II SA/Wa 2498/19

II SA/Wa 2498/19 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2020-07-01
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2019-11-08
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Andrzej Wieczorek
Izabela Głowacka-Klimas /przewodniczący sprawozdawca/
Karolina Kisielewicz
Symbol z opisem
6191 Żołnierze zawodowi
Hasła tematyczne
Żołnierze zawodowi
Sygn. powiązane
III OSK 3514/21 - Wyrok NSA z 2022-10-04
Skarżony organ
Minister Obrony Narodowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 330
art. art. 111 pkt 11 i 13-15, 116 ust. 1, ust. 2
Ustawa z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas (spr.), Sędzia WSA Andrzej Wieczorek, Asesor WSA Karolina Kisielewicz, , Bogumiła Kobierska, Protokolant starszy specjalista, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 lipca 2020 r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] września 2019 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby oddala skargę
Uzasadnienie
Decyzją z [...] sierpnia 2019 r. Nr [...] Dyrektor Departamentu Kadr Ministerstwa Obrony Narodowej, działając na podstawie art. 104 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (Kpa.) oraz art. 116 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz.U. z 2019 r. poz. 330 ze zm.; dalej ustawa pragmatyczna), w związku z uchyleniem wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 lutego 2019 r. (sygn. akt I OSK 1351/17) decyzji Ministra Obrony Narodowej Nr [...] z [...] lipca 2016 r. oraz poprzedzającego ją rozkazu personalnego Dyrektora Departamentu Kadr Ministerstwa Obrony Narodowej Nr [...] (pkt 1) z dnia [...] czerwca 2016 r. w sprawie zwolnienia [...] A. K. (dalej: oficer, skarżący) z zawodowej służby wojskowej:
1) stwierdził, że data zwolnienia [...]. A. K.
z zawodowej służby wojskowej w dniu [...] sierpnia 2016 r. nie ulega zmianie,
2) uznał się, że zwolnienie [...] A. K. z zawodowej służby wojskowej w dniu [...] sierpnia 2016 r. nastąpiło w drodze wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej, dokonanego przez Dyrektora Departamentu Kadr Ministerstwa Obrony Narodowej (art. 111 pkt 9b ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych.)
Do wydania rozstrzygnięcia z [...] sierpnia 2019 r. doszło w następującym stanie sprawy.
W dniu [...]czerwca 2016 r. Dyrektor Departamentu Kadr Ministerstwa Obrony Narodowej wydał rozkaz personalny Nr [...], w sprawie zwolnienia oficera
z zawodowej służby wojskowej, wskutek otrzymania dostatecznej ogólnej oceny
w opinii służbowej.
Od ww. rozkazu oficer złożył odwołanie do Ministra Obrony Narodowej.
Minister Obrony Narodowej, po rozpoznaniu złożonego odwołania, decyzją
Nr [...] z [...] lipca 2016 r., uchylił zaskarżony rozkaz personalny w części dotyczącej daty zwolnienia ww. oficera z zawodowej służby wojskowej i jednocześnie ustalił nową datę zwolnienia i przeniesienia do rezerwy na dzień [...] sierpnia 2016 r. oraz w pozostałej części wymieniony rozkaz utrzymał w mocy.
Na przedmiotową decyzję Ministra Obrony Narodowej oficer wniósł skargę
do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 26 stycznia 2017 r. (sygn. akt II SA/Wa 1647/16) oddalił skargę na decyzję Ministra Obrony Narodowej Nr [...] z [...] lipca 2016 r.
Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu skargi kasacyjnej oficera, wyrokiem z dnia 13 lutego 2019 r. (sygn. akt. I OSK 1351/17) uchylił zaskarżony wyrok oraz decyzję Ministra Obrony Narodowej z [...] lipca 2016 r. Nr [...]
i poprzedzający ją rozkaz personalny Dyrektora Departamentu Kadr Ministerstwa Obrony Narodowej Nr [...] z [...] czerwca 2016 r., wskazując, A. K.
w opiniowanym okresie z powodu choroby potwierdzonej zwolnieniem lekarskim, nie wykonywał przez okres "co najmniej sześciu miesięcy" obowiązków na stanowisku służbowym. Nie powinien być zatem opiniowany, a tym samym wydana w stosunku do niego ocena dostateczna nie mogła stanowić przesłanki z art. 112 ust. 1 pkt 4 ustawy pragmatycznej.
W związku z powyższym na organie I instancji, tj. Dyrektorze Departamentu Kadr ciąży obowiązek ponownego procedowania sprawy zwolnienia [...] A. K. z zawodowej służby wojskowej
W dniu [...] czerwca 2019 r. do Departamentu Kadr wpłynął - przekazany zgodnie z właściwością - wniosek pełnomocnika skarżącego z [...] maja 2019 r. skierowany do Dowódcy Jednostki Wojskowej Nr [...] (tj. jednostki wojskowej,
w której oficer ostatnio pełnił służbę wojskową) o przyznanie odszkodowania przewidzianego w art. 116 ust. 3 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. Ponadto, w dniu [...] czerwca 2019 r. do organu pierwszej instancji wpłynął wniosek pełnomocnika skarżącego o uruchomienia postępowania administracyjnego
w przedmiocie powołania [...] rez. A. K. do zawodowej służby wojskowej i wyznaczenia na stanowisko równorzędne względem stanowiska zajmowanego przez skarżącego przed zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej, tj. zastępcy dowódcy pułku.
Rozpatrując ponownie sprawę organ zastosował art. 116 ustawy pragmatycznej, z którego wynika, że w razie uchylenia decyzji o zwolnieniu żołnierza z zawodowej służby wojskowej ulegają uchyleniu skutki tej decyzji jakie wynikły dla żołnierza zawodowego z tego tytułu, za wyjątkiem skutku w postaci zwolnienia
z zawodowej służby wojskowej.
Jak wskazał organ w uzasadnieniu powołanej na wstępie decyzji z [...] sierpnia 2019 r., zgodnie z art. 116 ust. 2 przywołanej ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, data zwolnienia żołnierza z zawodowej służby wojskowej nie ulega zmianie, przy czym uznaje się, że zwolnienie żołnierza zawodowego nastąpiło
w drodze wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej dokonanego przez właściwy organ. Zdaniem organu oznacza to, że [...] A. K. pozostaje zwolniony z zawodowej służby wojskowej w dniu [...] sierpnia 2016 r., z tym, że uznaje się, iż ww. żołnierz został zwolniony z zawodowej służby wojskowej w trybie wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej dokonanego przez Dyrektora Departamentu Kadr.
Organ wyjaśnił, że w dacie wydania wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 lutego 2019 r. (sygn. akt I OSK 1351/17) organem właściwym do wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej ww. oficera, był – zgodnie z art. 114 ust. 4 pkt 2 wymienionej ustawy
z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych – Dyrektor Departamentu Kadr Ministerstwa Obrony Narodowej. Zatem to ten organ wojskowy jest uprawniony do wydania decyzji stwierdzającej zwolnienie żołnierza z zawodowej służby wojskowej wskutek wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej, jak również do wydania rozstrzygnięcia o skutkach finansowych wynikających ze zmiany trybu zwolnienia ww. oficera w dniu [...] sierpnia 2016 r.
z zawodowej służby wojskowej.
Powołując się na treść art. 116 ust. 3 ustawy pragmatycznej, organ wskazał, że kwestia ustawowego odszkodowania zostanie uregulowana odrębną decyzją.
Przedmiotową decyzję oficer otrzymał w dniu [...] sierpnia 2019 r. i korzystając z przysługującego mu prawa oraz zachowując ustawowo określone terminy, wniósł od niej odwołanie do Ministra Obrony Narodowej.
W odwołaniu zarzucił naruszenie art. 116 ust. 2 ustawy pragmatycznej, poprzez nieuzasadnione jego zastosowanie w niniejszej sprawie. Uznał, że
w niniejszej sprawie należało zastosować wprost art. 116 ust. 1 ww. ustawy
i przywrócić go do zawodowej służby wojskowej. Dodatkowo podniósł, że w sprawie doszło też do naruszenia art. 6, art. 7 i art. 77 § 1-4 Kpa., zarzucając organowi działanie niemające oparcia w obowiązujących normach prawnych oraz nieprawidłowe ustalenie znaczenia tych norm i następstw prawnych sytuacji w jakiej znalazł się odwołujący.
Mając powyższe na uwadze oficer wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i orzeczenie, co do istoty sprawy, poprzez wydanie decyzji o przywróceniu go do zawodowej służby wojskowej.
Decyzją z [...] września 2019 r. Nr [...] Minister Obrony Narodowej, działając na podstawie art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 1 oraz art. 268a Kpa. w zw.
z pkt 2 ppkt 3 upoważnienia Nr [...] Ministra Obrony Narodowej z dnia
[...] listopada 2018 r., po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez oficera od decyzji Dyrektora Departamentu Kadr Ministerstwa Obrony Narodowej Nr [...]
z [...] sierpnia 2019 r., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Minister Obrony Narodowej w uzasadnieniu decyzji wskazał, że odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie w całości. Działanie podjęte przez organ I instancji jest zgodne z obowiązującymi przepisami i wynika wprost z konieczności zastosowania
w przedmiotowej sprawie art. 116 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. W dalszej części podtrzymał rozważania organu
I instancji.
Zdaniem Ministra Obrony Narodowej analiza treści art. 116 ustawy pragmatycznej prowadzi do wniosku, że uchylenie zwolnieniowych decyzji nie rodzi roszczenia o przywrócenie do służby (albo roszczenia o uznanie osoby jako nigdy niezwolnionej) czego de facto domaga się oficer w swoim odwołaniu. Na poparcie swoich twierdzeń organ przywołał wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
w Warszawie z dnia 31 stycznia 2018 r., sygn. akt VIII SA/Wa 759/17. W wyroku tym wskazano między innymi, że ustawodawca przewidział konsekwencje w postaci uchylenia wszystkich skutków decyzji zwolnieniowej za wyjątkiem daty zwolnienia, bez względu na przyczynę uchylenia lub stwierdzenia nieważności tej decyzji.
Zdaniem organu obowiązująca konstrukcja omawianego przepisu wyraźnie akcentuje prymat interesu Sił Zbrojnych przejawiający się w zapewnieniu pewności co do obsady stanowisk służbowych i ukompletowania pododdziałów, a tym samym w zapewnieniu efektywnego funkcjonowania jednostek wojskowych, umożliwiającego realizację konstytucyjnych zadań stawianych Siłom Zbrojnym, nad indywidualnym interesem zwalnianych żołnierzy, który mógłby przejawiać się w przywróceniu ich
do służby na skutek uchylenia decyzji zwolnieniowych.
Minister Obrony Narodowej odniósł się również do podniesionego w odwołaniu zarzutu naruszenia konstytucyjnych uprawnień oficera wskutek wydania decyzji, wskazując na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 6 listopada 2012 r., sygn. akt SK 29/11, którym uznano przepis art. 116 ustawy pragmatycznej jako zgodny
z Konstytucją.
Minister Obrony Narodowej podkreślił, że zebrał wyczerpujący materiał dowodowy oraz wyprowadził z zebranych materiałów właściwe wnioski.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie
na powyższe rozstrzygnięcie Ministra Obrony Narodowej z [...] września 2019 r. wywiódł skarżący.
Zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu administracji pierwszej instancji zarzucił:
I. naruszenie przepisów prawa materialnego w postaci:
1. art. 116 ust. 2 ustawy pragmatycznej, w zw. z art. 82 ust. 1 pkt 1 lit. a) i b) ustawy dyscyplinie wojskowej z dnia 9 października 2009 r. (Dz.U. Nr 190 poz. 1474; tekst jednolity z dnia 19 lipca 2019 r. - Dz.U. z 2019 r. poz. 1508; dalej ustawa
o dyscyplinie), w zw. z art. 32 ust. 1 i 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia
2 kwietnia 1997 r. oraz art. 46 i nast. ustawy z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz.U. z 1997 r. Nr 102, poz. 643 ze zm.), poprzez jego nieuzasadnione zastosowanie w sprawie i oparcie na nim rozstrzygnięcia, gdy
w niniejszej sprawie należało przywrócić oficera do zawodowej służby wojskowej;
2. art. 116 ust. 1 ustawy pragmatycznej, poprzez jego niezastosowanie
w sprawie, gdy tymczasem w zw. z art. 32 ust. 1 i 2 Konstytucji RP w zw. z art. 82 ust. 1 pkt 1 lit. a) i b) ustawy o dyscyplinie należało przeprowadzić likwidację skutków prawnych jakie wynikły dla żołnierza zawodowego w wyniku wydania decyzji
w przedmiocie zwolnienia go z zawodowej służby wojskowej, uchylonej ostatecznie na podstawie prawomocnego wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego
w Warszawie z 13 lutego 2019 r., sygn. akt I OSK 1351/17;
3. art. 32 ust. 1 i 2 Konstytucji RP w zw. z art. art. 82 ust. 1 pkt 1 lit. a) i b) ustawy o dyscyplinie, poprzez jego niezastosowanie w sprawie, gdy tymczasem
w zaistniałej sytuacji doszło do nieuzasadnionego różnicowania pozycji prawnej żołnierza zawodowego zwolnionego ze służby (A. K. ),
a żołnierzem zawodowym, który uprzednio został zwolniony z zawodowej służby wojskowej na podstawie art. 111 pkt 12 ustawy pragmatycznej – tj. usunięcia
z zawodowej służby wojskowej w zw. art. 24 pkt 7 ustawy o dyscyplinie – tj. wydania wobec niego prawomocnego orzeczenia o wymierzeniu kary dyscyplinarnej usunięcia z zawodowej służby wojskowej.
Podnosząc powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej jej wydanie decyzji organu pierwszej, zawarcie w uzasadnieniu wydanego wyroku oceny prawnej. Na podstawie art. § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c)
rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych z dnia 22 października 2015 r. (Dz.U. z 2015 r. poz. 1804 z późn. zm.) wniósł o zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów zastępstwa sądowego w wysokości 480 złotych.
W uzasadnieniu skargi rozwinął poszczególne jej zarzuty.
W odpowiedzi na skargę Minister Obrony Narodowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas przedstawioną argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2167 ze zm.), Sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (legalności). Kontrola sądów administracyjnych ogranicza się zatem do zbadania, czy organy administracji w toku rozpoznawanej sprawy nie naruszyły prawa w sposób przewidziany w art. 145 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.; dalej p.p.s.a.).
Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną,
z zastrzeżeniem art. 57a, który to przepis nie ma w niniejszej sprawie zastosowania.
Oceniając skargę według powyższych kryteriów Sąd uznał, że nie zasługuje ona na uwzględnienie, bowiem zarówno zaskarżona, jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji są zgodne z prawem.
Przedmiotem kontroli Sądu jest ocena prawidłowości decyzji Ministra Obrony Narodowej utrzymującej w mocy decyzję organu I instancji stwierdzającą, że data zwolnienia skarżącego z zawodowej służby wojskowej w dniu [...] sierpnia 2016 r. nie ulega zmianie oraz uznającą, że zwolnienie skarżącego z zawodowej służby wojskowej w tej dacie nastąpiło w drodze wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej.
Tytułem przypomnienia wskazać należy, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 26 stycznia 2017 r. (sygn. akt II SA/Wa 1647/16) oddalił skargę A. K. na decyzję Ministra Obrony Narodowej
z [...] lipca 2016 r., Nr [...], którą uchylono rozkaz personalny w części dotyczącej ustalenia daty zwolnienia z zawodowej służby wojskowej i przeniesienia do rezerwy "z dniem [...] lutego 2016 r." i ustalono nową datę zwolnienia
i przeniesienia do rezerwy "z dniem [...] sierpnia 2016 r." oraz utrzymano rozkaz
w pozostałej części. Natomiast Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia
13 lutego 2019 r. (sygn. akt. I OSK 1351/17) uchylił ww. wyrok Sądu I instancji oraz decyzję z [...] lipca 2016 r. wraz z poprzedzającym ją rozkazem z [...] czerwca 2016 r., wskazując, że skoro A. K. w opiniowanym okresie z powodu choroby potwierdzonej zwolnieniem lekarskim, nie wykonywał przez okres "co najmniej sześciu miesięcy" obowiązków na stanowisku służbowym, to nie powinien być opiniowany, a tym samym wydana w stosunku do niego ocena dostateczna nie mogła stanowić przesłanki z art. 112 ust. 1 pkt 4 ustawy pragmatycznej do zwolnienia z zawodowej służby wojskowej.
Wobec powyższego na organie I instancji – Dyrektorze Departamentu Kadr Ministerstwa Obrony Narodowej spoczął obowiązek ponownego procedowania sprawy zwolnienia skarżącego z zawodowej służby wojskowej, a na skutek złożonego odwołania przez skarżącego, również obowiązkiem tym objęty został Minister Obrony Narodowej.
Spornym w niniejszej sprawie pozostaje, czy organy obu instancji, ponownie rozpoznając sprawę zwolnienia skarżącego ze służby wojskowej, dokonały prawidłowej wykładni i właściwie zastosowały art. 116 ust. 1 i 2 ustawy pragmatycznej oraz § 17 pkt 1 i § 27 rozporządzenia w sprawie zwalniania żołnierzy zawodowych z zawodowej służby wojskowej.
Organy obu instancji wydając ponownie decyzje dotyczące zwolnienia skarżącego ze służby z dniem [...] sierpnia 2016 r. powołują się na treść art. 116 ustawy pragmatycznej. Z kolei, na podstawie § 27 rozporządzenia w sprawie zwalniania żołnierzy zawodowych z zawodowej służby wojskowej, w przypadku
o którym mowa w art. 116 ustawy pragmatycznej, organ wojskowy, który wydał decyzję lub rozkaz o zwolnieniu żołnierza z zawodowej służby wojskowej, dokonuje, bez zmiany daty zwolnienia, zmiany tej decyzji lub tego rozkazu, określając, że zwolnienie z zawodowej służby wojskowej nastąpiło w drodze wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej dokonanego przez organ wojskowy. Zgodnie z § 17 pkt 1 ww. rozporządzenia decyzję o zwolnieniu żołnierza z zawodowej służby wojskowej wykonuje dowódca jednostki wojskowej.
W ocenie Sądu, organy ponownie wydając swoje decyzje nie naruszyły przepisów prawa w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Przede wszystkim zaś, wbrew zarzutowi skargi, zasadnie w niniejszej sprawie zastosowały ww. przepisy oraz dokonały prawidłowej ich wykładni.
Zgodnie z ww. przepisem art. 116 ustawy pragmatycznej, w razie uchylenia orzeczenia, o którym mowa w art. 111 pkt 11 i 13-15 lub art. 112 ust. 1 pkt 1, albo uchylenia lub stwierdzenia nieważności decyzji o zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej lub wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej dokonanego przez organ wojskowy, ulegają uchyleniu skutki tego orzeczenia lub decyzji, jakie wynikły dla żołnierza zawodowego z tego tytułu (ust. 1).
Zaś w ust. 2 przewidziano, że w przypadkach, o których mowa w ust. 1, data zwolnienia z zawodowej służby wojskowej nie ulega zmianie, przy czym uznaje się, że zwolnienie żołnierza zawodowego nastąpiło w drodze wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej dokonanego przez właściwy organ.
Przepis ust. 3 przewiduje, że żołnierzowi zawodowemu, o którym mowa
w ust. 1, przysługuje od Skarbu Państwa odszkodowanie w wysokości sześciokrotności kwoty uposażenia zasadniczego, wraz z dodatkami o charakterze stałym, należnego na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym,
z uwzględnieniem powstałych zmian mających wpływ na prawo do uposażenia lub jego wysokość, a w przypadku gdy stanowisko służbowe, które żołnierz zawodowy zajmował przed zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej, nie istnieje, według stawek na porównywalnym pod względem stopnia etatowego i grupy uposażenia stanowisku służbowym, obowiązujących w dniu uprawomocnienia się orzeczenia lub decyzji wymienionych w ust. 1.
Kiedy mamy do czynienia z obowiązkiem lub prawem wynikającym wprost
z ustawy, skutek prawny następuje z dniem ustalonym w ustawie. W takim wypadku akt administracyjny konkretyzujący przedmiot w stosunku do indywidualnego adresata ma charakter deklaratoryjny. Decyzje deklaratoryjne ustalają jedynie autorytatywnie zakres jakiegoś stosunku prawnego, który powstał z mocy przepisów prawnych.
Treść przepisu art. 116 ust. 2 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych jednoznacznie wskazuje, że wydanie przez organ decyzji w przedmiocie zwolnienia ze służby w przypadku ziszczenia się warunków
w nim przewidzianych ma charakter deklaratoryjny, ponieważ obowiązek zwolnienia ze służby powstaje z mocy samego prawa. Oznacza to, że bez względu na datę wydania w tym zakresie aktu, zwolnienie z zawodowej służby wojskowej następuje
z dniem oznaczonym w ustawie.
Należy stwierdzić, że w okolicznościach rozstrzyganej sprawy, organ był zobligowany wolą ustawodawcy wyrażoną w ostatnio powołanym przepisie
do wskazanego w nim określenia statusu kadrowego, czego przejawem było zwolnienie skarżącego z zawodowej służby wojskowej w drodze wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej, dokonanego przez Dyrektora Departamentu Kadr Ministerstwa Obrony Narodowej.
Faktem jest, że uznanie za skuteczne otrzymania dostatecznej ogólnej oceny w opinii służbowej wydanej wobec osoby skarżącego, który w opiniowanym okresie przez "co najmniej sześć miesięcy" nie wykonywał obowiązków na stanowisku służbowym, doprowadziło do uchylenia przez Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 13 lutego 2019 r., sygn. akt I OSK 1351/17, decyzji zwolnieniowych organów obu instancji.
Zasadnie wskazują jednak organy obu instancji, że konsekwencje uchylenia decyzji zwolnieniowych zostały uregulowane właśnie w treści art. 116 ustawy pragmatycznej. Ustawodawca nie czyni tutaj wyjątku co do podstawy, w oparciu
o którą doszło do uchylenia decyzji zwolnieniowych. Zatem każde uchylenie decyzji w sprawie zwolnienia żołnierza zawodowego z zawodowej służby wojskowej (bez względu na przyczynę tego uchylenia) objęte będzie normą prawną określoną
w art. 116 ustawy pragmatycznej.
Tym samym, uchylenie przedmiotowych decyzji nie rodzi po stronie skarżącego roszczenia o przywrócenie do służby (albo roszczenia o uznanie jego osoby jako nigdy niezwolnionej). Ustawa pragmatyczna nie przewiduje bowiem instytucji przywrócenia do służby na skutek uchylenia lub stwierdzenia nieważności decyzji zwolnieniowej. Jak wynika z treści uzasadnienia (pkt XX) do projektu ustawy z dnia 24 sierpnia 2007 r. o zmianie ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2007 r. Nr 176, poz. 1242), na mocy której z dniem 1 stycznia 2008 r., doszło do zmiany treści art. 116 ust. 1 i ust. 3 ustawy pragmatycznej, celem wprowadzenia obecnej redakcji omawianego przepisu, było jednoznaczne uregulowanie spraw związanych
z uchyleniem lub stwierdzeniem nieważności decyzji zwalniającej żołnierza
z zawodowej służby wojskowej i wprowadzenie reguły, że na skutek odpadnięcia podstawy zwolnienia, żołnierze nie będą przywracani do służby, a w zamian przysługiwało im będzie odszkodowanie od Skarbu Państwa.
Tak więc, zgodzić się należy z organem odwoławczym, że ustawodawca przewidział konsekwencje w postaci uchylenia wszystkich skutków decyzji zwolnieniowej za wyjątkiem daty zwolnienia, bez względu na przyczynę uchylenia lub stwierdzenia nieważności tej decyzji. Taka konstrukcja omawianego przepisu wyraźnie akcentuje prymat interesu Sił Zbrojnych przejawiający się w zapewnieniu pewności co do obsady stanowisk służbowych i ukompletowania pododdziałów,
a tym samym w zapewnieniu efektywnego funkcjonowania jednostek wojskowych, umożliwiającego realizację konstytucyjnych zadań stawianych Siłom Zbrojnym, nad indywidualnym interesem zwalnianych żołnierzy, który mógłby przejawiać się
w przywróceniu ich do służby na skutek uchylenia decyzji zwolnieniowych.
Analiza treści przepisu art. 116 ustawy pragmatycznej prowadzi do wniosku, że ustawodawca w sposób szczególny określił sytuację prawną żołnierza,
w stosunku do którego uchylono decyzję o zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej, wskazując, że fakt ten skutkuje uchyleniem wszelkich skutków będących następstwem zwolnienia ze służby, z wyłączeniem jednak skutku w postaci zwolnienia z zawodowej służby wojskowej. Data zwolnienia nie ulega bowiem zmianie, a następuje jedynie zmiana trybu zwolnienia, gdyż uznaje się, że nastąpiło ono w drodze wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej. Ustawodawca nie przewidział zatem możliwości reaktywowania stosunku służbowego, a jedyną rekompensatą nieprawidłowej decyzji o zwolnieniu jest przyznanie żołnierzowi odszkodowania w wysokości określonej w ust. 3 art. 116 ww. ustawy (vide wyrok NSA z dnia 5 kwietnia 2011 r., sygn. akt I OSK 1697/10; wyrok NSA z dnia 7 października 2010 r., sygn. akt I OSK 539/10 - orzeczenia.nsa.gov.pl).
Jak wynika z uzasadnienia decyzji Ministra Obrony Narodowej, skarżącemu odszkodowanie, o którym mowa w art. 116 ust. 3 ustawy pragmatycznej, zostało przyznane decyzją z [...] sierpnia 2019 r. Nr [...].
Zauważyć należy, że z faktem uchylenia decyzji w sprawie zwolnienia żołnierza z zawodowej służby wojskowej, ustawodawca wiąże jednoznaczny obowiązek po stronie organów wojskowych, wynikający z treści art. 116 ustawy pragmatycznej oraz § 27 rozporządzenia w sprawie zwalniania żołnierzy zawodowych z zawodowej służby wojskowej. Obowiązek ten sprowadza się
do ustalenia przez organy wojskowe nowej podstawy zwolnienia i wypłaty odszkodowania.
Z przywołanych przepisów jednoznacznie wynika, że fakt uchylenia decyzji zwolnieniowej nie skutkuje uznaniem żołnierza za nadal pełniącego służbę. Wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji o zwolnieniu nie powoduje automatycznie powrotu do służby. Uchyleniu ulegają jedynie skutki będące następstwem zwolnienia ze służby, jednakże z wyłączeniem skutku w postaci zwolnienia. Nie ulega natomiast zmianie data zwolnienia. Następuje jedynie zmiana trybu zwolnienia, gdyż uznaje się, że nastąpiło ono w drodze wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej dokonanego przez właściwy organ.
Zatem żołnierz, względem którego uchylono decyzję o zwolnieniu
z zawodowej służby wojskowej, niezmiennie posiada status żołnierza zwolnionego
w pierwotnie ustalonej dacie, jednak w oparciu o nową podstawę prawną. Ustawodawca nie przewidział bowiem możliwości reaktywowania stosunku służbowego, a jedyną rekompensatą nieprawidłowej decyzji o zwolnieniu jest przyznanie żołnierzowi odszkodowania.
Wobec podniesionego w skardze zarzutu naruszenia art. 32 ust. 1 i ust. 2 Konstytucji RP wskazać należy, że Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia
6 listopada 2012 r., sygn. akt SK 29/11, uznał przepis art. 116 ustawy pragmatycznej jako zgodny z przepisami Konstytucji RP. W wyroku tym podniesiono, że nie można zakładać, że istotną (relewantną) cechą oznaczającą określoną kategorię podmiotów jest generalna przynależność zawodowa do służb mundurowych. W związku z tym nie można dokonywać oceny zgodności z zasadą równości wobec prawa zaskarżonego przepisu przez proste odwołanie się do innych ustaw pragmatycznych,
w szczególności wtedy gdy ustawodawca nie uregulował w sposób jednolity dla wszystkich funkcjonariuszy służb mundurowych skutków prawnych uchylenia decyzji.
Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł, jak
w sentencji wyroku.