II SA/Wa 2555/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2020-07-08
NSAAdministracyjneWysokawsa
ABWsłużba wojskowaprzeniesienie na niższe stanowiskorozporządzenieKodeks postępowania administracyjnegoprawo pracykadryzmiana stanowiskaorgan administracji

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił rozkaz personalny Szefa ABW o przeniesieniu funkcjonariusza na niższe stanowisko służbowe, uznając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego.

Skarżący, funkcjonariusz ABW, zaskarżył rozkaz personalny o przeniesieniu go na niższe stanowisko służbowe. Sąd administracyjny uznał skargę za zasadną, uchylając zaskarżony rozkaz. Kluczowym zarzutem było naruszenie art. 57 ust. 2 pkt 4 ustawy o ABW, który dopuszcza przeniesienie na niższe stanowisko tylko w ściśle określonych przypadkach, niezwiązanych z indywidualnymi cechami funkcjonariusza, a takich przesłanek organ nie wykazał. Sąd podkreślił, że organ nie przeprowadził analizy etatowo-kadrowej pod kątem możliwości zapewnienia stanowiska równorzędnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę funkcjonariusza K. D. na rozkaz personalny Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego z dnia [...] września 2019 r. dotyczący przeniesienia na niższe stanowisko służbowe. Sąd uchylił zaskarżony rozkaz, zasądzając jednocześnie od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania. Podstawą uchylenia było naruszenie przepisów prawa materialnego, w szczególności art. 57 ust. 2 pkt 4 ustawy o ABW, który określa zamknięty katalog sytuacji dopuszczających przeniesienie funkcjonariusza na niższe stanowisko służbowe. Sąd uznał, że organ nie wykazał zaistnienia przesłanek takich jak likwidacja zajmowanego stanowiska lub inne potrzeby organizacyjne, które nie pozwalają na mianowanie na równorzędne stanowisko. Wskazano, że przyczyny wskazane przez organ, takie jak zmiana koncepcji zarządzania czy domniemana nieprzydatność funkcjonariusza, nie mieszczą się w dyspozycji tego przepisu, a ponadto organ nie przeprowadził analizy etatowo-kadrowej pod kątem możliwości zapewnienia stanowiska równorzędnego. Sąd podkreślił, że przeniesienie na niższe stanowisko jest dopuszczalne tylko w obiektywnych okolicznościach organizacyjnych, a nie z powodu indywidualnych cech funkcjonariusza. Sąd oddalił natomiast zarzuty dotyczące równoczesnego przeniesienia do innej miejscowości i na niższe stanowisko, uznając je za dopuszczalne, jeśli zachodzą ku temu przesłanki. Sąd uznał również za zasadne nadanie rozkazowi rygoru natychmiastowej wykonalności.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Nie, przeniesienie na niższe stanowisko służbowe na podstawie art. 57 ust. 2 pkt 4 ustawy o ABW jest dopuszczalne tylko w przypadku obiektywnych potrzeb organizacyjnych (np. likwidacja stanowiska, zmiany strukturalne), a nie z powodu indywidualnych cech funkcjonariusza czy jego domniemanej nieprzydatności na dotychczasowym stanowisku.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że art. 57 ust. 2 pkt 4 ustawy o ABW wymaga obiektywnych przesłanek organizacyjnych, niezależnych od cech indywidualnych funkcjonariusza. Przyczyny takie jak zmiana koncepcji zarządzania czy potrzeba obsadzenia innego stanowiska, jeśli nie wynikają z obiektywnych zmian strukturalnych, nie uzasadniają przeniesienia na niższe stanowisko.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (15)

Główne

ustawa o ABW art. 57 § 2

Ustawa o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu

Przeniesienie na niższe stanowisko służbowe dopuszczalne w ściśle określonych przypadkach: likwidacja stanowiska, inne potrzeby organizacyjne gdy nie ma możliwości mianowania na równorzędne stanowisko. Nie dotyczy indywidualnych cech funkcjonariusza.

ustawa o ABW art. 57 § 2

Ustawa o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu

Wymaga obiektywnych przesłanek organizacyjnych, niezależnych od cech indywidualnych funkcjonariusza.

K.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek działania przez organ na podstawie przepisów prawa i dążenia do prawdy obiektywnej.

K.p.a. art. 8 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek organu prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów państwa.

K.p.a. art. 11

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek organu udzielania stronom niezbędnych pouczeń co do obowiązków i uprawnień.

K.p.a. art. 77 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek zebrania i rozpatrzenia w sposób wszechstronny materiału dowodowego.

K.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek organu oceny na podstawie całokształtu materiału dowodowego.

K.p.a. art. 107 § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek uzasadnienia decyzji, w tym wskazania podstawy prawnej i faktycznej.

P.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 200

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 205 § 2

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

ustawa o ABW art. 55 § 1

Ustawa o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu

ustawa o ABW art. 118 § 1

Ustawa o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu

Funkcjonariusz zachowuje prawo do kwoty uposażenia pobieranego na poprzednio zajmowanym stanowisku do czasu uzyskania wyższej kwoty uposażenia według nowego stanowiska.

K.p.a. art. 108 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Możliwość nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności.

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 14 § 1

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie art. 57 ust. 2 pkt 4 ustawy o ABW poprzez przeniesienie na niższe stanowisko bez wykazania obiektywnych potrzeb organizacyjnych. Naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, w szczególności obowiązku wszechstronnego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego oraz uzasadnienia rozstrzygnięcia. Brak analizy etatowo-kadrowej pod kątem możliwości zapewnienia stanowiska równorzędnego.

Odrzucone argumenty

Zarzuty dotyczące równoczesnego przeniesienia do innej miejscowości i na niższe stanowisko. Zarzuty dotyczące nadania rygoru natychmiastowej wykonalności (w części, w której sąd uznał je za chybione).

Godne uwagi sformułowania

Przeniesienie na niższe stanowisko jest dopuszczalne tylko wówczas, gdy obiektywnie - z perspektywy potrzeb służby - stanowiska równorzędnego nie można zapewnić. Inne rozumienie wskazanej regulacji, prowadziłoby do całkowitej dowolności - możliwości obchodzenia reguły wskazanej art. 57 ust. 2 pkt 3 ustawy o ABW. Chyba że w sprawie nie są spełnione warunki wskazane w art. 57 ust. 2 pkt 3, co jest poza sporem. Z kolei ewentualna faktyczna nieprzydatność pracownika do dalszego pełnienia służby na danym stanowisku i chęć jego zastąpienia inną osobą, czy potrzeby kadrowe obsadzenia niższego stanowiska nie stanowią potrzeby organizacyjnej, w rozumieniu art. 57 ust. 1 pkt 4 ustawy o ABW.

Skład orzekający

Tomasz Szmydt

przewodniczący

Janusz Walawski

członek

Łukasz Krzycki

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przenoszenia funkcjonariuszy służb mundurowych na niższe stanowiska, obowiązki organów w postępowaniu administracyjnym, zasady oceny potrzeb organizacyjnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej ustawy o ABW, ale zasady interpretacji przepisów proceduralnych i materialnych mają szersze zastosowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy praw funkcjonariuszy służb specjalnych i interpretacji przepisów dotyczących ich przenoszenia na niższe stanowiska, co jest istotne dla tej grupy zawodowej i pokazuje mechanizmy kontroli administracyjnej.

Funkcjonariusz ABW wygrał z szefem służby: sąd uchylił przeniesienie na niższe stanowisko.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Wa 2555/19 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2020-07-08
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2019-11-19
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Janusz Walawski
Łukasz Krzycki /sprawozdawca/
Tomasz Szmydt /przewodniczący/
Symbol z opisem
6196 Funkcjonariusze Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu i Biura Ochrony Rządu
Hasła tematyczne
Służba Bezpieczeństwa
Sygn. powiązane
III OSK 3418/21 - Wyrok NSA z 2024-01-09
Skarżony organ
Szef Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 2096
art. 7,8 par. 1, art. 11,77 par. 1, art. 80, art. 107 par. 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Szmydt, Sędzia WSA Janusz Walawski, Sędzia WSA Łukasz Krzycki (spr.), , Aleksandra Weiher, Protokolant specjalista, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 lipca 2020 r. sprawy ze skargi K. D. na rozkaz personalny Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego z dnia [...] września 2019 r. nr [...] w przedmiocie przeniesienia na niższe stanowisko służbowe 1. uchyla zaskarżony rozkaz personalny, 2. zasądza od Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego na rzecz skarżącego K. D. kwotę 480 (słownie: czterysta osiemdziesiąt) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Zaskarżonym rozkazem personalnym, przywołując art. 55 ust. 1 i art. 57 ust. 2 pkt 4 ustawy z dnia 24 maja 2002 r. o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu (Dz. U. z 2018 r. poz. 2387 ze zm.), zwanej dalej "ustawą o ABW", przeniesiono [...] K.D., zwanego dalej "Funkcjonariuszem", z dotychczas zajmowanego stanowiska służbowego – [...] w [...] Delegatury ABW w [...] (dalej jako "Sekcja"), w [...] grupie uposażenia zasadniczego 4.700 zł, z dodatkiem służbowym 2.300 zł. - na [...] Wydziału Zamiejscowego w [...] Delegatury ABW w [...] (dalej jako "Wydział") w [...] grupie uposażenia zasadniczego 4.700 zł, z dodatkiem służbowym 1.800 zł - z zachowaniem prawa do kwoty uposażenia pobieranego na poprzednio zajmowanym stanowisku, do czasu uzyskania wyższej kwoty uposażenia według nowego stanowiska służbowego. Rozkazowi nadano rygor natychmiastowej wykonalności, przywołując art. 108 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm.), zwanej dalej "K.p.a.".
W uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia organ przywołał następujące okoliczności faktyczne i prawne uwarunkowania sprawy:
- wnioskiem z [...] sierpnia 2019 r. (dalej jako "Wniosek") dyrektor Delegatury ABW w [...] (dalej jako "Dyrektor") wystąpił o przeniesienie Funkcjonariusza na niższe stanowisko służbowe – [...] Wydziału; w uzasadnieniu wskazano, że - wobec zmiany koncepcji zarządzania Sekcją - niezbędne jest przeprowadzenie zmian personalnych w ramach kierownictwa tejże komórki organizacyjnej; oceniając dotychczasowy przebieg służby Funkcjonariusza oraz mając na względzie jego doświadczenie zawodowe i predyspozycje osobowościowe, Dyrektor uznał za zasadne przeniesienie go do Wydziału - w celu wzmocnienia kadrowego i podwyższenia jakości realizowanych tam zadań,
- z Wnioskiem Funkcjonariusz zapoznał się [...] sierpnia 2019 r., a [...] sierpnia 2019 r. wniósł o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodów w postaci:
- zaświadczenia z [...] lipca 2018 r., wydanego przez Dyrektora (dalej jako "Zaświadczenie"),
- wyciągu z akt osobowych, ze szczególnym uwzględnieniem awansów w stanowiskach i stopniach, otrzymywanych wyróżnień, odznaczeń, nagród, opinii służbowych oraz informacji o niekaralności dyscyplinarnej,
- bilingów z telefonu służbowego i prywatnego,
- informacji na temat ostatniego premiowania podwładnych funkcjonariusza,
- planów kwartalnych i sprawozdań z ich realizacji,
- przesłuchania świadków;
miało to na celu wykazanie sprawności organizacyjnej i dyspozycyjności Funkcjonariusza na stanowisku [...] i potwierdzać, że kierowana przezeń jednostka osiągała dobre wyniki w stosunku do stawianych przed nią oczekiwań,
- odnosząc się do zgłoszonych wniosków dowodowych wskazano, że Zaświadczenie wydano na prośbę Funkcjonariusza, dla jego celów prywatnych, niezwiązanych z przedmiotowym postępowaniem, według stanu faktycznego na dzień jego wydania; przebieg służby wymienionego, jak również opinie służbowe i wyniki pracy Sekcji są zaś znane Dyrektorowi z urzędu; kierownik jednostki jest bowiem uprawniony do oceny działań komórki organizacyjnej i jej kierownika; wobec tego zna on plany i sprawozdania z działalności Sekcji oraz potrafi ocenić jej osiągnięcia przez pryzmat swoich oczekiwań i przyszłych założeń; w tym kontekście powoływanie świadków - mających ocenić dyspozycyjność, umiejętności organizacyjne czy skuteczność działania funkcjonariusza - nie jest uzasadnione; oceny tych aspektów służby może dokonywać wyłącznie przełożony,
Dyrektor nie podważa dyspozycyjności ani zaangażowania Funkcjonariusza; biorąc natomiast pod uwagę wiedzę i jego bogate doświadczenie uznał, że przeniesienie go do realizacji zadań służbowych w Wydziale znacznie podniesie potencjał tej komórki,
- zgodnie z § 2 ust. 1 statutu ABW, stanowiącego załącznik do zarządzenia nr 163 Prezesa Rady Ministrów z dnia 26 września 2018 r. w sprawie nadania statutu Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego (M.P. poz. 927), Szef ABW kieruje Agencją przy pomocy zastępców oraz dyrektorów jednostek organizacyjnych; w świetle tego przepisu jak również przepisów ustawy o ABW za prawidłowe wykonywanie zadań przez Agencję oraz za jej politykę kadrową odpowiada Szef ABW, działający m. in. przy pomocy dyrektorów
jednostek organizacyjnych; kierownik jednostki organizacyjnej ABW odpowiada za zapewnienie sprawnego funkcjonowania tej jednostki, tak aby mogła ona na odpowiednim poziomie realizować zadania ustawowe; oznacza to, że kierownik jednostki organizacyjnej ABW ma swobodę w dobieraniu współpracowników, przy pomocy których będzie w stanie zapewnić sprawne funkcjonowanie podległej jednostki; granice tej swobody wyznaczają przepisy ustawy o ABW, odnoszące się do zasad i trybu dokonywania zmian w treści stosunku służbowego funkcjonariusza,
- zgodnie z art. 57 ust. 2 pkt 4 ustawy o ABW funkcjonariusza można przenieść na niższe stanowisko służbowe w przypadku likwidacji zajmowanego stanowiska służbowego lub z innych przyczyn uzasadnionych potrzebami organizacyjnymi, gdy nie ma możliwości mianowania go na równorzędne stanowisko służbowe,
- w niniejszej sprawie okoliczności przedstawione we wniosku personalnym Dyrektora należy uznać za potrzeby organizacyjne, uzasadniające przeniesienie funkcjonariusza na stanowisko wskazane w rozstrzygnięciu rozkazu; okoliczności te nie uzasadniają mianowania Funkcjonariusza na równorzędne stanowisko kierownicze,
- ustalając wysokość poszczególnych składników uposażenia Funkcjonariusza na stanowisku [...] wzięto pod uwagę przewidywany do realizacji na tym stanowisku zakres obowiązków, który uzasadnia utrzymanie zaszeregowania funkcjonariusza w [...] grupie uposażenia zasadniczego; natomiast wysokość jego dodatku służbowego jest z oczywistych względów niższa niż na stanowisku [...]; zgodnie jednak z art. 118 ust. 1 ustawy o ABW Funkcjonariusz zachowa prawo do kwoty uposażenia pobieranego na poprzednio zajmowanym stanowisku do czasu uzyskania wyższej kwoty uposażenia według stanowiska służbowego; oznacza to, że - pomimo przeniesienia na stanowisko służbowe [...] - Funkcjonariusz będzie otrzymywał uposażenie w takiej samej wysokości, jak na stanowisku [...],
interes służby - rozumiany, jako konieczność zapewnienia efektywnej i niezakłóconej realizacji zadań nałożonych na Delegaturę ABW w [...] - wymaga, aby niniejszy rozkaz personalny został wykonany niezwłocznie, bez oczekiwania na upływ terminu do wniesienia środka odwoławczego; dlatego niezbędne jest nadanie mu rygoru natychmiastowej wykonalności.
W skardze Funkcjonariusz, reprezentowany przez pełnomocnika - radcę
prawnego, zarzucił naruszenie:
- art. 55 ust. 1 i art. 57 ust. 2 pkt. 4 ustawy o ABW, poprzez ich łączne zastosowanie - przeniesienie Funkcjonariusza do pełnienia służby w innej miejscowości (z [...] do [...]) i jednocześnie mianowanie go na niższe stanowisko służbowe - ze stanowiska [...], na stanowisko [...] Wydziału - z obniżeniem dodatku służbowego o 500 zł.; tymczasem przeniesienie funkcjonariusza z urzędu do pełnienia służby w innej miejscowości dopuszczalne jest jedynie w sytuacji zachowania równorzędności stanowisk (w danym zakresie przywołano poglądy judykatury, dotyczące przenoszenia policjantów),
- art. 50, art. 55 ust. 1 i art. 57 ust. 2 pkt. 4 ustawy o ABW, poprzez ich przedwczesne zastosowanie i przeniesienie Funkcjonariusza do innej miejscowości na niższe stanowisko służbowe w sytuacji przeprowadzenia postępowania administracyjnego poprzedzającego wydanie zaskarżonego rozstrzygnięcia z naruszeniem przepisów postępowania - w szczególności: art. 7, 6, 8 , 77 § 1, art. 75 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 w zw. art. 11, K.p.a.; mogło to mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy,
- art. 7, 6, 77 § 1, art. 75 § 1 i art. 80, w zw. z art. 8, K.p.a., poprzez niezebranie i nierozpatrzenie, w sposób wszechstronny i rzetelny, całego materiału dowodowego, istotnego dla rozstrzygnięcia sprawy, w tym:
- pominięcie wszystkich zgłoszonych przez Funkcjonariusza wniosków dowodowych, w tym, w piśmie z [...] sierpnia 2019 r.; miało to istotne znaczenie dla rozpatrzenia sprawy, w kontekście zarzutów zgłoszonych we Wniosku pod adresem Funkcjonariusza, będących rzekomo podstawą do jego odwołania z zajmowanego stanowiska i mianowania na niższe stanowisko oraz wprowadzenia nowej koncepcji zarządzania jednostką,
- niedokonanie przez organ w toku postępowania, poprzedzającego wydanie rozkazu, rzetelnej analizy etatowo - kadrowej w zakresie wolnych stanowisk równorzędnych, które - z uwagi na posiadane kwalifikacje i doświadczenie zawodowe - mógłby objąć Funkcjonariusz,
- niewykazanie, jakie okoliczności lub zdarzenia spowodowały, że - z dniem [...] sierpnia 2019 r. - Dyrektor zmienił zdanie odnośnie jakości pełnionej przez Funkcjonariusza służby, jego postawy w służbie oraz rzekomego negatywnego wpływu na morale podległego zespołu; jeszcze [...] lipca 2018 r. - wydając Zaświadczenie - podkreślał bardzo dobre wyniki osiągane przez Funkcjonariusza w służbie, jego zaangażowanie, wymieniał liczne jego przymioty, w tym dobrą organizacje pracy, pozytywnie wpływającą na pracę całej jednostki; okoliczności te okazały się na tyle istotne, że spowodowały konieczność zmiany koncepcji zarządzania całą jednostką, w ramach której nie było już miejsca dla Funkcjonariusza,
- niewyjaśnienie, na czym miała polegać zmiana koncepcji zarządzania jednostką i dlaczego dotychczasowe doświadczenie Funkcjonariusza, którego nie negowano, nie mogło zostać wykorzystane w związku z jej wprowadzeniem;
tym samym błędnie ustalono stan faktyczny sprawy; skutkowało to wadliwą subsumpcją przepisów materialnych; mogło to mieć bezpośredni wpływ na rozstrzygnięcie podjęte w sprawie,
- art. 108 § 1 K.p.a., poprzez zastosowanie rygoru natychmiastowej wykonalności wobec niewykazania w rozpatrywanej sprawie choćby jednej z enumeratywnie wymienionych we wskazanym przepisie przesłanek,
- art. 107 § 3, w zw. z art. 11 K.p.a. i z art. 57 ust. 2 pkt. 4 ustawy o ABW, poprzez uzasadnienie rozkazu ogólnikowo i lakonicznie; nie odpowiada to kryteriom tego przepisu; w szczególności nie wskazano i nie omówiono:
- jakie konkretne przyczyny, potrzeby organizacyjne, czy nowe koncepcje zarządzania Sekcją, spowodowały konieczność odwołania Funkcjonariusza z zajmowanego stanowiska i przeniesienia do innej miejscowości na niższe stanowisko; jak bowiem wynika z Wniosku, koncepcje te dopiero miały być wdrożone po przeniesieniu Funkcjonariusza, a negatywne skutki jego działań i jego postawy w służbie - były raczej hipotetyczne; wskazuje na to użycie sformułowania "mogą skutkować obniżeniem morale ...",
jakie okoliczności lub zdarzenia sprawiły, że dotychczasowy przełożony (Dyrektor) zmienił zdanie na temat jakości służby Funkcjonariusza, jego postawy w służbie i przydatności na zajmowanym stanowisku; [...] lipca 2018 r. wydając Zaświadczenie bardzo dobrze wypowiadał się na temat jego służby,
wskazywał na jego rozliczne przymioty i dobry wpływ na pracę całej zarządzanej przezeń jednostki,
- dlaczego nie było możliwe - w ramach planowanej nowej koncepcji zarządzania w jednostce - wykorzystanie doświadczenia zawodowego Funkcjonariusza; z jakich przyczyn Funkcjonariusza nie mianowano na stanowisko równorzędne; z góry już - we Wniosku - Dyrektor przewidywał dla niego stanowisko niższe; w materiale dowodowym nie ma tymczasem dokumentów, potwierdzających analizę kadrowo - etatową, pod kątem poszukiwania dla Funkcjonariusza stanowiska równorzędnego a należy to do obowiązków organu,
- art. 57 ust. 2 pkt. 4 ustawy o ABW, poprzez jego zastosowanie i przeniesienie Funkcjonariusza do innej miejscowości na niższe stanowisko z obniżeniem dodatku służbowego, gdy nie wykazano żadnej z przesłanek warunkujących zastosowanie tego przepisu - "likwidacji stanowiska służbowego", "innych przyczyn uzasadnionych potrzebami organizacyjnymi" i "brak możliwości mianowania na równorzędne stanowisko".
W uzasadnieniu skargi rozwinięto powyższe zarzuty. Wniesiono też o przeprowadzenie dowodu z dokumentów - Zaświadczenia i wyciągu z akt osobowych Funkcjonariusza - oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację.
W trakcie rozprawy (k. 53) Sąd dopuścił dowód z dokumentu - wyciągu z akt osobowych z [...] stycznia 2020 r. zaś Zaświadczenie - jako zawarte w aktach administracyjnych było dokumentem znanym Sądowi z urzędu.
Sąd zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie, choć sformułowane w niej zarzuty są trafne tylko w części. Zasadnie wywiedziono, że zaskarżony rozkaz wydano bez wyjaśnienia istotnych w sprawie okoliczności, co musiałoby znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu danego aktu, w myśl art. 7, 77 § 1, art. 80 oraz 107 § 3, wobec art. 8 § 1 i art. 11 K.p.a. Naruszenie przepisów postępowania w tym zakresie mogło mieć zaś istotny wpływ na wynik niniejszej sprawy. Uchybienie tym regułom jest przy tym następstwem wadliwego wyłożenia przepisu prawa materialnego - art. 57 ust. 2 pkt 4 ustawy o ABW.
Na wstępie wypada podkreślić za organem, że szef ABW ma istotnie swobodę kreowania polityki kadrowej, tak aby zapewnić optymalne wykorzystanie dostępnej kadry dla realizacji zadań Agencji. Wiąże się to z możliwością przenoszenia na inne stanowiska, do wykonywania zadań w innej miejscowości względem dotychczasowego wykonywania obowiązków (na stałe lub delegowanie). Wskazać jednak wypada, że prawodawca przewidział tu pewne ograniczenia i powinny być one wykładane rygorystycznie. Należy do nich możliwość przenoszenia funkcjonariusza na niższe stanowisko. Enumeratywny katalog sytuacji, gdy jest to dopuszczalne (fakultatywne), określa art. 57 ust. 2 i 3 ustawy o ABW. Istotne znaczenie w rozpoznawanej sprawie ma wyłącznie ust. 2, gdzie przewidziano cztery przypadki - w pkt 1-4. Analiza tej regulacji prowadzi do wniosku, że w pkt 1-3 określano przesłanki przyniesienia na najniższe stanowisko, pozostające w związku z cechami osobowymi określonego funkcjonariusza - kwestie zdrowotne (pkt 1) nieprzydatność na stanowisku (pkt 2 - dotyczy tylko służby przygotowawczej) bądź niewywiązywanie się z obowiązków służbowych (pkt 3). Wymaga podkreślenia, że - co do funkcjonariuszy niebędących już w służbie przygotowawczej - niewywiązywanie się z obowiązków musi być wykazane z zachowaniem przewidzianych ustawą rygorów (dwie kolejne opinie służbowe w okresie nie krótszym niż 6 miesięcy).
W tym kontekście należy odczytywać przesłanki zakreślone w art. 57 ust. 2 pkt 4, gdzie dopuszczono przeniesienie funkcjonariusza na niższe stanowisko w razie: "likwidacji zajmowanego stanowiska służbowego lub z innych przyczyn uzasadnionych potrzebami organizacyjnymi, gdy nie ma możliwości mianowania go na równorzędne stanowisko służbowe".
Przepis ten opisuje więc - a contrario do przypadków poprzednich - zdarzenia o charakterze obiektywnym - niezależne od cech indywidualnych konkretnego pracownika. Chodzi więc o zmiany organizacyjne - np. strukturalne, gdy pracownik - przy jego cechach indywidualnych - nie może dalej optymalnie pełnić obowiązków na zajmowanym stanowisku.
Z uzasadnienia zaskarżonego aktu nie wynika natomiast, aby tego rodzaju zdarzenie miało miejsce w rozpatrywanej sprawie. Wręcz przeciwnie - z treści Wniosku można wynosić, że przyczyną przeniesienia Funkcjonariusza jest jego nieprzydatność na zajmowanym stanowisku wobec określonych cech indywidualnych - nie dość efektywne realizowanie kierowniczych obowiązków służbowych (wypalenie zawodowe), czy brak efektywności i skuteczności pracy nadzorowanej przezeń komórki organizacyjnej. Z kolei w treści uzasadnienia rozkazu przywołuje się zasadność powierzenia Funkcjonariuszowi obowiązków w Wydziale, gdzie bardziej można go wykorzystać optymalnie - przy jego aktualnych umiejętnościach.
Powoływane przez organ okoliczności nie mogą być jednak przesłankami przeniesienia funkcjonariusza na niższe stanowisko służbowe, gdy nie jest on już w służbie przygotowawczej. Z uzasadnienia rozkazu można natomiast wnosić, że przesłanką przeniesienia na niższe stanowisko była właśnie nieprzydatność Funkcjonariusza do dalszego zajmowania danego stanowiska kierowniczego, czy potrzeba jego zatrudnienia do innych zadań, mimo że dotychczasowe obowiązki wypełnia prawidłowo (w uzasadnieniu rozkazu nie zajęto, co do tego stanowiska). Wskazano też, że - w danej sytuacji - nie byłoby zasadne zatrudnienie na stanowisku równorzędnym.
Stanowiska takiego nie sposób podzielić. Jak wskazano bowiem, działania takie nie znajdują mają w treści art. 57 ust. 2 pkt 4 ustawy o ABW.
Błędnie wykładając treść danej regulacji normatywnej (nazbyt szeroko) nie ustalono - a w każdym razie nie wynika to z treści uzasadnienia zaskarżonego aktu - czy w istocie przeprowadzano wówczas reformy organizacyjne (np. strukturalne, czy w zakresie podziału zadań), co wykracza poza artykułowany we Wniosku zamiar dokonania zmiany personalnej, z uwagi na domniemaną nieprzydatność danego Funkcjonariusza na kierowniczym stanowisku, czy potrzebę jego zatrudnienia na innym stanowisku (tak uzasadnienie rozkazu). Tylko stricte potrzeby organizacyjne uzasadniałaby przeniesienie go na niższe stanowisko.
Wobec wskazanych uwarunkowań normatywnych bezzasadne są zarzuty skargi, gdzie podnoszono brak wyjaśnienia, dlaczego danego Funkcjonariusza - który dotąd prawidłowo pełnił służbę (tak np. treść Zaświadczenia czy dane w wyciągu z akt osobowych) - uznano za nieprzydatnego do dalszego wykonywania zadań [...] i przeniesiono na stanowisko [...] w Wydziale. W kontekście przeniesienia na niższe stanowisko nie może mieć to znaczenia, gdy w sprawie nie są spełnione warunki wskazane w art. 57 ust. 2 pkt 3, co jest poza sporem. Z kolei ewentualna faktyczna nieprzydatność pracownika do dalszego pełnienia służby na danym stanowisku i chęć jego zastąpienia inną osobą, czy potrzeby kadrowe obsadzenia niższego stanowiska nie stanowią potrzeby organizacyjnej, w rozumieniu art. 57 ust. 1 pkt 4 ustawy o ABW. Nie wywodzono również w uzasadnieniu rozkazu, aby doszło do likwidacji danego stanowiska. W końcu chęć wzmocnienia określonej komórki organizacyjnej (gdyby było to wyłącznym powodem przeniesienia) nie może być traktowana jako przesłanka negatywna do uprzedniego poszukiwania stanowiska równorzędnego. Przeniesienie na niższe stanowisko jest dopuszczalne tylko wówczas, gdy obiektywnie - z perspektywy potrzeb służby - stanowiska równorzędnego nie można zapewnić - nie ma etatu, gdzie pracownik - przy swoich kwalifikacjach i doświadczeniu - mógłby pełnić służbę na równorzędnym stanowisku. Inne rozumienie wskazanej regulacji, prowadziłoby do całkowitej dowolności - możliwości obchodzenia reguły wskazanej art. 57 ust. 2 pkt 3 ustawy o ABW.
Jak trafnie wywodzono w skardze, brak jest dowodu, aby prowadzono stosowną analizę możliwości zapewnienia stanowiska równorzędnego, wobec zamiaru zwolnienia Funkcjonariusza ze stanowiska . Z treści zaś uzasadnienia oskarżonego aktu wynika nawet, że organ uznał to za zbędne przyjmując, że właśnie przeniesienie Funkcjonariusza na niższe stanowisko stanowi potrzebę organizacyjną.
W danym zakresie trafne są więc zarówno zarzuty skargi, co do naruszenia przepisów prawa materialnego - art. 57 ust. 2 pkt 4 ustawy o ABW - jak i przepisów postępowania, co do obowiązku właściwego wyjaśnienia sprawy i uzasadnienia aktu administracyjnego.
Chybione są natomiast zarzuty skargi, gdzie wadliwości rozkazu dopatrywano się w równoczesnym przeniesieniu Funkcjonariusza na niższe stanowisko oraz do innej miejscowości. Dowolne są wywody, jakoby generalnie ustawa o ABW tego nie dopuszczała, nawet gdyby faktycznie, równocześnie zachodziły przesłanki przeniesienia do innej miejscowości oraz na niższe stanowisko - potrzeby służby na zasadzie art. 55 ust. 1 oraz warunki z art. 57 ust. 2. Nie ma regulacji wykluczającej taką możliwość. Trudna taką koncepcję podeprzeć także względami celowościowymi. Prowadziłoby do absurdalnej sytuacji, gdy - wobec uzasadnionych potrzeb - konieczna byłaby realizacja dwu czynności osobno, np. w odstępie jednodniowym. Z kolei powoływane w uzasadnieniu skargi poglądy judykatury dotyczyły przypadków, gdy dokonywano obu czynności przeniesienia, powołując wystąpienie ustawowej przesłanki tylko dla jednej z nich. W istocie - w takich przypadkach - łączna realizacja obu jest niedopuszczalne gdyż nie znajduje podstawy w stosownych regulacjach normatywnych.
Chybione są też zarzuty naruszenia art. 108 § 1 K.p.a. O ile przeniesienie funkcjonariusza wynika z potrzeb organizacyjnych - a takie powoływał organ choć ich nie wykazał - nadanie rozkazowi rygoru natychmiastowej wykonalności jest uzasadnione interesem społecznym dla sprawności funkcjonowania ABW, gdzie podział kompetencji i obowiązków na konkretna datę ma kluczowe znaczenie.
Z przytoczonych wyżej przyczyn, na podstawie art. 145 §. 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325), orzeczono jak w pkt 1 sentencji wyroku. O zwrocie kosztów postępowania Sąd orzekł jak w pkt 2 sentencji - w myśl art. 200 w zw. z art. 205 § 2 powyższej ustawy oraz § 14 ust.1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 265 ze zm.). Koszty te stanowi wynagrodzenie pełnomocnika Funkcjonariusza w kwocie 480 zł.
Rozpatrując ponownie sprawę organ administracji uwzględni ocenę prawną, sformułowaną w niniejszym uzasadnieniu.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI