II SA/Wa 2463/20

II SA/Wa 2463/20 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2021-04-30
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2020-12-14
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Agnieszka Góra-Błaszczykowska /sprawozdawca/
Andrzej Góraj
Tomasz Szmydt /przewodniczący/
Symbol z opisem
6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne
Policja
Sygn. powiązane
III OSK 6039/21 - Wyrok NSA z 2022-11-16
Skarżony organ
Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 1994 nr 53 poz 214
art. 8a ust. 1
Ustawa z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Urzędu Ochrony Państwa, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Szmydt, Sędzia WSA Agnieszka Góra-Błaszczykowska (spr.), Sędzia WSA Andrzej Góraj, po rozpoznaniu trybie uproszczonym w dniu 30 kwietnia 2021 r. sprawy ze skargi Z. M. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] października 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wyłączenia stosowania przepisów ustawy oddala skargę
Uzasadnienie
Przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie jest skarga Z. M. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji nr [...] z dnia
[...] października 2020 r. w przedmiocie odmowy wyłączenia stosowania przepisów.
Skarga została złożona w następującym stanie faktycznym sprawy:
Wnioskiem z dnia [...] listopada 2017 r. (data wpływu do organu – [...] listopada 2017 r.) Z. M. (zwany dalej: wnioskodawca, skarżący), zwrócił się do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji (zwany dalej: Minister, organ) o zastosowanie wobec niego art. 8a ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. z 2016 r., poz. 708 ze zm., zwana dalej: ustawa zaopatrzeniowa).
W uzasadnieniu wniosku wnioskodawca szczegółowo opisał przebieg swojej służby i zajmowane stanowiska. Wskazał, że do służby w Komendzie Wojewódzkiej Milicji Obywatelskiej w C. został przyjęty [...] marca 1968 r., a w 1984 r. objął stanowisko Naczelnika Wydziału Wojewódzkiego Stanowiska Kierowania w Wojewódzkim Urzędzie Spraw Wewnętrznych w C.. Wnioskodawca opisał przeprowadzoną przez niego interwencję wobec I Sekretarza Komitetu Warszawskiego Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej oraz wskazał na niekorzystne dla niego konsekwencje służbowe, które poniósł w związku z tym
zdarzeniem. Wskazał, że jako jeden z nielicznych funkcjonariuszy Milicji Obywatelskiej potrafił czynnie przeciwstawić się nagannym zachowaniom działaczy PZPR. Ponadto podkreślił, że pełniąc służbę w Policji na stanowisku naczelnika połączonych Wydziałów Ruchu Drogowego i Prewencji Komendy Wojewódzkiej Policji w C., został wyróżniony przez Komendanta Głównego Policji za "wzorowe wykonywanie obowiązków szefa sztabu" podczas protestu załogi [...].
Decyzją nr [...] z dnia [...] października 2019 r. Minister, działając na podstawie art. 8a ustawy zaopatrzeniowej, orzekł o odmowie wyłączenia stosowania wobec skarżącego przepisów art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy zaopatrzeniowej.
Organ ustalił, że skarżący został zwolniony ze służby w Komendy Wojewódzkiej Policji w C. z dniem [...] czerwca 1994 r. i ma ustalone prawo do emerytury, której wysokość ustalono z uwzględnieniem odpowiednio art. 15c ustawy zaopatrzeniowej.
Podał, iż z pisma Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu (zwany dalej: IPN), tj. informacji o przebiegu służby wynika, że wnioskodawca pełnił służbę na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b ustawy zaopatrzeniowej, w okresie od dnia [...] grudnia 1987 r. do dnia [...] lipca 1990 r., tj. przez 2 lata i 8 miesięcy. Całkowity okres służby wnioskodawcy wynosi zaś 28 lat, 3 miesiące i 9 dni. Akta osobowe ([...]) przekazane przez IPN nie zawierają dokumentów wskazujących, by skarżący nierzetelnie wykonywał zadania i obowiązki służbowe po dniu 12 września 1989 r. Z pisma Komendanta Głównego Policji wynika, że skarżący rzetelnie wykonywał zadania i obowiązki w okresie pełnienia służby w Policji. Wskazują na to informacje zawarte w opiniach służbowych oraz wnioskach o mianowanie na kolejne wyższe stopnie policyjne i stanowiska służbowe. Wnioskodawcy kilkukrotnie przyznano zwiększony dodatek służbowy do uposażenia oraz wyróżniano nagrodami pieniężnymi.
Brak jest jednak informacji o nadanych orderach i odznaczeniach państwowych lub otrzymanych odznakach i medalach resortowych. Ponadto wnioskodawca nie był karany dyscyplinarnie oraz nie były prowadzone wobec niego postępowania karne lub karno-skarbowe. Nie odnaleziono też dokumentów potwierdzających udział w zdarzeniach, które mogły stanowić zagrożenie dla życia i zdrowia.
Organ ocenił, że w sprawie nie zostały spełnione ustawowe przesłanki, przewidziane art. 8a pkt 1 i 2 ustawy zaopatrzeniowej tak w zakresie krótkotrwałej służby przed dniem 31 lipca 1990 r. na rzecz totalitarnego państwa, rzetelnego wykonywania zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r., w szczególności z narażeniem zdrowia i życia, jak i szczególnie uzasadnionego przypadku, co wyklucza możliwość zastosowania w stosunku do wnioskodawcy wyłączenia stosowania art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy zaopatrzeniowej. W konsekwencji Minister stwierdził, że brak jest podstaw do dokonania rozstrzygnięcia zgodnego z wnioskiem skarżącego.
We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy złożonym w odniesieniu do ww. decyzji skarżący, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i orzeczenie zgodnie z jego wnioskiem o wyłączeniu stosowania wobec niego art. 8a ustawy zaopatrzeniowej.
Wskazaną na wstępie i stanowiącą przedmiot zaskarżenia w niniejszej sprawie decyzją Nr [...] z dnia [...] października 2020 r. organ, działając na podstawie art. 127 § 3 i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., w związku z art. 8a ustawy zaopatrzeniowej, orzekł o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji.
W uzasadnieniu podjętej decyzji - po przedstawieniu stanu sprawy oraz treści art. 8a ustawy zaopatrzeniowej – Minister podkreślił, że wskazane w ww. przepisie przesłanki muszą być spełnione łącznie. Zaznaczył także, że ww. przepis zawiera dwie przesłanki formalne, których spełnienie otwiera możliwość zastosowania go względem konkretnej osoby, jednakże nakłada także na organ obowiązek weryfikacji, czy rozpatrywana sprawa stanowi szczególnie uzasadniony przypadek. Tylko bowiem w takiej sytuacji ustawodawca dopuszcza możliwość wyłączenia względem wnioskodawcy stosowania art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy zaopatrzeniowej.
Analizując pierwszą z przesłanek formalnych organ wskazał, że "krótkotrwałość" pełnienia służby musi być każdorazowo oceniana indywidualnie, wszelako z zastrzeżeniem jej oceny przede wszystkim w ujęciu bezwzględnym - jako długość okresu służby na rzecz totalitarnego państwa oraz w aspekcie proporcjonalnym, tj. porównaniu stosunku służby na rzecz totalitarnego państwa do całości służby byłego funkcjonariusza. Wykładnia językowa ww. pojęcia prowadzi do wniosku, że "krótkotrwałość" jest tożsama z nietrwałością, przelotnością lub chwilowością. Synonimy powyższego słowa to: "chwilowy, doraźny, niedługi, niestały, nietrwały, okresowy, przejściowy, przemijający, tymczasowy, krótkookresowy, czasowy, trwający krótko, niedługo trwający, nieustabilizowany, szybki, epizodyczny" (Wielki słownik wyrazów bliskoznacznych. Wydawnictwo Naukowe PWN, 2005 r.).
Oceniając drugą określoną w art. 8a ustawy zaopatrzeniowej przesłankę tj. "rzetelność wykonywania zadań i obowiązków" po dniu 12 września 1989 r. "w szczególności z narażeniem zdrowia i życia" organ zauważył, iż stanowi również przesłankę o charakterze nieostrym, która powinna być każdorazowo oceniana indywidualnie. Zgodnie z wykładnią językową pojęcie "rzetelności" definiować należy jako sumienne, solidne i dokładne wykonywanie swojej pracy - przyjętych na siebie obowiązków. Synonimy powyższego słowa to: "akuratny, całościowy, dogłębny, dokładny, drobiazgowy, gorliwy, niestrudzony, niezawodny, obowiązkowy, oddany, ofiarny, pedantyczny, pewny, pilny, pracowity, precyzyjny, przenikliwy, skrupulatny, solidny, staranny, sumienny, uczciwy, wierny, wnikliwy, wszechstronny, wytrwały" (Wielki słownik wyrazów bliskoznacznych. Wydawnictwo Naukowe PWN, 2005 r.).
W świetle powyższego rzetelne wykonywanie obowiązków służbowych oznacza ich realizację na najwyższym poziomie, w sposób nie budzący żadnych wątpliwości ani pod kątem jakościowym, ani z punktu widzenia moralności i honoru funkcjonariusza. Postawa rzetelnego funkcjonariusza charakteryzuje się wzorowością w działaniu służbowym, nie tylko w zakresie podejmowania i nienagannej realizacji zadań obligatoryjnych, ale także wykazywania inicjatywy zarówno w zakresie takich właśnie zadań jak i przez gotowość do realizacji obowiązków dodatkowych.
Z kolei zwrot "szczególnie z narażeniem zdrowia i życia" traktować należy jako czynnik podnoszący wartość rzetelnej służby funkcjonariusza, odnoszący się do kwalifikacji narażenia, rozumianej jako stwierdzenie istnienia zagrożenia innego, niż normalne następstwo pełnienia służby, przy założeniu, że w jej istotę wpisane jest ryzyko zagrożenia życia i zdrowia. Ważne jest, aby zagrożenie nie było normalnym następstwem służby, czy też nie miało charakteru hipotetycznego, ale było rzeczywiste i dowiedzione.
Odnosząc się do przesłanki "szczególnie uzasadnionego przypadku" organ stwierdził, że należy ją postrzegać przez pryzmat całkowitego braku jakichkolwiek faktów, mogących stawiać rzetelność służby osoby zainteresowanej pod znakiem zapytania, a krótkotrwałość służby, o której mowa w art. 13b ustawy zaopatrzeniowej przed dniem 31 lipca 1990 r. jest bezdyskusyjna. Przesłanka ta może być rozpatrywana tylko po spełnieniu dwóch ww. przesłanek z art. 8a ustawy zaopatrzeniowej.
Minister wskazał, iż całkowity okres służby wnioskodawcy wynosi 26 lat, 3 miesiące i 15 dni (tj. od [...] marca 1968 r. do dnia [...] czerwca 1994 r.), zaś okres jego służby pełnionej na rzecz totalitarnego państwa przez okres 2 lat i 8 miesięcy (od dnia [...] grudnia 1987 r. do dnia [...] lipca 1990 r.). Przy czym do wysługi emerytalnej skarżącemu zaliczono okres służby wojskowej w wymiarze 1 roku, 11 miesięcy i 24 dni (od dnia [...] października 1964 r. do dnia [...] października 1966 r.).
Zdaniem organu, skoro wnioskodawca pełnił służbę rzecz totalitarnego państwa przez okres 2 lat i 8 miesięcy, to okresu tego nie można uznać za krótkotrwały, bowiem trudno tu mówić o chwilowości, czy przejściowości, a służba nie nosiła znamion tymczasowości. Przedmiotowy okres służby na rzecz totalitarnego państwa zarówno w ujęciu bezwzględnym - długości tego okresu, jak i w ujęciu proporcjonalnym - stosunku długości tego okresu do całego okresu służby, nie może być oceniony jako krótkotrwały. Zatem przesłanka krótkotrwałości nie została w niniejszej sprawie spełniona. Prawie trzyletniego okresu służby nie można uznać za krótkotrwały, bowiem nie sposób scharakteryzować go jako odpowiadający wskazanej wyżej wykładni językowej. Służba skarżącego była służbą wieloletnią, podjętą nie przypadkowo, lecz w pełni świadomie oraz ze względu na okres jej pełnienia była służbą trwałą. Wskazany czas realizacji obowiązków służbowych na rzecz totalitarnego państwa nie miał charakteru tymczasowego, doraźnego czy epizodycznego i z całą pewnością przez ten okres wnioskodawca dokładnie zaznajomił się ze specyfiką realizowanych zadań oraz ich charakterem. Ponadto wnikliwa analiza przedmiotowej sprawy bezsprzecznie dowiodła, iż zakończenie wskazanego okresu pełnienia przez ww. służby na rzecz państwa totalitarnego nie wynikało z jego woli, lecz z likwidacji i transformacji struktur formacji związanych ze zmianami ustrojowymi w Polsce.
W zakresie przesłanki rzetelności służby po dniu 12 września 1989 r. Minister wskazał dalej, że jej ocena winna każdorazowo być opracowana na podstawie charakteru zadań wykonywanych przez funkcjonariusza oraz sposobu ich realizacji i stopnia zaangażowania. Oceniając spełnienie tej przesłanki przez wnioskodawcę wzięto pod uwagę stanowiska Komendanta Głównego Policji zawarte w piśmie z dnia [...] października 2018 r. oraz Komendanta Wojewódzkiego Policji z siedzibą w R. znajdujące się w informacji dotyczącej przebiegu służby ww. i ocenie rzetelności służby z dnia [...] czerwca 2018 r. Z dokumentów tych wynika, że skarżący rzetelnie realizował zadania i obowiązki w trakcie pełnienia służby w Policji po dniu 12 września 1989 r., na co wskazują informacje zawarte w opiniach służbowych oraz wnioskach o mianowanie na kolejne, wyższe stopnie policyjne i stanowiska służbowe. W aktach sprawy nie stwierdzono informacji o wymierzonych wnioskującemu karach dyscyplinarnych. Jednak w zgromadzonym materiale brak jest dokumentów potwierdzających udział ww. w zdarzeniach, które mogły stanowić zagrożenie dla życia i zdrowia. W aktach sprawy nie stwierdzono też wzmianek dotyczących wszczęcia i prowadzenia w stosunku do wnioskodawcy postępowań karnych oraz karno-skarbowych. W ww. stanowisku zawarto informacje o otrzymanych przez skarżącego w trakcie pełnienia służby awansach, podwyżkach dodatku służbowego, nagrodach pieniężnych.
Organ wyjaśnił, że sam charakter zadań, realizowanych przez ww. do dnia zwolnienia ze służby w Policji ([...] czerwca 1994 r.) i wynikające z nich potencjalne zagrożenie życia i zdrowia nie może być oceniany jako narażenie zdrowia i życia, o którym mowa w art. 8a ust. 1 pkt 2 ustawy zaopatrzeniowej. Powyższe potwierdza fakt, iż w posiadanych zasobach archiwalnych brak jest dokumentów wskazujących na udział wnioskodawcy w zdarzeniach, które mogły stanowić zagrożenie dla życia i zdrowia, nie wydawano też zaświadczenia uprawniającego do podwyższenia emerytury zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 4 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych warunków podwyższania emerytur funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej (Dz. U. z 2005 r. Nr 86, poz. 734, ze zm.).
Organ zaznaczył dalej, że służba w Policji zawsze wiąże się z potencjalnym ryzykiem dla zdrowia i życia funkcjonariuszy, nawet gdy realizowane czynności służbowe są tego rodzaju, że jakiekolwiek zagrożenie dla zdrowia lub życia wydaje się być mało prawdopodobne lub nawet wykluczone. Gdyby zatem zamiarem ustawodawcy było przyjęcie, iż potencjalne zagrożenie, jakie niesie za sobą służba, jest wystarczające do uznania, że służba pełniona była z narażeniem zdrowia i życia, to nie dookreślałby przesłanki, wynikającej z art. 8a ust. 1 pkt 2 ustawy zaopatrzeniowej poprzez wskazanie, iż rzetelne wykonywanie zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r., ma mieć miejsce "w szczególności z narażeniem zdrowia i życia", gdyż z racji specyfiki samej służby każdy funkcjonariusz Policji spełniałby ów wymóg.
Podał, iż jak wynika z dokumentów przekazanych przez Komendanta Wojewódzkiego Policji z siedzibą w Radomiu, skarżący posiadał niezbędne kwalifikacje ogólne i zawodowe do realizacji zadań służbowych z zakresu ruchu drogowego i prewencji. Nie stwierdzono braków w zakresie kwalifikacji zawodowych. Jako naczelnik Wydziału Ruchu Drogowego i Prewencji KWP z powierzonych obowiązków wywiązywał się bardzo dobrze. Właściwie organizował pracę podległych pracowników, dbając o należyte egzekwowanie zleconych zadań. Jednocześnie z dokumentów archiwalnych nie wynika, by wnioskodawca został odznaczony orderem, czy odznaczeniem państwowym oraz odznaką (medalem) resortową po dniu 12 września 1989 r. Brak również informacji o przyznanych ww. wyróżnieniach, czy podziękowaniach i listach gratulacyjnych, co pozwala na stwierdzenie, że w służbie ww. nie wyróżniał się szczególnymi osiągnięciami wykraczającymi poza zakres zwykłych obowiązków, czy też czynami przynoszącymi znaczną korzyść Państwu lub obywatelom. Powyższe w ocenie organu uniemożliwia stwierdzenie, że została spełniona przesłanka określona w art. 8a ust. 1 pkt 2 ustawy zaopatrzeniowej.
Organ ocenił także, że przebieg służby wnioskodawcy nie pozwala przyjąć, by w sprawie zachodził "szczególnie uzasadniony przypadek" wynikający z art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej. Okres pełnienia przez skarżącego służby na rzecz państwa totalitarnego stanowi bowiem ok. 10% całkowitego okresu jego służby i nie może być uznany za krótkotrwały, a ponadto brak jest dokumentów potwierdzających udział wnioskodawcy w zdarzeniach, które mogły stanowić zagrożenie dla życia i zdrowia oraz brak jest zaświadczenia uprawniającego do podwyższenia emerytury. Istotny jest też fakt, że w trakcie swojej służby po dniu 12 września 1989 r. ww. nie zostały nadane żadne ordery i odznaczenia państwowe oraz odznaki (medale resortowe), czy wyróżnienia.
Minister wskazał, że obie przesłanki wskazane w art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej muszą być spełnione łącznie. Konstruując przywołany przepis ustawodawca, pomiędzy pierwszą i drugą przesłanką ww. przepisu ustawy zaopatrzeniowej, użył spójnika "oraz", zatem jego intencją było traktowanie obu wymogów w sposób łączny. W przeciwnym razie prawodawca użyłby np. spójnika "lub". Skoro wnioskodawca nie spełnia obu przesłanek przewidzianych w ww. przepisie, to jego sprawa nie może stanowić szczególnie uzasadnionego przypadku, zatem brak jest możliwości wyłączenia wobec niego stosowania przepisów art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy zaopatrzeniowej.
Jednocześnie organ stwierdził, że nie bez znaczenia w kontekście dokonywania przez organ oceny, czy sprawa wnioskodawcy stanowi szczególnie uzasadniony przypadek, umożliwiający zastosowanie wobec niego ww. przepisu, jest stwierdzenie na podstawie analizy akt osobowych skarżącego, że utożsamiał się on z ustrojem totalitarnym. W opinii służbowej dotyczącej skarżącego z dnia [...] listopada 1971 r., sporządzonej przez Komendanta Dzielnicy MO [...] wskazano, że: "strona społeczno-polityczna nie budzi zastrzeżeń. Wyżej wymieniony nie będąc członkiem PZPR, na bieżąco interesuje się życiem społecznym i politycznym kraju. W opinii służbowej z dnia [...] maja 1973 r. sporządzonej przez Dowódcę Zmotoryzowanego Odwodu MO KWMO [...] wskazano: "postawa ideowa nie budzi żadnych zastrzeżeń. Światopogląd marksistowski. Na bieżąco interesuje się życiem ekonomiczno-politycznym kraju oraz rozwojem sytuacji politycznej na świecie. W opinii służbowej z dnia [...] października 1987 r. znajduje się zapis: "aktywny członek PZPR". Ponadto z wniosku personalnego dotyczącego mianowania ww. na stanowisko Naczelnika Wydziału Inspekcji WUSW w C. wynika, że: "jest długoletnim członkiem PZPR, wielokrotnie pełniącym funkcje w KZ PZPR".
Odnosząc się do argumentów odwołania organ wskazał, że ustawa zaopatrzeniowa przewiduje tryb ustalania faktu pełnienia przez daną osobę służby na rzecz totalitarnego państwa, przypisując te kompetencje wyłącznie IPN. Minister nie jest właściwy do rozstrzygania wątpliwości w tym zakresie. Jeżeli skarżący nie zgadza się z informacją o przebiegu służby wydaną przez IPN, to kwestię tę winien wyjaśniać z IPN.
Minister zaznaczył również, iż wnioskodawca w okresie od dnia [...] grudnia 1987 r. do dnia [...] lipca 1990 r. pełnił służbę w jednostkach organizacyjnych SB na stanowisku Naczelnika Wydziału Inspekcji WUSW w C. tj. w jednostkach enumeratywnie wymienionych w art. 13b ustawy zaopatrzeniowej. Jak wskazuje się w orzecznictwie, wystarczające jest wykazanie, że wnioskodawca pełni służbę w jednej z enumeratywnie wymienionych w nim instytucji czy formacji, która to służba musi być uznana za służbę na rzecz totalitarnego państwa i organ nie posiada w tym zakresie żadnej swobody. Wystarczający jest sam fakt pełnienia służby w tych
instytucjach i formacjach, natomiast rzeczywisty charakter zadań i obowiązków
funkcjonariusza jest obojętny w świetle art. 13b ustawy zaopatrzeniowej.
W kontekście powyższych ustaleń organ stwierdził bezprzedmiotowość argumentów złożonego środka zaskarżenia i orzekł o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji.
W skardze złożonej na powołaną decyzję do sądu administracyjnego skarżący, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł o uchylenie zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Wydanej decyzji skarżący zarzucił naruszenie:
1. art. 13b ustawy zaopatrzeniowej poprzez jego zastosowanie w niniejszej sprawie i przyjęcie, że skarżący pełnił służbę na rzecz totalitarnego państwa w rozumieniu ustawy, podczas gdy z zaskarżonej decyzji nie wynika jakie dokładnie stanowisko, bądź funkcję miałby pełnić skarżący, a dopiero ustalenie powyższej okoliczności pozwoliłoby zakwalifikować jego pracę jako służbę na rzecz totalitarnego państwa w rozumieniu ustawy zaopatrzeniowej;
2. art. 8a ustawy zaopatrzeniowej poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie przez organ, iż ustawodawca uzależnia wyłączenie stosowania art. 15c, 22a oraz 24a ustawy zaopatrzeniowej w konkretnej sprawie od: •spełnienia przez wnioskodawcę łącznie przesłanek "krótkotrwałości służby przed dniem 31 lipca 1990 r.", "rzetelności wykonywania zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r." oraz "wykonywania zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r. z narażeniem zdrowia i życia", podczas gdy expressis verbis ustawodawca uzależnił wyłączenie stosowania art. 15c, 22a oraz 24a ustawy zaopatrzeniowej tylko od spełnienia przesłanek "krótkotrwałości służby przed dniem 31 lipca 1990 r." oraz "rzetelności wykonywania zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r.", natomiast wymóg "wykonywania zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r. z narażeniem zdrowia i życia" ma charakter fakultatywny, co jednoznacznie potwierdza użycie przez ustawodawcę wyrażenia "w szczególności" i w konsekwencji jego spełnienie w niniejszej sprawie nie jest wymagane, •wykonywania zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r. z narażeniem zdrowia i życia, które ma mieć charakter "rzeczywistego, dowiedzionego i wyjątkowego", podczas gdy powyższa przesłanka jest fakultatywna, a nadto z wykładni językowej przepisu nie wynika powyższe ograniczenie, którego nie można domniemywać, a w konsekwencji narażenie może mieć również charakter hipotetyczny; •zaistnienia "szczególnie uzasadnionego przypadku", który musi mieć miejsce niezależnie od pozostałych przesłanek ustawowych, podczas gdy wykładnia art. 8a ustawy zaopatrzeniowej prowadzi do jednoznacznej konkluzji, iż szczególnie uzasadniony wypadek ma miejsce każdorazowo, gdy spełnione zostaną przesłanki "krótkotrwałości służby przed dniem 31 lipca 1990 r." oraz "rzetelności wykonywania zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r.", a nadto samo zaistnienie "szczególnie uzasadnionego przypadku" może uzasadniać wyłączenie stosowania art. 15c, 22a oraz 24a ustawy zaopatrzeniowej, nawet gdy nie zostały spełnione przez wnioskodawcę przesłanki krótkotrwałości służby przed dniem 31 lipca 1990 r." oraz "rzetelności wykonywania zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r.";
3. art. 7 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art 80 k.p.a. poprzez niedokonanie przez Ministra wszechstronnej i swobodnej oceny zebranego materiału dowodowego wdrażającej się w przyjęciu, iż: •służba skarżącego przed dniem 31 lipca 1990 r. nie miała charakteru krótkotrwałego, choć jednocześnie przy tym Minister nie wyjaśnia, jak należy rozumieć ww. przesłankę, a wymaga wskazania, że zarówno mając na uwadze długość okresu w ujęciu bezwzględnym, jak i w ujęciu proporcjonalnym, służba skarżącego na rzecz państwa totalitarnego nie stanowiła chociażby 15% całego okresu służby; •służba skarżącego nie wyróżniała się szczególnymi osiągnięciami, podczas gdy ww. otrzymał nagrody w dniu [...] listopada 1992 r. oraz [...] lipca 1993 r., a także był adresatem rozkazu Komendy Głównej Policji z [...] września 1993 r. dotyczącego "[...]", nadto w opinii służbowej z dnia [...] stycznia 1994 r. wskazano na rekomendacje do awansu na dalsze stanowisko, •skarżący pełnił służbę w jednostkach organizacyjnych SB, podczas gdy faktycznie Wydział Inspekcji był Wydziałem Milicji Obywatelskiej podlegającym nadzorowi Szefa Wojewódzkiego Urzędu Spraw Wewnętrznych, z wyłączeniem stanowiska st. inspektora do spraw SB, nadto mianowanie Naczelnikiem Wydziału Inspekcji odbyło się bez zgody wnioskodawcy, ponieważ było to stanowisko równorzędne z zajmowanym poprzednio, a odmowa wykonania rozkazu przez skarżącego byłaby równoznaczna ze zwolnieniem ze służby.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi, przywołując argumentację tożsamą z tą jaką prezentował w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga musiała zostać oddalona.
Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.; zwanej dalej: "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż zadaniem wojewódzkiego sądu administracyjnego jest zbadanie legalności zaskarżonego aktu pod względem jego zgodności z prawem, to znaczy ustalenie czy organ prawidłowo zinterpretował i zastosował przepisy prawa w odniesieniu do właściwie ustalonego stanu faktycznego. W przypadku stwierdzenia, iż w sprawie naruszono przepisy –prawa materialnego lub postępowania – sąd uchyla zaskarżoną decyzję i zwraca sprawę do postępowania przed organem administracyjnym, właściwym do jej rozstrzygnięcia.
Kontrolując sprawę w ramach wskazanych wyżej kompetencji, Sąd uznał, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja odpowiada prawu.
Materialnoprawną podstawę decyzji Ministra stanowił przepis art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej, zgodnie z którym, minister właściwy do spraw wewnętrznych, w drodze decyzji, w szczególnie uzasadnionych przypadkach, może wyłączyć stosowanie art. 15c, art. 22a, art. 24a w stosunku do osób pełniących służbę na rzecz totalitarnego państwa w rozumieniu art. 13b tej ustawy (tj. służbę od dnia 22 lipca 1944 r. do 31 lipca 1990 r. w cywilnych i wojskowych instytucjach i formacjach wymienionych enumeratywnie w tym przepisie), ze względu na: 1) krótkotrwałą służbę przed dniem 31 lipca 1990 r. oraz 2) rzetelne wykonywanie zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r., w szczególności z narażeniem zdrowia i życia.
W orzecznictwie sądów administracyjnych jednolicie przyjmuje się, iż przywołany przepis wprowadza zarówno przesłankę podmiotową, jak i przesłanki przedmiotowe, których łączne spełnienie pozwala na jego zastosowanie w szczególnie uzasadnionych przypadkach. Nie może przy tym ulegać wątpliwości, iż przepis art. 8a ustawy zaopatrzeniowej znajduje zastosowanie wyłącznie wobec osób pełniących służbę, o której mowa w art. 13b ustawy zaopatrzeniowej, a więc służbę od dnia 22 lipca 1944 r. do 31 lipca 1990 r. w enumeratywnie wymienionych w tym przepisie cywilnych i wojskowych instytucjach i formacjach (przesłanka podmiotowa).
Nie budzi również wątpliwości, iż decyzja Ministra ma charakter uznaniowy, na co wskazuje posłużenie się przez ustawodawcę określeniem "może wyłączyć". Wskazać więc należy, iż kontrola rozstrzygnięcia wydanego w ramach uznania administracyjnego przez sąd administracyjny ma ograniczony zakres. Sprowadza się ona do zbadania, czy zaskarżone orzeczenie jest prawidłowe pod względem formalnym, czy nie nosi cech dowolności, czy organ administracji wybrał prawnie dopuszczalny sposób rozstrzygnięcia oraz czy wyboru takiego dokonał po ustaleniu i rozważeniu okoliczności istotnych dla sprawy.
Jak wynika z ustalonego przez Ministra stanu faktycznego niniejszej sprawy, Skarżący pełnił – przez 26 lat, 3 miesiące i 15 dni – służbę w resorcie spraw wewnętrznych. Jednocześnie, na podstawie informacji IPN z dnia [...] kwietnia 2017 r. Minister ustalił, iż Skarżący pełnił służbę na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b ustawy zaopatrzeniowej, przez 2 lata, 11 miesięcy i 24 dni.
Sąd stwierdza, iż w świetle przepisu art. 13b ustawy zaopatrzeniowej wystarczające jest wykazanie, że wnioskodawca pełnił służbę w jednej z enumeratywnie wymienionych w nim instytucji czy formacji, która to służba musi być uznana za służbę na rzecz totalitarnego państwa i organ nie posiada w tym zakresie żadnej swobody. Należy przyjąć, iż wystarczający jest sam fakt pełnienia służby w tych instytucjach i formacjach, natomiast rzeczywisty charakter zadań i obowiązków funkcjonariusza albo okoliczności objęcia stanowiska, są obojętne w świetle art. 13b ustawy zaopatrzeniowej. Nie ulega wątpliwości, że skarżący zajmował stanowisko Naczelnika Wydziału SB, które zostało ujęte w art.13 b ustawy zaopatrzeniowej.
Organ poczynił też przekonujące rozważania na temat braku spełnienia przez Z. M. przesłanki "szczególnie uzasadnionego przypadku", jego konkluzje w tym zakresie Sąd podziela.
Skoro zatem w decyzji uznaniowej organ stwierdził, że brak podstaw do wyłączenia stosowania wobec skarżącego w.w. przepisów i należycie swoje stanowisko uzasadnił, miał prawo odmówić wobec skarżącego zastosowania wyłączenia wobec niego art. 15c, 22a i 24 a ustawy zaopatrzeniowej. Stosunkowo krótki czas pełnienia służby dla totalitarnego ustroju- w przypadku skarżącego ok.10% - nie może sam przez się stanowić bowiem podstawy do wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego.
Mając to na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji, na podstawie art.151 p.p.s.a.