II SA/Wa 247/24

II SA/Wa 247/24 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2024-06-06
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2024-02-21
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Ewa Marcinkowska /przewodniczący/
Joanna Kube /sprawozdawca/
Mateusz Rogala
Symbol z opisem
6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
III OSK 2247/24 - Wyrok NSA z 2026-01-14
Skarżony organ
Komendant Policji
Treść wyniku
Stwierdzono bezskuteczność czynności
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 171
art. 114 ust. 2, art. 115a
Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t. j.)
Dz.U. 2020 poz 1610
art. 9 ust. 1
Ustawa z dnia 14 sierpnia 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach dotyczących wsparcia służb mundurowych nadzorowanych przez ministra  właściwego do spraw wewnętrznych, o zmianie ustawy o Służbie Więziennej oraz niektórych innych ustaw.
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 146
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
art. 8 ust. 1, art. 66 ust. 2 w zw. z art. 31 ust. 3, art. 190 ust. 1, 3 i 4
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Marcinkowska, Sędzia WSA Joanna Kube (spr.), Asesor WSA Mateusz Rogala, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 6 czerwca 2024 r. sprawy ze skargi T. K. na czynność Komendanta Centralnego Biura Śledczego Policji w przedmiocie naliczenia i wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystane urlopy wypoczynkowe i dodatkowe za okres przed dniem [...] listopada 2018 r. 1. stwierdza bezskuteczność zaskarżonej czynności; 2. zasądza od Komendanta Centralnego Biura Śledczego Policji na rzecz skarżącego T. K. kwotę 480 (słownie: czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
w Warszawie T.K. zaskarżył czynność Komendanta Centralnego Biura Śledczego Policji w przedmiocie naliczenia i wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystane urlopy wypoczynkowe i dodatkowe za okres przed dniem
[...] listopada 2018 r.
W skardze zarzucił organowi naruszenie:
1. art. 190 ust. 4 Konstytucji RP w zw. z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 14 sierpnia 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach dotyczących wsparcia służb mundurowych nadzorowanych przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych, o zmianie ustawy o Służbie Więziennej oraz niektórych innych ustaw w zw. z art. 115a ustawy
z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji, w brzmieniu obowiązującym przed dniem
[...] listopada 2018 r. poprzez zastosowanie niekonstytucyjnej podstawy prawnej, co
w konsekwencji pozbawiło go zgodnego z prawem ustalenia i wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystane urlopy wypoczynkowe i dodatkowe;
2. art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 14 sierpnia 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach dotyczących wsparcia służb mundurowych nadzorowanych przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych, o zmianie ustawy o Służbie Więziennej oraz niektórych innych ustaw w zw. z art. 115a ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji,
w brzmieniu obowiązującym przed dniem [...] listopada 2018 r. poprzez jego zastosowanie przy ustaleniu i wypłacie ekwiwalentu pieniężnego za 107 dni niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego i dodatkowego za okres przed dniem
[...] listopada 2018 r. w sytuacji, w której powyższa norma, zgodnie z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia [...] października 2018 r. sygn. akt [...] , została uznana za niezgodną z art. 66 ust. 2 w związku z art. 31 ust. 3 zdanie drugie Konstytucji RP w zakresie, w jakim ustala wysokość ekwiwalentu pieniężnego za
1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego w wymiarze 1/30 części miesięcznego uposażenia, prawidłowa zaś ocena stanu prawnego wskazywała na konieczność ustalenia i wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego w wymiarze równym wynagrodzeniu za jeden dzień roboczy;
3. art. 6 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez ustalenie i wypłatę ekwiwalentu pieniężnego za 107 dni niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego
i dodatkowego za okres przed dniem [...] listopada 2018 r. na podstawie niekonstytucyjnej normy prawnej określonej w art. 115a ustawy z dnia
6 kwietnia 1990 r. o Policji, w brzmieniu obowiązującym przed dniem [...] listopada
2018 r., a co za tym idzie bez podstawy prawnej.
W oparciu o podniesione zarzuty skarżący wniósł o:
1. stwierdzenie bezskuteczności zaskarżonej czynności,
2. uznanie jego uprawnienia do ustalenia i wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za 107 dni niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego i dodatkowego za okres przed dniem [...] listopada 2018 r. przy ustaleniu, że świadczeniem ekwiwalentnym za jeden przepracowany dzień urlopu skarżącego jest wynagrodzenie za jeden dzień roboczy,
3. zasądzenie zwrotu kosztów niezbędnych do celowego dochodzenia swych praw.
Skarżący w uzasadnieniu skargi stwierdził, że nie kwestionuje liczby dni niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego ustalonych przez organ administracji na poziomie łącznie 308 dni. Nie kwestionuje także ustalenia
i wypłaty ekwiwalentu za 201 dni niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego. Sporną kwestią pozostaje zaś sposób ustalenia i wypłaty ekwiwalentu za 107 dni niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego za okres przed dniem [...] listopada 2018 r.
Po pierwsze wskazał, że organy Policji, jako podstawę prawną dokonania czynności przyjmują art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 14 sierpnia 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach dotyczących wsparcia służb mundurowych nadzorowanych przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych, o zmianie ustawy o Służbie Więziennej oraz niektórych innych ustaw w zw. z art. 115a ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r.
o Policji, w brzmieniu obowiązującym przed dniem [...] listopada 2018 r., czyli sprzeczną z Konstytucją RP normę prawną.
Rozstrzygnięcie zapadłe w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia [...] października 2018 r. sygn. akt [...], który formalnie dotyczył poprzednio obowiązującego stanu prawnego winno być postrzegane - w sytuacji identyczności nowej regulacji, a to art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 14 sierpnia 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach dotyczących wsparcia służb mundurowych nadzorowanych przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych, o zmianie ustawy o Służbie Więziennej oraz niektórych innych ustaw - za aktualne i wiążące, pomimo formalnego niezakwestionowania nowej regulacji prawnej. W przypadku przyjęcia w regulacjach ustawowych unormowania odpowiadającego temu, które zostało uznane przez Trybunał Konstytucyjny za niekonstytucyjne istota problemu, który Trybunał rozstrzygał, również pozostaje aktualna mimo przyjęcia przez ustawodawcę nowych regulacji ustawowych. Faktycznie więc do nowego unormowania winny mieć odpowiednie zastosowanie te same zastrzeżenia konstytucyjne, które zostały podniesione w poprzednim wyroku, albowiem niewątpliwie mamy do czynienia
z niekonstytucyjnością wtórną przepisów ustawowych.
Skarżący podniósł, że ustawodawca w art. 9 ust. 1 zdanie drugie ustawy
z dnia 14 sierpnia 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach dotyczących wsparcia służb mundurowych nadzorowanych przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych,
o zmianie ustawy o Służbie Więziennej oraz niektórych innych ustaw, odnośnie ustalania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy za okres przed dniem [...] listopada 2018 r., nakazał przyjąć zasady wynikające z przepisów ustawy o Policji w brzmieniu obowiązującym przed dniem
[...] listopada 2018 r., a tym samym te, które zostały zakwestionowane wprost
w wyroku Trybunału z dnia [...] października 2018 r., jako niezgodne z art. 66 ust. 2
w związku z art. 31 ust. 3 zdanie drugie Konstytucji RP (tak między innymi wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia [...] października 2020 r., sygn. akt [...] oraz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 maja 2020 r., sygn. akt I OSK 2466/19, P. Sadowski, "Niekonstytucyjność wtórna przepisów ustawowych - zagadnienia wybrane". Przegląd Prawa Konstytucyjnego, nr 3/2015).
Mając na uwadze powyższe, uznał, że Komendant Centralnego Biura Śledczego Policji, przyjmując, jako podstawę prawną, niekonstytucyjną normę, naruszył podstawową zasadę określoną w art. 6 Kodeksu postępowania administracyjnego, zasadę praworządności. Organ administracji jest zobowiązany działać na podstawie przepisów prawa. Nie ma wątpliwości, że stosując normę wyeliminowaną z porządku prawnego wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego doszło do pogwałcenia tej fundamentalnej zasady.
Zdaniem skarżącego, przyjęcie przez Komendanta Centralnego Biura Śledczego Policji wskaźnika 1/30 części miesięcznego uposażenia policjanta oznacza tym samym, że wypłacanej policjantowi należności za jeden dzień niewykorzystanego urlopu nie można nazwać rekompensatą ekwiwalentną, co prowadzi, do naruszenia istoty corocznego płatnego urlopu chronionego przez art. 66 ust. 2 Konstytucji.
W związku z tym stwierdził, iż dokonując zaskarżonej czynności, organ
w rażący sposób naruszył przepisy prawa.
W odpowiedzi na skargę Komendant Centralnego Biura Śledczego Policji wniósł o jej odrzucenie, ewentualnie oddalenie. Wyjaśnił, że ekwiwalent pieniężny za niewykorzystane urlopy wypoczynkowe lub dodatkowe został ustalony i wypłacony skarżącemu w związku ze zwolnieniem z dniem [...] stycznia 2023 r. ze służby
w Policji: w kwocie 44.919,35 zł brutto, tj. za 107 dni niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego za okres przed dniem [...] listopada 2018 r., oraz
w kwocie 12.543,50 zł brutto, tj. za pozostałe 301 dni niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego za okres od dnia [...] listopada 2018 r.
Zgodnie z przepisem art. 114 ust. 1 pkt 2 ustawy o Policji, policjant zwalniany ze służby otrzymuje ekwiwalent pieniężny za niewykorzystane urlopy wypoczynkowe lub dodatkowe z wyjątkiem urlopu, o którym mowa w art. 83a ust. 1. Sposób naliczenia do wypłaty wymiennego ekwiwalentu zawiera art. 115a ustawy
o Policji. Z kolei przepis art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 14 sierpnia 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach dotyczących wsparcia służb mundurowych nadzorowanych przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych, o zmianie ustawy o Służbie Więziennej oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1610), nakazuje stosowanie nowego brzmienia art. 115a ustawy z dnia [...] kwietnia 1990 r. o Policji wyłącznie do wniosków złożonych przed datą opublikowania wyroku Trybunału w sprawie [...]. W wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia [...] października 2018 r. sygn. akt [...] stwierdzono bowiem, że art. 115a ustawy o Policji w zakresie, w jakim ustala wysokość ekwiwalentu pieniężnego za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego w wymiarze 1/30 części miesięcznego uposażenia, jest niezgodny z art. 66 ust. 2 w związku z art. 31 ust. 3 zdanie drugie Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. W tym zakresie przepis utracił moc z dniem
[...] listopada 2018 r. Zatem organ jest związany obowiązującymi przepisami prawa.
W przedmiotowej sprawie czynność naliczenia i wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy nie może zatem zostać zrealizowana z uwagi na obowiązujące przepisy prawa określające sposób obliczenia wysokości tego ekwiwalentu przed dniem [...] listopada 2018 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 15 września 2023 r., sygn. akt II SA/Wa 596/23 odrzucił skargę T. K. na czynność Komendanta Centralnego Biura Śledczego Policji w przedmiocie ustalenia
i wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystane urlopy wypoczynkowe
i dodatkowe. Zdaniem Sądu, nie można uznać, że czynność objęta niniejszą skargą przybrała postać czynności, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.
Po rozpoznaniu skargi kasacyjnej skarżącego, Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 26 stycznia 2024 r., sygn. akt III OSK 3308/23 uchylił zaskarżone postanowienie uznając, że wbrew stanowisku sądu pierwszej instancji, skarżona czynność ma charakter czynności, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Czynność ta została bowiem podjęta w sprawie indywidualnej skarżącego funkcjonariusza i została do niego skierowana, jako podmiotu administrowanego,
a także dotyczy jego uprawnienia do ustalenia i wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystane urlopy wypoczynkowe i dodatkowe, które to uprawnienie wynika
z art. 114 ust. 1 pkt 2 ustawy o Policji, a więc z przepisu prawa powszechnie obowiązującego. Odrzucając przedmiotową skargę, sąd pierwszej instancji naruszył więc art. 58 § 1 pkt 1 i art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Niespornym w sprawie jest to, że skarżący został zwolniony ze służby w Policji z dniem 25 stycznia 2023 r. oraz że wypłacono mu ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy na podstawie art. 115a ustawy
z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 171). Za okres przed dniem [...] listopada 2018 r. ekwiwalent został ustalony w wysokości 1/30 części miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym należnego policjantowi na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego, a ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy za okres od dnia
[...] listopada 2018 r. został ustalony w wysokości 1/21 części miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym należnego policjantowi na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego.
Wyrokiem z dnia [...] października 2018 r. (sygn. akt [...] , Dz. U. z 2018 r., poz. 2102) Trybunał Konstytucyjny orzekł, że art. 115a ustawy o Policji w zakresie,
w jakim ustala wysokość ekwiwalentu pieniężnego za jeden dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego w wymiarze 1/30 części miesięcznego uposażenia jest niezgodny z art. 66 ust. 2 w zw. z art. 31 ust. 3 zdanie drugie Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.
W uzasadnieniu wyroku Trybunał wskazał, że określone w art. 66 ust. 2 Konstytucji RP prawo do urlopu płatnego, a także prawo do rekompensaty pieniężnej za niewykorzystany urlop, nie może być arbitralnie ograniczone, ma ono bowiem charakter bezwarunkowy, jest absolutne i nie podlega miarkowaniu. W ocenie TK, art. 66 Konstytucji RP odgrywa istotne znaczenie prawne dla prawodawcy, wskazując mu pewne minimalne obowiązki, a gdy dana regulacja zejdzie poniżej poziomu ochrony i doprowadzi do sytuacji, w której dane prawo zostanie wydrążone ze swojej rzeczywistej treści – to takiej regulacji będzie można postawić zarzut niekonstytucyjności.
Zgodnie z art. 114 ust. 2 ustawy o Policji, policjant zwalniany ze służby za niewykorzystane urlopy wypoczynkowe lub dodatkowe oraz niewykorzystany czas wolny od służby (przyznany za pracę ponad wymiar) otrzymuje ekwiwalent pieniężny. Jak podkreślił Trybunał, celem tej regulacji jest zrekompensowanie funkcjonariuszowi faktycznej niemożności wykorzystania przysługującego mu urlopu, co stanowi urzeczywistnienie konstytucyjnie zagwarantowanych praw do corocznych płatnych urlopów. Pracownik zwalniany ze służby powinien otrzymać równowartość niewykorzystanych urlopów. Jak wskazał TK, po ustaniu stosunku służby, prawo do urlopu przekształca się w świadczenie pieniężne, będące ekwiwalentem. Równocześnie, świadczeniem ekwiwalentnym za przepracowany dzień urlopu jest wynagrodzenie za jeden dzień roboczy, ekwiwalent będący substytutem urlopu powinien bowiem odpowiadać wartości tego świadczenia w naturze. Trybunał orzekł, że przyjęcie wskaźnika 1/30 miesięcznego uposażenia policjanta oznacza, że wypłacanej policjantowi należności nie można uznać za rekompensatę ekwiwalentną, co prowadzi do naruszenia istoty corocznego płatnego urlopu chronionego przez art. 66 ust. 2 Konstytucji RP.
Zgodnie z art. 190 ust. 1 Konstytucji RP, orzeczenia TK mają moc powszechnie obowiązującą i są ostateczne. Jeżeli na podstawie ustawy uznanej przez Trybunał za niezgodną z Konstytucją została wydana ostateczna decyzja administracyjna, orzeczenie stanowi podstawę do wznowienia postępowania na zasadach i w trybie właściwych dla danego postępowania (art. 190 ust. 1 i 3 Konstytucji).
W doktrynie wskazuje się, że wyposażenie orzeczeń w moc powszechnie obowiązującą oznacza związanie ich treścią nie tylko uczestników konkretnego postępowania zakończonego wydaniem przez sąd konstytucyjny rozstrzygnięcia co do istoty sprawy, ale również wszystkich innych podmiotów prawa. Powoduje to również, że nikt, a w szczególności żaden organ władzy publicznej, nie może
w kwestii rozstrzygniętej przez TK zająć stanowiska odmiennego niż wyrażone
w orzeczeniu sądu konstytucyjnego (por. P. Tuleja, Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej. Komentarz, WKP 2019, LEX).
W orzecznictwie sądowym podkreśla się zarazem, że norma wyrażona w art. 190 ust. 1 Konstytucji ma charakter samowykonalny, co oznacza obowiązek uwzględniania z urzędu treści orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego w toku rozpoznawanej sprawy (wyrok NSA z dnia 22 lutego 2008 r., sygn. akt II OSK 1004/06, CBOSA). Podporządkowanie się orzeczeniu TK oznacza zarazem zakaz podejmowania przez kogokolwiek aktów i działań sprzecznych z jego treścią. Jego naruszenie oznacza złamanie norm konstytucyjnych, skutkujące stosowną odpowiedzialnością organów i osób urzędowych (P. Tuleja, jw.).
Konstytucyjny atrybut ostateczności orzeczeń TK oznacza niepodważalność, niezaskarżalność i niewzruszalność rozstrzygnięć sądu konstytucyjnego przez jakikolwiek inny organ państwa, w tym przez sam Trybunał. Orzeczenia TK są powszechnie obowiązujące, abstrakcyjnie adresowane i zawierają normatywną treść (choć w sensie negatywnym). Zbliżają się zatem wyraźnie do regulacji normatywnej, w tych wszystkich wypadkach, kiedy rozstrzygnięcie jest nakierowane na eliminację niekonstytucyjnej normy w pełnym lub częściowym zakresie. Utrata mocy obowiązującej wynikająca z orzeczenia TK, nie jest tożsama z uchyleniem przepisu
w wyniku aktu prawotwórczego kompetentnego organu, w pewnym sensie idzie dalej, jest mocniejsza w skutkach, daje bowiem jednostkom możliwość wznowienia postępowania, w którym zapadła decyzja wydana na jej podstawie (M. Safjan, Skutki orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego, Tekst wystąpienia wygłoszonego przez Prezesa TK prof. M. Safjana w Komitecie Nauk Prawnych Polskiej Akademii Nauk
6 stycznia 2003 r., www.trybunal.gov.pl).
Należy podkreślić, że w momencie opublikowania wyroku Trybunału zostaje obalone domniemanie konstytucyjności normy prawnej, której dotyczy orzeczenie,
a skutek uchylenia domniemania konstytucyjności przepisu następuje od momentu jego wejścia w życie (por. K. Osajda, Koncepcja orzeczenia zakresowego
a wątpliwości na tle skutków orzeczeń TK, [w:] M. Bernatt, J. Królikowski, M. Ziółkowski, Skutki wyroków Trybunału Konstytucyjnego w sferze stosowania prawa, Studia i Materiały Trybunału Konstytucyjnego Tom XLVIII, Warszawa 2013).
Z chwilą opublikowania wyroku w Dzienniku Urzędowym przepis, który był przedmiotem orzeczenia, zostaje usunięty z porządku prawnego. Od tego momentu nie wyznacza nakazów ani zakazów. W rezultacie, z dniem opublikowania wyroku Trybunału, czyli od [...] listopada 2018 r., część art. 115a (w poprzednim brzmieniu) została wyeliminowana z obrotu prawnego i nie mogła stanowić podstawy orzekania
o wysokości ekwiwalentu za niewykorzystany urlop (por. wyrok NSA z dnia 23 lutego 2021 r., sygn. akt III OSK 2832/21, CBOSA). W konsekwencji, skoro niekonstytucyjny przepis stracił moc obowiązującą, to nie może być podstawą orzeczenia w procesie stosowania prawa, niezależnie od tego czy rozstrzygnięcie dotyczy stanu faktycznego sprzed ogłoszenia orzeczenia Trybunału, czy też zaistniałego po tej dacie. Przepis taki nie może być stosowany przez sądy i inne organy w odniesieniu do stanów faktycznych sprzed ogłoszenia orzeczenia Trybunału (por. wyrok NSA
z dnia 26 maja 2020 r., sygn. akt II OSK 2264/19, CBOSA).
W doktrynie zasadnie podnosi się, że orzeczenie przez TK o niezgodności normy prawnej z Konstytucją RP może być uznane za wprowadzające swoistego rodzaju normę intertemporalną, mającą zgodnie z art. 8 ust. 1 Konstytucji RP, pierwszeństwo przed normami intertemporalnymi wprowadzanymi przez ustawodawcę zwykłego co do ewentualnych skutków wyroku Trybunału (por. K. Królikowska, Skutki pro futuro prejudycjalnego wyroku TK ("derogacja trybunalska" na przykładzie spraw cywilnych), [w:] red. M. Bernatt, J. Królikowski, M. Ziółkowski, Skutki wyroków Trybunału Konstytucyjnego w sferze stosowania prawa, Studia
i materiały Trybunału Konstytucyjnego, Tom XLVIII, Warszawa 2013, s. 65 i n.).
Ustawą z dnia 14 sierpnia 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach dotyczących wsparcia służb mundurowych nadzorowanych przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych, o zmianie ustawy o Służbie Więziennej oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r., poz. 1610; dalej jako "ustawa o szczególnych rozwiązaniach"), art. 115a ustawy o Policji otrzymał brzmienie: "Ekwiwalent pieniężny za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego ustala się
w wysokości 1/21 części miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym należnego policjantowi na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym."
Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy o szczególnych rozwiązaniach: "Przepis art. 115a ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą stosuje się do spraw dotyczących wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy wszczętych i niezakończonych przed dniem
[...] listopada 2018 r. oraz do spraw dotyczących wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy policjantowi zwolnionemu ze służby od dnia [...] listopada 2018 r. Ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy za okres przed dniem [...] listopada 2018 r. ustala się na zasadach wynikających z przepisów ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu obowiązującym przed dniem [...] listopada 2018 r. Przy obliczaniu wysokości ekwiwalentu pieniężnego przysługującego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy za rok 2018 określa się proporcję liczby dni niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego przysługującego przed dniem [...] listopada 2018 r. oraz od dnia [...] listopada 2018 r."
Jak stanowi zatem art. 9 ust. 1 ustawy o szczególnych rozwiązaniach, ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy za okres przed dniem [...] listopada 2018 r. ustala się na zasadach wynikających
z przepisów ustawy o Policji w brzmieniu obowiązującym przed dniem [...] listopada
2018 r., a nie w wysokości wynikającej z przepisów ww. ustawy. Odwołanie się przez ustawodawcę do zasad, a nie do wysokości 1/30 części miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym należnego policjantowi na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym oznacza, że ustawodawca nie powtórzył niekonstytucyjnych zapisów tej ustawy, wbrew wyrokowi TK z dnia [...] października 2018 r. (sygn. akt [...] ) i nie nakazał stosowania do obliczania ekwiwalentu za niewykorzystany urlop z okresu przed [...] listopada 2018 r. (czyli sprzed daty publikacji orzeczenia TK) uregulowań, które utraciły moc w wyniku ww. wyroku.
Przyjęcie za prawidłową wykładnię przepisów przejściowych zastosowaną przez organ w przedmiotowej sprawie oznaczałoby istnienie zjawiska tzw. "wtórnej niekonstytucyjności", które polega na tym, że ustawodawca powtarza rozwiązania normatywne uznane już raz za niekonstytucyjne (K. Kos, O pojęciu wtórej niekonstytucyjności prawa, Przegląd Prawa Konstytucyjnego 2018, nr 2 (42), s. 21). Oznaczałoby to, że ustawodawca przepisami przejściowymi próbuje ograniczyć zakres zastosowania wyroku Trybunału, a nadto narusza konstytucyjną zasadę powszechnej mocy obowiązującej wyroków Trybunału, które wiążą również ustawodawcę.
W związku z powyższym, wykładnię powołanych przepisów dokonaną przez organ Policji, Sąd uznał za błędną.
Zdaniem Sądu, zasady, o których mowa w art. 9 ust. 1 ustawy o szczególnych rozwiązaniach, oznaczają konieczność wzięcia pod uwagę przy wykładni przepisu art. 115a ustawy o Policji, wyroku TK z dnia [...] października 2018 r. sygn. akt [...], na co wielokrotnie już zwracały uwagę wojewódzkie sądy administracyjne i Naczelny Sąd Administracyjny, jak również ustawodawca w uzasadnieniu projektu ww. nowelizacji ustawy o Policji dokonanej ustawą z dnia 14 sierpnia 2020 r. Wskazał bowiem, że projekt przewiduje wprowadzenie rozwiązań prawnych mających na celu wdrożenie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia [...] października 2018 r., sygn. [...] (por. druk sejmowy IX. 432 - str. 2,13 i 14).
Wyrok TK usunął z systemu prawnego niekonstytucyjne rozumienie art. 115a ustawy o Policji w ww. zakresie, na mocy art. 190 Konstytucji RP. Dlatego po wyroku zarówno sądy, jak i organy administracji publicznej winny dokonywać wykładni art. 114 ust. 1 pkt 2, art. 115a ustawy o Policji w związku z art. 9 ust. 1 ustawy
o szczególnych rozwiązaniach - zgodnie z Konstytucją RP.
Reasumując, uznać należy, że wysokość ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy za okres przed [...] listopada
2018 r. ustala się na zasadach wynikających z przepisów ustawy o Policji
w brzmieniu obowiązującym przed [...] listopada 2018 r., co implikuje obowiązek obliczenia go według zasad podanych w tej ustawie w brzmieniu ukształtowanym wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia [...] października 2018 r., [...]. Świadczeniem ekwiwalentnym za przepracowany dzień urlopu jest zatem wynagrodzenie za 1 dzień roboczy, przy czym należy mieć na uwadze, iż przepis art. 115a ustawy o Policji odwołuje się do ostatniego uposażenia należnego policjantowi na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym, bez odniesienia do jakiegokolwiek okresu rozliczeniowego służby. W konsekwencji liczbę dni urlopu przysługującego skarżącemu za okres przed [...] listopada 2018 r. należy pomnożyć przez wysokość wynagrodzenia przysługującego mu za 1 dzień roboczy na dzień zwolnienia ze służby. Prawidłowym w tej sytuacji będzie posłużenie się aktualnie obowiązującym współczynnikiem ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy wynoszącym 1/21, albowiem przyjęta przez ustawodawcę wartość średnia, jako odwołująca się do zasad, o których mowa w art. 9 ust. 1 ustawy o szczególnych rozwiązaniach, została uznana za ekwiwalentną względem 1 dnia urlopu wypoczynkowego i w pełni realizuje zasadę sprawiedliwości społecznej (art.
2 Konstytucji RP). Taki sposób ustalenia wysokości ekwiwalentu będzie zgodny
z treścią przepisu art. 66 ust. 2 i art. 81 Konstytucji. Po ustaleniu wysokości przysługującego skarżącemu ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop według podanych powyżej zasad należy określić różnicę pomiędzy kwotą wymaganą, a już wypłaconą.
Mając na względzie naruszenie przez organ przepisów prawa materialnego, tj. przepisów Konstytucji RP, szczególnie art. 66 ust. 2 i art. 190 ust. 4 oraz art. 115a ustawy o Policji w związku z art. 9 ust. 1 ustawy o szczególnych rozwiązaniach, poprzez ich błędną wykładnię w stopniu, który miał wpływ na wynik sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 146 § 1 p.p.s.a., stwierdził w pkt 1 sentencji wyroku bezskuteczność czynności naliczenia i wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystane urlopy wypoczynkowe i dodatkowe za okres przed dniem [...] listopada 2018 r.
O zwrocie kosztów postępowania sądowego w wysokości 480 zł (punkt drugi sentencji wyroku), Sąd orzekł na mocy art. 200, art. 205 § 2 i art. 209 p.p.s.a.
w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2023 r., poz. 1964 z późn. zm.).