II SA/Wa 2494/20

II SA/Wa 2494/20 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2021-06-01
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2020-12-18
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Andrzej Wieczorek /sprawozdawca/
Iwona Maciejuk /przewodniczący/
Izabela Głowacka-Klimas
Symbol z opisem
6191 Żołnierze zawodowi
Sygn. powiązane
III OSK 6710/21 - Wyrok NSA z 2025-03-04
Skarżony organ
Minister Obrony Narodowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Maciejuk, Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas, Sędzia WSA Andrzej Wieczorek (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 1 czerwca 2021 r. sprawy ze skargi M.T. na decyzję Minister Obrony Narodowej z dnia [...] października 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania statusu weterana poszkodowanego oddala skargę
Uzasadnienie
Minister Obrony Narodowej (dalej organ/MON) decyzją nr [...] z dnia [...] października 2020 r. po rozpoznaniu wniosku Pana M. T. (dalej skarżący, reprezentowanego przez radcę prawnego P. M.) o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Ministra Obrony Narodowej nr [...]
z dnia [...] września 2020 r. w przedmiocie odmowy przyznania skarżącemu statusu weterana poszkodowanego, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Skarżący w okresie od [...] grudnia 2018 r. do dnia [...] czerwca 2019 r. brał udział w [...] zmianie [...] [...] A. i był zobowiązany do organizacji
i przeprowadzenia szkoleń dla doradców [...]. ([...]). Zadania te wynikały [...]. ([...]) Dowódcy NATO [...] w A. z maja 2019 r. oraz D. F. Zastępcy szefa sztabu [...].
W dniu [...] maja 2019 r., skarżący pełniąc służbę w Polskim Kontyngencie Wojskowym w A., podczas przenoszenia materiałów (ważących od 15 kg do 20 kg) potrzebnych do przeprowadzenia szkoleń poczuł chwilowe osłabienie,
w wyniku czego zaobserwował zamglenie przed oczami, trudność w widzeniu,
a po kilku minutach odczuwalne ograniczenie w widzeniu oka lewego. Zgodnie
z ustaleniami zawartymi w protokole powypadkowym nr [...] z dnia [...] października 2019 r. sporządzonym przez Jednostkę Wojskową Nr [...]
w S., przyczyną wypadku był wysiłek fizyczny podczas przenoszenia dokumentów potrzebnych do przeprowadzenia szkoleń realizowanych w czasie trudnych warunków geograficznych.
Następstwem zdarzenia z dnia [...] maja 2019 r. u skarżącego był połowiczny ubytek pola widzenia z horyzontalnym zawężeniem poniżej 10° po przebytym zatorze przepuszczającym gałęzi dolnej tętnicy środkowej siatkówki oka lewego oraz brzeżny ubytek pola widzenia z horyzontalnym zawężeniem powyżej 60° u osoby
z materiałem zatorowym gałęzi skroniowej dolnej tętnicy środkowej siatkówki oka prawego, a także obniżenie ostrości wzroku do Vod 0,9 s.c., Vos 0,9 s.c. u osoby
po przebytym zatorze przepuszczającym gałęzi dolnej tętnicy środkowej siatkówki oka lewego z materiałem zatorowym w gałęzi skroniowej dolnej tętnicy środkowej siatkówki oka prawego. Z tego tytułu skarżącemu zostało wypłacone odszkodowanie pieniężne - decyzja z dnia [...] kwietnia 2020 r. Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego G.w sprawie przyznania jednorazowego odszkodowania.
Wnioskiem z dnia [...]maja 2020 r. skarżący wystąpił o przyznanie statusu weterana poszkodowanego w związku z doznanym uszczerbkiem na zdrowiu
w czasie pełnienia służby w działaniach poza granicami państwa.
Minister Obrony Narodowej decyzją nr [...] z dnia [...] września 2020 r. odmówił przyznania skarżącemu statusu weterana poszkodowanego.
Skarżący w terminie wystąpił do Ministra Obrony Narodowej z wnioskiem
o ponowne rozpatrzenie sprawy. Zaskarżonej decyzji zarzucił:
- naruszenie przepisów postępowania:
1) art. 7 i 77 § 1 k.p.a. - polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i niepodjęciu działań niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, w szczególności pominięcie dokumentów niejawnych, o których dopuszczenie wnosił skarżący,
2) art. 80 k.p.a. poprzez błędną ocenę, iż wypadek skarżącego nie powstał w wyniku innych działań pozostających w bezpośrednim związku z wykonywaniem przezeń zadań w ramach działań poza granicami państwa;
- naruszenie przepisu prawa materialnego, to jest art. 4 pkt 15 lit. c ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. o weteranach działań poza granicami państwa (Dz.U. z 2019 r.
poz. 1569 z późn. zm.) poprzez jego błędną interpretację i uznanie, że wypadek skarżącego nie mieści się w pojęciu wypadku powstałego w wyniku innych działań pozostających w bezpośrednim związku z wykonywaniem zadań, podczas gdy prawidłowa interpretacja ww. przepisu winna skutkować uznaniem tego wypadku
za wypadek w świetle art. 4 pkt 15 lit. c ustawy o weteranach działań poza granicami państwa.
Wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy oraz zmianę zaskarżonego rozstrzygnięcia i przyznanie statusu weterana poszkodowanego.
Po ponownym przeanalizowaniu materiałów sprawy, z uwzględnieniem zarzutów podniesionych przez stronę, organ zaskarżoną decyzją nr [...] z dnia [...] października 2020 r. utrzymał w mocy decyzję nr [...] z dnia [...] września 2020 r.
Organ wskazał, że aby wypadek był uznany za stanowiący przesłankę
do przyznania statusu weterana poszkodowanego, musi spełniać określone warunki ustawowe. W przeciwnym razie, każde zdarzenie zaistniałe podczas pobytu poza granicami państwa osób wymienionych w art. 2 omawianej ustawy skutkujące uszczerbkiem na zdrowiu i przyznaniem świadczeń odszkodowawczych stanowiłoby przesłankę do przyznania takiej osobie statusu weterana poszkodowanego
i jednocześnie przyznania prawa do licznych świadczeń określonych w tej ustawie. Zdaniem MON takie stanowisko byłoby sprzeczne z celem tej ustawy. W ocenie organu samo zaistnienie wypadku podczas pobytu poza granicami państwa, do którego doszło z jakichkolwiek przyczyn, nie może skutkować przyznaniem statusu weterana poszkodowanego. Podniósł, że wypadek określony w art. 4 pkt 15 ustawy
o weteranach działań poza granicami państwa ma postać kwalifikowaną
w odróżnieniu od wypadku, o którym mowa w art. 5 ustawy z dnia 11 kwietnia 2003 r. o świadczeniach odszkodowawczych przysługujących w razie wypadków i chorób pozostających w związku ze służbą wojskową (Dz.U. z 2017 r. poz. 1950).
MON podkreślił, że zasadniczym celem ustawodawcy było przyznawanie statusu weterana poszkodowanego osobom, które doznały uszczerbku na zdrowiu
w związku z działaniami poza granicami państwa. Nadrzędny cel ustawodawcy można wywieść z ww. definicji "wypadku pozostającego w związku z działaniami poza granicami państwa", która została wprowadzona w przedmiotowej ustawie, aby odróżnić wypadek określony w art. 5 ustawy o świadczeniach odszkodowawczych przysługujących w razie wypadków i chorób pozostających w związku ze służbą wojskową od wypadku związanego z działaniami poza granicami państwa podejmowanymi bezpośrednio w ramach realizacji celów, dla których została powołana misja.
MON wskazał, że wypadek, któremu uległ skarżący jest wypadkiem noszącym znamiona zwykłego wypadku, który mógł mieć miejsce także w normalnym wykonywaniu czynności na terenie kraju. W ocenie organu podnoszona przez skarżącego okoliczność, że czynności, które realizował w dacie wypadku były wykonywane podczas pełnienia służby na misji zagranicznej i był to wypadek pozostający w związku z obowiązkami żołnierza, nie mogą stanowić wystarczającej przesłanki przemawiającej za uznaniem wypadku jako spełniającego wymogi określone w art. 4 pkt 15 lit. c ustawy o weteranach działań poza granicami państwa. Z uwagi na fakt, że działania w okolicznościach rzeczonego wypadku dotyczą wszystkich żołnierzy biorących udział w zadaniach polegających na przenoszeniu rzeczy. Są to zdarzenia, których występowanie nie jest zawężone do udziału
w działaniach poza granicami państwa.
Ze zgromadzonego materiału dowodowego, w tym protokołu powypadkowego nie wynika, aby w momencie wypadku miały miejsce jakiekolwiek okoliczności,
o których mowa w art. 4 pkt 15 lit. a i b ww. ustawy, tj. aby do zdarzenia doszło podczas lub w związku z działaniami podejmowanymi w ramach uderzenia na przeciwnika bądź odparcia jego uderzeń, a także zamachem lub innym bezprawnym działaniem wymierzonym przeciwko osobie, która brała udział w działaniach poza granicami państwa.
Organ podkreślił, że wypadek, któremu uległ skarżący nie miał miejsca
w związku lub wskutek wypadku w rozumieniu ustawy o weteranach działań poza granicami państwa, z tytułu którego przysługuje status weterana poszkodowanego, ale wypadku, o którym mowa w art. 5 ustawy o świadczeniach odszkodowawczych przysługujących w razie wypadków i chorób pozostających w związku ze służbą wojskową, których zaistnienie nie jest wystarczające do przyznania tego statusu.
W art. 3 ustawy o weteranach działań poza granicami państwa ustawodawca wskazał na konieczność zaistnienia związku wypadku z działaniami poza granicami państwa, natomiast w art. 4 pkt 15 lit. a-c wyjaśnił definicję wypadku pozostającego
w związku z działaniami poza granicami państwa. Organ stwierdził, że dokonał wykładni przepisu art. 3 ww. ustawy w związku z art. 4 pkt 15 lit. a-c tej ustawy, uznając zgodnie ze stanem faktycznym i prawnym, że wypadek, któremu uległ skarżący w dniu [...] maja 2019 r. nie spełnia przesłanek z art. 4 pkt 15 lit. a-c,
w związku z czym w oparciu o ww. przepisy status weterana poszkodowanego nie może zostać w tej sprawie przyznany.
Wobec powyższego orzeczono jak w zaskarżonym orzeczeniu.
Skargę na powyższe orzeczenie wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący, zarzucając:
1) naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 4 pkt 15 lit. c) w zw. z art. 2 pkt 1 i art. 3 ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. o weteranach działań poza granicami państwa (Dz. U. z 2019 r. poz. 1569, z późn. zm.), poprzez ich błędną interpretację
i uznanie, że wypadek skarżącego nie mieści się w pojęciu "wypadku powstałego
w wyniku innych działań pozostających w bezpośrednim związku z wykonywaniem zadań", podczas gdy prawidłowa interpretacja ww. przepisu winna skutkować uznaniem tego wypadku za wypadek w świetle art. 4 pkt 15 lit. c tej ustawy;
2) naruszenie przepisu postępowania, tj.
a) art. 7 i 77 § 1 k.p.a. - polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i niepodjęciu działań niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, w szczególności pominięcie dokumentów niejawnych, o których dopuszczenie wnosił skarżący,
b) art. 80 k.p.a. poprzez błędną ocenę, iż wypadek skarżącego nie powstał w wyniku innych działań pozostających w bezpośrednim związku z wykonywaniem przezeń zadań w ramach działań poza granicami państwa.
Zdaniem skarżącego nie bez znaczenia dla sprawy pozostaje fakt, iż przedmiotowa misja odbywała się i nadal odbywa w strefie uznanej za strefę działań wojennych. Wskazał, że w momencie wystąpienia wypadku w rejonie działań wprowadzono stan podwyższonego ryzyka. W tym celu skarżący wnosił
o przeprowadzenie dowodów z dokumentów niejawnych, celem potwierdzenia tego faktu. Organ nie odniósł się do tego faktu. Jego zdaniem oznacza to, że żołnierz funkcjonował w ramach realnego zagrożenia dla życia i zdrowia.
Podniósł, że z badań przeprowadzonych przez Wojskowe Centrum Edukacji Obywatelskiej, w ramach których przebadano żołnierzy [...]zmiany [...] A., aż 83% badanych oświadczyło, że znaleźli się w sytuacji bezpośredniego zagrożenia życia, a z bardzo obciążającym psychicznie doświadczeniem strzelania do człowieka zetknęło się 54% (J. Zauer, G. Predel, Społeczne aspekty służby poza granicami kraju (na przykładzie [...] zmiany [...] A.), WCEO, Warszawa 2013, s. 5). Jego zdaniem badania te pozwalają zobrazować skalę zagrożenia i jego realność przy wykonywaniu zadań w I. R. A.. Ponadto środowisko, w którym służą Siły Zbrojne RP, jest środowiskiem mocno różniącym się od środowiska, do którego przystosowany jest organizm żołnierza. Przede wszystkim są to trudne warunki geograficzne (tern górski o wysokości 1790 m n.p.m.), wysoka temperatura (ok. 60 stopni Celsjusza) suche i zanieczyszczone powietrze.
Skarżący wskazał, że w ramach realizacji zadań, w trakcie pobytu w bazie [...]. w A., w dniu [...] maja 2019 r. przenosił dokumentację niezbędną do przygotowania i przeprowadzenia szkolenia dla doradców [...]. Dokumentacja ta ważyła około 20 kg. Ponadto, ze względu na wprowadzony stan podwyższonego ryzyka w czasie zdarzenia, pozostawał w pełnym wyposażeniu indywidualnym żołnierza.
Jego zdaniem istotnym jest również, że do zakończenia [...] zmiany misji pozostały 3 tygodnie, co nie pozostawało bez znaczenia na poziom stresu skarżącego. Podniósł, że istotnym jest to, że na skutek wysiłku fizycznego doznał trwałego uszczerbku na zdrowiu, którego wielkość komisja lekarska określiła na 40% (Decyzja Szefa WSzW w G. Nr [...] dnia [...] kwietnia 2019 r.).
Nie zgodził się z twierdzeniami organu, iż był to zwykły wypadek i mógł mieć miejsce w ramach wykonywania obowiązków na stanowisku w kraju. W opinii skarżącego wątpliwym jest, aby był to zwykły wypadek mogący wystąpić na terenie kraju, bowiem okoliczności wypadku takie jak działanie w zagrożeniu życia i zdrowia, pełne wyposażenie, czy warunki klimatyczne i geograficzne nie wystąpiłyby na terenie kraju. Co istotne, skarżący, posiadający stopień oficera starszego, na terenie Rzeczypospolitej Polskiej nie wykonywałby takich czynności jak przenoszenie dokumentacji, ponieważ za to odpowiadaliby inni, podlegli mu żołnierze.
Podniósł, że MON w swoich decyzjach nie wykazał, że w niniejszej sprawie wystąpiła przesłanka negatywna, uniemożliwiająca żołnierzowi otrzymanie statusu weterana poszkodowanego. Z akt sprawy nie wynika bowiem, aby wypadek, któremu uległ skarżący nastąpił w wyniku nieprzestrzegania przez niego przepisów
o bezpieczeństwie i higienie pracy podczas wykonywania zadań. Należało zatem uznać, że wypadek, któremu uległ skarżący, mieści się w kategorii "innych działań pozostających w bezpośrednim związku w wykonywaniem zadań", o której mowa
w art. 4 pkt 15 lit. c ustawy o weteranach.
Skarżący podniósł, że w trakcie wypadku realizował działania statutowe zgodnie z zadaniami i przeznaczeniem Polskiego [...] Wojskowego RSM,
tj. zadania szkolenia, doradztwa oraz wsparcia. Jego zdaniem nie sposób uznać, że wypadek nie był związany z realizacją swoich zadań w ramach tej misji.
W efekcie wskazał, że jego sytuacja mieści się w definicji "innych działań pozostających w bezpośrednim związku z wykonywaniem zadań przez żołnierza". Dlatego też stanął na stanowisku, że status weterana poszkodowanego winien zostać mu przyznany. Uznał za zasadny zarzut dotyczący naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, bowiem organ wydał decyzję w oparciu
o niekompletny materiał dowodowy. Organ nie uzyskał dokumentów niejawnych,
o które wnosił skarżący, a które pozwoliłyby organowi prawidłowo i dogłębnie zbadać stan sprawy oraz ocenić charakter wypadku skarżącego, będącego wypadkiem
o charakterze innych działań pozostających w bezpośrednim związku
z wykonywaniem zadań przez żołnierza.
W związku z powyższym wnosił o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem skargi jest decyzja organu nr [...] z dnia [...] października 2020 r. utrzymująca w mocy decyzję Ministra Obrony Narodowej nr [...] z dnia [...] września 2020 r. w przedmiocie odmowy przyznania skarżącemu statusu weterana poszkodowanego.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2019 r. poz. 2167), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Innymi słowy, kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana jest pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności. Oznacza to, że kontrola ta sprowadza się do badania, czy organ administracji wydając zaskarżony akt nie naruszył prawa. W wyniku takiej kontroli decyzja lub postanowienie mogą zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby
w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności naruszających prawo i przez to mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 - dalej P.p.s.a.) lub też wystąpiło naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia jej nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a.).
Stosownie zaś do treści art. 134 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd nie może przy tym wydać orzeczenia na niekorzyść strony skarżącej, chyba że dopatrzy się naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności.
Zgodnie z art. 2 ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. o weteranach działań poza granicami państwa (Dz.U. Nr 205, poz. 1203) weteranem działań poza granicami państwa, zwanym dalej "weteranem", może być osoba, która brała udział, na podstawie skierowania, w działaniach poza granicami państwa w ramach:
1) misji pokojowej lub stabilizacyjnej, kontyngentu policyjnego, kontyngentu Straży Granicznej, zadań ochronnych Biura Ochrony Rządu lub zapewniania bezpieczeństwa państwa, nieprzerwanie przez okres, na jaki została skierowana, jednak nie krócej niż przez okres 60 dni;
2) grupy ratowniczej Państwowej Straży Pożarnej, łącznie przez okres nie krótszy niż 60 dni.
Stosownie do art. 3 ww. ustawy, weteranem poszkodowanym w działaniach poza granicami państwa, zwanym dalej "weteranem poszkodowanym", może być osoba, która biorąc udział na podstawie skierowania w działaniach poza granicami państwa, doznała uszczerbku na zdrowiu wskutek wypadku pozostającego
w związku z tymi działaniami lub choroby nabytej podczas wykonywania zadań lub obowiązków służbowych poza granicami państwa, z tytułu których przyznano jej świadczenia odszkodowawcze.
W niniejszej sprawie bezspornym jest, że skarżący w okresie od [...] grudnia 2018 r. do dnia [...] czerwca 2019 r. brał udział w [...]zmianie [...] [...] A. i był zobowiązany do organizacji i przeprowadzenia szkoleń.
Niesporne jest też, że w dniu [...] maja 2019 r., skarżący pełniąc służbę
w Polskim Kontyngencie Wojskowym w A., podczas przenoszenia materiałów (ważących od 15 kg do 20 kg) potrzebnych do przeprowadzenia szkoleń uległ wypadkowi, którego przyczyną, jak wynika z protokołu powypadkowego, był wysiłek fizyczny podczas przenoszenia dokumentów potrzebnych
do przeprowadzenia szkoleń realizowanych w czasie trudnych warunków geograficznych. Okoliczności wypadku zostały opisane w protokole powypadkowym nr [...] z dnia [...] października 2019 r. sporządzonego przez Jednostkę Wojskową Nr [...]w S..
Między stronami sporna jest natomiast kwalifikacja wskazanego wypadku
i określenie, czy mieści się on w definicji wypadków pozostających w związku
z działaniami poza granicami państwa. Ustalenie tej okoliczności ma bowiem wpływ na uzyskanie, bądź też nie, przez skarżącego statusu weterana poszkodowanego.
Zgodnie z art. 4 pkt 15 cytowanej ustawy, przez wypadek pozostający
w związku z działaniami poza granicami państwa należy rozumieć zdarzenie nagłe, wywołane przyczyną zewnętrzną, powodujące uszczerbek na zdrowiu, które zaistniało podczas lub w związku z:
a) działaniami podejmowanymi w ramach uderzenia na przeciwnika bądź odparcia jego uderzeń,
b) zamachem lub innym bezprawnym działaniem wymierzonym przeciwko osobie, która brała udział w działaniach poza granicami państwa,
c) innymi działaniami pozostającymi w bezpośrednim związku z wykonywaniem zadań:
– przez żołnierza, z wyłączeniem przypadków, w których żołnierz przy wykonywaniu zadań nie przestrzegał przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy,
– określonych w akcie utworzenia kontyngentu policyjnego, kontyngentu Straży Granicznej, grupy ratowniczej Państwowej Straży Pożarnej, w skierowaniu do wykonywania zadań ochronnych Biura Ochrony Rządu lub w skierowaniu do wykonywania zadań mających na celu zapewnianie bezpieczeństwa państwa.
Przepis ten wskazuje zatem, że wypadek pozostający w związku z działaniami poza granicami państwa to zdarzenie nagłe i zewnętrzne, powodujące uszczerbek na zdrowiu, jeżeli zaistniało ono w sytuacjach wskazanych w tym przepisie. Podkreślenia wymaga, że definicja "wypadku pozostającego w związku z działaniami poza granicami państwa" została wprowadzona do ustawy w celu odróżnienia tego wypadku od wypadku określonego w ustawie z dnia 11 kwietnia 2003 r.
o świadczeniach odszkodowawczych przysługujących w razie wypadków i chorób pozostających w związku ze służbą wojskową (Dz. U. Nr 83, poz. 760 ze zm.). Niewątpliwie wypadek, określony w ustawie o weteranach działań poza granicami państwa, ma postać kwalifikowaną w stosunku do wypadku, o którym mowa
w ustawie z dnia 11 kwietnia 2003 r.
Strony niniejszego postępowania różnią się co do rozumienia zwrotu "innych działań pozostających w bezpośrednim związku z wykonywaniem zadań przez żołnierza". Zatem dla zrozumienia tego pojęcia należy dokonać jego wykładni, aby zrozumieć je zgodnie z treścią nadaną mu przez prawodawcę (por. M. Zieliński "Wykładnia prawa. Zasady, reguły, wskazówki". Warszawa 2008, Wydawnictwo LexisNexis, str. 61 i nast.).
Wykładnia prawa dokonywana jest wedle utrwalonych reguł i kryteriów. Jakkolwiek przyjęło się dawać pierwszeństwo wykładni językowej, to coraz częściej stosuje się także pozostałe sposoby interpretacji lub wspólny wynik kilku spośród nich. W praktyce dominuje wykładnia stanowiąca kompilację różnych sposobów, niesprzecznych ze sobą, wśród których wykładnia językowa jest wzmacniana pozostałymi, szczególnie gdy reguły językowe nie doprowadziły do uzyskania jednoznaczności interpretacyjnej danego zwrotu (tamże).
Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 13 kwietnia 2012 r., sygn. akt I OSK 1685/11 (publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl) podkreślił, że prymat wykładni gramatycznej można zachować tylko w odniesieniu do przepisów sformułowanych
w sposób niebudzący wątpliwości z punktu widzenia potocznie i powszechnie stosowanego języka oraz tylko wówczas, gdy ten sposób wykładni daje wynik niekolidujący z wynikami innych metod. Zatem tylko wówczas poprzestanie na językowym ich wyłożeniu byłoby uzasadnione, bo wtedy znaczenie przepisów na gruncie językowym byłoby dla wszystkich jednoznaczne.
W niniejszej sprawie stan taki jednak nie zachodzi, ponieważ pojawiły się różne wersje rozumienia omawianego zwrotu. Dlatego też, dla ustalenia jego sensu
i znaczenia, należy odwołać się do innych metod wykładni, w tym wykładni celowościowej cytowanego przepisu. Wskazówką przy dokonywaniu tego procesu może być uzasadnienie projektu ustawy o weteranach działań wojennych poza granicami państwa, w którym podkreślono, że projekt szanuje normę, wynikającą
z art. 19 Konstytucji, nakazującą zagwarantowanie stosownych uprawnień weteranom walk o niepodległość. Stąd też, zakłada przyznanie uprawnień dla weteranów poszkodowanych w wyniku działań bojowych, bądź działań skierowanych przeciwko tym weteranom. Weterani ci z narażeniem zdrowia, a bardzo często również życia, wypełniali i wypełniają nadal postawione przed nimi zadania poza granicami państwa, tak, aby pomóc w utrzymaniu pokoju na świecie, którego stabilność jest gwarantem pokoju dla Rzeczypospolitej Polskiej. Przewidziane
w projekcie uprawnienia, choć częściowo różne z uprawnieniami przysługującymi weteranom walk o niepodległość, nie podważają konstytucyjnej zasady ich szczególnego traktowania.
Odnosząc się natomiast do art. 3 ustawy, w uzasadnieniu projektu wyjaśniono, że o status weterana poszkodowanego będzie mogła ubiegać się osoba, która brała udział na podstawie skierowania w działaniach poza granicami państwa i doznała uszczerbku na zdrowiu wskutek wypadku pozostającego w związku z tymi działaniami lub choroby nabytej podczas wykonywania zadania lub obowiązków służbowych poza granicami państwa, z tytułu których przyznano jej świadczenia odszkodowawcze. Dotyczy to w szczególności sytuacji, w których osoba została poszkodowana w wyniku np. wybuchu miny pułapki lub zachorowała na chorobę, występującą tylko w rejonie działania misji, czy kontyngentu (np. choroby tropikalne). Nie przewiduje się możliwości nadania statusu weterana poszkodowanego osobie ewakuowanej do kraju z innych powodów medycznych, niezwiązanych z wypadkiem lub chorobą nabytą w rejonie działania poza granicami państwa (por. uzasadnienie projektu ustawy o weteranach działań wojennych poza granicami państwa - Sejm RP VI kadencji, nr druku 3754).
Z powyższego wynika, że wolą ustawodawcy było przyznanie statusu weterana poszkodowanego osobom, które doznały uszczerbku na zdrowiu w związku z wykonywaniem działań stricte bojowych lub w wyniku działań skierowanych przeciwko nim, przy założeniu, że działania te mają bezpośredni związek
z wykonywaniem zadań, dla wypełnienia których została powołana misja. Samo zaistnienie wypadku podczas pobytu poza granicami państwa, do którego doszło
z jakiejkolwiek przyczyny, pozostającej bez związku z realizacją celów misji, nie może skutkować przyznaniem statusu weterana poszkodowanego.
Z uzasadnienia projektu ustawy jednoznacznie wynika, że ustawodawca dążył do wyróżnienia i docenienia osób, które narażają swoje życie i zdrowie, mają bezpośredni kontakt z wydarzeniami i sytuacjami, do których nie dochodzi
w warunkach pokojowych i które w wyniku tych wydarzeń i sytuacji doznają uszczerbku na zdrowiu. Dlatego też szersze określenie podmiotów uprawnionych do przyznania przedmiotowego statusu doprowadziłoby do zmiany charakteru tego uprawnienia - na równi traktowano by osoby podejmujące działania bojowe, czy też osoby, których te działania dotykają, bądź np. chorujące na choroby występujące tylko w rejonie działania misji, czy kontyngentu, które znalazły się w sytuacji bezpośredniego zagrożenia życia i zdrowia oraz osoby, które co prawda biorą udział w działaniach poza granicami państwa, jednak w chwili wypadku pozostają poza zagrożeniami wiążącymi się z charakterem misji.
Należy dodatkowo zaznaczyć, że ustawodawca zagwarantował odpowiednią ochronę osobom, które doznały uszczerbku na zdrowiu w wyniku wypadku, który nie mieści się w definicji z art. 4 pkt 15 cytowanej ustawy, ww. ustawą o świadczeniach odszkodowawczych przysługujących w razie wypadków i chorób pozostających
w związku ze służbą wojskową. Skarżący otrzymał jednorazowe odszkodowanie pieniężne w związku z uszczerbkiem na zdrowiu pozostającym w związku
z pełnieniem czynnej służby wojskowej, decyzją z dnia [...] kwietnia 2020 r. Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego G. w sprawie przyznania jednorazowego odszkodowania.
Powyższe uprawnia do stwierdzenia, że wypadek, któremu uległ skarżący, nie mieści się w definicji wypadku z art. 4 pkt 15 cytowanej ustawy. Skarżący nie działał bowiem w sytuacji bezpośredniego zagrożenia, związanego z realizacją zadań Polskiego Kontyngentu Wojskowego, stąd też, w ocenie Sądu, organ prawidłowo ocenił, że status weterana poszkodowanego mu nie przysługuje. Organ zasadnie uznał, iż opisane w protokole powypadkowym wypadki to wypadki, które nie mają bezpośredniego związku z działaniami prowadzonymi w celu wykonania zadań, dla których powołano i wysłano PKW.
Reasumując, Sąd uznał, że organ dokonał prawidłowej wykładni przepisu art. 4 pkt 15 lit. c tiret 1 ustawy o weteranach działań poza granicami państwa, jak również prawidłowej subsumcji ustalonego stanu faktycznego sprawy pod tę normę prawną, co czyni zarzuty skargi nieuprawnionymi.
Zdaniem Sądu należy jednocześnie uznać, iż organ wyczerpująco zbadał istotne okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą a podnoszone przez skarżącego zarzuty naruszenia postępowania dowodowego poprzez nieprzeprowadzenie dowodów z dokumentów objętych klauzulą tajne nie miało wpływu na rozstrzygnięcie.
W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie organ rozstrzygając sprawę - oparł się na materiale prawidłowo zebranym, i dokonał jego wszechstronnej oceny.
Ponadto należy uznać, iż stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji, organ uzasadniły w sposób wymagany przez normę prawa określoną w przepisie art. 107
§ 3 k.p.a..
Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny
w Warszawie, na podstawie art. 151 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.