II SA/Wa 262/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2022-10-11
NSAAdministracyjneŚredniawsa
lokal mieszkalnyPolicjaopróżnienie lokaludecyzja administracyjnaprawo administracyjnepostępowanie administracyjneprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymifunkcjonariusz Policjiumowa najmu

WSA w Warszawie uchylił decyzję Komendanta Głównego Policji nakazującą opróżnienie lokalu mieszkalnego, uznając naruszenie przepisów proceduralnych i brak należytego wyjaśnienia stanu faktycznego, w szczególności kwestii ważności umowy najmu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję Komendanta Głównego Policji nakazującą opróżnienie lokalu mieszkalnego przez M. K., B. K. i G. K. Sąd uznał, że organ odwoławczy naruszył przepisy postępowania administracyjnego, nie wyjaśnił należycie stanu faktycznego i nie odniósł się do kluczowych zarzutów odwołania, w tym dotyczących wypowiedzenia umowy najmu lokalu. Sprawa dotyczyła opróżnienia lokalu funkcyjnego przydzielonego pierwotnie funkcjonariuszowi Policji.

Sprawa dotyczyła skargi M. K., B. K. oraz G. K. na decyzję Komendanta Głównego Policji utrzymującą w mocy decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji nakazującą opróżnienie lokalu mieszkalnego nr [...] przy ul. [...]. Skarżący podnosili m.in., że umowa najmu lokalu z 1995 r. została wypowiedziana w 2013 r. i nie obowiązuje, a decyzja o opróżnieniu lokalu została skierowana do osób, które go nie zamieszkują. Komendant Główny Policji utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, wskazując na zaległości czynszowe oraz fakt oddania lokalu do bezpłatnego używania osobie nieuprawnionej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdzając naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, w tym art. 7, 77 § 1, 80 i 107 § 3 k.p.a. Sąd wskazał, że organ odwoławczy nie dokonał pełnych ustaleń stanu faktycznego, nie zebrał wyczerpująco materiału dowodowego i nie rozważył go należycie. W szczególności KGP nie odniósł się do zarzutów dotyczących ważności umowy najmu i wypowiedzenia jej przez Gminę. Sąd podkreślił, że brak ustaleń co do daty wyprowadzki skarżących oraz kwestii uznania wypowiedzenia umowy za bezskuteczne w trakcie procesu sądowego wymaga ponownego wyjaśnienia. W związku z tym, sąd uchylił decyzję i zasądził od organu na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Decyzja o opróżnieniu lokalu powinna być wydana w stosunku do wszystkich osób faktycznie zamieszkałych w lokalu. W przypadku osób nieposiadających tytułu prawnego, decyzja może być wydana na podstawie art. 95 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji. Jednakże, organ musi dokładnie ustalić, kto faktycznie zamieszkuje lokal.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że organ odwoławczy nie dokonał pełnych ustaleń stanu faktycznego i nie rozważył należycie materiału dowodowego, w tym kwestii faktycznego zamieszkiwania lokalu przez skarżących oraz ich tytułu prawnego do lokalu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (23)

Główne

p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.o. Policji art. 95 § 2 pkt 1

Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji

u.o. Policji art. 95 § 2 pkt 4

Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji

u.o. Policji art. 95 § 3 pkt 3

Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji

u.o. Policji art. 95 § 4

Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji

Pomocnicze

k.p.a. art. 104

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 156 § 1 pkt 4

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 156 § 1 pkt 5

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

u.o. Policji art. 90

Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji

u.o. Policji art. 97 § 5

Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji

rozp. MSWiA § 14

Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych zasad przydziału, opróżniania i norm zaludnienia lokali mieszkalnych oraz przydzielania i opróżniania tymczasowych kwater przeznaczonych dla policjantów

u.o.p.l. art. 6c

Ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego

u.o.p.l. art. 4 § 1

Ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego

u.o.p.l. art. 4 § 2

Ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego

u.o.p.l. art. 4a

Ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego

u.p.e.a. art. 141 § 1

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 141 § 2

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Argumenty

Skuteczne argumenty

Umowa najmu lokalu mieszkalnego została wypowiedziana przez Gminę ze skutkiem prawnym na dzień 31 grudnia 2013 r., co oznacza, że stosunek najmu nie istnieje. Decyzja o opróżnieniu lokalu została skierowana do osób, które nie zamieszkują w lokalu i nie posiadają do niego tytułu prawnego. Organ odwoławczy nie odniósł się do kluczowych zarzutów odwołania dotyczących ważności umowy najmu i jej wypowiedzenia.

Godne uwagi sformułowania

Organ rozpatrujący sprawę administracyjną związany jest rygorami procedury administracyjnej określającej obowiązki w zakresie prowadzenia postępowania administracyjnego i rozstrzygania. Obowiązany jest przestrzegać zasady prawdy obiektywnej, a tym samym stać na straży praworządności... Organ odwoławczy nie dokonał pełnych ustaleń stanu faktycznego sprawy, nie zebrał w sposób wyczerpujący materiału dowodowego i w konsekwencji nie rozważył go należycie...

Skład orzekający

Iwona Maciejuk

przewodniczący sprawozdawca

Ewa Marcinkowska

członek

Danuta Kania

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ważność decyzji administracyjnych w przypadku nierozważenia wszystkich zarzutów strony odwołującej się oraz konieczność dokładnego ustalenia stanu faktycznego, w tym kwestii związanych z umową najmu i faktycznym zamieszkiwaniem lokalu."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej lokali funkcyjnych w Policji i przepisów ustawy o Policji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest przestrzeganie procedury administracyjnej i dokładne badanie stanu faktycznego przez organy, nawet w sprawach dotyczących lokali służbowych. Pokazuje też potencjalne konflikty wynikające z wygaśnięcia umów najmu i dalszego zamieszkiwania lokali.

Czy decyzja o eksmisji była zasadna? Sąd administracyjny uchyla rozstrzygnięcie Policji z powodu błędów proceduralnych.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Wa 262/22 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2022-10-11
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-02-08
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Danuta Kania
Ewa Marcinkowska
Iwona Maciejuk /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6211 Przydział i opróżnienie lokalu mieszkalnego oraz kwatery tymczasowej w służbach mundurowych
Hasła tematyczne
Policja
Skarżony organ
Komendant Policji
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 145 par. 1 pkt 1 lit.  a i c, art. 200, art. 205
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Maciejuk (spr.), Sędzia WSA Ewa Marcinkowska, Sędzia WSA Danuta Kania, , Protokolant starszy specjalista Bogumiła Kobierska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 października 2022 r. sprawy ze skargi M. K., B. K. oraz G. K. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] października 2021 r. nr [...] w przedmiocie opróżnienia lokalu mieszkalnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Komendanta Głównego Policji na rzecz skarżących M. K., B. K. oraz G. K. kwotę 731 (słownie: siedemset trzydzieści jeden) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Komendant Wojewódzki Policji [...] decyzją z dnia [...] lipca 2021 r. nr [...] , na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2021 r. poz. 735),zwanej dalej k.p.a., art. 95 ust. 2 pkt 1 i pkt 4, art. 95 ust. 3 pkt 3, art. 97 ust. 5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2020 r. poz. 360, ze zm.), oraz § 14 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych zasad przydziału, opróżniania i norm zaludnienia lokali mieszkalnych oraz przydzielania i opróżniania tymczasowych kwater przeznaczonych dla policjantów (tekst jednolity Dz. U. z 2020 r. poz. 947) po rozpatrzeniu sprawy dotyczącej lokalu mieszkalnego nr [...] [...] przy ul. [...], zobowiązał M. K., B. J., G. K., E. K. wraz z małoletnią W. K. oraz P. K. do opróżnienia lokalu mieszkalnego nr [...] położonego [...] przy ul. [...] wraz ze wszystkimi rzeczami, poprzez przekazanie tego lokalu jego dysponentowi w drodze protokołu zdawczo-odbiorczego.
Komendant Główny Policji na skutek odwołania wniesionego przez E. K. wydał postanowienie nr [...] z dnia [...] sierpnia 2021 r. stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania od powyższej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 1 czerwca 2022 r. sygn. akt II SA/Wa 3908/21 odrzucił skargę E. K. na wymienione postanowienie Komendanta Głównego Policji, orzeczenie jest prawomocne.
Odrębne odwołanie od wymienionej wyżej decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji [...] w części uznającej za stronę postępowania M. K., B. J. i G. K. oraz zobowiązującej wymienione osoby do opróżnienia lokalu mieszkalnego wraz ze wszystkimi rzeczami, wniesione zostało przez M. K., B. K. oraz G. K., reprezentowanych przez pełnomocnika.
W odwołaniu pełnomocnik podniósł m.in., że organ I instancji błędnie przyjął w decyzji, iż umowa najmu lokalu mieszkalnego przy ul. [...] [...] z dnia [...] marca 1995 r. nadal pozostaje (obowiązuje) w obrocie prawnym, podczas gdy pismem z dnia [...] października 2013 r. Gmina [...] wypowiedziała umowę najmu tego lokalu ze skutkiem prawnym na dzień [...] grudnia 2013 r., co oznacza, że obecnie nie istnieje stosunek najmu, postanowienia umowy utraciły moc wiążącą, przy czym - zgodnie z art. 6c ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego - sam dokument protokołu zdawczo-odbiorczego ma jedynie charakter rozliczeniowy, a zatem jego niepodpisanie nie ma znaczenia dla wywarcia skutku ustania umowy najmu. Pełnomocnik zarzucił też, że decyzja była niewykonalna w stosunku do odwołujących się. Podniósł przy tym, że adresatem decyzji nie może być osoba, która nie zamieszkuje w lokalu, stale nie przebywa w nim. Podał, że z ustaleń dokonanych przez organ pierwszej instancji bezspornie wynika, że odwołujący się nie zamieszkują lokalu mieszkalnego położonego [...] przy ul. [...], nie są zameldowani na pobyt pod tym adresem, a ponadto, jak wskazał pełnomocnik, od końca 2013 r, nie obowiązuje ich umowa najmu z dnia [...] marca 1995 r. W konsekwencji, zdaniem pełnomocnika decyzja została skierowania w części do osób niebędących stroną w sprawie, co stanowi kwalifikowaną wadliwość materialnoprawną, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. Do odwołania pełnomocnik załączył "1. Pismo Gminy [...] z dnia [...] października 2013 r. stanowiące wypowiedzenie umowy najmu lokalu mieszkalnego przy ul. [...] [...]. 2. Umowa najmu lokalu mieszkalnego z dnia [...] marca 1995 r."
Komendant Główny Policji decyzją z dnia [...] października 2021 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 6 a, art. 95 ust. 2 pkt 1 i 4, art. 95 ust. 3 pkt 3 oraz art. 97 ust. 5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2020 r., poz. 360) i § 14 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] maja 2005 r. w sprawie szczegółowych zasad przydziału, opróżniania i norm zaludnienia lokali mieszkalnych oraz przydziału i opróżniania tymczasowych kwater przeznaczonych dla policjantów (Dz. U. z 2020 r. poz. 947), po rozpatrzeniu odwołania M. K., B. J., G. K. od decyzji nr [...] z dnia [...] lipca 2021 r. Komendanta Wojewódzkiego Policji [...] nakazującej stronom opróżnienie i przekazanie w stanie wolnym lokalu mieszkalnego nr [...] przy ul.[...] [...], utrzymał w mocy wymienioną decyzję.
W uzasadnieniu wskazał, że na podstawie Zarządzenia nr 82 Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 15 listopada 1974 roku w sprawie mieszkań przeznaczonych dla funkcjonariuszy Milicji Obywatelskiej decyzją z dnia [...] września 1984 roku o przydziale mieszkania funkcyjnego zostało przydzielone funkcjonariuszowi WUSW [...] M. K. mieszkanie funkcyjne nr [...] [...] przy ul. [...]. Do zamieszkiwania z głównym najemcą została uprawniona jego żona B. K. oraz syn G. K.. Wyżej wymieniony lokal mieszkalny pozostaje w dyspozycji Komendanta Wojewódzkiego Policji [...].
Dyrektor Wydziału Lokali Mieszkalnych Urzędu Miejskiego [...] powiadomił Komendanta Wojewódzkiego Policji [...] o istniejących zaległościach w opłatach za użytkowanie wspomnianego lokalu oraz o zamieszkiwaniu w nim osób nieposiadających do niego tytułu prawnego. W związku z powyższym zostały wysłane dwa pisma do M. K. jako głównego najemcy kolejno [...] grudnia 2019 roku oraz [...] lutego 2020 roku. Żadne z powyższych pism nie zostało odebrane przez adresata pod wskazanym adresem. Następnie zwrócono się do B. J. jako osoby uprawnionej do zamieszkiwania w lokalu przy ul. [...] o wyjaśnienie obecnej sytuacji mieszkaniowej. Małżonka M. K. poinformowała, że wraz z synem zamieszkuje w innym lokalu od kilku lat, natomiast M. K. zamieszkuje z matką w lokalu przy ul. [...] [...].
Uzyskana informacja została potwierdzona przez M. K. pismami z dnia [...] maja oraz [...] czerwca 2020 roku, w których wykazał, że zamieszkuje wraz z chorą matką, natomiast żona mieszka z synem w lokalu nr [...] przy ul. [...] z rodzicami nad którymi sprawuje opiekę, natomiast lokal nr [...] przy ul.[...] [...] zamieszkiwany jest obecnie przez daleką krewną E. K. z dzieckiem, której oddał w użytkowanie lokal i z którą obecnie nie ma kontaktu.
Zarząd Zasobu Komunalnego Gminy [...] pismem z dnia [...] lutego 2021 roku poinformował o zaległości w. płatnościach za użytkowanie przedmiotowego lokalu w kwocie 43 807,81 zł. W dalszej korespondencji z Zakładem Emerytalno – Rentowym MSWiA ustalono, że E. K. wraz z córkami nie figurują w ewidencji czynnej oraz archiwalnej świadczeniobiorców ZER MSWiA.
Komendant Główny Policji utrzymując w mocy decyzję organu I instancji w zakresie nakazującym opróżnienie lokalu przez M. K., B. J. i G. K. w uzasadnieniu wskazał, że lokal nr [...] przy ul.[...] [...] stanowi własność miasta [...] i pozostaje w dyspozycji Komendanta Wojewódzkiego Policji [...].
Organ przywołał treść art. 97 ust. 5 ustawy o Policji. Wskazał, że na podstawie art. 95 ust. 2 pkt 4 tej ustawy, decyzję o opróżnieniu lokalu mieszkalnego, o którym mowa w art. 90 ust.1, wydaje się, w razie zwłoki z zapłatą czynszu lub opłat za świadczenia związane z eksploatacją lokalu przez okres co najmniej dwóch pełnych okresów płatności, pomimo uprzedzania na piśmie o zamiarze wydania decyzji o opróżnieniu lokalu i wyznaczenia dodatkowego, miesięcznego terminu zapłaty zaległych i bieżących należności. Organ wyjaśnił, że powołany przepis stanowi samoistną podstawę prawną do wydania decyzji w przedmiocie opróżnienia lokalu mieszkalnego będącego w dyspozycji organów Policji.
KGP podniósł, że taki stan faktyczny zaistniał w niniejszej sprawie, albowiem na dzień wydania decyzji przez organ I instancji zadłużenie z tytułu nieuiszczania opłat czynszowych za lokal mieszkalny nr [...] położony [...] przy ul. [...] [...] przekroczyło dwa pełne okresy płatności. Pismem z dnia [...] marca 2021 roku Zastępcy Naczelnika Wydziału Inwestycji i Remontów KWP [...] zobowiązano M. K. do spłaty zaległości czynszowych, co nie zostało uczynione.
W związku z powyższym dysponent, powołując się na przepisy art. 95 ust. 2 pkt 4 ustawy o Policji, zobowiązał głównego najemcę wraz z osobami uprawnionymi do zamieszkiwania w przedmiotowym zadłużonym lokalu, do jego opróżnienia z osób i rzeczy i przekazania go w stanie wolnym za protokołem zdawczo - odbiorczym.
Organ podał, że z ustaleń wynika, że główny najemca wraz z osobami uprawnionymi do wspólnego zamieszkiwania w lokalu nr [...] przy ul.[...] wyprowadzili się oraz wymeldowali.
Lokal został przekazany przez M. K. do użytkowania E. K. wraz z małoletnimi córkami. E. K. z dziećmi, jako osoby nieuprawnione do zajmowania lokalu mieszkaInego będącego w dyspozycji ministra właściwego do spraw wewnętrznych oraz podległych mu organów, nie posiada tytułu prawnego na podstawie którego zajmuje wskazany lokal.
Konsekwencją zajmowania lokalu mieszkalnego, będącego w dyspozycji organów Policji, przez osoby, które nie posiadają do niego tytułu prawnego, jest wydanie decyzji o opróżnieniu lokalu na podstawie art. 95 ust. 3 pkt 3 ww. ustawy o Policji. Zgodnie z art. 95 ust. 4 ustawy o Policji decyzję o opróżnieniu lokalu wydaje się w stosunku do wszystkich osób zamieszkałych w tym lokalu. W decyzji z dnia [...] września 1984 roku o przydziale mieszkania funkcyjnego zostali ujęci M. K. wraz z małżonką B. K. oraz synem G. K. do wspólnego zamieszkiwania.
Organ podał, że zgodnie z art. 95 ust. 2 pkt 1 ustawy o Policji, decyzję o opróżnieniu lokalu mieszkalnego, o którym mowa w art. 90, wydaje się, jeżeli policjant podnajmuje albo oddaje do bezpłatnego używania przydzielony lokal lub jego część.
KGP wskazał, że M. K. udostępnił do użytkowania lokal mieszkalny nr [...] przy ul.[...] pozostający w dyspozycji ministra właściwego do spraw wewnętrznych oraz podległych mu organów (Komendant Wojewódzki Policji [...]) osobie nieuprawnionej do jego zamieszkiwania (E. K. wraz z małoletnimi dziećmi) i tym samym spełnił kolejną przesłankę zobowiązującą dysponenta do wydania decyzji o opróżnieniu przedmiotowego lokalu mieszkalnego z osób i rzeczy w stosunku do głównego najemcy i osób uwzględnionych w decyzji czyli M. K. oraz małżonki B. J. i syna G. K..
Komendant Główny Policji wskazał, że w tej sytuacji wypełnione zostały warunki zastosowania przez Komendanta Wojewódzkiego Policji [...] przytoczonych wyżej norm prawnych,
Niezależnie od powyższego KGP wyjaśnił, że regulacje rozdziału 8 ustawy o Policji "Mieszkania funkcjonariuszy Policji" mają służyć zapewnieniu prawa do lokalu mieszkalnego policjantowi i członkom jego rodziny. Nie jest natomiast powinnością organów Policji zabezpieczenie potrzeb mieszkaniowych obywatelom niezwiązanym z resortem. To na organach gminy spoczywa obowiązek zabezpieczania tych potrzeb jej mieszkańcom. Zgodnie bowiem z art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 roku 5 o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego, zadaniem organów samorządu terytorialnego jest tworzenie warunków do zaspokajania potrzeb mieszkaniowych wspólnoty samorządowej. Organ wskazał również na przepis art. 4 ust. 2 ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego. Ponadto strony mają możliwość ubiegania się o przyznanie uprawnień do pomieszczenia tymczasowego, o którym mowa w rozdziale 4a powołanej ustawy o ochronie praw lokatorów.
Decyzja Komendanta Głównego Policji z dnia [...] października 2021 r. nr [...] stała się przedmiotem skargi G. K., B. J. i G. K., reprezentowanych przez radcę prawnego, do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
Pełnomocnik wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji w całości oraz poprzedzającej jej decyzji organu I instancji w części co do osób M. K., B. J., G. K. i zobowiązującej osoby te do opróżnienia lokalu mieszkalnego przy ul. [...] [...] wraz ze wszystkimi rzeczami i w tym zakresie umorzenie postępowania w tej części oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżących zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wraz z opłatami skarbowymi od złożenia pełnomocnictw. Z ostrożności procesowej wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz poprzedzającej jej decyzji organu I instancji w części co do osób M. K., B. J., G. K. i zobowiązującej osoby te do opróżnienia lokalu mieszkalnego przy ul. [...] [...] wraz ze wszystkimi rzeczami i w tym zakresie umorzenie postępowania pierwszej instancji w tej części.
Pełnomocnik zarzucił:
I. naruszenie przepisów postępowania, a mianowicie art. 77 § 1 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie, czego konsekwencją było błędne przyjęcie, że umowa najmu lokalu mieszkalnego przy ul. [...] [...] z dnia [...] marca 1995 r. nadal pozostaje (obowiązuje) w obrocie prawnym, podczas gdy pismem z dnia [...] października 2013 r. Gmina [...] wypowiedziała umowę najmu tego lokalu ze skutkiem prawnym na dzień 31 grudnia 2013 r., co oznacza, że obecnie nie istnieje stosunek najmu, postanowienia umowy utraciły moc wiążącą, przy czym - zgodnie z art. 6c ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego - sam dokument protokołu zdawczo-odbiorczego ma jedynie charakter rozliczeniowy, a zatem jego niepodpisanie nie ma znaczenia dla wywarcia skutku ustania umowy najmu;
II. naruszenie prawa materialnego, a mianowicie:
1. art. 95 ust. 4 w zw. z ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji w zw. z art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez błędną jego wykładnię i przyjęcie, że decyzję o opróżnieniu lokalu wydaje się każdorazowo wobec policjanta (emeryta policyjnego), członków jego rodziny oraz inne osoby, podczas gdy z samego brzmienia normy art. 95 ust. 4 ustawy o Policji wynika, że decyzję o opróżnieniu lokalu wydaje się w stosunku do wszystkich osób zamieszkałych - stale przebywających - w tym lokalu. Z samego brzmienia normy art. 95 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji wynika, że decyzję o opróżnieniu lokalu mieszkalnego wydaje się w przypadku zajmowania lokalu mieszkalnego faktycznego używania i posiadania - przez policjanta (emeryta policyjnego), członków jego rodziny albo inne osoby bez tytułu prawnego, przy czym przepis ten określa adresata decyzji za pomocą konstrukcji alternatywy rozłącznej "albo" zamiast konstrukcji koniunkcji "oraz", jeżeli nie wszystkie te osoby zajmują lokal mieszkalny. W konsekwencji decyzja została skierowania w części do osób nie będących strona w sprawie, co stanowi kwalifikowaną wadliwość materialnoprawna, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a., która powinna zostać usunięta już w trybie odwoławczym,
2. art. 95 ust. 4 w zw. z ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji w zw. z art. 141 § 1 i 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w zw. z art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a. poprzez błędną jego wykładnię i przyjęcie, że zobowiązać do opróżnienia lokalu mieszkalnego należy każdorazowo policjanta (emeryta policyjnego) i członków jego rodziny, podczas gdy z samego brzmienia normy art. 95 ust. 4 ustawy o Policji wynika, że decyzję o opróżnieniu lokalu wydaje się w stosunku do osób zamieszkałych w tym lokalu, czyli osób, które faktycznie w nim zamieszkują i go zajmują. Z samego brzmienia normy art. 141 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wynika, że egzekucja mogłaby być prowadzona jedynie przeciwko zobowiązanemu (osobie, która nie wykonała w terminie obowiązku o charakterze niepieniężnym), członkom jego rodziny i innym osobom zajmującym lokal (pomieszczenie), które ma być opróżnione i wydane, przy czym stosownie do § 1 tego artykułu egzekwowany obowiązek opróżnienia lokalu mieszkalnego musiałby sprowadzać się do usunięcia zobowiązanego z zajmowanego lokalu w celu wydania opróżnionego lokalu wierzycielowi, co nie jest możliwe, gdy osoby te fizycznie nie zajmują lokalu, w konsekwencji decyzja była niewykonalna w dniu jej wydania w stosunku do skarżących i jej niewykonalność ma charakter trwały, co stanowi kwalifikowana wadliwość materialnoprawna, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a., która powinna zostać usunięta już w trybie odwoławczym.
W uzasadnieniu pełnomocnik rozszerzył argumentację podniesionych zarzutów. Wskazał m.in., że skarżący nie zamieszkują lokalu mieszkalnym położonym [...] przy ul. [...], nie są zameldowani na pobyt pod tym adresem, a ponadto od końca 2013 r. nie obowiązuje ich umowa najmu z dnia [...] marca 1995 r. Status strony postępowania w sposób jednoznaczny wyznacza przepis art. 95 ust. 4 ustawy o Policji. Podniósł m.in., że organ pierwszej instancji zdaje się nie zauważać, że obiektywnie niemożliwe i niewykonalne w sensie faktycznym jest wydanie nieruchomości i opróżnienie lokalu, który nie znajduje się w posiadaniu skarżących i którego skarżący nie zajmują.
Komendant Główny Policji w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga podlegała uwzględnieniu.
Zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów prawa administracyjnego procesowego, tj. art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Organ rozpatrujący sprawę administracyjną związany jest rygorami procedury administracyjnej określającej obowiązki w zakresie prowadzenia postępowania administracyjnego i rozstrzygania. Obowiązany jest przestrzegać zasady prawdy obiektywnej, a tym samym stać na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek strony podejmować wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli (art. 7 k.p.a.), wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego (art. 77 § 1 k.p.a.), dokonania oceny na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 k.p.a.) oraz uzasadnienia rozstrzygnięcia zgodnie z wymaganiami art. 107 § 3 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem, uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa.
Podstawą materialnoprawną zaskarżonej decyzji wydanej wobec M. K., B. J. i G. K. był przepis art. 95 ust. 2 pkt 1 i 4 ustawy o Policji. Zgodnie z pierwszym z powołanych przepisów, decyzję o opróżnieniu lokalu mieszkalnego, o którym mowa w art. 90, wydaje się, jeżeli policjant podnajmuje albo oddaje do bezpłatnego używania przydzielony lokal lub jego część. Stosownie zaś do art. 95 ust. 2 pkt 4 tej ustawy, decyzję o opróżnieniu lokalu mieszkalnego, o którym mowa w art. 90, wydaje się, jeżeli policjant jest w zwłoce z zapłatą czynszu lub opłat za świadczenia związane z eksploatacją lokalu przez okres co najmniej dwóch pełnych okresów płatności, pomimo uprzedzania na piśmie o zamiarze wydania decyzji o opróżnieniu lokalu i wyznaczenia dodatkowego, miesięcznego terminu zapłaty zaległych i bieżących należności
W sprawie niniejszej organ odwoławczy nie dokonał pełnych ustaleń stanu faktycznego sprawy, nie zebrał w sposób wyczerpujący materiału dowodowego i w konsekwencji nie rozważył go należycie, a tym samym za przedwczesne uznać należało stwierdzenie przez Komendanta Głównego Policji, że prawidłowo organ I instancji nakazał odwołującym się opróżnienie lokalu mieszkalnego.
KGP w zaskarżonej decyzji stwierdził, że lokal stanowi własność Miasta [...] i pozostaje w dyspozycji Komendanta Wojewódzkiego Policji [...]. Organ wskazał, że mieszkanie nr [...] przy ul.[...] [...] przydzielone zostało skarżącemu decyzją z dnia [...] września 1984 r. o przydziale mieszkania funkcyjnego (jako funkcjonariuszowi WUSW) na podstawie zarządzenia nr 82 Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 15 listopada 1974 r. w sprawie mieszkań przeznaczonych dla funkcjonariuszy Milicji Obywatelskiej.
Pełnomocnik M. K., B. J. i G. K. w odwołaniu od decyzji organu I instancji nakazującej im opróżnienie wymienionego lokalu mieszkalnego podniósł m.in., że Komendant Wojewódzki Policji [...] błędnie przyjął, iż umowa najmu lokalu mieszkalnego przy ul. [...] [...] z dnia [...] marca 1995 r. nadal pozostaje (obowiązuje) w obrocie prawnym, podczas gdy pismem z dnia [...] października 2013 r. Gmina [...] wypowiedziała umowę najmu tego lokalu ze skutkiem prawnym na dzień [...] grudnia 2013 r., co oznacza, jak wskazał pełnomocnik, że obecnie nie istnieje stosunek najmu. Pełnomocnik wskazał też, że dokument protokołu zdawczo-odbiorczego ma jedynie charakter rozliczeniowy, a zatem jego niepodpisanie nie ma znaczenia dla wywarcia skutku ustania umowy najmu.
Komendant Główny Policji rozstrzygając w zaskarżonej decyzji o obowiązku opróżnienia lokalu mieszkalnego przez odwołujących się w ogóle nie odniósł się m.in. do tych właśnie zarzutów odwołania. Zaskarżona decyzja nie zawiera żadnych ustaleń organu dotyczących umowy najmu przedmiotowego lokalu z dnia [...] marca 1995 r. zawartej pomiędzy Gminą [...] a skarżącym.
W związku z zastosowaną przez organ wobec odwołujących się podstawą materialnoprawną w zakresie nałożonego obowiązku opróżnienia lokalu mieszkalnego, kwestia ta może mieć znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Zwrócić należy uwagę,
że Komendant Wojewódzki Policji [...] jednoznacznie wskazał w decyzji,
że umowa najmu lokalu z dnia [...] marca 1995 r. pozostaje w obrocie prawnym, a lokal nie został przekazany przez M. K. Gminie [...] protokołem zdawczo-odbiorczym pomimo wyprowadzenia się wymienionego.
Brak odniesienia się przez KGP do zarzutów odwołania – w okolicznościach niniejszej sprawy – stanowi uchybienie, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Kwestia ta jest o tyle istotna, że organ odwoławczy wskazał, tak jak organ I instancji, iż bezsporne jest, że odwołujący się, tj. główny najemca wraz z osobami uprawnionymi do wspólnego zamieszkiwania (skarżący), wyprowadzili się i wymeldowali z przedmiotowego lokalu. Zwrócić należy przy tym uwagę, że zaskarżona decyzja nie zawiera także ustaleń kiedy (w jakiej dacie) skarżący wyprowadzili się z lokalu przy ul. [...] [...]. Powyższe ustalenie ma znaczenie w sytuacji, gdy odwołujący się twierdzą w odwołaniu, że Gmina [...] wypowiedziała M. K. umowę najmu lokalu ze skutkiem prawnym na dzień [...] grudnia 2013 r.
Sąd zauważa, że w treści pisma z dnia [...] czerwca 2021 r. z Wydziału Lokali Mieszkalnych [...], na które w decyzji powołał się organ I instancji, wskazano m.in., że "(...) wypowiedzenie umowy najmu z dnia [...].10.2013 r. ze skutkiem prawnym na dzień [...].12.2013 r. (...), w trakcie procesu sądowego uznane zostało za bezskuteczne i tym samym umowa najmu zawarta z panem M. K. w dniu [...].03.1995 r. jest nadal wiążąca". Akta administracyjne nie zawierają żadnych dowodów, dokumentów odnoszących się do twierdzeń zawartych w tym piśmie.
Komendant Główny Policji pomimo zarzutów odwołania, nie odniósł się do nich, nie dokonał pełnych ustaleń stanu faktycznego i nie rozważył należycie całego materiału dowodowego niezbędnego do rozstrzygnięcia sprawy.
Z tych względów konieczne stało się uchylenie zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi wskazania wymaga, że na tym etapie postępowania – wobec stwierdzonych uchybień procesowych – nie było podstaw do stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji.
Ponownie rozpatrując sprawę organ odwoławczy uwzględni przedstawione wyżej rozważania i dokona pełnych ustaleń stanu faktycznego. Wobec znajdującej się w aktach administracyjnych informacji o uznaniu wypowiedzenia umowy najmu "w trakcie procesu sądowego" za bezskuteczne, organ uzupełni materiał dowodowy w tym zakresie. Uzasadniając rozstrzygnięcie organ odwoławczy odniesie się do poszczególnych zarzutów odwołania. Uzasadnienie decyzji nie powinno pozostawiać wątpliwości dlaczego organ rozstrzygnął sprawę w taki a nie inny sposób, winno zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej.
Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 329), orzekł jak w punkcie 1 wyroku.
O zwrocie kosztów postępowania sądowego, jak w punkcie 2 wyroku Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 powołanej ustawy. Do kosztów tych Sąd zaliczył wpis sądowy od skargi (200 zł), wynagrodzenie radcy prawnego reprezentującego skarżących (480 zł) oraz opłatę skarbową od trzech dokumentów pełnomocnictwa (51 zł).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI