II SA/Wa 260/22

II SA/Wa 260/22 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2022-10-14
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-02-08
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Ewa Kwiecińska /przewodniczący sprawozdawca/
Karolina Kisielewicz
Waldemar Śledzik
Symbol z opisem
6213 Inne  świadczenia finansowe związane z lokalem mieszkalnym
Hasła tematyczne
Żołnierze zawodowi
Skarżony organ
Minister Obrony Narodowej
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 1995 nr 86 poz 433
art. 47
Ustawa z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Kwiecińska (spr.), Sędzia WSA Karolina Kisielewicz, Sędzia WSA Waldemar Śledzik, Protokolant sekretarz sądowy Marcin Rusinowicz-Borkowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 października 2022 r. sprawy ze skargi K. K. na decyzję Prezesa Agencji Mienia Wojskowego z dnia [...] grudnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie wypłaty odprawy mieszkaniowej uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Mienia Wojskowego w W. z dnia [...] listopada 2021 r. nr [...]
Uzasadnienie
K. K. (dalej: "Skarżący") w dniu [...] sierpnia 2021 r. złożył do Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Mienia Wojskowego w [...] (dalej: "Dyrektor") wniosek o wypłatę odprawy mieszkaniowej.
Z decyzji Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] lipca 2021 r., nr [...] wynikało, że zostanie on zwolniony z zawodowej służby wojskowej i przeniesiony do rezerwy z dniem [...] stycznia 2022 r., wskutek upływu terminu wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej. Skarżący przedstawił Dyrektorowi zaświadczenie Szefa Inspektoratu Uzbrojenia z [...] sierpnia 2021 r, który potwierdził, iż decyzja Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] lipca 2021 r. nr [...] o jego zwolnieniu – stała się ostateczna.
Skarżący nadmienił, że na dzień zwolnienia z zawodowej służby wojskowej, tj. [...] stycznia 2022 r. będzie posiadał 29 lat, 6 miesięcy i 1 dzień wysługi, od której jest uzależniona wysokość dodatku za długoletnią służbę wojskową. Nie otrzymał on decyzji o przydziale lokalu mieszkalnego.
Skarżący wskazał do wyliczenia odprawy mieszkaniowej dzień [...] stycznia 2019 r., w którym zajmował stanowisko służbowe o stopniu etatowym [...] oraz oświadczył, iż w ww. dniu posiadał członków rodziny wymienionych w art. 26 ust. 3 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2020 r., poz. 2017, ze zm., dalej: "ustawa o zakwaterowaniu") – M. K. (małżonkę), M. K.2 (syna, urodzonego dnia [...] kwietnia 1995 r.) oraz A. K. (córkę, urodzoną dnia [...] listopada 1997 r.), wspólnie z nim zamieszkujących w lokalu mieszkalnym nr [...] przy ul. [...] w [...].
Ponadto Skarżący do wniosku o wypłatę odprawy załączył m. in.: decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] lipca 2021 r. nr [...] o zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej; zaświadczenie Szefa Inspektoratu Uzbrojenia z [...] sierpnia 2021 r. o wysłudze lat służby wojskowej; decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] września 2018 r. o wyznaczeniu z dniem [...] października 2018 r. na stanowisko służbowe i mianowaniu na stopień [...]; odpis skrócony aktu małżeństwa, wydany [...] sierpnia 2021 r. przez Urząd Stanu Cywilnego [...], potwierdzający zawarcie w dniu [...] października 1994 r. związku małżeńskiego pomiędzy Skarżącym a M. K.; odpis skrócony aktu urodzenia M. K.2, wydany przez Urząd Stanu Cywilnego [...] z [...] sierpnia 2021 r.; odpis skrócony aktu urodzenia A. K., wydany przez Urząd Stanu Cywilnego w [...] z [...] listopada 1997 r.; odpis skróconego aktu małżeństwa, wydany w dniu [...] sierpnia 2021 r. przez Urząd Stanu Cywilnego w [...], potwierdzający zawarcie w dniu [...] czerwca 2019 r. związku małżeńskiego pomiędzy M. K.2 i A. K.2 (nazwisko rodowe [...]); zaświadczenia wydane [...] sierpnia 2021 r. przez Prezydenta Miasta [...] o zameldowaniu na pobyt stały przy ul. [...] lok. [...] wymienionych osób: K. K., M. K., M. K.2 oraz A. K.. W toku postępowania przed organem I instancji strona przedstawiła również zaświadczenie wydane dnia [...] sierpnia 2021 r. przez Urząd Stanu Cywilnego w [...] o stanie cywilnym A. K. – panna.
Dyrektor orzekając decyzją nr [...] z dnia [...] listopada 2021 r. o wypłacie Skarżącemu odprawy mieszkaniowej, uwzględnił do jej wyliczenia: wnioskodawcę i należną mu normę z tytułu zajmowanego stanowiska służbowego oraz jego żonę M. K. oraz córkę A. K.. W treści uzasadnienia organ I instancji wskazał, że nie uwzględnił normy na syna strony, tj. M. K.2, który na dzień wydania decyzji o wypłacie odprawy mieszkaniowej pozostaje w związku małżeńskim z A. K.2.
Skarżący złożył do Prezesa Agencji Mienia Wojskowego (dalej: "Prezes") odwołanie. Zarzucił decyzji naruszenie przepisów poprzez odstąpienie od naliczenia należnych norm odprawy mieszkaniowej z tytułu posiadanych członków rodziny na wskazany przez niego dzień [...] stycznia 2019 r., kiedy to syn M. K.2 był kawalerem. W związku z powyższym, wniósł o przyznanie odprawy mieszkaniowej w wysokości 81 464,83 zł na ww. członka rodziny.
Rozpoznając sprawę ponownie, Prezes stwierdził, że zgodnie z art. 23 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy o zakwaterowaniu odprawa mieszkaniowa, o której mowa w art. 47, przysługuje żołnierzowi służby stałej, który do dnia zwolnienia z zawodowej służby wojskowej nie otrzymał decyzji o przydziale lokalu mieszkalnego, z wyłączeniem przypadków, o których mowa w art. 21 ust. 6, o ile nabył prawo do emerytury wojskowej lub wojskowej renty inwalidzkiej. Przepis art. 47 ust. 1 tej ustawy stanowi, iż odprawa mieszkaniowa wynosi 3% wartości przysługującego lokalu mieszkalnego za każdy rok podlegający zaliczeniu do wysługi lat, od której jest uzależniona wysokość dodatku za długoletnią służbę wojskową i nie może być niższa niż 45% oraz wyższa niż 80% wartości przysługującego lokalu mieszkalnego. Odprawę oblicza się i wypłaca z uwzględnieniem okresu służby żołnierza liczonego w pełnych latach, z tym że rozpoczęty rok, w którym następuje zwolnienie ze służby, przyjmuje się jako rok pełny (art. 47 ust. 1 pkt 1) i wartości przysługującego lokalu mieszkalnego, jako iloczynu maksymalnej powierzchni użytkowej podstawowej przypadającej na jedną normę, o której mowa w art. 26 ust. 1, ilości norm należnych żołnierzowi w okresie zawodowej służby wojskowej w dniu wskazanym przez żołnierza, wskaźnika 1,66, wskaźnika ceny 1 m2 powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego oddanego do użytkowania w kwartale poprzedzającym kwartał, w którym nastąpiło zwolnienie z tej służby, określanego w komunikacie Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego (art. 47 ust. 1 pkt 3). Ponadto, stosownie do treści art. 47 ust. 2 ustawy o zakwaterowaniu dyrektor oddziału regionalnego Agencji Mienia Wojskowego wydaje decyzję o wypłacie odprawy mieszkaniowej nie później niż w terminie 90 dni od dnia złożenia wniosku. Wydanie decyzji następuje po złożeniu wniosku, oświadczenia żołnierza o stanie rodzinnym na dzień wskazany przez żołnierza, o którym mowa w ust. 1 pkt 3 i przedstawieniu co najmniej jednego z dokumentów wymienionych w art. 47 ust. 2 pkt 1-4, w tym m. in. decyzji o zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej wraz z zaświadczeniem o wysłudze lat, od której jest uzależniona wysokość dodatku za długoletnią służbę wojskową, wydanym przez właściwy organ wojskowy, jaką żołnierz zawodowy będzie posiadał w ostatnim dniu pełnienia zawodowej służby wojskowej.
Wobec tego, zgodnie z art. 47 ust. 5 ustawy o zakwaterowaniu, żołnierzowi zawodowemu, w stosunku do którego wydano ostateczną decyzję o zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej, na jego wniosek złożony przed zwolnieniem ze służby, wydaje się decyzję o wypłacie odprawy mieszkaniowej, przyjmując do obliczenia wartość przysługującego lokalu mieszkalnego, ilość norm należnych żołnierzowi w okresie zawodowej służby wojskowej w dniu wskazanym przez żołnierza oraz wskaźnika ceny 1 m2 powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego oddanego do użytkowania w kwartale poprzedzającym kwartał, w którym decyzja o zwolnieniu stała się ostateczna, określonego w komunikacie Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego. W przypadku uchylenia decyzji o zwolnieniu żołnierza i dalszego pełnienia służby, odprawa ponowna i jej wyrównanie za pozostały okres nie przysługuje. Mając na uwadze powyższe, wskazacł, że postępowanie w sprawie wypłaty odprawy mieszkaniowej, poza ustaleniem samego prawa do odprawy mieszkaniowej, składa się również z naliczenia jej wysokości.
Zdaniem organu w rozpatrywanej sprawie niekwestionowane było to, że odprawa mieszkaniowa została przyznana na wniosek Skarżącego, który przed zwolnieniem ze służby wojskowej, pełnionej jako służba stała, a w stosunku do którego wydana została ostateczna decyzja o zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej, nie otrzymał decyzji o przydziale lokalu mieszkalnego. Na dzień zwolnienia ze służby wojskowej, tj. [...] stycznia 2022 r. ww. żołnierz będzie posiadał wysługę, od której jest uzależniona wysokość dodatku za długoletnią służbę wojskową, w wymiarze 29 lat, 6 miesięcy i 1 dzień.
Organ I instancji rozpatrując niniejszą sprawę, ustalił, że ww. nie skorzystał z uprawnień, o których mowa w art. 21 ust. 6 ustawy o zakwaterowaniu, tj. nie otrzymał ekwiwalentu pieniężnego w zamian za rezygnację z kwatery, wypłaconego na podstawie przepisów ustawy, obowiązujących do dnia 30 czerwca 2004 r., nie otrzymał odprawy mieszkaniowej wypłaconej albo zrealizowanej w formie rzeczowej na podstawie przepisów ustawy obowiązujących od dnia 1 lipca 2004 r., nie nabył lokalu mieszkalnego od Skarbu Państwa, Agencji albo jednostki samorządu terytorialnego z bonifikatą lub z uwzględnieniem pomniejszenia w cenie nabycia, nie otrzymał pomocy finansowej wypłaconej w formie zaliczkowej lub bezzwrotnej do dnia [...] grudnia 1995 r. na podstawie przepisów ustawy z dnia 20 maja 1976 r. o zakwaterowaniu sił zbrojnych (Dz. U. z 1992 r. Nr 5, poz. 19 oraz z 1994 r. Nr 10, poz. 36), nie nabył własnościowego spółdzielczego prawa do lokalu mieszkalnego od Agencji.
Zdaniem organu kwestią sporną było ustalenie ilości norm powierzchni użytkowej podstawowej, które powinny zostać uwzględnione przy obliczaniu należnej skarżącemu odprawy mieszkaniowej. W badanej sprawie organ I instancji do obliczenia wysokości odprawy mieszkaniowej przyjął przysługujące żołnierzowi zwalnianemu ze służby wojskowej w myśl art. 26 ust. 1 i 3 ustawy o zakwaterowaniu uprawnienia do czterech norm, wynikające ze: stanu rodzinnego - 2 normy (na małżonkę M. K. oraz córkę A. K.) oraz zajmowane przez żołnierza stanowisko służbowe [...] – 2 normy. Z treści § 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 29 lipca 2016 r. w sprawie norm powierzchni użytkowej podstawowej przysługujących żołnierzom zawodowym (Dz. U. z 2016 r. poz. 1211) wynika bowiem, że żołnierzowi zawodowemu zajmującemu stanowisko służbowe o stopniu etatowym od majora (komandora podporucznika) do [...] przysługują 2 normy. Nie uwzględniono zaś normy na syna M. K.2, który na dzień orzekania o odprawie mieszkaniowej pozostawał w związku małżeńskim.
Skarżący w odwołaniu podniósł, że wszystkie czynniki wpływające na wysokość odprawy mieszkaniowej winny być uwzględnione z daty wskazanej przez żołnierza zwalnianego z zawodowej służby wojskowej, czyli na wskazany przez niego dzień [...] stycznia 2019 r. – wówczas jego syn M. K.2 był kawalerem i zamieszkiwał wspólnie ze Skarżącym w lokalu mieszkalnym przy ul. [...] lok. [...] w [...].
Zdaniem Skarżącego interpretując przepis art. 47 ust. 1 pkt 3 ustawy o zakwaterowaniu, nie można poprzestać na odwoływaniu się jedynie do literalnej treści tego jednego przepisu, który daje żołnierzowi możliwość - przy obliczaniu wysokości odprawy mieszkaniowej - wyboru takiego dnia ze swej służby, na który należy liczyć normy przysługujące mu z tytułu posiadanego stopnia wojskowego oraz przysługujące mu na członków rodziny. W jego ocenie prowadziłoby to bowiem do zanegowania dyspozycji innych przepisów np.: art. 26 ust. 1 i 3 w związku z art. 21 ust. 1, art. 24 i art. 41 a ust. 1, czy art. 23 ust. 4 pkt 1 lit. a tej ustawy.
Pismem z 13 stycznia 2022 r. Skarżący złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Prezesa Agencji Mienia Wojskowego nr [...] z dnia [...] grudnia 2021 r. i wniósł o:
1. Uchylenie zaskarżonej decyzji w części dotyczącej nieuwzględnienia jednej normy do wyliczenia wysokości odprawy mieszkaniowej - na syna M. K.2 – w kwocie 81 464,83 zł.
2. Wypłatę odsetek za opóźnienie w wypłacie części bezspornej odprawy mieszkaniowej w kwocie 325 859,33 zł za okres od [...]grudnia 2021 r. do [...]stycznia 2022 r. (dzień wpływu części bezspornej na konto bankowe), to jest od czasu, w którym decyzja pierwszej instancji: decyzja [...] z dnia [...] listopada 2021 r. Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Mienia Wojskowego w [...] w sprawie wypłaty odprawy mieszkaniowej – stałaby się ostateczna, gdyż byłaby zgodna z moim oczekiwaniem skarżącego i Skarżący nie wniósłby od niej odwołania po jej otrzymaniu w dniu [...] listopada 2021 r.
3. Wypłaty odsetek za opóźnienie w wypłacie spornej części odprawy mieszkaniowej (na syna M. K.2) za okres od [...] grudnia 2021 r., to jest od czasu w którym decyzja pierwszej instancji: decyzja [...] z dnia [...] listopada 2021 r. Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Mienia Wojskowego w [...] w sprawie wypłaty mi odprawy mieszkaniowej – stałaby się ostateczna, gdyż byłaby zgodna z oczekiwaniem Skarżącego i Skarżący nie wniósłby od niej odwołania po jej otrzymaniu w dniu [...]listopada 2021 r.
4. Zasądzenia od Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej na rzecz Skarżącego ewentualnych kosztów postępowania.
W uzasadnieniu Skarżący wskazał, że nie zgadza się ze stanowiskiem organu I i organu II instancji, że uznanie normy na syna M. K.2 "pozostawałoby w sprzeczności z celem instytucji odprawy mieszkaniowej należnej żołnierzowi, ale wręcz nosiłoby wszelkie cechy nadużycia prawa do tej odprawy".
Organ w odpowiedzi na skargę podtrzymał twierdzenia zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga podlegała uwzględnieniu.
Istota sprawy sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy Prezes AMW na potrzeby obliczenia odprawy mieszkaniowej przysługującej K. K. prawidłowo określił ilość należnych skarżącemu norm, o których mowa w art. 26 ust. 1 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2020 r. poz. 2017 – stan prawny na dzień wydania zaskarżonej decyzji; dalej powoływana jako "ustawa o zakwaterowaniu").
Zgodnie z art. 47 ust. 1 ustawy o zakwaterowaniu, odprawa mieszkaniowa wynosi 3% wartości przysługującego lokalu mieszkalnego za każdy rok podlegający zaliczeniu do wysługi lat, od której jest uzależniona wysokość dodatku za długoletnią służbę wojskową i nie może być niższa niż 45% oraz wyższa niż 80% wartości przysługującego lokalu mieszkalnego. Odprawę oblicza się i wypłaca według następujących zasad:
1) żołnierzowi zawodowemu, zwolnionemu z zawodowej służby wojskowej, przysługuje odprawa obliczona z uwzględnieniem okresu służby liczonego w pełnych latach, z tym że rozpoczęty rok, w którym następuje zwolnienie ze służby, przyjmuje się jako rok pełny;
2) żołnierzowi zawodowemu zwolnionemu z zawodowej służby wojskowej, jeżeli nie nabył prawa do emerytury wojskowej, w przypadku wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej przez właściwy organ wojskowy lub któremu przyznano wojskową rentę inwalidzką przed nabyciem prawa do emerytury wojskowej, przysługuje odprawa w wysokości 45% wartości przysługującego lokalu mieszkalnego;
3) wartość przysługującego lokalu mieszkalnego jest iloczynem maksymalnej powierzchni użytkowej podstawowej przypadającej na jedną normę, o której mowa w art. 26 ust. 1, ilości norm należnych żołnierzowi w okresie zawodowej służby wojskowej w dniu wskazanym przez żołnierza, wskaźnika 1,66, wskaźnika ceny 1 m2 powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego oddanego do użytkowania w kwartale poprzedzającym kwartał, w którym nastąpiło zwolnienie z tej służby, określanego w komunikacie Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego.
Wedle art. 47 ust. 2 ustawy o zakwaterowaniu, dyrektor oddziału regionalnego Agencji wydaje decyzję o wypłacie odprawy mieszkaniowej nie później niż w terminie 90 dni od dnia złożenia wniosku. Wydanie decyzji następuje po złożeniu wniosku, oświadczenia żołnierza o stanie rodzinnym na dzień wskazany przez żołnierza, o którym mowa w ust. 1 pkt 3, i przedstawieniu co najmniej jednego z dokumentów wymienionych w punktach od 1) do 4) tego ustępu.
Stosownie natomiast do treści art. 47 ust. 5 ustawy o zakwaterowaniu, żołnierzowi zawodowemu, w stosunku do którego wydano ostateczną decyzję o zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej, na jego wniosek złożony przed zwolnieniem ze służby, wydaje się decyzję o wypłacie odprawy mieszkaniowej, przyjmując do obliczenia wartość przysługującego lokalu mieszkalnego, ilość norm należnych żołnierzowi w okresie zawodowej służby wojskowej w dniu wskazanym przez żołnierza, oraz wskaźnika ceny 1 m2 powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego oddanego do użytkowania w kwartale poprzedzającym kwartał, w którym decyzja o zwolnieniu stała się ostateczna, określonego w komunikacie Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego. W przypadku uchylenia decyzji o zwolnieniu żołnierza i dalszego pełnienia służby, odprawa ponowna i jej wyrównanie za pozostały okres nie przysługuje.
Jak stanowi art. 26 ust. 1 ustawy o zakwaterowaniu, przy ustalaniu powierzchni użytkowej podstawowej uwzględnia się stanowisko służbowe żołnierza zawodowego oraz jego stan rodzinny. Norma powierzchni użytkowej podstawowej, która przysługuje żołnierzowi z jednego tytułu, wynosi 8-12 m2. W przypadku gospodarstwa jednoosobowego norma wynosi nie mniej niż 16 m2.
Wedle natomiast art. 26 ust. 3 ustawy o zakwaterowaniu, członkami rodziny żołnierza zawodowego, których uwzględnia się przy ustalaniu przysługującej powierzchni użytkowej podstawowej, są: 1) małżonek; 2) wspólnie zamieszkałe dzieci własne, przysposobione, przyjęte na wychowanie na podstawie orzeczenia sądu opiekuńczego, dzieci małżonka, do czasu zawarcia przez nie związku małżeńskiego, nie dłużej jednak niż do dnia ukończenia 25 roku życia, chyba że przed tym dniem stały się niezdolne do pracy oraz do samodzielnej egzystencji i nie zawarły związku małżeńskiego.
W oparciu o delegację ustawową zawartą w art. 26 ust. 8 ustawy o zakwaterowaniu, Minister Obrony Narodowej wydał rozporządzenie z dnia 29 lipca 2016 r. w sprawie norm powierzchni użytkowej podstawowej przysługujących żołnierzom zawodowym (Dz. U. poz. 1211 – stan prawny na dzień wydania zaskarżonej decyzji; dalej powołane jako "rozporządzenie"), które określa ilość norm powierzchni użytkowej podstawowej lokalu mieszkalnego przysługujących żołnierzom zawodowym. Zgodnie z § 2 rozporządzenia, w zależności od zajmowanego stanowiska służbowego ustala się ilość norm powierzchni użytkowej podstawowej lokalu mieszkalnego przysługujących żołnierzowi zawodowemu zajmującemu stanowisko służbowe o stopniu etatowym: 1) od generała brygady (kontradmirała) do generała (admirała) - trzy normy; 2) od majora (komandora podporucznika) do pułkownika (komandora) - dwie normy; 3) do kapitana (kapitana marynarki) włącznie – jedna norma. Stosownie do treści § 3 rozporządzenia, normy określone w § 2 ulegają zwiększeniu o jedną normę na każdego członka rodziny, o którym mowa w art. 26 ust. 3 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej.
Mając na względzie treść powołanych przepisów, ocenę prawidłowości ustalenia przez Prezesa AMW ilości należnych K. K. norm, o których mowa w art. 26 ust. 1 ustawy o zakwaterowaniu, należy rozpocząć o stwierdzenia, że art. 47 ust. 1 pkt 3 ustawy o zakwaterowaniu, określając zasady obliczania i wypłacania odprawy mieszkaniowej, jednoznacznie stanowi, że wartość przysługującego lokalu mieszkalnego jest iloczynem m.in. maksymalnej powierzchni użytkowej podstawowej przypadającej na jedną normę, o której mowa w art. 26 ust. 1 i ilości norm należnych żołnierzowi w okresie zawodowej służby wojskowej "w dniu wskazanym przez żołnierza". Również art. 47 ust. 2 ustawy o zakwaterowaniu wprost odwołuje się do oświadczenia żołnierza o stanie rodzinnym "na dzień wskazany przez żołnierza". Także brzmienie art. 47 ust. 5 ustawy o zakwaterowaniu nie pozostawia wątpliwości, co do tego, że decyzję o wypłacie odprawy mieszkaniowej wydaje się, przyjmując do obliczenia ilość norm należnych żołnierzowi w okresie zawodowej służby wojskowej "w dniu wskazanym przez żołnierza".
Mając powyższe na uwadze, należy przypomnieć i podzielić stanowisko wyrażone w uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 7 maja 2021 r. sygn. akt II SA/Wa 2224/20, zgodnie z którym, w krajowym porządku prawnym zasadnicze znaczenie i zarazem pierwszeństwo ma wykładnia językowa, a pozostałym metodom wykładni, w tym wykładni celowościowej, należy przypisać znaczenie subsydiarne (pomocnicze, wspierające). Względy celowościowe w żadnym razie nie mogą być wykorzystane do podważenia i w rezultacie odrzucenia zastosowania normy prawnej, która na gruncie językowym nie budzi żadnych wątpliwości. Taką właśnie jest natomiast norma wynikająca z art. 47 ust. 1 pkt 3, ust. 2 i ust. 5 ustawy o zakwaterowaniu, która w celu obliczenia wysokości odprawy mieszkaniowej nakazuje uwzględniać ilość norm, o których mowa w art. 26 ust. 1 tej ustawy, należnych żołnierzowi w okresie zawodowej służby wojskowej "w dniu wskazanym przez żołnierza".
Już tylko z powyższych względów należy odrzucić forsowane w uzasadnieniach wydanych w sprawie decyzji stanowisko zmierzające do wykazania, że dyrektywy wykładni funkcjonalnej, odnoszone w tym wypadku do celu odprawy mieszkaniowej, przemawiają za dokonywaniem oceny oświadczenia żołnierza o stanie rodzinnym z uwzględnieniem okoliczności istniejących w dniu nabycia prawa do odprawy, tj. w dniu zwolnienia ze służby.
W ocenie Sądu – wbrew stanowisku organu – wykładnia literalna normy prawnej wynikającej z art. 47 ust. 1 pkt 3, ust. 2 i ust. 5 ustawy o zakwaterowaniu pozostaje w zgodzie z celem, jaki przyświecał ustawodawcy, który w przywołany wyżej sposób zredagował analizowane przepisy.
Należy zauważyć, że obowiązujące w dniu wydania zaskarżonej decyzji brzmienie art. 47 ust. 1 pkt 3, ust. 2 oraz ust. 5 ustawy o zakwaterowaniu zostało nadane mocą art. 107 pkt 13 lit. a tiret drugie, lit. b oraz lit. c ustawy z dnia 10 lipca 2015 r. o Agencji Mienia Wojskowego (Dz. U. poz. 1322). W przedstawionym Sejmowi Rzeczypospolitej Polskiej przez Radę Ministrów projekcie ustawy o Agencji Mienia Wojskowego (druk sejmowy z 17 kwietnia 2015 r. nr 3342 cz. 1), przewidywano jednak inne rozwiązanie. W art. 107 pkt 13 lit. a tiret drugie, dotyczącym art. 47 ust. 1 pkt 3 ustawy o zakwaterowaniu, projektodawca posłużył się sformułowaniem "ilości norm należnych żołnierzowi w dniu zwolnienia", natomiast w art. 107 pkt 13 lit. c, dotyczącym art. 47 ust. 5 ustawy o zakwaterowaniu - sformułowaniem "ilość norm przysługujących żołnierzowi w dniu, w którym decyzja o zwolnieniu z czynnej służby wojskowej stała się ostateczna". Jednocześnie w projektowanym art. 107 pkt 13 lit. b zaproponowano brzmienie art. 47 ust. 2 ustawy o zakwaterowaniu, zgodnie z którym dyrektor oddziału regionalnego miał wydawać decyzję o wypłacie odprawy mieszkaniowej według uprawnień "na dzień zwolnienia żołnierza z zawodowej służby wojskowej", z zastrzeżeniem ust. 5, nie później jednak niż w terminie 90 dni od dnia złożenia wniosku.
Zmiany ustawy o zakwaterowaniu zaproponowane w art. 107 pkt 13 projektu ustawy o Agencji Mienia Wojskowego były przedmiotem dyskusji podczas posiedzeń Podkomisji nadzwyczajnej do rozpatrzenia rządowego projektu ustawy o Agencji Mienia Wojskowego w dniach 14 i 27 maja oraz 11 czerwca 2015 r., a także Komisji Obrony Narodowej w dniach 14 maja i 23 czerwca 2015 r. (zob. https://www.sejm.gov.pl/Sejm7.nsf/PrzebiegProc.xsp?nr=3342). W projekcie przedstawionym Sejmowi Rzeczypospolitej Polskiej ze sprawozdaniem Komisji Obrony Narodowej (druk sejmowy z 23 czerwca 2015 r. nr 3554), w art. 107 pkt 13 lit. a tiret drugie, dotyczącym art. 47 ust. 1 pkt 3 ustawy o zakwaterowaniu, zstąpiono sformułowanie "ilości norm należnych żołnierzowi w dniu zwolnienia" sformułowaniem "ilości norm należnych żołnierzowi w okresie zawodowej służby wojskowej w dniu wskazanym przez żołnierza". Podobnie w art. 107 pkt 13 lit. c, dotyczącym art. 47 ust. 5 ustawy o zakwaterowaniu, sformułowanie "ilość norm przysługujących żołnierzowi w dniu, w którym decyzja o zwolnieniu z czynnej służby wojskowej stała się ostateczna" zastąpiono sformułowaniem "ilość norm należnych żołnierzowi w okresie zawodowej służby wojskowej w dniu wskazanym przez żołnierza". Takie brzmienie wymienionych przepisów ostatecznie pozostawiono w uchwalonej 10 lipca 2015 r. ustawie o Agencji Mienia Wojskowego. Zmieniono także treść projektowanego art. 107 pkt 13 lit. b, proponując brzmienie art. 47 ust. 2 ustawy o zakwaterowaniu, zgodne przyjętym ostatecznie i obowiązującym w dniu wydania zaskarżonej decyzji brzmieniem tego przepisu, odwołującym się do oświadczenia żołnierza o stanie rodzinnym "na dzień wskazany przez żołnierza".
W świetle powyższego, w ocenie Sądu nie budzi wątpliwości, że pozostawienie uznaniu żołnierza kwestii określenia dnia, na który na potrzeby ustalenia wysokości odprawy mieszkaniowej, należy określić ilość należnych mu norm, o których mowa w art. 26 ust. 1 ustawy o zakwaterowaniu (zależnych od stanowiska służbowego oraz stanu rodzinnego), było zamierzonym działaniem ustawodawcy, mającym na celu przyznanie żołnierzowi prawa do wskazywania dnia z okresu jego służby, w którym ilość norm powierzchniowych była z jego punktu widzenia najkorzystniejsza dla wyliczenia odprawy, a tym samym też powstrzymywała go przed odejściem ze służby jeszcze w tym czasie.
Taka intencja ustawodawcy znajduje potwierdzenie w kolejnej nowelizacji art. 47 ustawy o zakwaterowaniu, dokonanej z dniem 23 kwietnia 2022 r. mocą ustawy z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny (Dz. U. poz. 655 ze zm.). W art. 713 pkt 5 lit. a powołanej ustawy nadano nowe brzmienie m.in. art. 47 ust. 1 pkt 3 ustawy o zakwaterowaniu, dodając po sformułowaniu "ilości norm należnych żołnierzowi w okresie zawodowej służby wojskowej w dniu wskazanym przez żołnierza" sformułowanie "niezależnie od ilości norm należnych żołnierzowi w dniu jego zwolnienia z zawodowej służby wojskowej". Z kolei w art. 713 pkt 5 lit. b ustawy o obronie Ojczyzny nadano nowe brzmienie m.in. art. 47 ust. 5 ustawy o zakwaterowaniu, dodając po sformułowaniu "ilość norm należnych żołnierzowi w okresie zawodowej służby wojskowej w dniu wskazanym przez żołnierza" sformułowanie "niezależnie od ilości norm należnych żołnierzowi w dniu jego zwolnienia z zawodowej służby wojskowej".
Zmiana dokona mocą ustawy o obronie Ojczyzny wyklucza jakiekolwiek wątpliwości interpretacyjne w analizowanym zakresie, niemniej należy zastrzec, że art. 47 ust. 1 pkt 3 i ust. 5 ustawy o zakwaterowaniu w brzemieniu nadanym tą zmianą nie znajdowały zastosowania w sprawie zakończonej zaskarżoną decyzją. Przywołanie aktualnego brzmienia tych przepisów było jednak uzasadnione tym, że kolejna ich zmiana świadczy o konsekwencji ustawodawcy w dążeniu do wyłączenia jakichkolwiek wątpliwości co do tego, że kwestia określania dnia, na który w celu obliczenia wysokości odprawy mieszkaniowej, należy ustalić ilość należnych żołnierzowi norm, o których mowa w art. 26 ust. 1, jest pozostawiona jego wyborowi (wskazaniu). Należy w pełni zgodzić się ze stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego, który w uzasadnieniu wyroku z 2 czerwca 2022 r., sygn. akt III OSK 5108/21 (niepublikowany; dostępny: https://orzeczenia.nsa.gov.pl) stwierdził, że nie ulega wątpliwości, iż ostatnia zmiana art. 47 ust. 1 pkt 3 ustawy o zakwaterowaniu, dokonana mocą ustawy o obronie Ojczyzny, miała charakter wyłącznie doprecyzowujący, usuwający wcześniejsze wątpliwości, co do rozumienia wcześniejszego sformułowania.
Reasumując, trzeba stwierdzić, że kwestia określania dnia, na który na potrzeby ustalenia wysokości odprawy mieszkaniowej, należy ustalić ilość należnych żołnierzowi norm, o których mowa w art. 26 ust. 1 ("dzień wskazany przez żołnierza"), nie budzi wątpliwości w świetle literalnej wykładni art. 47 ust. 1 pkt 3, ust. 2 i ust. 5 ustawy o zakwaterowaniu. Wyniki tej wykładni pozostają natomiast w zgodzie z wynikami wykładni celowościowej, a także historycznej.
Uwzględniając powyższe, należy przypomnieć, że Skarżący do wyliczenia odprawy mieszkaniowej wskazał dzień [...] stycznia 2019 r., w którym zajmował stanowisko służbowe o stopniu etatowym [...] oraz podał członków rodziny, o których mowa w art. 26 ust. 3 ustawy o zakwaterowaniu, tj. żonę – M. K., syna – M. K.2 (ur. [...] kwietnia 1995 r.) oraz córkę – A. K. (ur. [...] listopada 1997 r.), z którymi wspólnie zamieszkiwał w lokalu mieszkaniowym nr [...] przy ul. [...] w [...].
W opisanych, niekwestionowanych okolicznościach sprawy wszczętej wnioskiem K. K., należy stwierdzić, że obliczając wysokość przysługującej mu odprawy mieszkaniowej, w celu określenia ilości przysługujących norm, o których mowa w art. 26 ust. 1 ustawy o zakwaterowaniu, należy zastosować § 2 pkt 3 w zw. z § 3 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej w sprawie norm powierzchni użytkowej podstawowej przysługujących żołnierzom zawodowym w zw. z art. 26 ust. 3 ustawy o zakwaterowaniu. Przysługujące Skarżącemu na podstawie § 2 pkt 3 rozporządzenia dwie normy (wynikająca ze stopnia etatowego "[...]") ulegają zatem zwiększeniu o kolejne trzy normy (wynikające z uwzględniania małżonka oraz dwójki wspólnie zamieszkujących dzieci własnych). Co za tym idzie, w celu prawidłowego obliczenia wysokości należnej skarżącemu odprawy mieszkaniowej należy uwzględnić pięć norm, a nie cztery- jak przyjął Prezes AMW. Fakt zawarcia w dniu [...] czerwca 2019 r. przez syna skarżącego związku małżeńskiego jest prawnie irrelewantny dla oceny niniejszej odprawy mieszkaniowej.
W świetle powyższego nie budzi wątpliwości, że stwierdzone naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 47 ust. 1 pkt 3, ust. 2 i ust. 5 ustawy o zakwaterowaniu, miało wpływ na rozstrzygnięcie sprawy zarówno przez organ odwoławczy, jak i organ pierwszej instancji, co uzasadniało uchylenie obu wydanych w sprawie decyzji.
W ponownie przeprowadzonym postępowaniu Prezes OR AMW uwzględni wskazaną wyżej ilość norm należnych Skarżącemu i obliczy wysokość odprawy mieszkaniowej z zastosowaniem tej ilości.
Wyjaśnić nadto należy, iż jak trafnie wskazał NSA w wyroku z dnia 25 maja 2016 r., sygn. akt I OSK 808/15, żądanie wypłaty odsetek za nieterminowe wypłacenie odprawy mieszkaniowej nie jest sprawą administracyjną, której rozpoznanie należy do właściwości organów administracji publicznej. Powyższe stanowisko znajduje potwierdzenie w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 marca 2001 r., OPS17/00, ONSA 2001, Nr 3, poz. 100) oraz w uchwale 7 sędziów Sądu Najwyższego z dnia 26 stycznia 2006 r. III PZP 1/05, OSNP 2006/14-16/221, Biul. SN 2006/1/22, ZMSA 2006/3/86). Sąd administracyjny nie jest zatem władny nakazać organowi wypłaty wnioskowanych w skardze odsetek za opóźnienia "w wypłacie części bezspornej odprawy mieszkaniowej" za okres od [...] grudnia 2021 r. do [...] stycznia 2022 r. oraz za opóźnienia "w wypłacie spornej części odprawy mieszkaniowej na syna M. K.2" za okres od [...] grudnia 2021 r.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 145 § pkt 11 lit. a oraz art. 135 P.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji.