryzowanie, porządkowanie, organizowanie lub schematy postępowania,
• perfekcjonizm (przeszkadza w wypełnianiu zadań),
• nadmierna sumienność z zaniedbaniem przyjemności i relacji interpersonalnych,
• przesadna pedanteria i przestrzeganie konwencji społecznych,
• sztywność i upór,
• irracjonalne sądzenie, że inni dokładnie podporządkują swe działania sposobom działania pacjenta lub nieracjonalna niechęć do przyzwalania innym na działanie,
• natarczywe, niechciane myśli i impulsy.
W ocenie Sądu, przyjęte przez CKL, a wcześnie ustalone przez lekarza psychiatrę rozpoznanie w postaci osobowości nieprawidłowej o cechach anankastycznych, zaburzającej zdolności adaptacyjne, zostało prawidłowo zakwalifikowane do § 90 pkt 1 załącznika do rozp. z 2018 r. ("Zaburzenia osobowości upośledzające zdolności adaptacyjne"), której to jednostce chorobowej w kolumnie 5 odpowiada kategoria C (niezdolny do służby). Natomiast Sąd nie może wypowiedzieć się na temat trafności rozpoznanych u skarżącego schorzeń.
Tryb postępowania przed komisjami lekarskimi, unormowany w u.k.l., ma charakter szczególny i stanowi lex specialis wobec regulacji zawartych w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - Dz. U. z 2024 r., poz. 572 ze zm.; dalej: "k.p.a." (vide wyrok NSA z 26 lutego 2015 r., sygn. akt I OSK 851/14). Wynika to z art. 4 u.k.l., zgodnie z którym przepisy k.p.a. stosuje się wyłącznie w zakresie nieuregulowanym w ustawie.
Nadto dokonywana przez sąd administracyjny kontrola orzeczeń komisji lekarskich w przedmiocie zdolności do służby oparta jest wyłącznie na kryterium legalności, tj. ich zgodności z przepisami prawa materialnego i procesowego. Sądy administracyjne nie mają kompetencji specjalistycznych do oceny merytorycznej trafności zaskarżonego orzeczenia w zakresie postawionej przez lekarzy diagnozy. Nie posiadają bowiem wiedzy specjalistycznej w zakresie medycyny (vide wyrok NSA z 9 grudnia 2021 r., sygn. akt III OSK 726/21).
Nie jest też możliwe powołanie przez tutejszy Sąd biegłego do oceny stanu zdrowia skarżącego, bowiem ustawodawca nie wyposażył sądów administracyjnych w stosowne instrumentarium procesowe, umożliwiające - jak chciałby tego skarżący -dokonanie przy pomocy opinii biegłych merytorycznej oceny jego diagnozy przyjętej przez organ odwoławczy (vide art. 106 §3 p.p.s.a.). Dlatego Sąd nie mógł się wypowiadać co do tego, czy rozpoznanie CKL jest właściwe czy też nie. To konsultacje (badania) specjalistyczne dla potrzeb orzekania o zdolności do służby mają charakter opinii biegłego w rozumieniu art. 84 § 1 k.p.a. (vide wyroki NSA z 5 lipca 2019 r., sygn. akt I OSK 2233/17 i z 30 kwietnia 2020 r., sygn. akt I OSK 495/19).
Sąd orzekający nie dopatrzył się w niniejszej sprawie naruszeń prawa materialnego ani procesowego, skutkujących koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego orzeczenia. CKL wydała je po analizie całości dokumentacji medycznej, w tym konsultacji lekarza specjalisty z dziedziny psychiatrii.
Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.