II SA/Wa 2475/20

II SA/Wa 2475/20 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2021-05-11
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2020-12-15
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Agnieszka Góra-Błaszczykowska
Andrzej Góraj /przewodniczący/
Łukasz Krzycki /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6192 Funkcjonariusze Policji
Sygn. powiązane
III OSK 6816/21 - Wyrok NSA z 2022-11-23
Skarżony organ
Komendant Policji
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Góraj, Sędzia WSA Agnieszka Góra-Błaszczykowska, Sędzia WSA Łukasz Krzycki (spr.), po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 11 maja 2021 r. sprawy ze skargi M. J. na rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z dnia [...] września 2020 r. nr [....] w przedmiocie zwolnienia ze służby oddala skargę
Uzasadnienie
Zaskarżonym aktem - na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2020 poz. 256 ze zm.), zwanej dalej "K.p.a." - utrzymano w mocy rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji z siedzibą w [...] z 29 maja 2020 r. o zwolnieniu – wobec treści art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia [...] kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2020 r., poz. 360, ze zm.) - p. M. J., zwanego dalej "Funkcjonariuszem", ze służby w Policji.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji przywołano następujące okoliczności faktyczne i prawne jej uwarunkowania:
- wnioskiem personalnym z [...] maja 2020 r. Komendant Powiatowy Policji w [...], dalej jako "Komendant Powiatowy", wystąpił do Komendanta Wojewódzkiego Policji z siedzibą w [...], zwanego dalej "Komendantem Wojewódzkim", o zwolnienie Funkcjonariusza – na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji – ze służby; Funkcjonariusz był wówczas [...] Zespołu do walki z [...] Wydziału [...] Komendy Powiatowej Policji w [...]; od [...] maja 2020 r. delegowano go z urzędu do czasowego pełnienia służby w Wydziale [...] Komendy Miejskiej Policji w [...]; Komendant Powiatowy w uzasadnieniu swojego wniosku wskazał, że zdarzenia, które wystąpiły ostatnio z udziałem Funkcjonariusza, zobligowały go do zebrania materiału dowodowego i przenalizowania go pod kątem ewentualnego zwolnienia Funkcjonariusza ze służby w Policji; w ocenie Komendanta Powiatowego Funkcjonariusz utracił bowiem przymioty policjanta; nie spełnia wymogów moralnych stawianych przed funkcjonariuszem Policji; nie gwarantuje właściwego wykonywania zadań nałożonych na Policję; jego postępowanie jest oceniane jako wysoce naganne i godne potępienia,
- pismem z [...] maja 2020 r. – doręczonym Funkcjonariuszowi w tym samym dniu – poinformowano go o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie zwolnienia go - na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji - ze służby; jednocześnie pouczono go o przysługujących mu - jako stronie - uprawnieniach w postępowaniu administracyjnym; wezwano go także do wskazania - w terminie 3 dni od dnia doręczenia pisma - zakładowej organizacji związkowej, o której mowa w art. 43 ust. 3 ustawy o Policji,
- postanowieniem z [...] maja 2020 r. wszczęto wobec Funkcjonariusza postępowanie dyscyplinarne; przedstawiono mu zarzut popełnienia przewinień dyscyplinarnych poprzez:
- nieprzestrzeganie zasad etyki zawodowej policjanta w ten sposób, że w okresie od [...] stycznia do [...] kwietnia 2020 r. w [...], swoim postępowaniem wobec innej funkcjonariuszki uchybił zasadzie poszanowania godności ludzkiej poprzez poniżające jej traktowanie oraz [...] kwietnia 2020 r. naruszył jej nietykalność cielesną - o czyn z art. 132 ust. 1 i art. 27 ust. 1 ustawy o Policji w zw. z § 4 pkt 2 załącznika do zarządzenia nr 805 Komendanta Głównego Policji z 31 grudnia 2003 r. w sprawie "Zasad etyki zawodowej policjanta" (Dz. Urz. KGP z 2004 r., poz. 3 ze zm.), dalej jako "Załącznik",
- nieprzestrzeganie zasad etyki zawodowej policjanta w ten sposób, że w okresie od [...] stycznia do [...] kwietnia 2020 r. bezprawnie wszedł w posiadanie nagrania dotyczącego interwencji domowej zarejestrowanej w Systemie Wspomagania Dowodzenia, a następnie udostępnił to nagranie innej funkcjonariuszce, wykorzystując tym samym swój zawód do celów prywatnych - o czyn z art. 132 ust. 1 ustawy o Policji w zw. z § 12 Załącznika;
- naruszenie dyscypliny służbowej w ten sposób, że - jako [...] Zespołu do walki z [...] Wydziału [...] Komendy Powiatowej Policji w [...] – mając zgodnie z grafikiem służby na maj 2020 r. - zaplanowaną służbę w dniu [...] kwietnia 2020 r. w godzinach od 800 do 1600, nie dopełnił ciążącego na nim obowiązku uprzedzenia bezpośredniego przełożonego o niemożności stawienia się do służby – o czyn z art. 132 ust. 2 i 3 pkt 3 ustawy o Policji w zw. z § 15 ust. 1 rozporządzenia Ministerstwa Spraw Wewnętrznych z 14 maja 2013 r. w sprawie szczegółowych praw obowiązków oraz przebiegu służby policjantów (Dz. U. z 2020 r., poz. 1113 ze zm.);
- naruszenie dyscypliny służbowej w ten sposób, że będąc funkcjonariuszem Komendy Powiatowej, w czasie bliżej nieokreślonym - do [...] maja 2020 r. - podejmował zajęcie zarobkowe poza służbą, polegające na koncertowaniu wraz z zespołem [...] w roli [...], bez uzyskania uprzednio pisemnej zgody przełożonego, nie dopełniając tym samym ciążącego na nim obowiązku - o czyn z art. 132 ust. 2 i 3 pkt 3 w zw. z art. 62 ust. 1 ustawy o Policji,
- nieprzestrzeganie zasad etyki zawodowej policjanta w ten sposób, że [...] sierpnia 2019 r. - będąc funkcjonariuszem Komendy Powiatowej -sporządził raport skierowany do bezpośredniego przełożonego o udzielenie urlopu wypoczynkowego na okres od [...] września do [...] października 2019 r.; zawarł w nim informację o miejscu pobytu niezgodną ze stanem faktycznym; wskazał bowiem na pobyt w miejscu zamieszkania, a w rzeczywistości wyjechał do [...]; sprzeniewierzył się tym zasadzie, zgodnie z którą policjant powinien wykonywać czynności służbowe według najlepszej woli i wiedzy, z należytą uczciwością i rzetelnością - o czyn z art. 132 ust. 1 ustawy o Policji w zw. z § 3 załącznika;
- nieprzestrzeganie zasad etyki zawodowej policjanta w ten sposób, że [...] kwietnia 2020 r. w miejscowości [...] przy ul. [...] - w czasie wolnym od służby - będąc uczestnikiem zdarzenia drogowego, utrudniał przeprowadzenie czynności służbowych interweniującym policjantom, poprzez kwestionowanie swojego udziału w zdarzeniu oraz odmowę poddania się badaniom na zawartość alkoholu w wydychanym powietrzu; sprzeniewierzył się tym treści roty ślubowania; wykazał jednocześnie swoją postawą brak dbałości o społeczny wizerunek Policji jako formacji, w której służy i budowaniu zaufania do niej - o czyn z art. 132 ust. 1 i art. 27 ust. 1 ustawy o Policji w zw. z § 23 Załącznika;
- nieprzestrzeganie zasad etyki zawodowej policjanta w ten sposób, że [...] kwietnia 2020 r. w [...] - będąc doprowadzonym do budynku Komendy Powiatowej - w celu wykonania czynności służbowych związanych ze zdarzeniem drogowym i wiedząc o mającym się odbyć badaniu dotyczącym czynności pobrania krwi, samowolnie oddalił się z terenu Komendy Powiatowej; sprzeniewierzył się tym treści roty ślubowania; wykazał jednocześnie swoją postawą brak dbałości o społeczny wizerunek Policji jako formacji, w której służy i budowaniu zaufania do niej - o czyn z art. 132 ust. 1 i art. 27 ust. 1 ustawy o Policji w zw. z § 23 Załącznika;
- naruszenie dyscypliny służbowej w ten sposób, że w nocy z [...] na [...] kwietnia 2020 r. w [...] przy ul. [...], utracił legitymację służbową - o czyn z art. 132 ust. 2 i 3 pkt 7 ustawy o Policji,
- w materiałach sprawy znajdują się, m.in. notatki urzędowe i służbowe z poczynionych w sprawie ustaleń, protokół przyjęcia ustnego zawiadomienia o przestępstwie i przesłuchania w charakterze świadka osoby zawiadamiającej, jak i protokoły przesłuchania świadków,
- rozkazem personalnym z [...] maja 2020 r. zwolniono Funkcjonariusza ze służby w Policji z dniem [...] maja 2020 r.; decyzji nadano - na podstawie art. 108 § 1 K.p.a. - rygor natychmiastowej wykonalności; doręczono ją Funkcjonariuszowi [...] maja 2020 r.,
- [...] czerwca 2020 r. Funkcjonariusz przesłał do organu I. instancji – za pośrednictwem wiadomości e-mail - informację, że treść rozkazu personalnego z [...] maja 2020 r. jest mu znana; zakwestionował jednak skuteczność jej doręczenia; wskazał, że "w przypadku uznania tak przeprowadzonego doręczenia wskazanego rozkazu personalnego za skuteczne i prawidłowe, a tym samym uznanie terminu do wniesienia odwołania od decyzji określonej powyższym rozkazem za biegnący, zwracam się z prośbą o udzielenie stosownej informacji, oraz niezwłoczne przesłanie powyższego rozkazu personalnego i tym samym uszanowanie mojego prawa do wniesienia odwołania",
- [...] czerwca 2020 r. - w terminie ustawowym - Funkcjonariusz przesłał własnoręcznie podpisane wystąpienie; poinformował w nim, że treść powyższego rozkazu personalnego jest mu znana oraz zakwestionował skuteczność doręczenia tej decyzji poprzez wskazanie, że "czynności, które winny być prowadzone w sposób jasny i zrozumiały, zważywszy na ich wagę, zostały przeprowadzone z naruszeniem podstawowych zasad, z wyraźnym elementem podstępu i pośpiechu"; jednocześnie Funkcjonariusz zwrócił się z prośbą o ponowne przesłanie mu rozkazu personalnego,
- [...] czerwca 2020 r. Funkcjonariusz nadesłał do organu wiadomość e-mail, której nie opatrzył podpisem – na podstawie art. 64 § 2 K.p.a.; wezwano go więc do usunięcia braku formalnego pisma poprzez opatrzenie go kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym lub uwierzytelnienie go w sposób zapewniający możliwość potwierdzenia pochodzenia i integralności weryfikowanych danych w postaci elektronicznej, bądź przesłanie dokumentu w formie pisemnej, opatrzonego własnoręcznym podpisem; jednocześnie poinformowano Funkcjonariusza, że w związku z treścią jego wystąpienia z [...] czerwca 2020 r. - dającą podstawę do stwierdzenia, że nie jest on zadowolony z wydanej wobec niego decyzji o zwolnieniu ze służby - wskazane wystąpienie traktuje się jako odwołanie od rozkazu personalnego z [...] maja 2020 r.; w przypadku natomiast skutecznego usunięcia braku formalnego w podaniu z [...] czerwca 2020 r., będzie ono potraktowane jako uzupełnienie odwołania z [...] czerwca 2020 r.; jednocześnie mając na względzie prośbę Funkcjonariusza - zawartą w piśmie z [...] czerwca 2020 r. - w załączeniu przesłano mu uwierzytelnioną kserokopię rozkazu personalnego z [...] maja 2020 r.; pismo doręczono Funkcjonariuszowi [...] sierpnia 2020 r.,
- [...] sierpnia 2020 r. Funkcjonariusz skutecznie złożył odwołanie, wobec czego sprawa jest rozpatrywana ponownie,
- podstawę materialno-prawną zwolnienia Funkcjonariusza ze służby w Policji stanowi art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji; zgodnie z nim policjanta można zwolnić ze służby, gdy wymaga tego jej ważny interes,
- w ustawie nie sprecyzowano pojęcia "ważnego interesu służby"; w praktyce na podstawie tego przepisu można zwolnić ze służby tych funkcjonariuszy, którzy w ocenie przełożonych nie powinni z przyczyn pozamerytorycznych pełnić dalej służby; przy tym przesłanka ważnego interesu służby powinna być w każdej indywidualnej sprawie skonkretyzowana poprzez wskazanie okoliczności faktycznych składających się na taką ocenę; ustalenie treści pojęcia "ważnego interesu służby" ustawodawca pozostawił organowi Policji – stosującemu prawo; ma on przeprowadzić w tym zakresie wykładnię przepisów prawnych, w każdym indywidualnym przypadku konkretyzując je i wskazując okoliczności faktyczne uzasadniające taką ocenę,
- użycie w danym przepisie zwrotu "można zwolnić" oznacza, że czynność ta ma charakter fakultatywny – poddano ją tzw. uznaniu administracyjnemu; decyzja podejmowana na podstawie tego przepisu powinna uwzględniać zarówno interes społeczny, jak i słuszny interes strony (art. 7 K.p.a.); ma to szczególne znaczenie, gdy ustawodawca używa określeń prawnie niezdefiniowanych - tzw. wyrażeń nieostrych - jak "ważny interes służby" (tak wyrok NSA z 27 lutego 2002 r., sygn. akt II SA 2972/02 - dostępny na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl/cbo/query - w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, zwanej dalej "CBOSA"),
- przyczyny zwolnienia ze służby policjanta - ustanowione w art. 41 ust. 2 ustawy o Policji - zawierają dodatkowo tę wspólną cechę, że stanowią odwołanie do okoliczności lub zdarzeń związanych z zachowaniem się policjanta w służbie lub w życiu prywatnym, ale także do okoliczności, na powstanie których nie miał on wprawdzie decydującego wpływu, lecz powstanie których utrudnia mu lub wręcz uniemożliwia pełnienie służby; we wszystkich zatem przypadkach ocena końcowa poprzedzająca zwolnienie ze służby musi uwzględniać okoliczności konkretnego indywidualnego przypadku (tak wyrok NSA o sygn. akt I OSK 2557/16 – dostępny w CBOSA),
- rolą organu administracji w sprawie o zwolnienie policjanta ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji jest wykazanie, że przemawia za tym ważny interes służby; w rozpatrywanej sprawie istota rozstrzygnięcia sprowadza się zatem do wyjaśnienia i oceny, czy - w obecnym stanie faktycznym - pozostawienie Funkcjonariusza w służbie narusza jej ważny interes,
- wstąpienie do służby w Policji oznacza, że funkcjonariusz poddaje się szczególnemu reżimowi; nałożone są na niego szczególne obowiązki, które wynikają z charakteru zadań postawionych przed Policją; pozostają one skorelowane z obowiązkami właściwych organów Policji wobec funkcjonariusza (tak: Policja. Studium administracyjnoprawne, B. Opaliński, P. Szustakiewicz, Warszawa 2013 r.),
- zgodnie z art. 25 ust. 1 ustawy o Policji, służbę w Policji może pełnić obywatel polski o nieposzlakowanej opinii, który nie był skazany prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe, korzystający z pełni praw publicznych, posiadający co najmniej wykształcenie średnie lub średnie branżowe oraz zdolność fizyczną i psychiczną do służby w formacjach uzbrojonych, podległych szczególnej dyscyplinie służbowej, której gotów jest się podporządkować,
- realizacja zadań Policji oraz szczególny status funkcjonariuszy tej formacji wymaga, aby policjantami były osoby o odpowiednich kwalifikacjach merytorycznych; muszą one posiadać niezbędną zdolność fizyczną i psychiczną do służby w tej formacji; ze służbą w Policji łączą się nie tylko liczne przywileje, ale także istotne obowiązki, a nawet pewne ograniczenia wolności osobistej; każdy funkcjonariusz, decydując się dobrowolnie na przystąpienie do takiej służby, musi mieć tego świadomość; składa on ślubowanie (art. 27 ust. 1 ustawy o Policji) i zobowiązuje się do respektowania reguł obowiązujących w macierzystej formacji - w tym do dbałości o honor, godność i dobre imię służby i do przestrzegania zasad etyki zawodowej; osoba mianowana na stanowisko funkcjonariusza Policji w czasie wolnym od zajęć służbowych nie przestaje być policjantem; żaden funkcjonariusz Policji nie jest zatem zwolniony z należytego zachowania się nawet w czasie wolnym od służby; musi on zawsze postępować tak, by swą postawą umacniać autorytet i zaufanie Policji; ponadto ma bezwzględnie unikać wszystkich takich sytuacji, które godziłyby w dobre imię macierzystej formacji; powinien być gotowy do niesienia pomocy innym osobom, które w różnych okolicznościach mogą potrzebować takiego wsparcia,
- Funkcjonariusz - mając kilkunastoletni staż pracy – musiał być świadomy charakteru formacji, w której służył; zdawał sobie sprawę z tego jakie wymogi prawne i etyczne muszą spełniać policjanci oraz że dobre imię i odbiór społeczny Policji zależy nie tylko od sposobu wykonywania powierzonych mu zadań, ale także od postawy w życiu zawodowym oraz prywatnym wszystkich policjantów,
- w sprawie bezsporne jest, że [...] kwietnia 2020 r. Pani W. T. złożyła zawiadomienie o przestępstwie określonym w art. 207 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny (obecnie opubl. w Dz.U. z 2020 r., poz. 1444 ze zm.), dalej jako "Kodeks karny", polegającym na fizycznym i psychicznym znęcaniu się przez Funkcjonariusza nad jej córką A. S. - wówczas policjantką Komendy Powiatowej, dalej jako "Funkcjonariuszka"; następnie brat Funkcjonariuszki zeznał, że jego siostra powiedziała mu, że została pobita przez Funkcjonariusza; natomiast mąż Funkcjonariuszki zeznał, że jego żona jest pod wpływem Funkcjonariusza: "Między nimi dochodzi dość często do kłótni i wtedy M. będąc u nas w mieszkaniu bije ją ze złości. O. na ciele ma liczne siniaki i otarcia, które są spowodowane tym, że się nad nią pastwi. (...) Woziłem O. do szpitala bo uskarżała się na to, że źle się czuje i jest poobijana. Pokazała mi na plecach wielkiego siniaka na wysokości odcinka [...] kręgosłupa. Z tego co pamiętam to było chyba [...] kwietnia 2020 r. Wspominała mi wówczas że to znowu M. J. ją pobił"; z notatki urzędowej Zastępcy Naczelnika Wydziału [...] Komendy Powiatowej z [...] maja 2018 r. wynika, że - według relacji Funkcjonariuszki - Funkcjonariusz wielokrotnie ją uderzył; Funkcjonariuszka pokazała siniaki na ramionach i plecach; stwierdziła, że [...] maja 2020 r. - będąc u niej w mieszkaniu - bił ją metalową rurą od odkurzacza; wskazała również, że Funkcjonariusz uderzał ją ciśnieniomierzem; nadmieniła, że obawia się o swoje życie i zdrowie; Funkcjonariusz jest jej zdaniem zdolny do wszystkiego; w sprawie spowodowania naruszenia czynności narządów ciała Funkcjonariuszki Prokuratura Rejonowa w [...], dalej jako "Prokuratura", prowadzi postępowanie przygotowawcze o sygn. akt [...],
- przestępstwa przeciwko życiu i zdrowiu stanowią szczególny rodzaj przestępstw - stypizowanych w Rozdziale XIX Kodeksu karnego; w każdym z nich przedmiotem ochrony jest bezpośrednio życie i zdrowie ludzkie; osoby popełniające te przestępstwa - poprzez swoje działania - zagrażają zatem największej wartości każdego człowieka; dlatego powiązanie policjanta ze sprawą karną dotyczącą naruszenia czynności narządów ciała kobiety bez wątpienia nie licuje z honorem, godnością i dobrym imieniem służby; jest zaprzeczeniem etosu zawodu policjanta; sprawia, że Funkcjonariusz utracił przymiot nieposzlakowanej opinii,
- z materiałów przedmiotowej sprawy wynika ponadto, że podczas kontroli postępowań przygotowawczych prowadzonych przez Funkcjonariusza, stwierdzono brak akt kontrolnych czternastu spraw; w związku z tym Prokuratura prowadzi postępowanie przygotowawcze o sygn. akt [...] w sprawie niedopełnienia przez niego obowiązków służbowych w okresie od bliżej nieustalonego dnia w 2019 roku do [...] maja 2020 r., poprzez nieprowadzenie i niewłaściwe prowadzenie akt kontrolnych postępowań przygotowawczych i sprawdzających, zarejestrowanych w Wydziale [...] Komendy Powiatowej, a przez to działanie na szkodę interesu publicznego - o czyn z art. 231 § 1 Kodeksu karnego; obowiązki służbowe policjanta winny być pełnione w sposób zapewniający, m.in. prawidłowość sporządzanej dokumentacji; przestępstwo związane z niedopełnieniem obowiązków służbowych - poprzez nieprowadzenie lub niewłaściwe prowadzenie dokumentacji służbowej w ramach prowadzonych przez policjanta postępowań - godzi w interes społeczny - niezależnie od charakteru prawnego tych dokumentów,
- jak wynika z zeznań jednego ze świadków, Funkcjonariusz - dla celów prywatnych - wszedł w posiadanie nagrania dotyczącego interwencji domowej zgłoszonej przez innego funkcjonariusza i zarejestrowanej w Systemie Wspomagania Dowodzenia - systemu, do którego w ramach pełnionych obowiązków służbowych miał dostęp; następnie Funkcjonariusz udostępnił to nagranie Funkcjonariuszce; zgodnie z § 12 Załącznika, policjant nie może wykorzystywać swojego zawodu do celów prywatnych, a w szczególności nie może wykorzystywać informacji uzyskanych w związku z wykonywaniem obowiązków służbowych ani uzyskiwać informacji do tych celów przy użyciu służbowych metod; już samo podejrzenie - wynikające ze złożonych pod rygorem odpowiedzialności karnej zeznań - o bezprawne udostępnianie informacji uzyskanych w związku z pełnieniem obowiązków służbowych, prowadzi do obniżenia zaufania do policjanta jako członka formacji stojącej na straży prawa,
- należy mieć także na uwadze zachowanie Funkcjonariusza w czasie zdarzenia drogowego zaistniałego z jego udziałem [...] kwietnia 2020 r., jak również bezpośrednio po nim; odmówił on poddania się na miejscu zdarzenia badaniu na zawartość alkoholu w wydychanym powietrzu; twierdził, że nie był jego uczestnikiem, ale jeśli zachodzi taka konieczność, to może zgodzić się na pobranie krwi; w związku z tym policjanci przeprowadzający interwencję udali się do Komendy Powiatowej, gdzie przeprowadzono badanie stanu trzeźwości wymienionego urządzeniem [...] z wynikami: badanie I - 0,09 mg/l, badanie II - 0,07 mg/l, badanie III - 0,00 mg/l; "Po wykonanych badaniach dyżurny wydał polecenie udania się z M. J. na pobranie krwi do badań na zawartość narkotyków. Gdy M. J. został o tym poinformowany bardzo się zdenerwował, krzyczał co my sobie wyobrażamy, dlaczego chcemy go badać skoro jest trzeźwy. (...) Wydaliśmy mu polecenie, że jedziemy pobrać krew, natomiast M. J. oświadczył, że pojedzie z nami lecz przed tym chce skorzystać z toalety. (...) Po wejściu do toalety M. J. gwałtownie złapał za okno otwierając je i jednocześnie wskakując na kaloryfer, próbowałem zatrzymać go lecz podczas jego wskakiwania ześlizgnęła mu się noga z kaloryfera uderzając mnie w okolice brzucha, w wyniku czego straciłem równowagę i zatoczyłem się na ścianę. Krzycząc do niego aby się zatrzymał i jednocześnie łapiąc go za nogę i ubranie próbowałem powstrzymać go lecz nie udało mi się a M. J. wyskoczył na zewnątrz. (...) Prawdopodobnie uciekł przeskakując przez ogrodzenie" (notatka urzędowa z dnia [...] kwietnia 2020 r., k. 17 akt sprawy). W czasie ucieczki z Komendy Powiatowej Policji w [...] Pan M. J. utracił m.in. legitymację służbową. Podkreślenia wymaga, że w toku czynności przeprowadzonych w sprawie zdarzenia drogowego zaistniałego w dniu [...] kwietnia 2020 r. przez Prokuraturę Rejonową w [...] ustalono, że to Pan M. J. kierował pojazdem marki [...], który podczas manewru zawracania "wjechał tylnym kołem do rowu i zawiesił samochód" (tak postanowienie Prokuratora o umorzeniu śledztwa sygn. akt [...] z [...] lipca 2020 r.); Funkcjonariusz nie tylko wprowadził w błąd interweniujących policjantów - co do okoliczności zaistniałego zdarzenia drogowego; swoim postępowaniem uniemożliwił także zbadanie wszystkich istotnych okoliczności tego zdarzenia; tymczasem jako policjant powinien dążyć do wyjaśnienia wątpliwości związanych z działaniami noszącymi znamiona sprzecznych z prawem,
- całokształt opisanych zdarzeń z udziałem Funkcjonariusza świadczy niewątpliwie o tym, że jego postępowanie prowadzi do kolizji z wartościami, na straży których stoi Policja; jest niemożliwym do zaakceptowania z punktu widzenia społecznych oczekiwań wobec formacji służącej społeczeństwu; zgodnie z treścią § 1 Załącznika, zasady etyki zawodowej policjanta wynikają z ogólnych wartości i norm moralnych uwzględniających specyfikę zawodu policjanta; obowiązkiem policjanta jest przestrzeganie tych zasad; w sytuacjach nieuregulowanych przepisami prawa lub nieujętych w zasadach etyki zawodowej policjant powinien kierować się zasadami współżycia społecznego i postępować tak, aby jego działania mogły być przykładem praworządności i prowadziły do pogłębiania społecznego zaufania do Policji (§ 2 Załącznika); postępowanie policjanta w kontaktach z ludźmi powinna cechować życzliwość; ma on przestrzegać zasad poprawnego zachowania i kultury osobistej (§ 6 i 7 Załącznika); przytoczone fragmenty zasad etyki zawodowej policjanta wyraźnie obligują do ich stosowania zarówno w służbie jak i w życiu osobistym każdego członka tej organizacji; powiązanie policjanta ze sprawami karnymi dotyczącymi naruszenia czynności narządów ciała kobiety oraz niedopełnienia obowiązków służbowych poprzez nieprowadzenie i niewłaściwe prowadzenie dokumentacji służbowej, a także wykorzystywanie swojego zawodu do celów prywatnych, ucieczka z budynku Komendy Powiatowej poprzez wyskoczenie przez okno – gdy był osobą doprowadzoną do jednostki Policji - czy też utrata legitymacji służbowej, są przede wszystkim zaprzeczeniem etosu zawodu policjanta, który ma stać na straży bezpieczeństwa i porządku publicznego; nieodpowiedzialne zachowanie Funkcjonariusza skutkuje utratą przez policjanta wiarygodności; opisane zdarzenia godzą także w dobre imię Policji; nie sprzyjają kształtowaniu autorytetu i należytego wizerunku tej formacji; zachowanie Funkcjonariusza stanowi także zaprzeczenie zobowiązania wynikającego z roty złożonego ślubowania; jak wskazuje judykatura: "Policjantem nie może być osoba, która nie rozumie, że policjantem - tak jak sędzią, prokuratorem - jest się zarówno w pracy, jak i poza pracą" (tak wyrok WSA o sygn. akt II SA/Wa 242/12 – dostępny w CBOSA),
- powyższe nie tylko dyskredytuje Funkcjonariusza jako osobę o nieposzlakowanej opinii, ale także naraża dobre imię formacji, zobowiązanej do ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego;
- przez pojęcie "ważnego interesu służby" - uzasadniającego zwolnienie policjanta na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji - należy rozumieć sytuację, w której pierwszeństwo ochrony przysługuje Policji, nawet gdy następuje to kosztem zwalnianego policjanta; zwolnienie z powołaniem się na tę przesłankę stanowi środek gwarantujący Policji - w sposób optymalny - wypełnienie statutowych zadań, przy pomocy osób nie tylko odpowiednio przygotowanych zawodowo, ale i świadomych znaczenia treści złożonego ślubowania,
- Funkcjonariusz nie cieszy się już nieposzlakowaną opinią; nie spełnia zatem podstawowego warunku wskazanego w art. 25 ust. 1 ustawy o Policji - niezbędnego do pełnienia służby w danej formacji; okoliczności te uniemożliwiają jego pozostawanie w służbie,
- brak stosownych działań wobec policjanta, którego zachowanie oceniono w sposób bezsporny jako nielicujące z etosem służby, mógłby mieć w dłuższym okresie czasu niekorzystny wpływ na wizerunek i dobre imię Policji; niewątpliwie nie sprzyjałby budowaniu autorytetu omawianej formacji - zwłaszcza w oczach samych funkcjonariuszy; policjanci sami muszą mieć uzasadnione podstawy do przekonania, że służbę w ich formacji pełnią i pełnić będą wyłącznie osoby o nieposzlakowanej opinii oraz pozostające poza sferą jakichkolwiek podejrzeń o łamanie przepisów prawa; mają przestrzegać zasad etyki zawodowej; winni mieć świadomość, że formacja, do której należy jest w stanie zwalczać i zapobiegać wszelkim przejawom patologii społecznej - nawet we własnych szeregach; zdolność do natychmiastowej reakcji na takie zjawiska jest przy tym niezbędna nie tylko do umacniania autorytetu Policji i Państwa, w imieniu którego formacja ta realizuje powierzone jej zadania; jest ona niezbędna także do umacniania dyscypliny i zapewnienia odpowiedniego poziomu etycznego wszystkich funkcjonariuszy Policji; policjanci muszą zdawać sobie sprawę z tego, że w ich formacji nie można tolerować żadnych zachowań nielicujących z honorem, godnością i dobrym imieniem służby oraz że podejrzenia o działania niezgodne z prawem i etyką, powinny być przez właściwych przełożonych surowo sankcjonowane (tak wyrok WSA o sygn. akt II SA/Wa 810/15 – dostępny w CBOSA),
- w tej sytuacji przełożony właściwy w sprawach osobowych jest nie tylko uprawniony, ale wręcz zobowiązany do podjęcia takich działań, by służbę na etacie zajmowanym przez Funkcjonariusza pełnił policjant posiadający pełną zdolność do podjęcia czynności służbowych - realizując tym samym ustawowe zadania Policji na rzecz społeczeństwa (tak wyrok NSA sygn. akt I OSK 723/14 – dostępny w CBOSA),
- nie budzi wątpliwości, że w zaistniałej sytuacji interes społeczny - tożsamy w tym wypadku z interesem służby – zdecydowanie przeważa nad interesem strony; w interesie społecznym - tożsamym z interesem służby – pozostaje, aby w Policji zatrudniano jedynie policjantów w pełni realizujących stawiane przed tą formacją wymagania; tych kryteriów Funkcjonariusz obecnie nie spełnia,
- rozpoznając niniejszą sprawę organ wyczerpująco zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy; dowody oceniono z zachowaniem reguł określonych w K.p.a.; wnikliwie przeanalizowano materiał dowodowy - istotny z punktu widzenia przepisu art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji; na podstawie zebranej dokumentacji bezsprzecznie można ustalić stan faktyczny i prawny niniejszej sprawy,
- bezzasadny jest zarzut odwołania dotyczący naruszenia przez organ art. 42 K.p.a.; zgodnie z jego treścią pisma doręcza się osobom fizycznym w ich mieszkaniu lub miejscu pracy (§ 1); pisma mogą być doręczane również w lokalu organu administracji publicznej, jeżeli przepisy szczególne nie stanowią inaczej (§ 2); natomiast w razie niemożności doręczenia pisma w sposób określony w § 1 i 2, a także w razie koniecznej potrzeby, pisma doręcza się w każdym miejscu, gdzie się adresata zastanie (§ 3); taka też sytuacja miała miejsce w przedmiotowej sprawie; rozkaz personalny z [...] maja 2020 r. o zwolnieniu Funkcjonariusza ze służby z dniem [...] maja 2020 r. wymagał natychmiastowego doręczenia; [...] maja 2020 r. - w trakcie próby realizacji tej czynności - osoby mające doręczyć tę decyzję w miejscu zamieszkania Funkcjonariusza - ustaliły, że przebywa on w innym miejscu; zauważono go na stacji paliw w miejscowości [...]; oczywistym było zatem, że w danym momencie nie zastaną Funkcjonariusza w miejscu jego zamieszkania; dlatego też słusznie podjęto decyzję o doręczeniu wskazanego rozkazu personalnego na zasadzie art. 42 § 3 K.p.a. - w miejscu gdzie adresata zastano; okoliczności doręczenia zaskarżonej decyzji opisano w notatce służbowej z [...] maja 2020 r.; obrazuje je także znajdujący się w materiałach sprawy zapis monitoringu ze stacji paliw w [...]; zgromadzony materiał potwierdza, że Funkcjonariusz - widząc znanego mu pracownika organu informującego go o zamiarze doręczenia rozkazu personalnego o zwolnieniu go ze służby - odwrócił się od tego pracownika, wsiadł do swojego pojazdu i odjechał; zachowanie Funkcjonariusza jednoznacznie świadczyło o odmowie przyjęcia rozkazu personalnego z [...] maja 2020 r. w rozumieniu art. 47 § 1 K.p.a. (tak wyrok NSA o sygn. akt I OSK 179/17 – dostępny w CBOSA),
- ustawodawca nie ustalił wiążącej kolejności miejsc, w których może nastąpić doręczenie; wybór jego sposobu należy więc do organu administracji publicznej, przed którym toczy się sprawa; jeśli chodzi z kolei o stwierdzenie wystąpienia przesłanki "koniecznej potrzeby" - uzasadniającej doręczenie w każdym miejscu - gdzie się adresata zastanie, to nie ulega wątpliwości, że ustawodawca posłużył się pojęciem nieostrym; jego doprecyzowanie w każdym rozpoznawanym przypadku pozostawione jest organowi administracyjnemu,
- biorąc pod uwagę powyższe należy uznać, że rozkaz personalny z [...] maja 2020 r. skutecznie doręczono Funkcjonariuszowi [...] maja 2020 r.,
- bezzasadny jest także zarzut naruszenia przez organ art. 10 K.p.a.; Funkcjonariuszowi zagwarantowano bowiem pełną realizację prawa do czynnego udziału w prowadzonym postępowaniu; pismem z [...] maja 2020 r. pouczono go o przysługujących mu w postępowaniu uprawnieniach; zgodnie z art. 73 K.p.a. zapoznanie się z aktami sprawy jest możliwe na każdym etapie postępowania - również po jego zakończeniu; korzystanie z przysługujących uprawnień wymaga jednak podjęcia przez stronę określonej aktywności; nie może jej zastąpić w żaden sposób działanie organu; zgodnie z art. 32 K.p.a. strona może również działać przez pełnomocnika, chyba że charakter czynności wymaga jej osobistego działania; brak aktywności strony nie może być z kolei przeszkodą do wydania rozstrzygnięcia w sprawie, jeśli zgromadzony materiał pozwala na ustalenie prawdy materialnej; prowadziłoby to do długotrwałego i przewlekłego prowadzenia postępowania; mogłoby to narazić organ administracyjny na zarzut bezczynności bądź przewlekłości w załatwieniu danej sprawy; wydanie rozstrzygnięcia leży bowiem w interesie strony, która winna być zainteresowana jak najszybszym uregulowaniem jej statusu prawnego; okoliczności zaistniałe w przedmiotowej sprawie jednoznacznie wskazują na konieczność podjęcia rozstrzygnięcia o określonej treści; natomiast jeżeli Funkcjonariusz chciał złożyć wyjaśnienia w sprawie lub wypowiedzieć się, co do zebranych dowodów, to miał możliwość ich przedstawienia zarówno przed organem I. instancji, jak i w postępowaniu odwoławczym - osobiście lub przez pełnomocnika; nie można zatem przyjąć, że szybkie wydanie decyzji przez organ I. instancji uniemożliwiło Funkcjonariuszowi dokonanie konkretnych czynności procesowych; zarzut naruszenia art. 10 K.p.a. może odnieść skutek tylko wówczas, gdy stawiająca go strona wykaże, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych; Funkcjonariusz tego nie wykazał (tak wyrok NSA o sygn. akt II OSK 546/16 – dostępny w CBOSA),
- nie ma także podstaw do uwzględnienia wniosku Funkcjonariusza o umorzenie przedmiotowego postępowania; w myśl art. 105 § 1 K.p.a., organ administracji publicznej jest zobowiązany wydać decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części; z bezprzedmiotowością postępowania mamy do czynienia wówczas, gdy w sposób oczywisty organ administracji publicznej stwierdzi brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego załatwienia sprawy (tak wyrok NSA o sygn. akt II OSK 2042/06 – dostępny w CBOSA); przesłanką do umorzenia postępowania jest zatem sytuacja, w której wszystkie elementy badanego stanu prawnego i faktycznego są tego rodzaju, że niepotrzebne jest postępowanie mające na celu wyjaśnienie wszystkich tych okoliczności w sprawie; natomiast wynik tego postępowania nie powinien mieć charakteru merytorycznego rozstrzygnięcia, lecz jedynie być formalnym jego zakończeniem; skutki umorzenia postępowania polegają natomiast na tym, że toczącego się prawidłowo postępowania - od czasu zaistnienia przyczyn, określonych w ustawie - nie prowadzi się dalej i kończy się bez osiągnięcia celu, dla którego postępowanie zostało wszczęte (A. Józefowicz, Glosa do uchwały składu trzech sędziów z dnia 16 maja 1996 r., sygn. akt III CZP 44/96, "PiP" 1999, z. 12, s. 112); istotą umorzenia postępowania jest bowiem jego przerwanie, uchylenie wszystkich dokonanych w nim czynności oraz orzeczenie o dalszym jego nieprowadzeniu w sytuacji, gdy nastąpiło takie zdarzenie prawne lub faktyczne, które spowodowało, że przestała istnieć ta szczególna relacja między faktem - sytuacją faktyczną danego podmiotu - a prawem - sytuacją prawną danego podmiotu - z którą prawo łączy obowiązek konkretyzacji normy w postaci wydania decyzji administracyjnej (W. Chróścielewski, Glosa do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 września 1999 r" IISAB/Ka 13/99, OSP 2000, z. 7-8, poz. 110, s. 365); w niniejszej sprawie nie zaistniały takie okoliczności; Funkcjonariusz bez wątpienia utracił przymiot nieposzlakowanej opinii; argumentacja w tym zakresie skonkretyzowała w pełni klauzulę generalną "ważnego interesu służby" i odniosła ją do okoliczności zaistniałych w konkretnej sprawie,
- bezpodstawne jest także twierdzenie Funkcjonariusza jakoby w toku postępowania nie pouczono go o możliwości wskazania reprezentującej go zakładowej organizacji związkowej; z akt przedmiotowej sprawy wynika, że [...] maja 2020 r. doręczono mu zawiadomienie o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie zwolnienia ze służby w Policji - na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji; w jego treści zawarte było pouczenie o uprawnieniu strony, przysługującym jej na zasadzie art. 43 ust. 3-6 ustawy o Policji (k. 108-109 akt administracyjnych sprawy),
- zgodnie z art. 43 ust. 3-6 ustawy o Policji, zwolnienie policjanta ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 może nastąpić po zasięgnięciu opinii zakładowej organizacji związkowej reprezentującej policjanta; policjant może wskazać zakładową organizację związkową - o której mowa w ust. 3 - w terminie 3 dni od dnia doręczenia wezwania w sprawie wskazania takiej organizacji; zakładowa organizacja związkowa sporządza opinię - w terminie 7 dni od dnia otrzymania wniosku o sporządzenie opinii; w przypadku, gdy policjant w podanym terminie nie wskaże zakładowej organizacji związkowej albo zakładowa organizacja związkowa we wskazanym terminie nie przekaże właściwej opinii, zwolnienie policjanta ze służby może nastąpić bez zasięgnięcia jej opinii,
- Funkcjonariusz nie skorzystał z uprawnienia przysługującego mu na mocy art. 43 ust. 4 ustawy o Policji; organ nie miał zatem obowiązku występowania do organizacji związkowej o sporządzenie właściwej opinii - co wynika wprost z treści art. 43 ust. 6 cytowanej ustawy; ponadto warto podkreślić, że art. 43 ust. 3 ustawy o Policji określa wymóg zasięgnięcia - przed wydaniem decyzji w sprawie - stosownej opinii zakładowej organizacji związkowej; nie uzależnia jednak zwolnienia funkcjonariusza w tym trybie od wydania opinii przez organ związkowy (tak wyrok WSA o sygn. akt II SA/Wa 816/15 – dostępny w CBOSA),
- w sprawie nie dopatrzono się również naruszenia pozostałych - wskazanych w wystąpieniach Funkcjonariusza - przepisów prawa materialnego i proceduralnego; organ zebrał cały materiał niezbędny do podjęcia decyzji merytorycznej; następnie - w granicach swobodnej oceny dowodów – kompleksowo go ocenił; przy tym zebranie materiału dowodowego odnosi się wyłącznie do materiału niezbędnego do podjęcia decyzji końcowej, a nie wszelkich zaistniałych okoliczności związanych z tym zdarzeniem; zbieranie materiału przez organ administracyjny musi być determinowane celem takiego postępowania, jakim jest wydanie decyzji merytorycznej zgodnej z zasadą prawdy materialnej; zgromadzona w niniejszej sprawie dokumentacja jest bez wątpienia wystarczającym materiałem dla ustalenia okoliczności istotnych dla tego postępowania i pozwalającym na jego merytoryczne zakończenie; wszelkie inne ustalenia nie zmieniłyby przyjętej oceny o utracie przez Funkcjonariusza przymiotu nieposzlakowanej opinii; tym samym dalsze gromadzenie innej dokumentacji albo wykonanie innych czynności powodowałoby przedłużenie postępowania,
- słusznie nadano także rozstrzygnięciu w niniejszej sprawie rygor natychmiastowej wykonalności; wykonanie decyzji nieostatecznej ma charakter wyjątkowy; dlatego też przesłanki nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności poddawane są ścisłej wykładni; jedną z tych przesłanek jest "niezbędność" niezwłocznego wprowadzenia rozstrzygnięcia decyzji w życie; może to nastąpić wówczas, gdy w danym czasie i w danej sytuacji nie można się obejść bez wykonania praw lub obowiązków, o których rozstrzyga się w decyzji, ponieważ zwłoka w ich wykonaniu zagraża dobrom chronionym, określonym w art. 108 § 1 K.p.a.; organ I. instancji - nadając zaskarżonemu rozstrzygnięciu rygor natychmiastowej wykonalności - miał na uwadze ważny interes społeczny przejawiający się szczególnym statusem i zadaniami Policji - będącej formacją służącą społeczeństwu i przeznaczoną do ochrony bezpieczeństwa ludzi oraz utrzymania bezpieczeństwa i porządku publicznego; Policja jest jedną z instytucji o szczególnej roli i zhierarchizowanej strukturze, wymagającą skutecznego i prawidłowego działania; roli swej nie może wypełniać, gdy w jej szeregach znajdują się funkcjonariusze, którzy z przyczyn pozamerytorycznych nie mogą pełnić tej służby; zaskarżona decyzja spełnia wymagania określone w art. 108 § 1 K.p.a.; w uzasadnieniu przytoczono bowiem okoliczności wskazujące, że zachodzą przesłanki uzasadniające przedłożenie interesu społecznego nad indywidualny interes strony; w praktyce orzeczniczej sądów administracyjnych ugruntował się pogląd dopuszczający wykonywanie bez zbędnej zwłoki decyzji dotyczących stosunku służbowego policjantów,
- jednocześnie nie było podstaw do wstrzymania natychmiastowej wykonalności rozstrzygnięcia organu I. instancji; nie wystąpił bowiem uzasadniony przypadek, o jakim mowa w art. 135 K.p.a.; nie stwierdzono wadliwości decyzji nieostatecznej; jej wykonanie nie wywołało także nieodwracalnych skutków prawnych; nie odnotowano zmiany okoliczności uzasadniających nadanie rygoru.
W skardze zarzucono naruszenie przepisów prawa:
– materialnego:
– art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, poprzez całkowicie dowolne, nieuzasadnione i bezpodstawne przyjęcie, że pozostawanie przez Funkcjonariusza w służbie naruszałoby jej ważny interes; organ powołał się na szereg rzekomych naruszeń dyscypliny i kodeksu etyki; tymczasem zgromadzony w sprawie materiał dowodowy ma charakter nieostry, niejednoznaczny i poszlakowy; część postępowań w Prokuraturze umorzono; nie uwzględniono wobec Funkcjonariusza domniemania niewinności i uniemożliwiono mu czynny udział w postępowaniu;
– art. 43 ust. 3-6 ustawy o Policji, poprzez niezasięgnięcie opinii reprezentującej Funkcjonariusza zakładowej organizacji związkowej; nie skierowano także do niego wezwania do wskazania reprezentującej go zakładowej organizacji związkowej;
– procesowego:
– art. 139 K.p.a., poprzez wskazanie w zaskarżonym rozkazie personalnym nowych, niebędących przedmiotem sprawy okoliczności i działających na niekorzyść Funkcjonariusza – rzekomego naruszenia przez niego przepisów w zakresie zgubienia akt kontrolnych, czy nielegalnego wejścia w posiadanie nagrań służbowych i udostępnienia ich osobom trzecim;
– art. 107 K.p.a. w zw. z art. 45 ustawy o Policji, poprzez użycie w rozkazie personalnym zwrotu "postanawia"; świadczy to o tym, że Funkcjonariusza zwolniono ze służby na mocy postanowienia, a nie decyzji; jest to sprzeczne z przepisami prawa;
– art. 10 K.p.a., poprzez niezapewnienie Funkcjonariuszowi czynnego udziału w toku postępowania; nie umożliwiono mu składania wniosków dowodowych, zapoznania się z aktami sprawy, odniesienia się do zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, brania udziału w przesłuchaniach świadków; ponadto, nie doręczono Funkcjonariuszowi zawiadomienia o wszczęciu przeciwko niemu postępowania w zakresie zwolnienia go ze służby,
– art. 67 i 68 K.p.a., poprzez sporządzenie notatki służbowej z przebiegu doręczenia Funkcjonariuszowi rozkazu personalnego w sytuacji gdy wymagane było sporządzenie protokołu z takiej czynności;
– art. 42 K.p.a., poprzez bezpodstawną próbę doręczenia Funkcjonariuszowi zaskarżonego rozkazu personalnego poza miejscem zamieszkania Funkcjonariusza; organ dokonał ponadto adnotacji, jakoby Funkcjonariusz odmówił podpisu dokumentu; tymczasem nie miało to miejsca, co potwierdza monitoring ze stacji benzynowej w [...]; bezprawnie także umieszczono rozkaz personalny o zwolnieniu Funkcjonariusza ze służby za wycieraczką prowadzonego przez niego samochodu.
W szerokim uzasadnieniu skargi rozwinięto powyższe zarzuty. Funkcjonariusz podkreślił, że wszystkie naruszenia przepisów postępowania miały istotny wpływ na treść ostatecznego rozstrzygnięcia w sprawie. Pozbawiły go bowiem prawa do jakiejkolwiek obrony. Organ błędnie ustalił stan faktyczny przyjmując, że Funkcjonariusz popełnił czyny zabronione i niegodne. Tymczasem nie postawiono mu żadnego zarzutu. Wszystkie rzekomo popełnione przez niego czyny stanowią pomówienia, które nie odnajdują odzwierciedlenia w materiale dowodowym. Co więcej, Funkcjonariusz podkreślił, że nigdy nie doręczono mu zawiadomienia o wszczęciu postępowania administracyjnego. Wyznaczono także bardzo krótki termin – 3 dni – na zapoznanie się ze zgromadzonym materiałem dowodowym. Z uwagi na to Funkcjonariusz nie mógł podjąć żadnej czynności w sprawie i złożyć wniosków dowodowych, co pozbawiło go prawa do obrony. Funkcjonariusz zakwestionował także procedurę, sposób i skuteczność doręczenia zaskarżonego rozkazu personalnego.
Funkcjonariusz podkreślił, że od wielu lat pracuje w Policji i nigdy wcześniej nie formułowano wobec niego żadnych zastrzeżeń. Stawiane mu zarzuty są niczym nieudowodnione i bezpodstawne. Odnosząc się do zarzutu jakoby Funkcjonariusz był – bez zgody przełożonych - członkiem zespołu [...], podkreślił że członkostwo w grupie [...] ma charakter wyłącznie hobbystyczny. Z udziału w [...] Funkcjonariusz nigdy nie czerpał korzyści majątkowych – co arbitralnie przyjęto w sprawie. Jego zainteresowania muzyczne nigdy nie licowały z powagą wykonywanego zawodu i nie miały negatywnego wpływu na przebieg jego służby. Funkcjonariusz uznał także za niewiarygodne i bezpodstawne wszelkie zarzuty, dotyczące naruszenia nietykalności cielesnej Funkcjonariuszki, oraz jej poniżającego traktowania. Nie udowodniono mu bowiem niewłaściwego zachowania w tym zakresie. Podkreślił także, że nie brał udziału w zdarzeniu drogowym w [...].
W skardze podniesiono, że organ odwoławczy w zaskarżonym rozkazie personalnym bezpodstawnie powołuje się na nowe okoliczności, których nie wskazywano w rozstrzygnięciu organu I. instancji. Mowa o rzekomym wykorzystaniu nagrania służbowego do celów prywatnych oraz o zarzutach dotyczących niewłaściwego prowadzenia akt kontrolnych. Funkcjonariusz kwestionuje zresztą prawdziwość obu zarzutów.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację.
Sąd rozpoznał skargę na posiedzeniu niejawnym wobec treści § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 października 2020 r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii (Dz.U. poz. 1758, ze zm.), § 4 zarządzenia nr 21 Prezesa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 października 2020 r. w sprawie wdrożenia w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie działań profilaktycznych służących przeciwdziałaniu potencjalnemu zagrożeniu zakażeniem wirusem SARS-CoV-2 ustalonych w zarządzeniu nr 39 Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 października 2020 r. oraz § 1 pkt 2 i § 3 zarządzenia nr 39 Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 października 2020 r. w sprawie odwołania rozpraw oraz wdrożenia w Naczelnym Sądzie Administracyjnym działań profilaktycznych służących przeciwdziałaniu potencjalnemu zagrożeniu zakażenia wirusem SARS-CoV-2 w związku z objęciem Miasta Stołecznego Warszawy obszarem czerwonym – tak zarządzenie k. 26 akt sądowych.
Sąd zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa, w zakresie uzasadniającym jej uchylenie.
Trafna jest argumentacja organu administracji. Z uwagi na uprzednie pełne przytoczenie, ponowne jej powtarzanie byłoby bezzasadne. Sąd przyjmuje ją za własną. Organ odwoławczy właściwie skonstatował wystąpienie w sprawie przesłanek dla zwolnienia Funkcjonariusza ze służby, wobec jej ważnego interesu - w myśl art. 41 § 2 pkt 5 ustawy o Policji. W uzasadnieniu skarżonego aktu opisano wszystkie istotne uwarunkowania formalne (w tym powołano poglądy judykatury) i okoliczności faktyczne sprawy oraz odniesiono się wyczerpująco do zarzutów odwołania.
Wobec zarzutów skargi dodać należy jedynie, co następuje.
W sprawie nie są sporne jej kluczowe okoliczności faktyczne. Funkcjonariuszowi postawiono zarzuty popełnienia szeregu przewinień dyscyplinarnych związanych z wielokrotnym naruszeniem przezeń dyscypliny służbowej oraz nieprzestrzeganiem zasad etyki zawodowej policjanta. Poczynione ustalenia w tym zakresie znajdują zresztą odzwierciedlenie w notatkach urzędowych i służbowych oraz protokołach z przesłuchań znajdujących się w aktach administracyjnych sprawy. Bezsporny jest także fakt prowadzenia wobec Funkcjonariusza postępowań przygotowawczych w Prokuraturze w związku z zawiadomieniem o popełnieniu przestępstwa z art. 207 § 1 Kodeksu karnego (sygn. [...]) oraz z art. 231 § 1 Kodeksu karnego (sygn. [...]). Podstawą zwolnienia Funkcjonariusza ze służby było także podejrzenie wykorzystania przez niego oraz udostępnianie informacji uzyskanych w związku z pełnieniem obowiązków służbowych do celów prywatnych oraz udział w zdarzeniu drogowym, podczas którego utrudniał prowadzenie czynności służbowych interweniującym policjantom. Zaskarżonym rozkazem personalnym Funkcjonariusza zwolniono ze służby w Policji, a decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności.
Zarzuty skargi koncentrowały się na próbie wykazania, że na wynik sprawy wpłynęły przede wszystkim uchybienia procesowe, których dopuścił się organ - polegające przede wszystkim na niewystarczającym wyjaśnieniu stanu faktycznego sprawy, zgromadzeniu niepełnego materiału dowodowego i jego dowolnej ocenie oraz uchybieniach w zakresie doręczenia Funkcjonariuszowi zawiadomienia o wszczęciu postępowania administracyjnego, jak i zaskarżonego rozkazu personalnego o zwolnieniu go ze służby. Powoływano się także na rzekome naruszenie art. 43 ust. 3 ustawy o Policji, podważając skuteczność wezwania do wskazania przez Funkcjonariusza reprezentującej go zakładowej organizacji związkowej oraz kwestionując możliwość wydania przez organ decyzji o zwolnieniu ze służby bez zasięgnięcia opinii właściwej organizacji zakładowej.
Odnosząc się do tego należy wskazać, co następuje.
Podstawą materialnoprawną zaskarżonego rozkazu personalnego był art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji. Zgodnie z jego treścią, policjanta można zwolnić ze służby w przypadku, gdy wymaga tego jej ważny interes. Pojęcie ważnego interesu służby nie zostało w bliżej określone w ustawie o Policji, lecz w praktyce słusznie przyjmuje się, że na podstawie tego przepisu dokonuje się zwolnień takich funkcjonariuszy Policji, którzy - w ocenie przełożonych - nie powinni z przyczyn pozamerytorycznych pełnić dalej służby. Omawiana przesłanka winna być przy tym w indywidualnej sprawie skonkretyzowana przez wskazanie okoliczności faktycznych, składających się na taką ocenę. Jednocześnie, użycie w cytowanym przepisie zwrotu "można zwolnić" oznacza, że zwolnienie ma charakter fakultatywny - pozostawiono je tzw. uznaniu administracyjnemu. Z tego względu - mimo, że prawodawca nie określił, co należy rozumieć przez pojęcie "ważny interes służby" - nie powinno jednak budzić wątpliwości, że chodzi tu o dobro interesu służby, rozumianego jako interes społeczny.
Z uzasadnienia skarżonego aktu wynika jednoznacznie, że organ jako podstawę decyzji o zwolnieniu ze służby uznał postawienie Funkcjonariuszowi zarzutów popełnienia szeregu przewinień dyscyplinarnych i naruszeń dyscypliny służbowej. Choć prawdą jest, że samo postawienie zarzutów nie może automatycznie skutkować zwolnieniem policjanta ze służby - nie bez znaczenia pozostaje charakter przewinień, o których popełnienie jest on podejrzany. Powiązanie Funkcjonariusza ze sprawami karnymi – dotyczącymi m.in. naruszenia czynności narządów ciała kobiety, niedopełnienia obowiązków służbowych poprzez nieprowadzenie i niewłaściwe prowadzenie dokumentacji służbowej - a także wykorzystywanie swojego zawodu dla celów prywatnych, utrudnianie przeprowadzania czynności służbowych interweniującym policjantom - poprzez ucieczkę z budynku Komendy Powiatowej (wyskoczenie przez okno i kopnięcie w brzuch funkcjonariusza próbującego go powstrzymać) - to zdarzenia, które szkodzą przede wszystkim autorytetowi Policji oraz wpływają na zaufanie obywateli do funkcjonariuszy tej formacji. Funkcjonariusz – jako policjant służący społeczeństwu - jest zobowiązany do utrzymania bezpieczeństwa i porządku publicznego. W sytuacji gdy policjant sam dopuszcza się czynów karalnych (uprawdopodabnia to postawienie mu zarzutów, pisma z Prokuratury dotyczące informacji o prowadzonych wobec Funkcjonariusza postępowań, notatki służbowe ze zdarzeń oraz protokoły z przesłuchań świadków – znajdujące się w aktach administracyjnych sprawy) - za w pełni uzasadnione należy uznać stanowisko organu, że taki policjant przestaje spełniać kryterium nieskazitelnego charakteru, a jego ewentualne pozostawanie w Policji byłoby niezgodne z jej interesem.
Nie sposób zaprzeczyć konstatacji organu, że postawienie danych zarzutów Funkcjonariuszowi deprecjonuje go jako osobę mogącą być funkcjonariuszem formacji, która - dla skutecznego wykonywania zadań - powinna być obdarzona zaufaniem społecznym. Poza granicami sprawy pozostaje to, czy Funkcjonariusz rzeczywiście dopuścił się zarzucanych mu czynów. Osoba, której postawiono tak liczne zarzuty – w tym dotyczące popełnienia przestępstwa przeciwko życiu i zdrowiu innej osoby, nie powinna być w szeregach tej formacji niezależnie od wyniku sprawy. Funkcjonariusz jako policjant jest zobowiązany do zapobiegania, wykrywania i ścigania przestępstw oraz reagowania na wszelkie przejawy łamania porządku prawnego. Tymczasem znalazł się w sytuacji, w której zarzuca mu się przestępstwa przeciwko życiu i zdrowiu innej osoby, działania utrudniające przeprowadzanie czynności służbowych przez innych funkcjonariuszy, czy wykorzystywanie swojego zawodu dla celów prywatnych. Powinien zatem liczyć się z możliwością zastosowania wobec niego sankcji służbowych, w tym z możliwością rozwiązania stosunku służbowego. Działania przełożonych Funkcjonariusza nie zależały przy tym od wyniku prowadzonej przeciwko niemu postępowań w Prokuraturze. Nie musieli oni zatem wstrzymywać się z podjęciem decyzji personalnych do czasu zakończenia postępowań karnych. Przełożeni Funkcjonariusza byli bowiem uprawnieni do niezwłocznego podjęcia kroków w związku z troską o dobro całej formacji oraz do oceny, czy w ustalonych okolicznościach sprawy możliwe było pozostawienie w służbie policjanta podejrzewanego o popełnienie wskazywanych przewinień. To do organu Policji należy kształtowanie jej dobrego oblicza, a pozostawanie w jej szeregach osoby, której postawiono tak liczne zarzuty, nie może być traktowane jaka zgodne z interesem służby. Stąd decyzja o zwolnieniu Funkcjonariusza mieści się w granicach uznania upoważnionego organu. Sytuacja, w której znalazł się Funkcjonariusz godzi bowiem w etos zawodu policjanta. Stąd nietrafne są zarzuty ze skargi, jakoby organ wydając zaskarżony rozkaz personalny naruszył art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji poprzez dowolną konstatację – opartą wyłącznie na pomówieniach – jakoby Funkcjonariusz utracił przymiot nieposzlakowanej opinii. Dowody na udział Funkcjonariusza w zdarzeniach skutkujących uznaniem, że utracił on przymiot nieposzlakowanej opinii znajdują się bowiem w aktach administracyjnych sprawy. Istotnymi dokumentami nie są tu orzeczenia, które potwierdzałyby dokonanie określonych nagannych czynów, lecz te z których wynika sformułowanie określonych zarzutów.
Bez znaczenia są okoliczności powoływane w skardze, że Funkcjonariusz nie czerpał nigdy korzyści majątkowych ze swojej działalności muzycznej, czy że jego przełożeni zdawali sobie sprawę z tego, że wyjeżdża w trasę [...] do [...]. Organ okoliczności te wymienił opisując ogólnie sytuację, w której Funkcjonariuszowi postawiono te zarzuty, które zdaniem organu przemawiały za jego zwolnieniem ze względu na ważny interes służby (istotne powody wskazano na stronach 8-9 zaskarżonego rozkazu personalnego).
Nie można również zgodzić się z argumentacją skargi, jakoby w sprawie naruszono art. 43 ust. 3 ustawy o Policji w związku z niezasięgnięciem przez organ - przed wydaniem skarżonego rozkazu personalnego - opinii właściwej organizacji związkowej. Zwolnienie policjanta ze służby może nastąpić bez zasięgnięcia opinii zakładowej organizacji związkowej w przypadku, gdy w przywołanym terminie nie wskazano zakładowej organizacji związkowej lub gdy ta – mimo jej wskazania przez policjanta - nie przekazała opinii w terminie wskazanym w ustawie. W niniejszej sprawie Funkcjonariusz nie wskazał właściwej zakładowej organizacji związkowej, mającej sporządzić opinię w sprawie jego zwolnienia ze służby. Informację o przysługującym mu uprawnieniu w tym zakresie zawarto w zawiadomieniu o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie zwolnienia Funkcjonariusza ze służby w Policji (pismo Komendanta Wojewódzkiego Policji z siedzibą w [...] z [...] maja 2020 r.). Pismo to należy uznać za skutecznie doręczone, mimo że – zgodnie ze znajdująca się na nim adnotacją – Funkcjonariusz [...] maja 2020 r. odmówił podpisania oświadczenia o jego doręczeniu. Nie można uznać, że istotną wadliwością postępowania jest niedoręczenie informacji w następstwie zdarzenia, za które winę ponosi strona. Stąd organ mógł wydać decyzję w sprawie bez zwrócenia się do zakładowej organizacji związkowej. Na marginesie należy także wskazać, że taka opinia w sprawie zwolnienia policjanta ze służby nie ma dla organu charakteru wiążącego.
Istotne dla sprawy okoliczności faktyczne - postawienie Funkcjonariuszowi wskazanych zarzutów i udział w szeregu zdarzeń nielicujących z dobrym imieniem służby - nie budzą wątpliwości. Chybione są zatem zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania w zakresie obowiązku właściwego wyjaśnienia sprawy w istotnych jej aspektach oraz wyczerpującego zebrania materiału dowodowego i rzekomego oparcia się organu wyłącznie na pomówieniach dotyczących postępowania Funkcjonariusza. Funkcjonariusz mógł także - co potwierdzają zresztą akta postępowania administracyjnego - skutecznie przedstawiać swoją argumentację w toku postępowania. Mógł bowiem formułować własną linię obrony, co zresztą znajduje odzwierciedlenie w złożonym przez niego odwołaniu od orzeczenia organu I. instancji. Nawiązując do zarzutu rzekomego naruszenia art. 10 § 1 K.p.a w toku procedowania przez organ I. instancji, należy wskazać, że nie wykazano jakie znaczenie dla wyniku sprawy mogłyby mieć wskazane naruszenia. Wyłącznie zaś takie może być skutecznie podnoszone. Bezzasadny jest także zarzut skargi dotyczący naruszenia art. 107 K.p.a. mający się przejawiać w tym, że w zaskarżonym rozkazie personalnym użyto sformułowania "postanawia". Nie może mieć to wpływu na prawidłowość wydanego rozstrzygnięcia. Nie ma również podstaw, by zgodzić się z argumentacją jakoby z art. 67 i 68 K.p.a. wynikał wymóg sporządzenia protokołów z czynności doręczenia mu zaskarżonego aktu. W myśl treści przywołanych przepisów organ administracji publicznej sporządza zwięzły protokół z każdej czynności postępowania, mającej istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, chyba że czynność została winny sposób utrwalona na piśmie. W niniejszej sprawie czynności te utrwalono w formie notatek służbowych.
Odnosząc się z kolei do zarzutu skargi naruszenia przez organ art. 42 K.p.a. w związku z uchybieniami w zakresie doręczenia Funkcjonariuszowi zawiadomienia o wszczęciu postępowania administracyjnego, jak i rozkazu personalnego o zwolnieniu go ze służby w Policji, wskazać należy, że przepis ten ma niewątpliwie charakter gwarancyjny. W sytuacji jednak gdy sam Funkcjonariusz świadomie oraz celowo utrudniał doręczenie mu wskazanych dokumentów (chociażby poprzez ucieczkę ze stacji benzynowej, na której próbowano mu doręczyć rozkaz personalny), ewentualne uchybienia w tym zakresie nie mogą mieć znaczenia dla wyniku sprawy.
Działania Funkcjonariusza, związane z utrudnianiem doręczania mu korespondencji w toku postępowania, przemawiają dodatkowo za stanowiskiem organu, że pozostawienie go w służbie byłoby sprzeczne z jej interesem. Jego postawa nie jest bowiem godna funkcjonariusza Policji – formacji chroniącej porządku i bezpieczeństwa publicznego.
Reasumując, nie naruszono w sprawie przepisu prawa materialnego, zakreślającego przesłanki zwolnienia ze służby z uwagi na jej ważny interes, ani przepisów postępowania, co do obowiązku właściwego wyjaśnienia sprawy i zgromadzenia pełnego materiału dowodowego w zakresie w jakim mogłoby mieć to istotny wpływ na jej wynik. Sąd nie spostrzegł z urzędu lub wobec argumentacji skargi wad w zaskarżonym akcie, które przemawiałyby za jego wyeliminowaniem z obrotu prawnego. Musiał więc oddalić skargę.
Z przytoczonych wyżej przyczyn, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.)., orzeczono jak w sentencji wyroku.